Examkin

Soru

Zorluk: ZorParenteral Antikoagülanlar (Heparinler ve DTI)

Altmış beş yaşındaki erkek hasta, masif pulmoner emboli tanısıyla yoğun bakım ünitesine yatırılıyor ve intravenöz anfraksiyone heparin infüzyonu başlanıyor. Tedavinin 5. gününde çekilen elektrokardiyogramda T dalgası sivriliği saptanıyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde trombosit sayısı 220.000/μL220.000/\mu L (normal), serum sodyum düzeyi 132 mEq/L132\ mEq/L (düşük) ve potasyum düzeyi 5.9 mEq/L5.9\ mEq/L (yüksek) olarak ölçülüyor. Özgeçmişinde böbrek yetmezliği öyküsü bulunmayan hastanın tedavisinde potasyum tutucu herhangi bir ilaç yer almamaktadır.

Bu hastada saptanan elektrolit anormalliğinin altında yatan en olası farmakolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Aldosteron sentezinin adrenal bezlerin zona glomeruloza tabakasında doğrudan baskılanmasıCevap
  2. B
    Trombosit faktör 4 (PF4) ve heparin kompleksine karşı gelişen antikorların endotel hasarı oluşturması
  3. C
    Hücre membranlarındaki Na+/K+Na^{+}/K^{+}-ATPaz pompasının inhibisyonuna bağlı hücre dışına potasyum çıkışı
  4. D
    K vitamini epoksit redüktaz enziminin inhibisyonu sonucu renal tübüllerden potasyum atılımının bozulması
  5. E
    Uzamış aktive parsiyel tromboplastin zamanına (aPTT) bağlı renal parankimde gelişen mikrokanamalar

Cevap

Doğru yanıt, aldosteron sentezinin adrenal bezlerin zona glomeruloza tabakasında doğrudan baskılanmasını ifade eden seçenektir.
Heparin (hem anfraksiyone hem de düşük molekül ağırlıklı heparinler), adrenal bezlerin zona glomeruloza hücreleri üzerinde toksik etki göstererek aldosteron sentezinde görev alan enzimleri doğrudan baskılar. Bu durum sekonder bir hipoaldosteronizm tablosuna yol açar. Aldosteronun sodyum geri emilimi ve potasyum atılımı fonksiyonları bozulduğu için hastalarda hafif hiponatremi ve belirgin hiperkalemi (T dalgası sivriliği ile bulgu veren) gelişebilir. Bu etki genellikle tedavinin 3-5. günlerinden sonra belirginleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları ve zaman çizelgesini analiz et.
Hasta heparin tedavisinin 5. gününde. Normal trombosit sayısı, hiperkalemi (5.9 mEq/L5.9\ mEq/L) ve hiponatremi (132 mEq/L132\ mEq/L) mevcut.
Zamanlama ve laboratuvar bulguları, ilacın hangi spesifik yan etkisinin geliştiğini saptamak için temeldir.
2
Trombositopeni ile seyreden yan etkileri dışla.
Trombosit sayısı 220.000/μL220.000/\mu L (normal) olduğundan Heparine Bağlı Trombositopeni (HIT) tanısı dışlanır.
HIT, heparin tedavisinin klasik 5-10. gün yan etkilerindendir ancak her zaman trombosit sayısında ciddi düşüşle seyreder.
3
Hiperkalemi ve hiponatremi tablosunun farmakolojik mekanizmasını belirle.
Bu laboratuvar paterni hipoaldosteronizm tablosudur. Heparinin, adrenal bezde aldosteron sentezini baskıladığı hatırlanmalıdır.
Aldosteron, sodyum tutulumu ve potasyum atılımından sorumludur. Eksikliğinde sodyum düşer, potasyum yükselir.

Anahtar Kavram

Heparin kullanımına bağlı gelişen hipoaldosteronizm ve hiperkalemi

İpuçları

1
Hastada T dalgası sivriliğine neden olan belirgin bir hiperkalemi ve hiponatremi tablosu var. Bu ikili hangi hormonun eksikliğinde görülür?
2
Heparinin bilinen ancak gözden kaçabilen endokrinolojik bir yan etkisi vardır.
3
Heparin adrenal korteksteki zona glomeruloza hücrelerini doğrudan etkileyerek aldosteron üretimini azaltır.

Daha Fazla Pratik

Heparin kullanımına bağlı osteoporoz ve HIT tip 2 mekanizmalarını da mutlaka tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Parenteral Antikoagülanlar (Heparinler ve DTI)

Bu konudan daha fazla soru