Soru

Zorluk: ZorSpiroket Enfeksiyonları

34 yaşında erkek hasta, yaklaşık 10 gündür devam eden ateş, boğaz ağrısı, halsizlik ve vücudunda yaygın döküntü şikayetleriyle poliklinik başvuruyor. Anamnezinde 2 ay önce şüpheli cinsel temas öyküsü olduğu öğreniliyor. Fizik muayenede vücut sıcaklığı 38.2C38.2^\circ C ölçülüyor. Gövdede ve ekstremitelerde yaygın, avuç içleri ve ayak tabanlarını da tutan, kaşıntısız, bakır kırmızısı renginde makülopapüler lezyonlar ile servikal ve aksiller bölgelerde ağrısız, lastik kıvamında lenfadenopatiler saptanıyor. Nörolojik muayenesi doğal izleniyor. Klinik olarak Sekonder Sifiliz ön tanısı düşünülen hastadan istenen VDRL testi negatif olarak raporlanıyor.

Bu aşamada, hastadaki klinik ve laboratuvar uyumsuzluğunu açıklamak veya tanıyı netleştirmek için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Antikor fazlalığına bağlı Prozon fenomeni olasılığı nedeniyle serum dilüe edilerek test tekrarlanmalıdır.Cevap
  2. B
    Hasta serolojik pencere döneminde olduğu için test 2 hafta sonra tekrarlanmalıdır.
  3. C
    Klinik bulgular Riketsiya enfeksiyonunu düşündürdüğünden doksisiklin tedavisi başlanmalıdır.
  4. D
    Nörosifiliz tutulumunu araştırmak amacıyla lomber ponksiyon yapılarak BOS analizi istenmelidir.
  5. E
    VDRL negatifliği sifilizi ekarte ettirdiğinden, viral ekzantemlere yönelik semptomatik tedavi verilmelidir.

Cevap

Antikor fazlalığına bağlı Prozon fenomeni olasılığı nedeniyle serum dilüe edilerek test tekrarlanmalıdır.
Sekonder Sifiliz, spiroket yükünün ve antikor yanıtının en yüksek olduğu dönemdir. Normalde VDRL/RPR testlerinin bu evrede pozitif olması beklenir (%99+). Ancak hastaların yaklaşık %1-2'sinde antikor titresi o kadar yüksektir ki, antijen-antikor kompleksleri ağ (lattice) oluşturamaz ve çökelme gözlenmez. Buna Prozon Fenomeni denir. Laboratuvardan serumun 1:10 veya 1:100 oranında dilüe edilerek çalışılması istendiğinde, antikor yoğunluğu optimal seviyeye iner ve reaksiyon pozitifleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
Ateş, lenfadenopati ve özellikle 'avuç içi/ayak tabanı' tutan döküntü Sekonder Sifiliz için patognomoniktir.
Bu bulgular hastalığın disemine evrede olduğunu gösterir.
2
Test sonucunu değerlendir
Klinik tablo sekonder sifiliz ile tam uyumlu iken VDRL (tarama testi) negatif gelmiştir.
Sekonder sifilizde serolojik testlerin neredeyse %100 pozitif olması beklenir. Burada bir uyumsuzluk vardır.
3
Uyumsuzluğun nedenini belirle
Sekonder sifilizde aşırı yüksek antikor titreleri, laboratuvar testinde aglütinasyonu engelleyerek 'Yalancı Negatif' sonuca (Prozon Fenomeni) neden olabilir.
Antijen-antikor oranının dengesizliği (Hook etkisi) reaksiyonun görülmesini engeller.
4
Çözüm yolunu seç
Serumun seyreltilmesi (dilüsyon) antikor konsantrasyonunu düşürerek reaksiyonun görünür hale gelmesini sağlar.
Tanıyı doğrulamak için en pratik ve doğru laboratuvar yaklaşımı budur.

Anahtar Kavram

Prozon Fenomeni (Hook Etkisi)

İpuçları

1
Hastanın klinik bulguları (avuç içi döküntü, LAP, cinsel öykü) Sekonder Sifiliz ile tam uyumludur.
2
Sekonder Sifilizde antikor üretimi çok yüksektir; bazen 'fazla iyi' bir antikor yanıtı laboratuvar testlerinde teknik sorun yaratabilir.
3
Antijen-antikor reaksiyonlarında antikorun aşırı fazlalığı aglütinasyonu engeller (Hook etkisi); bunu çözmek için serumu seyreltmek gerekir.

Daha Fazla Pratik

Primer sifilizde 'Şankır' lezyonundan alınan örnekte Karanlık Saha Mikroskopisi kullanımı ile ilgili soruları gözden geçiriniz.

Alternatif Yöntem

VDRL yerine doğrudan spesifik treponemal testler (FTA-ABS veya TP-PA) istenebilir; bu testlerde prozon fenomeni görülme olasılığı çok daha düşüktür veya yoktur.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla