42 yaşında kadın hasta, son 6 aydır giderek artan halsizlik, soğuğa tahammülsüzlük, kabızl… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$42$ yaşında kadın hasta, son $6$ aydır giderek artan halsizlik, soğuğa tahammülsüzlük, kabızlık ve kilo alımı şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın rutin kontrollerinde saptanan LDL-kolesterol yüksekliği nedeniyle $1$ ay önce atorvastatin $20\text{ mg/gün}$ başlandığı, ancak hastanın yaygın kas ağrıları ve belirgin yorgunluk nedeniyle tedavinin $2$ . haftasında ilacı kendi isteğiyle bıraktığı öğreniliyor.

Fizik muayenesinde ciltte kuruluk, periorbital ödem ve derin tendon reflekslerinde gevşeme fazında uzama saptanıyor. Laboratuvar bulguları aşağıdadır:

Parametre	Sonuç	Referans Aralığı
LDL-kolesterol	$210\text{ mg/dL}$	$<130\text{ mg/dL}$
TSH	$52\text{ mIU/L}$	$0,4 - 4,0\text{ mIU/L}$
Serbest $T4$	$0,5\text{ ng/dL}$	$0,8 - 1,9\text{ ng/dL}$
Kreatin kinaz ( $CK$ )	$620\text{ U/L}$	$<170\text{ U/L}$

Bu hastada saptanan LDL-kolesterol yüksekliğinden sorumlu temel patofizyolojik düzenek aşağıdakilerden hangisidir?

Karaciğerde LDL reseptör ( $LDLR$ ) sayısı ve aktivitesinin azalmasıCevap
B
Kolesteril ester transfer protein ( $CETP$ ) aktivitesinin aşırı artması
C
İnce bağırsaktan Niemann-Pick C1-Like 1 ( $NPC1L1$ ) aracılı emilimin artması
D
Karaciğerde Apolipoprotein B-100 sentezinin hızlanması
E
Safra asidi havuzunun daralması ve fekal sterol atılımının azalması

Cevap

Karaciğerde LDL reseptör (

LDLR

) sayısı ve aktivitesinin azalması

Hipotiroidi, ikincil dislipidemilerin en sık nedenlerinden biridir. Tiroid hormonları (özellikle

T3

), karaciğer hücrelerinde LDL reseptör geninin promoter bölgesine bağlanarak bu genin ifadesini artırır. Hormon eksikliğinde LDL reseptör sayısı ve aktivitesi azaldığı için LDL partikülleri dolaşımdan temizlenemez ve serum LDL düzeyi yükselir.

Adım Adım Çözüm

Klinik tabloyu analiz et

Halsizlik, üşüme, kabızlık ve fizik muayene bulguları primer hipotiroidiyi işaret etmektedir.

Lipid bozukluklarının yönetiminde ikincil nedenlerin dışlanması esastır.

Laboratuvar verilerini yorumla

Belirgin TSH yüksekliği ve düşük sT4 tanıyı doğrular. CK yüksekliği hipotiroidiye bağlı miyopatiyi veya statin yan etkisine duyarlılığı gösterir.

Hipotiroidi, statin ilişkili miyopati riskini artıran en önemli risk faktörlerinden biridir.

Patofizyolojik bağlantıyı kur

Tiroid hormonları hepatositlerde LDL reseptör ekspresyonunu regüle eder.

LDL reseptörleri dolaşımdaki LDL'nin temizlenmesinden sorumlu ana yapıdır.

Anahtar Kavram

Sekonder hiperlipidemiler arasında yer alan hipotiroidi, LDL reseptörlerinin transkripsiyonel düzeyde azalması sonucu LDL klirensini bozarak izole LDL yüksekliğine neden olur.

Daha Fazla Pratik

Hipotiroidi hastalarında statin kullanımının neden olduğu kas semptomları ve CK yüksekliği, tiroid hormon replasmanı sonrası genellikle düzelir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru