Multipl Endokrin Neoplaziler (MEN)

Bir üroloji polikliniğinde tekrarlayan nefrolitiazis atakları nedeniyle takip edilen $42$ yaşındaki erkek hastanın yapılan tetkiklerinde serum kalsiyum düzeyi $11.2$ mg/dL (N: $8.5-10.5$), albumin $4.0$ g/dL ve parathormon (PTH) düzeyi $140$ pg/mL (N: $15-65$) olarak saptanıyor. Hastanın aile öyküsü sorgulandığında, babasının genç yaşta görme alanı kaybı nedeniyle beyin cerrahisi tarafından opere edildiği ve bir kardeşinde insülinoma tanısı olduğu öğreniliyor. Hastada eşlik edebilecek diğer patolojileri taramak amacıyla çekilen toraks BT'de ön mediastende $2.5$ cm'lik, düzgün sınırlı yumuşak doku kitlesi saptanıyor. Bu hastada saptanan mediastinal kitlenin en olası tanısı aşağıdakilerden hangisidir?

$14$ yaşında erkek hasta; dil ve dudak bileşkelerinde çok sayıda ağrısız, yumuşak, nodüler lezyonlar, uzun ekstremiteler ve marfanoid vücut yapısı şikayetleriyle cerrahi polikliniğine başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde bebeklik döneminden itibaren kronik kabızlık ve şişkinlik atakları olduğu, yapılan rektal biyopsilerde intestinal ganglionöromatozis saptandığı öğreniliyor. Bu klinik tabloya sahip bir hastada beklenen patolojiler ve klinik seyir ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$RET$ proto-onkojeninde ekzon $11$, kodon $634$ mutasyonu saptanan bir babanın $4$ yaşındaki asemptomatik kız çocuğunda da yapılan genetik tarama sonucunda aynı mutasyon tespit edilmiştir. Çocuk şu an klinik olarak sağlıklı olup serum kalsitonin düzeyi normal sınırlardadır. Bu olgu için en uygun yönetim stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

$22$ yaşında erkek hasta, aile öyküsünde medüller tiroid karsinomu saptanması üzerine tarama amacıyla polikliniğe başvuruyor. Yapılan tetkikler sonucunda hastada medüller tiroid karsinomu tanısı kesinleşiyor. Hastanın fizik muayenesinde dudak veya dil mukozasında nörom saptanmıyor ve marfanoid vücut yapısı izlenmiyor. Laboratuvar incelemelerinde serum kalsiyum düzeyi $10.9$ mg/dL (N: $8.5-10.5$) ve parathormon (PTH) düzeyi $110$ pg/mL (N: $15-65$) olarak bulunuyor. Bu bulgularla hastada düşünülmesi gereken en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Multipl Endokrin Neoplazi Tip 2A ($MEN$ $2A$ - Sipple Sendromu) tanısı düşünülen bir hastada, medüller tiroid karsinomu ve feokromositomaya eşlik etmesi beklenen üçüncü temel endokrin bileşen aşağıdakilerden hangisidir?

Endokrin sistemin kalıtsal neoplazi sendromları arasında yer alan $MEN$ $2A$ ve $MEN$ $2B$, bazı ortak özellikler taşısa da spesifik fenotipik bulgularla birbirinden ayrılırlar. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi $MEN$ $2B$ sendromunu $MEN$ $2A$ sendromundan ayıran karakteristik bir klinik bulgudur?

$42$ yaşında kadın hasta; rekürren nefrolitiazis, amenore ve epigastrik ağrı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan tetkiklerde serum kalsiyum düzeyi $11,4$ mg/dL, parathormon (PTH) $160$ pg/mL (N: $10$-$65$), prolaktin $85$ ng/mL (N: <$25$) saptanıyor. Üst gastrointestinal sistem endoskopisinde multipl duodenal ülserler izleniyor. Aile öyküsünde benzer endokrinopatiler bulunan hastada yapılan genetik taramada $11q13$ lokusundaki *MEN1* gen mutasyonu saptanmıyor. Bu hastada 'MEN 1 benzeri' fenotipten sorumlu tutulan ve p27 proteinini kodlayan genetik defekt aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında bir kadın hasta, rutin kontrollerinde saptanan tiroid nodülü nedeniyle yapılan incelemeler sonucunda medüller tiroid karsinomu tanısı alıyor. Hastanın anamnezinde son zamanlarda artan ataklar halinde gelen çarpıntı ve terleme şikayeti olduğu saptanıyor. Biyokimyasal incelemede plazma serbest metanefrin düzeyleri belirgin olarak yüksek bulunuyor ve abdominal görüntülemede sağ sürrenal bezde $4$ cm'lik kitle izleniyor. Bu hasta için en uygun cerrahi yönetim sırası aşağıdakilerden hangisidir?

Medüller tiroid karsinomu ve feokromositoma tanıları alan bir hastada Multipl Endokrin Neoplazi Tip $2A$ ($MEN$ $2A$) sendromundan şüphelenilmektedir. Bu sendrom kapsamında klinik tabloya eşlik etmesi beklenen diğer temel bileşen aşağıdakilerden hangisidir?

Medüller tiroid karsinomu saptanan bir hastada, ailesel geçişli Multipl Endokrin Neoplazi Tip 2 (MEN 2) sendromu varlığını araştırmak için taranması gereken en spesifik proto-onkogen aşağıdakilerden hangisidir?

Multipl Endokrin Neoplazi Tip $1$ ($MEN$ $1$) sendromunda en yüksek penetransla seyreden ve genellikle klinik tablonun ilk bulgusu olan endokrinopatı aşağıdakilerden hangisidir?

