Boşaltım Sistemi Fizyolojisi

Vücut sıvı hacminin azaldığı (hipovolemi) durumlarda aktive olan Renin-Anjiyotensin-Aldosteron Sistemi (RAAS), böbreklerden sodyum tutulumunu maksimize ederken potasyum atılımının aşırı artmasını engellemek zorundadır. 'Aldosteron paradoksu' olarak bilinen bu dengenin sağlanmasında, anjiyotensin II'nin nefronun distal segmentleri üzerindeki hangi etkisi belirleyici rol oynar?

Renal hemodinamik düzenleme süreçleri dikkate alındığında; efferent arteriyol tonusunda meydana gelen izole bir artışın, renal plazma akımı ($RPF$), glomerüler kapiller hidrostatik basınç ($P_G$) ve filtrasyon fraksiyonu ($FF$) değerleri üzerindeki etkisi aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

$42$ yaşında bir hasta, şiddetli kusma ve diyare şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde mukoza kuruluğu ve ortostatik hipotansiyon saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde plazma sodyumu $132$ mEq/L, plazma ozmolaritesi $270$ mOsm/L ve idrar ozmolaritesi $650$ mOsm/L olarak ölçülüyor. Bu hastada, plazma hipoozmolaritesine rağmen idrarın konsantre edilmesini sağlayan temel fizyolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Böbrekler, proksimal tübüllerde gerçekleşen bir hidroksilasyon basamağı ile $D$ vitaminini biyolojik olarak aktif hale getirirler. Vücudun kalsiyum dengesini korumak amacıyla bu aktivasyon sürecini ($1-\alpha$ hidroksilasyon) doğrudan uyaran temel hormon aşağıdakilerden hangisidir?

45 yaşında, yeni tanı tip 2 diabetes mellitus hastasında böbrek fonksiyonları değerlendiriliyor. Hastada erken evre diyabetik nefropati ile uyumlu olarak glomerüler filtrasyon hızında ($GFR$) patolojik bir artış (hiperfiltrasyon) saptanıyor. Bu klinik tabloda hiperfiltrasyona neden olan temel fizyolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Böbreğin endokrin fonksiyonları kapsamında sentezlenen maddeler, sentez yerleri ve salınımı artıran temel faktörler ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Kronik metabolik asidoz tablosunda böbrek proksimal tübül hücreleri, glutamin katabolizmasını indükleyerek vücuda "yeni" bikarbonat ($HCO_3^-$) kazandırma kapasitesini anlamlı düzeyde artırır. Bu metabolik adaptasyon sürecinde, proksimal tübül hücresinde ekspresyonu/aktivitesi artan anahtar enzim ve üretilen bikarbonatın interstisyel sıvıya (sistemik dolaşıma) aktarılmasını sağlayan temel transport düzeneği aşağıdakilerden hangisidir?

$72$ yaşında bir hasta, şiddetli ishal ve yetersiz sıvı alımı sonrası konfüzyon ve halsizlik şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde deri turgoru azalmış, mukozaları kuru ve kan basıncı $90/60$ mmHg (hipotansiyon) saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde plazma sodyum konsantrasyonu $154$ mEq/L (Normal: $135-145$), plazma ozmolaritesi $315$ mOsm/L ve idrar ozmolaritesi $1150$ mOsm/L olarak ölçülüyor. Bu hastadaki hormonal yanıtlar ve renal adaptasyon mekanizmaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Böbreklerin endokrin fonksiyonları kapsamında gerçekleştirilen eritropoetin ($EPO$) sentezinin hücresel oksijen duyarlılığı ve transkripsiyonel regülasyon mekanizmaları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Miksiyon (işeme) refleksi sırasında mesanenin koordineli bir şekilde boşalmasını sağlayan nöral ve moleküler mekanizmalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Renal proksimal tübül hücrelerinde gerçekleşen asit-baz düzenleme mekanizmaları ve amonyum ($NH_4^+$) üretimi süreci değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Böbrek fizyolojisinde nefronun farklı segmentlerinde transepitelyal potansiyel farkları, madde taşınımını ve diürezi doğrudan etkiler. Henle kulbunun kalın çıkan kolu (TAL) ile proksimal tübülün geç (distal) segmentlerinde gözlenen "lümen-pozitif" potansiyelin oluşum mekanizmaları ve bu potansiyelin fizyolojik sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Böbreklerde asit-baz dengesinin düzenlenmesinde, plazma bikarbonat ($HCO_3^-$) konsantrasyonu belirli bir eşik değeri (yaklaşık 26-28 mEq/L) aştığında idrarla bikarbonat atılımının hızla artmaya başladığı gözlenir. Bu fizyolojik 'renal eşik' fenomeninin temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Renal hemodinamik süreçlerde, renal plazma akım hızının ($RPF$) glomerüler filtrasyon üzerindeki etkileri değerlendirildiğinde; $RPF$’nin anlamlı düzeyde azaldığı bir fizyolojik veya patolojik durumda, glomerüler kapiller yatak boyunca gerçekleşen olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

