Mineraller

Metilcıva ($CH_3Hg^+$) gibi organik cıva bileşiklerinin santral sinir sistemine (SSS) olan yüksek afinitesi ve kan-beyin bariyerini (KBB) etkin bir şekilde aşabilmesi, toksisitesinin temel belirleyicisidir. Bu transport süreci, metalin serbest iyon formunda değil, spesifik bir amino asit ile oluşturduğu kompleks üzerinden gerçekleşen bir "moleküler taklit" (molecular mimicry) mekanizmasıdır. Buna göre, metilcıvanın kan-beyin bariyerindeki taşıyıcı sistemler aracılığıyla beyne alınmasını sağlayan temel biyokimyasal mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Paratiroid hormonunun (PTH) böbrekler üzerindeki mineral metabolizması etkileri ve kullandığı sinyal iletim mekanizmaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hücrelerin glukoz alım kapasitesini artıran ve insülin etkisini potansiyalize eden oligopeptit yapısındaki kromodulinin fonksiyonel merkezinde yer alan metal iyonu aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan vücudunda kükürtlü amino asit katabolizması ve pürin yıkımı gibi hayati süreçlerde görev alan enzimlerin katalitik fonksiyonu için "molibden kofaktörü" (MoCo) sentezi zorunludur.

Buna göre, molibden kofaktörünün yapısal özellikleri ve biyokimyasal organizasyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bakırın intestinal lümenden emilip enterositlerden kana salınmasında görevli $ATP7A$ genindeki mutasyon sonucu oluşan Menkes hastalığında; kemik anomalileri, nörolojik gerileme ve arteriyel rüptürlere eğilim gözlenir. Bu tablodaki vasküler frajilitenin ve tortuozitenin temel nedeni, aşağıdaki bakır bağımlı enzimlerden hangisinin aktivitesindeki azalmadır?

Selenosistein ($21$. amino asit) biyosentezi ve selenoproteinlerin fonksiyonel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Plazma iyonize kalsiyum düzeyinin akut olarak düşmesine (hipokalsemi) bağlı olarak vücutta devreye giren hormonal adaptasyonlar ve bu süreçteki biyokimyasal mekanizmalar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hipokalsemili bir hastada yapılan klinik değerlendirmede paratiroid hormon ($PTH$) düzeyinin yetersiz olduğu ve kalsiyum tedavisine beklenen yanıtın alınamadığı saptanmıştır. Bu tabloda, $PTH$ sekresyonunu baskılayarak ve hedef dokularda $PTH$ direncine yol açarak dirençli hipokalsemiye neden olan temel mineral eksikliği aşağıdakilerden hangisidir?

Magnezyum ($Mg^{2+}$) iyonunun vücuttaki biyokimyasal rolleri, renal handling mekanizmaları ve hormonal regülasyondaki etkileşimleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Çinko metabolizması, bağırsak emilim mekanizmaları ve çinko bağımlı enzimler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

42 yaşında, aktif tüberküloz tanısıyla altı aydır tedavi görmekte olan bir hastada son zamanlarda halsizlik ve çabuk yorulma şikayetleri başlıyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde; hemoglobin $9.8 \, g/dL$, serum demiri $28 \, \mu g/dL$, total demir bağlama kapasitesi (TDBK) $220 \, \mu g/dL$ ve serum ferritin düzeyi $380 \, ng/mL$ olarak saptanıyor. Bu hastada izlenen aneminin patogenezinden sorumlu olan temel moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Magnezyum ($Mg^{2+}$) iyonu, hücre içerisinde potasyumdan sonra en bol bulunan katyon olup ATP ile şelasyon yaparak 300'den fazla enzimin aktivitesi için esansiyel bir kofaktördür. Özellikle kinazlar ve adenilat siklaz gibi enzimlerin katalitik döngüsünde $Mg$-ATP kompleksi zorunlu bir substrattır. İnsan vücudunda magnezyum homeostazının sürdürülmesinde filtrelenen magnezyumun en büyük kısmının geri emildiği renal bölge ve şiddetli hipomagnesemi tablosunda gözlenen endokrin değişiklikler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Vücut sıvı ve elektrolit dengesinin düzenlenmesinde potasyum ($K^+$) konsantrasyonu kritik bir parametredir. Plazma potasyum seviyesindeki artışın, adrenal korteks zona glomeruloza hücrelerini doğrudan uyararak aldosteron sentezini başlatma sürecindeki temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik böbrek yetmezliği nedeniyle uzun süredir diyalize giren bir hastada progresif ensefalopati, osteomalazi ve demir tedavisine dirençli mikrositer anemi saptanıyor. Bu klinik tablodan sorumlu olan alüminyum ($Al^{3+}$) birikiminin, hücresel enerji metabolizması kapsamında glikoliz hızını düşürdüğü bilinmektedir.

Buna göre, alüminyumun glikoliz üzerindeki bu inhibitör etkisinin temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Ağız içi mikrobiyota tarafından gerçekleştirilen glikoliz sürecinde, $2$-fosfogliseratın fosfoenolpirüvata ($PEP$) dönüşümünü katalizleyen enolaz enzimini, magnezyum ($Mg^{2+}$) iyonlarını bağlayarak inhibe eden eser element aşağıdakilerden hangisidir?

42 yaşında sistemik lupus eritematozus (SLE) tanısıyla takip edilen bir hastada halsizlik ve solukluk gelişmesi üzerine istenen laboratuvar tetkiklerinde; hemoglobin $8.8 \, g/dL$, ortalama eritrosit hacmi (MCV) $77 \, fL$, serum demiri $25 \, \mu g/dL$ (Düşük), total demir bağlama kapasitesi (TDBK) $220 \, \mu g/dL$ (Düşük) ve serum ferritin düzeyi $480 \, ng/mL$ (Yüksek) olarak saptanıyor. Bu hastada gözlenen mikrositik aneminin patogenezinden sorumlu temel moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Magnezyum ($Mg^{2+}$) iyonunun biyokimyasal özellikleri, hücresel fonksiyonları ve vücut dağılımı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Menkes hastalığı (kinky hair disease) tanısı alan hastalarda, bakır-histidin kompleksleri ile yapılan parenteral tedavinin plazma bakır ve seruloplazmin düzeylerini normale getirebilmesine rağmen, nörolojik progresyonu durdurmada sıklıkla yetersiz kalmasının temel moleküler mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Magnezyum ($Mg^{2+}$) iyonunun biyokimyasal fonksiyonları, paratiroid hormonu (PTH) sinyal iletimi ve renal transport mekanizmaları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Üre döngüsünde argininin hidrolizi ile ornitin ve üre oluşumunu katalizleyen arginaz enzimi, katalitik aktivitesi için metal iyonlarına ihtiyaç duyan bir metalloenzimdir. Bu enzimin aktivasyonu için mutlak gerekli olan ve aynı zamanda bağ doku proteoglikan sentezinde görev alan glikoziltransferazlar için de spesifik kofaktör olarak görev yapan eser element aşağıdakilerden hangisidir?