Examkin

Temel İmmünoloji

642 soru

Soru 561Soru →

Bir bireyde, sitozolde oluşan peptitlerin endoplazmik retikulum (ERER) lümenine taşınmasından sorumlu olan TAPTAP (TransporterTransporter associatedassociated withwith AntigenAntigen ProcessingProcessing) protein kompleksinde fonksiyon kaybına yol açan genetik bir defekt saptanmıştır. Bu klinik tabloda, aşağıdaki immünolojik süreçlerden hangisinin doğrudan aksaması beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Endojen kaynaklı viral proteinlerin MHCMHC sınıf I molekülleri aracılığıyla CD8+CD8^+ T lenfositlere sunulması

Cevap

Endojen kaynaklı viral proteinlerin MHC sınıf I molekülleri aracılığıyla CD8+ T lenfositlere sunulması sürecinin aksaması beklenir.
Doğru seçenekte belirtilen süreç, endojen antijenlerin işlenerek CD8+CD8^+ T hücrelerine sunulmasıdır. Bu yolakta proteinler sitozolde proteozom ile parçalanır ve oluşan peptitler TAPTAP proteinleri aracılığıyla ERER lümenine taşınarak MHCMHC sınıf I moleküllerine yüklenir. TAPTAP fonksiyonu olmadığında peptitler ERER'ye giremez ve sınıf I sunumu gerçekleşemez.

Adım Adım Çözüm

1
TAPTAP proteininin işlevini belirle.
TAPTAP, sitozoldeki peptitleri ATPATP harcayarak ERER lümenine taşıyan bir pompa görevi görür.
Sitozolde proteozom tarafından parçalanan endojen proteinlerin MHCMHC sınıf I molekülleri ile buluşabilmesi için ERER lümenine girmeleri şarttır.
2
Aksamadan etkilenecek olan MHCMHC sınıfını ve hücre tipini saptat.
MHCMHC sınıf I (endojen yolak) ve CD8+CD8^+ T hücreleri etkilenir.
MHCMHC sınıf I molekülleri (HLA−AHLA-A, BB, CC), endojen antijenleri sitotoksik T hücrelerine sunar.

Anahtar Kavram

TAPTAP proteinleri, endojen antijenlerin MHCMHC sınıf I sunum yolu için zorunludur; eksikliği 'Çıplak Lenfosit Sendromu Tip I'e yol açar.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 562Soru →

Helminth enfeksiyonlarına karşı gelişen immün yanıtta veya doku hasarının onarım sürecinde; makrofajlarda arginaz enzim aktivitesini artırarak ornitin ve prolin sentezini uyaran, böylece kollajen sentezi ve doku tamirini indükleyen "alternatif aktivasyon" (M2M2) yolunun temel sitokinleri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IL−4IL-4 ve IL−13IL-13

Cevap

IL−4IL-4 ve IL−13IL-13 sitokinleri, makrofajları alternatif yoldan (M2M2) aktive ederek doku onarımı ve fibrosis süreçlerini başlatır.
Makrofajların alternatif aktivasyonu (M2M2), doku onarımı ve inflamasyonun sonlandırılması süreçlerinde kritiktir. IL−4IL-4 ve IL−13IL-13 sitokinleri makrofajlarda arginaz enzimini indükleyerek, L−argininL-arginin maddesinin ornitin ve proline dönüşmesini sağlar. Bu biyokimyasal yolak, kollajen sentezini ve fibrosis gelişimini doğrudan destekler. Helminth enfeksiyonlarında baskın olan Th2Th2 yanıtı da bu sitokinler üzerinden etki eder.

Adım Adım Çözüm

1
Makrofaj aktivasyon tiplerini ayırt et
Klasik aktivasyon (M1) mikropları öldürürken, alternatif aktivasyon (M2) doku onarımı yapar.
Soruda doku onarımı ve arginaz aktivitesi vurgulandığı için M2 yoluna odaklanılmalıdır.
2
M2M2 aktivasyonunu uyaran sitokinleri belirle
Th2Th2 hücrelerinden salınan IL−4IL-4 ve IL−13IL-13 temel uyarıcılardır.
Helminth yanıtında ve tamir fazında bu sitokinler dominanttır.
3
Metabolik sonucu doğrula
Arginaz enziminin uyarılması sonucu ornitin ve prolin sentezi artar.
Prolin, kollajen sentezi için temel yapı taşıdır ve doku tamirini (fibrosis) açıklar.

Anahtar Kavram

Makrofaj Polarizasyonu (M1 vs M2)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 563Soru →

1919 yaşında bir üniversite öğrencisi, fındıklı kurabiye yedikten dakikalar sonra yaygın ürtiker, dilde şişme ve nefes darlığı şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 80/5080/50 mmHgmmHg, nabız 120/dakika120/dakika ve bilateral ekspiratuar wheezing saptanıyor. Bu hastadaki klinik tablonun patogenezinden sorumlu olan temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mast hücre yüzeyindeki IgEIgE antikorlarının antijen tarafından çapraz bağlanması sonucu mediyatör salınımı

Cevap

Mast hücre yüzeyindeki IgE antikorlarının antijen tarafından çapraz bağlanması sonucu mediyatör salınımı
Hastada görülen tablo tipik bir anafilaksidir. Tip I hipersensitivite reaksiyonunda, antijen (allerjen) mast hücreleri ve bazofillerin yüzeyindeki yüksek afiniteli FcϵRIFc\epsilon RI reseptörlerine bağlı olan spesifik IgEIgE moleküllerini çapraz bağlar. Bu çapraz bağlanma hücre içi kalsiyum artışına ve granüllerden histamin, lökotrienler ve prostaglandinler gibi vazoaktif mediyatörlerin salınımına neden olur. Bu mediyatörler damar geçirgenliğini artırarak ödeme (anjiyoödem, ürtiker), düz kas kasılmasına (wheezing) ve yaygın vazodilatasyona (hipotansiyon) yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Hızlı başlangıçlı ürtiker, anjiyoödem, hipotansiyon ve bronkospazm tablosu anafilaktik şoku işaret eder.
Tip I hipersensitivite reaksiyonları dakikalar içinde gelişen sistemik veya lokal reaksiyonlardır.
2
Hipersensitivite tipinin belirlenmesi
Coombs ve Gell sınıflamasına göre bu tablo Tip I (Hemen oluşan) hipersensitivitedir.
Allerjene maruziyet sonrası mast hücrelerinden hızlı mediyatör salınımı bu sınıfa girer.
3
Hücresel mekanizmanın tanımlanması
Daha önce duyarlı hale gelmiş mast hücreleri üzerindeki IgE'lerin çapraz bağlanması (cross-linking) degranülasyonu tetikler.
Antijenin iki IgE molekülünü birbirine bağlaması, hücre içi sinyal yollarını aktif hale getirir.

Anahtar Kavram

Tip I Hipersensitivite ve Mast Hücre Degranülasyonu
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 564Soru →

Saf T lenfositlerin (Th0Th0) Th17Th17 hücrelerine farklılaşmasını indükleyen anahtar sitokinler ve olgunlaşmış Th17Th17 hücrelerinden salınarak dokuda nötrofil infiltrasyonunu/kemotaksisini uyaran temel efektör sitokin aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IL−6IL-6 ve TGF−βTGF-\beta / IL−17IL-17

Cevap

IL−6IL-6 ve TGF−βTGF-\beta kombinasyonu farklılaşmayı başlatırken, IL−17IL-17 temel efektör sitokindir.
Naif CD4+ T hücrelerinin (Th0Th0) Th17Th17 hücrelerine farklılaşması için birincil olarak IL−6IL-6 ve TGF−βTGF-\beta sinyallerine ihtiyaç vardır. Bu süreçte ROR γ\gamma t transkripsiyon faktörü aktive olur. Farklılaşan Th17Th17 hücreleri, inflamatuar yanıtta nötrofillerin dokuya çağrılmasını ve aktivasyonunu sağlayan IL−17IL-17 sitokinini salgılar.

Adım Adım Çözüm

1
Diferansiyasyon uyaranlarını belirle
Th0Th0 hücresinin Th17Th17 olması için ortamda pro-inflamatuar bir sitokin olan IL−6IL-6 ve TGF−βTGF-\beta bulunmalıdır.
TGF−βTGF-\beta tek başına Treg yaparken, IL−6IL-6 varlığında transkripsiyon faktörü ROR γ\gamma t üzerinden Th17Th17 yoluna sapılır.
2
Efektör fonksiyonu tanımla
Th17Th17 hücreleri IL−17IL-17 (ve IL−22IL-22) üretir.
IL−17IL-17, epitel ve stromal hücrelerden kemokin salınımını (örneğin IL−8/CXCL8IL-8/CXCL8) uyararak nötrofilleri inflamasyon bölgesine çeker.

Anahtar Kavram

T yardımcı hücre alt gruplarının (Th1Th1, Th2Th2, Th17Th17, Treg) spesifik indükleyici ve efektör sitokinleri.
Tahmini Süre:50s
Soru 565Soru →

Picornavirus replikasyonu sırasında konak hücre sitozolünde biriken uzun çift iplikli RNARNA (dsRNAdsRNA) yapılarını saptayarak, sinyal iletiminde mitokondriyal dış membran yerleşimli MAVSMAVS (IPS−1IPS-1) adaptör proteini aracılığıyla Tip II interferon (IFNIFN) yanıtını başlatan reseptör aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: MDA5MDA5 (Melanoma differentiation−associated protein 5Melanoma\ differentiation-associated\ protein\ 5)

Cevap

Picornavirusların uzun dsRNA yapılarını sitozolde algılayan ve MAVS adaptörü üzerinden sinyal ileten reseptör MDA5'tir.
Picornaviruslar (örn. Poliovirus, Rhinovirus), replikasyonları sırasında uzun çift iplikli RNA'lar oluştururlar ve genomlarının 5' ucunda bir protein (VPg) bulundurdukları için RIG-I tarafından tanınamazlar. Bu virüslerin ana sitozolik sensörü MDA5'tir ve bu reseptör sinyalini mitokondriyal adaptör olan MAVS üzerinden ileterek antiviral yanıtı (Tip I IFN) tetikler.

Adım Adım Çözüm

1
Hücresel kompartman ve ligand tipinin analizi.
Sitozolde bulunan ve Picornavirus replikasyonu ile ilişkili 'uzun' dsRNA ligandı tanımlandı.
Doğal bağışıklık reseptörleri ligandın boyutuna ve hücresel yerleşimine göre özelleşmiştir.
2
Sitozolik RNA sensörleri (RLR ailesi) arasından seçim yapılması.
RIG-I kısa/5'-trifosfat uçlu RNA'ları, MDA5 ise uzun dsRNA'ları tanır.
Picornaviruslar 5'-trifosfat ucu içermez ve uzun dsRNA üretirler, bu da MDA5 aktivasyonunu zorunlu kılar.
3
Sinyal iletim yolunun ve adaptör proteinin doğrulanması.
Her iki RLR (RIG-I ve MDA5) de mitokondriyal MAVS proteinini kullanır.
MAVS, RLR sinyal yolunun merkezi adaptörüdür ve IRF3/7 aktivasyonu üzerinden IFN sentezini sağlar.

Anahtar Kavram

Sitozolik RNA sensörlerinden MDA5 ve RIG-I'nın ligand özgüllüğü farkı.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 566Soru →

Tekrarlayan artralji, fotosensitivite ve malar raş şikayetleri ile başvuran 22 yaşındaki kadın hastada sistemik lupus eritematozus (SLE) benzeri klinik tablo saptanmıştır. Hastanın laboratuvar incelemelerinde klasik yolak fonksiyonunu ölçen total hemolitik kompleman (CH50CH_{50}) düzeyi saptanamayacak kadar düşük, ancak alternatif yolak aktivitesini yansıtan AH50AH_{50} düzeyi referans aralıkta bulunmuştur.

Bu hastadaki klinik ve laboratuvar bulgularına neden olan temel eksiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: C1qC1q eksikliği

Cevap

Hastadaki bulgular C1qC1q eksikliği ile uyumludur.
Klasik yolak aktivitesini ölçen CH50CH_{50} testi C1,C4,C2,C3,C5,C6,C7,C8C1, C4, C2, C3, C5, C6, C7, C8 ve C9C9 bileşenlerinin tam olmasını gerektirir. Alternatif yolak aktivitesini ölçen AH50AH_{50} ise Faktör BB, Faktör DD, Properdin ve C3−C9C3-C9 bileşenlerine ihtiyaç duyar. Hastada CH50CH_{50} düşükken AH50AH_{50}'nin normal olması, eksikliğin sadece klasik yolağa özgü olan C1,C4C1, C4 veya C2C2 bileşenlerinden birinde olduğunu kanıtlar. C1qC1q eksikliği olan bireylerin %90'ından fazlasında SLE gelişmesi bu klinik tabloyu tamamlar.

Adım Adım Çözüm

1
Laboratuvar bulgularının analizi
CH50CH_{50} düşük, AH50AH_{50} normal.
Bu durum bozukluğun sadece klasik yolağa özgü bileşenlerde (C1,C4,C2C1, C4, C2) olduğunu, alternatif yolak ve ortak yolak bileşenlerinin (C3−C9C3-C9) sağlam olduğunu gösterir.
2
Klinik tablo ile ilişkilendirme
SLE benzeri tablo.
Erken klasik yolak bileşenlerinin (C1,C4,C2C1, C4, C2) eksikliği, immün komplekslerin temizlenememesine yol açarak SLE gelişimine güçlü bir yatkınlık oluşturur.
3
Spesifik bileşenin seçimi
C1qC1q eksikliği.
Seçenekler arasında klasik yolağa özgü olan ve SLE ile en güçlü ilişkisi bilinen bileşen C1qC1q'dur.

Anahtar Kavram

Kompleman aktivasyon testleri (CH50CH_{50} ve AH50AH_{50}) arasındaki farklar ve klinik korelasyonları.
Soru 567Soru →

Antijen sunan hücrelerde (APC\text{APC}), MHC\text{MHC} sınıf II moleküllerinin maturasyonu ve peptid yüklenme süreci 'non-klasik' MHC\text{MHC} proteinleri tarafından sıkı bir şekilde kontrol edilir. Endozomal veziküllerde CLIP\text{CLIP} (class II-associated invariant chain peptide\text{class II-associated invariant chain peptide}) fragmanının peptid bağlama oluğundan uzaklaştırılarak uygun antijenik peptidin yerleşmesini sağlayan moleküler etkileşimler hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: HLA-DM\text{HLA-DM} molekülü CLIP\text{CLIP}'in ayrılmasını ve peptid değişimini katalize ederken; HLA-DO\text{HLA-DO} molekülü HLA-DM\text{HLA-DM}'ye bağlanarak bu süreci inhibe eder.

Cevap

HLA-DM molekülü CLIP-peptid değişimini katalize ederken, HLA-DO molekülü HLA-DM'yi inhibe ederek bu süreci düzenler.
Antijen sunan hücrelerde eksojen antijenlerin sunumu sırasında, MHC sınıf II molekülü endozomal veziküllere (MIIC) ulaşır. Burada değişmez zincirden kalan CLIP fragmanının oluktan çıkarılması ve antijenik peptidin bağlanması HLA-DM\text{HLA-DM} tarafından katalize edilir. HLA-DO\text{HLA-DO} ise, özellikle B hücrelerinde bulunan ve HLA-DM\text{HLA-DM}'ye bağlanarak bu değişimi inhibe eden bir regülatördür. Bu denge, sunulan peptidlerin niteliğini ve bağışıklık yanıtının özgüllüğünü belirler.

Adım Adım Çözüm

1
MHC sınıf II molekülünün sentez ve taşınma aşamalarını analiz etme.
MHC II, KER'de değişmez zincir (Li) ile birleşir, endozomlara (MIIC) taşınır ve Li kademeli olarak yıkılarak geriye CLIP fragmanı kalır.
Sürecin hangi aşamasının (endozomal peptid yükleme) sorgulandığını belirlemek için gereklidir.
2
CLIP fragmanının uzaklaştırılmasından sorumlu molekülü tanımlama.
HLA-DM, CLIP'in oluktan ayrılmasını ve dışarıdan alınan antijenik peptidin bağlanmasını katalize eder.
Bu basamak, eksojen antijen sunumunun en kritik moleküler kontrol noktasıdır.
3
Sürecin 'non-klasik' düzenleyicisi olan HLA-DO'nun rolünü belirleme.
HLA-DO, HLA-DM'ye bağlanarak onun katalitik fonksiyonunu baskılar (antagonize eder).
Soruda istenen 'doğru etkileşim' bilgisini netleştirmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

MHC sınıf II antijen sunum yolunda HLA-DM (katalizör) ve HLA-DO (inhibitör) etkileşimi.

Daha Fazla Pratik

HLA-DM ve HLA-DO'nun hücre içi dağılımı ile otoreaktif peptidlerin sunulmasını nasıl engellediğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 568Soru →

İnsan bağışıklık yanıtında, MHC (Major Histocompatibility Complex)\text{MHC (Major Histocompatibility Complex)} moleküllerinin biyosentezi ve antijen yüklenme mekanizmaları arasındaki moleküler etkileşimler düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Invariant zincir (Li\text{Li}), MHC sınıf II\text{MHC sınıf II} molekülünün peptit bağlama oluğunu endoplazmik retikulumda (ER\text{ER}) maskeleyerek, TAP\text{TAP} aracılığıyla ER\text{ER} lümenine taşınan endojen peptitlerin bu bölgeye bağlanmasını engeller.

Cevap

Invariant zincir (Li) proteininin endoplazmik retikulumda MHC sınıf II'nin peptit oluğunu kapatarak endojen peptitlerin (TAP ile gelenler) bağlanmasını önlemesi doğrudur.
Doğru ifade, invariant zincirin (Li) MHC sınıf II molekülünün peptit bağlama oluğunu endoplazmik retikulumda (ER) maskelemesidir. Bu süreç, ER lümenine TAP (Transporter associated with antigen processing) proteinleri aracılığıyla sürekli olarak pompalanan ve MHC sınıf I'e yüklenmesi planlanan endojen peptitlerin yanlışlıkla MHC sınıf II'ye bağlanmasını engeller. Bu, hümoral (MHC II/CD4+) ve hücresel (MHC I/CD8+) immün yanıtların antijenik kaynağının ayrılmasını sağlayan kritik bir moleküler bariyerdir.

Adım Adım Çözüm

1
MHC sınıf II molekülünün ER'deki sentezini değerlendir.
α\alpha ve β\beta zincirleri sentezlenir ve invariant zincir (Li) ile birleşir.
MHC sınıf II'nin peptit bağlama oluğu Li tarafından kapatılır.
2
MHC sınıf I yüklenme mekanizmasıyla karşılaştır.
MHC sınıf I için sitozolik proteinler proteazomda yıkılır ve TAP taşıyıcıları ile ER'ye girer.
Aynı lümende (ER) hem MHC I hem de MHC II sentezlenmektedir.
3
Li proteininin koruyucu rolünü analiz et.
Li, ER'deki endojen peptitlerin MHC sınıf II oluğuna girmesini engeller.
Antijen sunum yollarının birbirine karışması bu mekanizma ile önlenir.