42 yaşında bir erkek gönüllüde yapılan renal fizyoloji çalışmasında şu veriler elde edilmiştir:

* Plazma inülin konsantrasyonu: $1,5\text{ mg/ml}$
* İdrar inülin konsantrasyonu: $150\text{ mg/ml}$
* İdrar akım hızı ($V$): $1,2\text{ ml/dk}$
* Plazma $X$ maddesi konsantrasyonu: $4\text{ mg/ml}$
* $X$ maddesi tübüler reabsorpsiyon transport maksimumu ($T_m$): $300\text{ mg/dk}$

$X$ maddesinin glomerüllerden serbestçe filtre edildiği bilindiğine göre, bu hastadaki $X$ maddesi klirensi ($C_x$) ve bu klirensin plazma konsantrasyonu ile ilişkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sağlıklı bir bireyin böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi amacıyla yapılan renal klirens çalışmalarında aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

* İnülin: Plazma konsantrasyonu $1\text{ mg/dL}$, İdrar konsantrasyonu $100\text{ mg/dL}$
* PAH (Para-aminohippürik asit): Plazma konsantrasyonu $2\text{ mg/dL}$, İdrar konsantrasyonu $1000\text{ mg/dL}$
* Glukoz: Plazma konsantrasyonu $500\text{ mg/dL}$
* **İdrar debisi ($V$):** $1{}2\text{ mL/dk}$
* **Glukoz tübüler transport maksimumu ($T_{mG}$):** $300\text{ mg/dk}$

Bu verilere göre, bu bireyin Filtrasyon Fraksiyonu ($FF$) ve birim zamanda idrarla glukoz atılım hızı ($E_{\text{glukoz}}$) aşağıdakilerden hangisidir?

Gebelikte böbrek fizyolojisinde meydana gelen adaptasyonlar incelendiğinde; renal plazma akımı ($RPF$) ve glomerüler filtrasyon hızının ($GFR$) yaklaşık $\%40-50$ oranında artış gösterdiği bilinmektedir. Normal fizyolojik koşullarda filtrasyondaki bu denli büyük bir artışın tübüloglomerüler feedback (TGF) mekanizmasını aktive ederek afferent arteriyolde vazokonstriksiyon oluşturması beklenirken, sağlıklı bir gebelikte bu baskılanmanın görülmemesinin ve yüksek filtrasyon hızının idame ettirilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Böbrek fizyolojisi laboratuvarında bir araştırma görevlisi, yeni sentezlenen bir ilacın böbrekler tarafından atılım hızını ölçmek istemektedir. Yapılan ölçümlerde ilacın plazma konsantrasyonu ($P$) $2 \text{ mg/mL}$, idrar konsantrasyonu ($U$) $20 \text{ mg/mL}$ ve idrar akış hızı ($V$) $1 \text{ mL/dk}$ olarak bulunmuştur. Bu verilere göre, araştırma konusu ilacın renal klirensi kaç $\text{ mL/dk}$'dır?

Miksiyonun (işeme) başlatılması sürecinde, supraspinal kontrol mekanizmalarının alt motor nöronlar ve otonomik gangliyonlar üzerindeki entegre etkisi düşünüldüğünde; Pontine Miksiyon Merkezi'nden (Barrington çekirdeği) kaynaklanan inen projeksiyonların eş zamanlı olarak başlattığı sinirsel ve reseptör aracılı değişikliklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Renal proksimal tübül hücrelerinde filtre edilen bikarbonatın ($HCO_3^-$) kana geri emilmesini sağlayan bazolateral membrandaki $Na^+$-$HCO_3^-$ kotransportörü (NBCe1) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?