$3$ yaşında bir çocuk; ailesinde Medüller Tiroid Kanseri ($MTK$) öyküsü bulunması ve dil-dudak mukozasında multipl nodüler lezyonlar saptanması üzerine değerlendiriliyor. Genetik incelemede $RET$ proto-onkojeninde ekzon $16$'da $M918T$ mutasyonu saptanıyor. Bu klinik tablo ve saptanan genetik mutasyon ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Fizik muayenesinde dudak ve dil mukozasında multipl küçük nodüler kitleler (mukozal nöromlar) saptanan, belirgin marfanoid vücut yapısına sahip $19$ yaşındaki kadın hastada boyun sol tarafında $3$ cm'lik sert bir kitle tespit ediliyor. Yapılan incelemeler sonucunda hastaya medüller tiroid karsinomu tanısı konuluyor. Bu hastanın klinik tablosu ve en olası tanısı göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisinin bu tabloya eşlik etme olasılığı en düşüktür?

$32$ yaşında, Multipl Endokrin Neoplazi Tip $1$ (MEN $1$) tanısı ile takip edilen ve daha önce primer hiperparatiroidizm nedeniyle opere edilmiş olan bir erkek hasta; dirençli peptik ülser şikayetleri ve diyare ile başvuruyor. Yapılan tetkiklerde serum gastrin düzeyi $1200$ pg/mL (Normal: $<100$ pg/mL) ve bazal asit çıkışı (BAO) yüksek saptanıyor. Bu hastada klinik tabloya neden olan gastrinomanın en olası yerleşimi aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında erkek hasta, ailesinde Multipl Endokrin Neoplazi Tip $2A$ (MEN $2A$) öyküsü nedeniyle rutin tarama programında takip edilmektedir. Yapılan abdominal bilgisayarlı tomografide bilateral adrenal kitleler ($3$ cm ve $3.5$ cm) saptanıyor. Hastanın biyokimyasal değerlendirmesinde plazma normetanefrin ve metanefrin düzeyleri normalin $5$ katı yüksek bulunuyor; kalsiyum ve kalsitonin düzeyleri ise normal sınırlardadır. Genetik analizde RET proto-onkojen mutasyonu doğrulanıyor. Bu hastada feokromositomaların cerrahi tedavisi planlanırken, postoperatif dönemde yaşam boyu glukokortikoid ve mineralokortikoid bağımlılığını ve olası bir Addison krizini önlemek amacıyla tercih edilmesi gereken en uygun cerrahi yaklaşım hangisidir?

$28$ yaşında erkek hasta, tıbbi tedaviye dirençli peptik ülser ve kronik diyare şikayetleri ile başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde serum kalsiyum düzeyi $11.8$ mg/dL (N: $8.5-10.5$), intakt parathormon (PTH) düzeyi yüksek ve açlık serum gastrin düzeyi $>1000$ pg/mL (N: $<100$) saptanıyor. Boyun ultrasonografisinde üç paratiroid bezinde büyüme izleniyor.

Bu klinik tabloya neden olan sendrom (MEN 1) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$38$ yaşında kadın hasta, boyunda kitle ve çarpıntı şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenede tiroid sol lobda $3$ cm'lik sert nodül palpe ediliyor. İnce iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) sonucu medüller tiroid karsinomu ile uyumlu raporlanıyor. Hastanın öyküsünde epizodik baş ağrısı ve terleme atakları olduğu öğreniliyor. Yapılan biyokimyasal incelemelerde plazma normetanefrin düzeyi normalin $4$ katı saptanıyor ve batın tomografisinde sağ adrenal bezde $4.5$ cm'lik kitle izleniyor. Bu hastada cerrahi tedavi planlanırken izlenmesi gereken en uygun strateji aşağıdakilerden hangisidir?

$34$ yaşında kadın hasta, yaklaşık iki yıldır sırtında, kürek kemikleri arasındaki bölgede şiddetli kaşıntı ve bu alandaki deride hiperpigmente, likenoid papüler lezyonlar nedeniyle başvuruyor. Fizik muayenede tiroid sağ lobda $2$ cm’lik sert bir nodül palpe ediliyor. Hastanın annesinin genç yaşta "guatr ameliyatı" sırasında gelişen, nedeni açıklanamayan bir kriz nedeniyle öldüğü öğreniliyor. Bu hastada saptanan interskapular deri lezyonlarının (liken amiloidozis) eşlik ettiği sendrom düşünüldüğünde, tarama sürecinde saptanması en muhtemel diğer endokrin tümör aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında erkek hasta, uzun süredir devam eden ve standart doz proton pompa inhibitörlerine dirençli epigastrik ağrı ve tekrarlayan peptik ülser şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar incelemelerinde serum kalsiyum düzeyi $11.4\text{ mg/dL}$, parathormon (PTH) düzeyi $160\text{ pg/mL}$ ve açlık serum gastrin düzeyi $950\text{ pg/mL}$ olarak saptanıyor. Hastanın özgeçmişinde kardeşine prolaktinoma tanısı konulduğu öğreniliyor. Bu hastada saptanan hiperkalsemiye yönelik en uygun cerrahi yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Medüller tiroid karsinomu (MTK) tanısı alan bir hastada yapılan taramalarda $RET$ proto-onkojen mutasyonu saptanmıştır. Bu hastanın klinik tablosu değerlendirildiğinde, aşağıdaki bulgulardan hangisinin varlığı Multipl Endokrin Neoplazi Tip 2A ($MEN$ $2A$) tanısını, Tip 2B ($MEN$ $2B$) tanısına göre daha güçlü bir şekilde destekler?