Soru

Zorluk: Çok zorGenel Prensipler, Sepsis ve Ateş

72 yaşında bilinen konjestif kalp yetersizliği ve evre 4 kronik böbrek hastalığı (bazal kreatinin: 2.52.5 mg/dL) olan bir hasta, huzurevinden konfüzyon ve yüksek ateş nedeniyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede; kan basıncı 85/5585/55 mmHg, nabız 115/dakika115/\text{dakika}, solunum sayısı 26/dakika26/\text{dakika} ve GCS 13 olarak saptanıyor. Yapılan ilk tetkiklerde PaO2/FiO2\text{PaO}_2/\text{FiO}_2 oranı 240, kreatinin 3.23.2 mg/dL, trombosit sayısı 110.000/mm3110.000/\text{mm}^3 ve total bilirubin 1.51.5 mg/dL bulunuyor. Sepsis-3 (Üçüncü Uluslararası Konsensus Tanımları) kılavuzuna göre bu hastanın klinik durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Hastanın qSOFA skoru 1 olduğu için ileri tetkik olarak tam SOFA skoru hesaplanmasına gerek yoktur.
  2. Bazal duruma göre SOFA skorundaki artış 2 veya daha fazla olduğu için hasta 'sepsis' tanısı alır.Cevap
  3. C
    Hastada belirgin organ disfonksiyonu bulguları olduğu için 'ağır sepsis' (severe sepsis) olarak sınıflandırılmalıdır.
  4. D
    Sıvı resüsitasyonu sonrası ortalama arter basıncı 7070 mmHg üzerine çıkarılırsa sepsis tanısı dışlanır.
  5. E
    Hastada sepsis tanısı konulabilmesi için serum laktat düzeyinin 22 mmol/L üzerinde olduğunun gösterilmesi zorunludur.

Cevap

Hastanın bazal durumuna kıyasla SOFA skorundaki artışın 2 veya daha fazla olması nedeniyle sepsis tanısı alması doğrudur.
Sepsis-3 konsensusuna göre sepsis tanısı, enfeksiyon şüphesi olan bir hastada başlangıç (bazal) SOFA skoruna göre 2 veya daha fazla puanlık bir artış saptanmasıyla konur. Bu vakada hastanın kronik böbrek hastalığı nedeniyle bazal SOFA puanı 2'dir (kreatinin 2.52.5 mg/dL). Mevcut klinik tabloda ise solunum, dolaşım, nörolojik, hepatik ve koagülasyon sistemlerindeki bozulmalarla toplam SOFA puanı 8'e yükselmiştir. Skor artışı 6 olduğu için hasta net olarak sepsis tanısı alır.

Adım Adım Çözüm

1
qSOFA (hızlı SOFA) kriterlerini değerlendir
Solunum hızı 26 (+1+1), GCS 13 (+1+1), Sistolik Kan Basıncı 85 mmHg (+1+1). Toplam qSOFA = 3.
Yüksek riskli hastaları belirlemek için yatak başı tarama aracıdır.
2
Bazal SOFA skorunu hesapla
Hastanın bazal kreatinini 2.52.5 mg/dL olduğu için renal puanı 2'dir. Diğer sistemler normal varsayıldığında bazal SOFA = 2.
Sepsis tanısı için mevcut skordan bazal skor çıkarılarak 'delta' (artış) bulunmalıdır.
3
Mevcut SOFA skorunu hesapla
Solunum: P/F 240 (+2), Koagülasyon: Trombosit 110k (+1), Karaciğer: Bilirubin 1.5 (+1), Kardiyovasküler: OAB 65 mmHg (+1), MSS: GCS 13 (+1), Renal: Kreatinin 3.2 (Puan 2, artış 0). Toplam SOFA = 8.
Farklı organ sistemlerindeki disfonksiyon düzeyini objektif olarak belirlemek için gereklidir.
4
Skor değişimini (Delta SOFA) karşılaştır
Mevcut SOFA (8) - Bazal SOFA (2) = 6. Artış 2\geq 2 kriterini karşılar.
Sepsis-3 kriterlerine göre sepsis tanısı için en az 2 puanlık artış şarttır.

Anahtar Kavram

Sepsis-3 tanımına göre sepsis; enfeksiyona bağlı oluşan, bazal SOFA skorunda 2\geq 2 puanlık artışla karakterize, hayatı tehdit eden organ disfonksiyonudur.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla