Soru

Zorluk: OrtaAsit-Baz Dengesi Bozuklukları

5858 yaşında erkek hasta, son 2424 saattir devam eden yüksek ateş, halsizlik ve konfüzyon nedeniyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 85/5085/50 mmHg, nabız 120/dk120/dk, solunum sayısı 28/dk28/dk ve vücut ısısı 39.2∘C39.2^\circ C saptanıyor. Hastanın laboratuvar ve kan gazı bulguları aşağıdadır:

ParametreDeğer
Sodyum (Na+Na^+)140140 mEq/L
Klor (Cl−Cl^-)102102 mEq/L
Potasyum (K+K^+)4.54.5 mEq/L
pH7.247.24
pCO2pCO_22424 mmHg
HCO3−HCO_3^-1010 mEq/L

Bu hastadaki asit-baz bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Normal anyon açıklıklı metabolik asidoz
  2. Yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz ve uygun solunumsal kompansasyonCevap
  3. C
    Miks tip; yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz ve respiratuar asidoz
  4. D
    Metabolik alkaloz ve respiratuar asidoz
  5. E
    Yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz ve respiratuar alkaloz

Cevap

Hastada yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz mevcuttur ve solunumsal kompansasyon beklenen aralıktadır.
Hastanın kan gazı değerleri incelendiğinde pH (7.247.24) asidemiye, düşük bikarbonat (1010) ise metabolik asidoza işaret eder. Anyon açığı 140−(102+10)=28140 - (102 + 10) = 28 olarak hesaplanır ve bu değer normalin (10−1210-12) çok üzerindedir. Solunumsal kompansasyonun yeterliliği Winter formülü ((1.5×10)+8±2=23±2(1.5 \times 10) + 8 \pm 2 = 23 \pm 2) ile kontrol edildiğinde, ölçülen pCO2pCO_2 değerinin (2424) bu aralıkta olduğu görülür. Dolayısıyla tabloda yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz ve buna eşlik eden uygun bir solunumsal kompansasyon mevcuttur.

Adım Adım Çözüm

1
Primer asit-baz bozukluğunun belirlenmesi
Asidemi (pH 7.247.24) ve Metabolik Asidoz (HCO3−HCO_3^- 1010 mEq/L)
pH'ın 7.357.35 altında olması asidemiye, bikarbonatın 2424 mEq/L altında olması ise metabolik kökenli asidoza işaret eder.
2
Anyon Açığının (AG) hesaplanması
AG = 2828 mEq/L
AG=Na−(Cl+HCO3)=140−(102+10)=28AG = Na - (Cl + HCO_3) = 140 - (102 + 10) = 28. Normal aralık 10−1210-12 olduğu için 'Yüksek Anyon Açıklıklı Metabolik Asidoz' (HAGMA) tanısı konur.
3
Solunumsal kompansasyonun (Winter Formülü) değerlendirilmesi
Beklenen pCO2=21−25pCO_2 = 21-25 mmHg
Beklenen pCO2=(1.5×[HCO3])+8±2=(1.5×10)+8=23±2pCO_2 = (1.5 \times [HCO_3]) + 8 \pm 2 = (1.5 \times 10) + 8 = 23 \pm 2 formülü ile hesaplanır.
4
Ölçülen ve beklenen değerlerin karşılaştırılması
Uygun kompansasyon
Hastanın ölçülen pCO2pCO_2 değeri (2424 mmHg), beklenen aralık (21−2521-25) içindedir.

Anahtar Kavram

Metabolik asidozlarda anyon açığı hesabı ve Winter formülü ile solunumsal kompansasyonun değerlendirilmesi klinik tanıda esastır.

Daha Fazla Pratik

Laktik asidoz, ketoasidoz ve üremi gibi yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz nedenlerini ve bu durumlarda 'Delta-Delta' analizinin önemini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla