42 yaşında kadın hasta; rekürren nefrolitiazis, amenore ve epigastrik ağrı şikayetleriyle … — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$42$ yaşında kadın hasta; rekürren nefrolitiazis, amenore ve epigastrik ağrı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan tetkiklerde serum kalsiyum düzeyi $11,4$ mg/dL, parathormon (PTH) $160$ pg/mL (N: $10$ - $65$ ), prolaktin $85$ ng/mL (N: < $25$ ) saptanıyor. Üst gastrointestinal sistem endoskopisinde multipl duodenal ülserler izleniyor. Aile öyküsünde benzer endokrinopatiler bulunan hastada yapılan genetik taramada $11q13$ lokusundaki *MEN1* gen mutasyonu saptanmıyor. Bu hastada 'MEN 1 benzeri' fenotipten sorumlu tutulan ve p27 proteinini kodlayan genetik defekt aşağıdakilerden hangisidir?

$CDKN1B$ geni mutasyonuCevap
B
$AIP$ geni mutasyonu
C
$CASR$ geni mutasyonu
D
$HRPT2$ ( $CDC73$ ) geni mutasyonu
E
$PRKAR1A$ geni mutasyonu

Cevap

Mevcut klinik tabloyu açıklayan genetik defekt CDKN1B geni mutasyonudur.

Vakada tarif edilen primer hiperparatiroidi, hipofiz adenomu ve pankreatik nöroendokrin tümör (gastrinoma) birlikteliği klasik MEN 1 fenotipidir. Ancak genetik taramada *MEN1* geni (Menin) negatif çıkmışsa ve özellikle hücre siklüsünü düzenleyen p27 proteinini kodlayan bir genetik defekt soruluyorsa, bu durum bizi

CDKN1B

mutasyonu ile karakterize olan MEN 4 sendromuna yönlendirir.

Adım Adım Çözüm

Klinik bulguların değerlendirilmesi

Primer hiperparatiroidi (hiperkalsemi + yüksek PTH), hipofiz adenomu (prolaktinoma bulguları) ve gastrinoma (multipl duodenal ülserler) birlikteliği saptandı.

Bu üçlü kombinasyon (3P: Paratiroid, Pitüiter, Pankreas) tipik olarak MEN 1 sendromuna işaret eder.

Genetik verilerin analizi

Genetik taramada MEN1 (Menin) gen mutasyonunun bulunmadığı saptandı.

MEN 1 fenotipine sahip hastaların yaklaşık %20-30'unda MEN1 mutasyonu saptanmaz; bu durum alternatif genetik nedenleri düşündürür.

Ayırıcı tanı ve spesifik protein eşleştirmesi

Soru kökünde belirtilen p27 proteinini kodlayan ve MEN 1 benzeri tablo yapan genetik defektin CDKN1B olduğu belirlendi.

MEN 4 olarak adlandırılan bu sendrom, siklin bağımlı kinaz inhibitörü olan p27 (CDKN1B) mutasyonu ile ortaya çıkar.

Anahtar Kavram

MEN 4 Sendromu ve CDKN1B Mutasyonu

Tahmini Süre:3m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru