Examkin

Soru

Zorluk: ZorAsit-Baz Dengesi Bozuklukları

7272 yaşında, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) ve konjestif kalp yetersizliği tanıları olan, uzun süredir furosemid kullanan bir erkek hasta; ateş, öksürük ve artan nefes darlığı şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 90/6090/60 mmHg, nabız 115115/dk ve solunum sayısı 2626/dk olarak saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde elde edilen sonuçlar aşağıdaki tabloda verilmiştir:

ParametreDeğer
Sodyum (Na+Na^+)138138 mEq/L
Klor (Cl−Cl^-)8686 mEq/L
Potasyum (K+K^+)3,23,2 mEq/L
pH7,287,28
pCO2pCO_27070 mmHg
HCO3−HCO_3^-3232 mEq/L
Laktat55 mmol/L

Bu hastadaki asit-baz bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Miks respiratuar asidoz, yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz ve metabolik alkalozCevap
  2. B
    Sadece kronik kompanse respiratuar asidoz
  3. C
    Miks respiratuar asidoz ve normal anyon açıklıklı metabolik asidoz
  4. D
    Akut respiratuar asidoz üzerine eklenmiş metabolik alkaloz
  5. E
    Miks respiratuar alkaloz ve yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz

Cevap

Hastada miks respiratuar asidoz, yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz ve metabolik alkalozdan oluşan üçlü bir asit-baz bozukluğu mevcuttur.
Hastada pH 7,287,28 ve pCO2pCO_2 7070 mmHg olması primer respiratuar asidozu gösterir. Hesaplanan anyon açığının 2020 mEq/L olması, tabloya yüksek anyon açıklıklı bir metabolik asidozun eklendiğini kanıtlar. Kronik respiratuar asidozda pCO2'deki her 1010 birimlik artışa karşılık bikarbonatın 3,53,5 artması beklenir (24+10,5=34,524 + 10,5 = 34,5). Ancak hastanın anyon açığındaki artış bikarbonata eklendiğinde (Düzeltilmiş HCO3=32+8=40HCO_3 = 32 + 8 = 40), ulaşılan değer beklenen kompanzasyonun çok üzerindedir. Bu durum, üçüncü bir bozukluk olan metabolik alkalozun varlığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
pH ve primer bozukluğu değerlendir
pH 7,287,28 (Asidemi), pCO2pCO_2 7070 mmHg (Yüksek).
pH'ın düşük ve pCO2'nin yüksek olması primer bozukluğun respiratuar asidoz olduğunu gösterir.
2
Anyon Açığını (AG) hesapla
AG=Na+−(Cl−+HCO3−)=138−(86+32)=20AG = Na^+ - (Cl^- + HCO_3^-) = 138 - (86 + 32) = 20 mEq/L.
Normal AG 12±212 \pm 2 mEq/L kabul edildiğinde, 2020 değeri yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz (HAGMA) varlığını gösterir (Sepsis/Laktat yüksekliği ile uyumlu).
3
Respiratuar asidoz için beklenen kompanse bikarbonatı hesapla
Kronik KOAH hastasında beklenen HCO3HCO_3 artışı: her 1010 mmHg pCO2pCO_2 artışı için 3,53,5 mEq/L. Artış =3×3,5=10,5= 3 \times 3,5 = 10,5. Beklenen HCO3=24+10,5=34,5HCO_3 = 24 + 10,5 = 34,5 mEq/L.
Hastanın kronik akciğer hastalığı olması nedeniyle kompanzasyonun kronik evrede olduğu varsayılır.
4
Düzeltilmiş (True) Bikarbonat hesabıyla üçüncü bozukluğu ara
Düzeltilmiş HCO3=O¨lc\cu¨lenHCO3+ΔAG=32+(20−12)=40HCO_3 = Ölçülen HCO_3 + \Delta AG = 32 + (20 - 12) = 40 mEq/L.
HAGMA olmasaydı hastanın bikarbonatı 4040 mEq/L olacaktı. Bu değer, beklenen kompanse değerden (34,534,5) yüksek olduğu için eklenmiş bir metabolik alkaloz (furosemid kullanımına bağlı) mevcuttur.

Anahtar Kavram

Üçlü asit-baz bozukluklarının tanısında, beklenen kompanzasyon yanıtı ile anyon açığı değişikliğinin (ΔAG\Delta AG) bikarbonat üzerindeki etkisinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Daha Fazla Pratik

Salisilat zehirlenmesi gibi hem respiratuar alkaloz hem de metabolik asidozun birlikte görüldüğü miks tabloları inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Delta-Delta oranı (ΔAG/ΔHCO3\Delta AG / \Delta HCO_3) yerine 'Düzeltilmiş Bikarbonat' yöntemini kullanmak, özellikle respiratuar asidoz zeminindeki miks bozukluklarda daha pratik bir yaklaşımdır.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Asit-Baz Dengesi Bozuklukları

Bu konudan daha fazla soru