Vazodilatör ilaçların hemodinamik etkileri, hedefledikleri damar yatağına (arteriyel veya venöz) göre farklılık gösterir. Venöz sistemde (kapasitans damarlarında) gevşeme sağlayan ajanlar kalbin ön yükünü (preload) düşürürken, arteriyel sistemde (rezistans damarlarında) gevşeme sağlayan ajanlar kalbin art yükünü (afterload) azaltır.
Buna göre, aşağıdaki ajanlardan hangisi venöz damarlar üzerinde klinik olarak anlamlı bir gevşetici etkiye sahip olmadığı için ön yükü azaltmaz ve güçlü arteriyel vazodilatasyona sekonder gelişen refleks sempatik aktivasyon ile ciddi su-tuz tutulumu yaparak mevcut bir kalp yetersizliğini alevlendirebilir?
- MinoksidilCevap
- BNitroprussid
- CNitrogliserin
- DPrazosin
- Eİzosorbid dinitrat
Cevap
Venöz sistemde gevşeme yapmayan ve güçlü arteriyel vazodilatasyona bağlı refleks sempatik aktivasyonla kalp yetersizliğini alevlendiren ajan Minoksidil'dir.
Doğru yanıt olan ajan, sadece arteriyolleri (rezistans damarları) genişleten çok güçlü bir direkt vazodilatördür. Venöz kapasitans damarları üzerinde hiçbir gevşetici etkisi olmadığı için venöz dönüşü ve dolayısıyla kalbin ön yükünü (preload) azaltmaz. Meydana getirdiği arteriyel dilatasyon sonucu kan basıncında oluşan düşüş, baroreseptör mekanizmalarını aktive ederek şiddetli refleks taşikardiye ve böbreklerden renin salınımına yol açar. Artan aldosteron seviyesi nedeniyle böbreklerden yoğun şekilde sodyum ve su tutulur. Venöz dönüşün azalmaması, sıvı retansiyonu ve miyokardın oksijen tüketimini artıran refleks taşikardi birleştiğinde kalp yetersizliği klinik olarak ciddi şekilde kötüleşebilir. Bu sebeple bu ilaç, genellikle sadece dirençli hipertansiyon vakalarında bir kıvrım diüretiği ve beta-blokör ile kombine edilerek kullanılır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Direkt Etkili Vazodilatörlerin Hemodinamik Profilleri
İpuçları
1
Soru kökündeki 'sadece arteriyel yatakta gevşeme sağlayan' direkt vazodilatörü bulmalısınız.
2
Bu ilaç, şiddetli sıvı retansiyonu yaptığı için tiazidlerin dahi yetersiz kalabileceği durumlarda kıvrım diüretikleriyle ve refleks taşikardiyi önlemek için bir beta-blokör ile kombine edilmelidir.
3
Damar düz kasında ATP'ye duyarlı potasyum kanallarını () açarak etki eden ve belirgin bir yan etki olarak hipertrikoz (kıllanma) yaptığı için topikal saç dökülmesi tedavilerinde de kullanılan ilacı düşünün.
Daha Fazla Pratik
Farklı vazodilatör gruplarının (nitratlar, kalsiyum kanal blokörleri, direkt vazodilatörler) ön yük ve art yük üzerine olan selektif etkilerini karşılaştıran bir çalışma tablosu hazırlayınız.
Alternatif Yöntem
Vazodilatör ilaçları klinik kullanımlarına göre sınıflandırmak doğru yanıta ulaştırabilir: Anjinada kullanılanlar (nitratlar) venodilatör, hipertansif acillerde her ikisini hedefleyenler (nitroprussid) mikst dilatör, dirençli hipertansiyonda 3'lü kombinasyon gerektirenler (minoksidil, hidralazin) ise saf arteriyel dilatörlerdir.
Tahmini Süre:1m 0s