Anahtar Kavram

MHC sınıf II yolunda Invariant Zincir (Li) ve HLA-DM'in regülatör rolleri.
Soru 569Soru →

İnsan bağışıklık sisteminde doğal bağışıklığın önemli bir bileşeni olan Doğal Öldürücü (NKNK) hücrelerin fonksiyonel özellikleri ve yüzey belirteçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Periferik kandaki NKNK hücrelerinin büyük çoğunluğunu oluşturan CD56dimCD56^{dim} alt grubu, CD56brightCD56^{bright} grubuna göre daha yüksek sitotoksik aktivite ve CD16CD16 (FcγRIIIFc\gamma RIII) ekspresyonu sergiler.

Cevap

Periferik kandaki NK hücrelerinin çoğunluğu (%90) CD56'yı düşük (dim) düzeyde eksprese eden, CD16 (Fc-gama reseptörü) yönünden zengin ve yüksek sitotoksik aktiviteye sahip olan gruptur.
Periferik kanda bulunan NKNK hücrelerinin yaklaşık %90-95'i CD56CD56 antijenini düşük yoğunlukta taşıyan (CD56dimCD56^{dim}) ve CD16CD16 (antikor bağımlı hücresel sitotoksisite - ADCCADCC için gerekli) ekspresyonu yüksek olan hücrelerdir. Bu hücreler bol miktarda perforin ve granzim içererek güçlü sitotoksik aktivite gösterirler.

Adım Adım Çözüm

1
NKNK hücrelerinin temel yüzey belirteçlerini tanımla.
NKNK hücreleri tipik olarak CD3CD3 negatif, CD56CD56 pozitif ve değişken düzeyde CD16CD16 (FcγRIIIFc\gamma RIII) pozitif hücrelerdir.
Hücre tipini doğru tanımlamak alt grupları ayırt etmenin ilk adımıdır.
2
CD56brightCD56^{bright} ve CD56dimCD56^{dim} alt gruplarını karşılaştır.
CD56dimCD56^{dim} kanda baskındır ve sitotoksiktir; CD56brightCD56^{bright} ise sekonder lenfoid organlarda daha yoğundur ve sitokin üretir.
NKNK hücre heterojenliğini anlamak TUS düzeyindeki zor soruları çözmek için kritiktir.
3
Reseptör mekanizmalarını incele (KIRKIR ve NKG2DNKG2D).
KIRKIR reseptörleri MHCMHC sınıf II ile etkileşip inhibisyon yaparken, NKG2DNKG2D stres ligandlarını tanıyıp aktivasyon yapar.
"Missing self" hipotezinin temelini bu reseptör dengesi oluşturur.

Anahtar Kavram

NK hücre alt grupları ve reseptör fonksiyonları
Soru 570Soru →

Bakteriyel flagellin proteinini 'patojen ilişkili moleküler örüntü' (PAMPPAMP) olarak tanıyan ve hücre yüzeyinde yerleşmiş olan Toll benzeri reseptör (TLRTLR) aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TLR5TLR5

Cevap

Flagellin proteinini tanıyan Toll benzeri reseptör TLR5TLR5'tir.
Bakteriyel flagellin proteinini tanıyan özgül reseptör TLR5TLR5'tir. Bu reseptör hücre yüzeyinde (plazma membranı) yerleşiktir ve bakteriyel hareket proteinlerini algılayarak doğal bağışıklık yanıtını başlatır.

Adım Adım Çözüm

1
Bakteriyel bileşenin (flagellin) ne tür bir molekül olduğunu belirle.
Flagellin, bakterilerin hareketini sağlayan flagella yapısını oluşturan bir proteindir.
Her Toll benzeri reseptör (TLRTLR) farklı bir mikrobiyal bileşene (ligand) özgülenmiştir.
2
Hücre yüzeyinde yerleşmiş olan ve flagellin ile eşleşen reseptörü hatırla.
TLR5TLR5 flagellin ile etkileşime girer.
TLR5TLR5, hücre dışı ortamdaki flagellin proteinlerini tanımak üzere plazma membranında bulunur.

Anahtar Kavram

Örüntü tanıma reseptörleri (PRRPRR) ve özgül ligand eşleşmeleri.
Tahmini Süre:30s
Soru 571Soru →

İmmünoglobulinlerin mukozal yüzeylere transferi (transkitoz) sürecinde, epitelyal hücrelerin bazolateral membranında bulunan polimerik immünoglobulin reseptörü (pIgRpIgR) ile etkileşime giren ve bu taşıma işlemi için yapıda bulunması zorunlu olan yapısal bileşen aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: J zinciri (J chain)

Cevap

İmmünoglobulinlerin epitelyal hücrelerden mukozal yüzeylere taşınması için polimerik formda olmaları ve yapılarında J zinciri bulundurmaları gerekir.
Polimerik IgAIgA ve IgMIgM molekülleri, yapılarındaki polipeptit yapılı J zinciri (joining chain) sayesinde epitelyal hücrelerin bazolateral membranındaki polimerik immünoglobulin reseptörüne (pIgRpIgR) bağlanabilirler. Bu etkileşim, antikorun hücre içine alınarak (endositoz) apikal yüzeye taşınmasını ve lümene salgılanmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Mukozal transfer sürecini analiz etme
Taşıma işlemi polimerik immünoglobulin reseptörü (pIgRpIgR) aracılığıyla gerçekleşir.
Bu reseptör epitelyal hücrelerin bazolateral yüzeyinde bulunur.
2
Reseptör-ligand etkileşimini belirleme
pIgRpIgR reseptörü, antikorun yapısındaki J zincirine bağlanır.
Monomerik antikorlar J zinciri içermediği için bu reseptöre bağlanamaz ve salgılanamazlar.
3
Salgısal komponent ile J zinciri ayrımını yapma
J zinciri antikorun bir parçasıdır, salgısal komponent ise reseptörün artığıdır.
Taşıma işlemi tamamlandığında reseptörün bir parçası antikor üzerinde kalarak salgısal IgAIgA (sIgAsIgA) formunu oluşturur.

Anahtar Kavram

Polimerik immünoglobulinlerin mukozal transkitozu J zinciri varlığına bağımlıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 572Soru →

İmmün sistemde kontrolsüz inflamasyonu sınırlamak amacıyla makrofajlar ve dendritik hücrelerden IL−12IL-12 sentezini inhibe eden, aynı zamanda bu hücrelerde MHCMHC SınıfSınıf IIII ve kostimülatör moleküllerin ekspresyonunu azaltarak Th1Th1 tipi immün yanıtı baskılayan temel sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IL-10

Cevap

Anti-inflamatuar özellikleri ile bilinen ve makrofaj/dendritik hücre fonksiyonlarını baskılayan sitokin IL-10'dur.
Doğru yanıt olan sitokin, makrofajlar ve regülatör T hücreleri tarafından salınarak immün yanıtın aşırıya kaçmasını önler. Antijen sunan hücrelerdeki MHCMHC ve kostimülatör molekülleri azaltarak T hücresi aktivasyonunu dolaylı yoldan, IL−12IL-12 sentezini durdurarak ise Th1Th1 farklılaşmasını doğrudan engeller.

Adım Adım Çözüm

1
İnhibitör mekanizmanın tanımlanması
Soruda makrofajların ve dendritik hücrelerin (ASH) baskılanması tarif edilmektedir.
IL-12 üretiminin durdurulması ve MHC Sınıf II ekspresyonunun azaltılması ASH fonksiyonlarını kısıtlar.
2
Sitokinlerin fonksiyonel sınıflamasının yapılması
Seçenekler arasında tek anti-inflamatuar baskılayıcı IL-10'dur.
Diğer seçenekler (IL-1, IL-6, IL-12 ve IFN-gamma) immün yanıtı aktive eden pro-inflamatuar moleküllerdir.

Anahtar Kavram

IL-10, immün sistemi negatif yönde regüle eden (anti-inflamatuar) en önemli sitokindir ve Th1 tipi hücresel yanıtı baskılar.

Daha Fazla Pratik

Diğer önemli baskılayıcı sitokin olan TGF-beta'nın özelliklerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 573Soru →

Allojeneik kemik iliği nakli sonrasında gelişebilen Graft-versus-Host Hastalığı (GVHH) tablosunda, alıcının dokularına saldırarak hasar oluşturan temel efektör hücre grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Donör T lenfositleri

Cevap

Graft-versus-Host Hastalığında hasardan sorumlu temel hücre grubu donör T lenfositleridir.
Graft-versus-Host Hastalığı (GVHH), özellikle kemik iliği nakli gibi olgun T hücrelerinden zengin greftlerin, immün sistemi baskılanmış alıcılara nakledilmesiyle oluşur. Greft içerisinde bulunan donör T lenfositleri, alıcının dokularındaki HLA (MHC) antijenlerini yabancı olarak tanır ve bu dokulara karşı sitotoksik bir yanıt başlatır.

Adım Adım Çözüm

1
GVHH mekanizmasını tanımla
Donörden gelen immün hücrelerin alıcının dokularına saldırmasıdır.
Kemik iliği naklinde graft içinde olgun donör T hücreleri bulunur.
2
Saldırgan hücreyi belirle
Donör T lenfositleri, alıcının HLA antijenlerini yabancı olarak tanır.
Donör T hücreleri immünolojik olarak kompetandır ve alıcı dokularını hedef alır.

Anahtar Kavram

Graft-versus-Host Hastalığı (GVHH) donör T hücrelerinin alıcı dokularına (özellikle deri, karaciğer, GİS) saldırmasıyla karakterize bir tablodur.
Soru 574Soru →

B lenfositlerin sekonder lenfoid organlarda antijenle karşılaşması, aktivasyonu ve efektör hücrelere farklılaşma süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: B hücresi ko-reseptör kompleksinde yer alan CD21CD21 (CR2CR2), opsonize antijenler üzerindeki C3dC3d parçasına bağlanarak aktivasyon sinyalini güçlendirir.

Cevap

B hücresi ko-reseptör kompleksinde yer alan CD21'in C3d'ye bağlanarak sinyali güçlendirmesi doğrudur.
B hücrelerinin yüzeyinde bulunan CD21CD21 (CR2CR2), antijenlere bağlanmış olan kompleman parçası C3dC3d ile etkileşime girer. Bu etkileşim, CD19CD19 ve CD81CD81 ile birlikte BCR sinyalini kuvvetlendirerek B hücresinin çok daha düşük antijen konsantrasyonlarında bile aktive olmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
B hücresi aktivasyonundaki sinyal mekanizmalarını analiz et.
B hücresinin tam aktivasyonu için sadece BCR sinyali yetmeyebilir; ko-reseptör kompleksi sinyali güçlendirir.
CD19, CD21 ve CD81'den oluşan ko-reseptör kompleksi, antijene bağlı kompleman parçalarını tanıyarak eşik değerini düşürür.
2
İzotip değişimi ve sitokin ilişkisini değerlendir.
IL-4'ün IgE, TGF-beta'nın ise IgA yönünde bir değişim sağladığı bilinmelidir.
Sitokinler, ağır zincir gen bölgelerindeki rekombinasyonları yönlendirerek farklı antikor sınıflarının üretimini sağlar.
3
B hücresi gelişim ve aktivasyon yerlerini karşılaştır.
Antijenden bağımsız evre kemik iliğinde, antijene bağımlı evre (hipermutasyon, afinite maturasyonu) periferde gerçekleşir.
Antijene özgü yanıtlar ancak sekonder lenfoid organlarda antijen sunumu ile başlar.

Anahtar Kavram

B hücresi ko-reseptör kompleksinin (CD19/CD21/CD81) kompleman sistemi ile işbirliği yaparak hümoral yanıtı optimize etmesi.

Daha Fazla Pratik

B hücresi ko-reseptör kompleksindeki CD19 eksikliğinin yol açtığı immün yetmezlik tablolarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 575Soru →

Mukoza ile ilişkili lenfoid dokularda (MALT), özellikle Peyer plaklarını örten epitelyum tabakasında yer alan; apikal yüzeyinde düzenli mikrovillus yapısı bulunmayan, lümendeki antijenleri transkitoz yoluyla bazal yüzeyindeki ceplerde (pockets) bekleyen dendritik hücrelere ve lenfositlere aktaran özelleşmiş hücre aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: M hücreleri

Cevap

M hücreleri, mukoza ilişkili lenfoid dokularda antijenleri transkitoz ile bağışıklık hücrelerine ulaştıran özelleşmiş epitelyal hücrelerdir.
Doğru yanıt olan hücreler, 'Microfold' kelimesinin baş harfiyle anılan M hücreleridir. Bu hücreler, bağırsak lümenindeki antijenleri örnekleyip bazal yüzeylerindeki ceplerde bulunan bağışıklık sistemi hücrelerine ulaştırarak mukoza bağışıklığının tetiklenmesini sağlarlar.

Adım Adım Çözüm

1
Anatomik lokalizasyonu belirle.
Peyer plaklarını örten folikül ilişkili epitelyum (FAE).
Antijen örneklendiği yer organize lenfoid dokuların hemen üzeridir.
2
Morfolojik ve fonksiyonel özellikleri değerlendir.
Mikrovillus kaybı, bazal cep yapısı ve transkitoz yeteneği.
Bu özellikler M (microfold) hücrelerine özgüdür.

Anahtar Kavram

MALT yapılarında antijen transportu (M hücreleri)
Soru 576Soru →

Sitozolik bir örüntü tanıma reseptörü (PRRPRR) olan NLRP3'ün; ürik asit kristalleri, ekstraselüler ATPATP veya reaktif oksijen radikalleri (ROSROS) gibi hasarla ilişkili moleküler paternler (DAMPDAMP) ile uyarılması sonucunda oluşan inflamozom kompleksine katılarak, pro-ILIL-1β1\beta ve pro-ILIL-1818 gibi pro-inflamatuar sitokinlerin aktif formlarına dönüşümünü sağlayan enzim aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kaspaz-1

Cevap

Doğru cevap kaspaz-1 enzimidir.
NLRP3 gibi bazı NOD-benzeri reseptörler uyarıldığında, ASC adaptör proteini ve pro-kaspaz-1 ile birleşerek 'inflamozom' adı verilen bir kompleks oluştururlar. Bu yapı içerisinde aktifleşen kaspaz-1 enzimi, pro-IL-1β ve pro-IL-18'i keserek biyolojik olarak aktif formlarına dönüştürür. Bu süreç doğal bağışıklığın akut inflamatuar yanıtının kritik bir adımıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Reseptörün ve uyarının niteliğini tanımlama
NLRP3, sitozolde bulunan bir NOD-benzeri reseptördür (NLR) ve hücresel stres sinyallerini (DAMP) algılar.
Soruda belirtilen ürik asit ve ROS gibi uyaranların hangi PRR grubuna ait olduğunu saptamak için.
2
Oluşan multiprotein kompleksini belirleme
NLRP3 aktivasyonu, ASC adaptör proteini ve pro-kaspaz-1 ile birleşerek 'inflamozom' kompleksini oluşturur.
Sitozolik PRR'ların downstream etkilerini anlamak için.
3
Kompleks içindeki enzimatik aktiviteyi saptama
İnflamozom yapısı içinde pro-kaspaz-1 proteolitik olarak kesilerek aktif kaspaz-1 formuna dönüşür.
Sitokinlerin olgunlaşma aşamasını belirleyen temel molekülü bulmak için.
4
Enzimin son etkisini doğrulama
Aktif kaspaz-1; pro-IL-1β ve pro-IL-18'i keserek bunların hücre dışına salınacak aktif sitokinler haline gelmesini sağlar.
Soruda sorulan 'sitokin dönüşümünü sağlayan enzim' tanımıyla eşleştirmek için.

Anahtar Kavram

İnflamozom aktivasyonu ve Kaspaz-1 aracılı sitokin olgunlaşması
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 577Soru →

T hücre aktivasyonunun kontrol edilmesinde ve immün yanıtın sınırlandırılmasında kritik rol oynayan, antijen sunan hücreler üzerindeki B7B7 (CD80/86CD80/86) moleküllerine CD28CD28'den çok daha yüksek bir afinite ile bağlanarak T hücresine inhibitör sinyal ileten kontrol noktası (checkpoint) molekülü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: CTLA-4 (CD152CD152)

Cevap

Antijen sunan hücre üzerindeki B7 moleküllerine CD28'den daha yüksek afinite ile bağlanarak inhibitör sinyal gönderen molekül CTLA-4'tür.
Sitotoksik T Lenfosit Antijeni-4 (CTLA-4), T hücre aktivasyonundan sonra yüzeyde beliren ve APC üzerindeki B7 moleküllerine CD28'den çok daha güçlü bağlanan inhibitör bir reseptördür. Bu bağlanma, T hücresine negatif sinyal göndererek immün yanıtı sonlandırır.

Adım Adım Çözüm

1
T hücre aktivasyonu için gerekli olan 'ikinci sinyal' mekanizmasını hatırla.
T hücreleri üzerindeki CD28, APC üzerindeki B7 ile etkileşime girerek aktivasyon sinyali oluşturur.
T hücresinin tam aktivasyonu için sadece TCR-MHC etkileşimi yetmez, ko-stimülasyon gereklidir.
2
Bu aktivasyonun nasıl dengelendiğini ve sonlandırıldığını analiz et.
T hücresi aktive olduktan sonra yüzeyinde CTLA-4 eksprese etmeye başlar.
İmmün yanıtın aşırıya kaçmaması ve doku hasarı oluşmaması için inhibitör mekanizmalar devreye girer.
3
CTLA-4 ve CD28 arasındaki rekabeti değerlendir.
CTLA-4, B7 moleküllerine CD28'den 20-100 kat daha yüksek afinite ile bağlanır.
Yüksek afinite sayesinde CTLA-4, CD28'i B7 ortamından uzaklaştırır ve aktivasyonu durdurur.

Anahtar Kavram

T hücre aktivasyonunda ko-stimülatör (CD28) ve ko-inhibitör (CTLA-4) dengesi.

İpuçları

1
Bu molekül, B7 molekülleri için CD28 ile yarışır.
2
Bağlandığında T hücresine 'dur' sinyali gönderir ve afinitesi CD28'den çok daha yüksektir.
3
İmmün kontrol noktası inhibitörü olan Ipilimumab bu molekülü hedefler.

Daha Fazla Pratik

CD28 ve CTLA-4 etkileşiminin periferik toleranstaki rolünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 578Soru →

İnsan bağışıklık sisteminde; antijen reseptörü (TCR/BCRTCR/BCR) ve CD3CD3 eksprese etmeyen, ancak yüzeyinde CD16CD16 (FcγRIIIFc\gamma RIII) ve CD56CD56 moleküllerini taşıyan hücreler, viral enfeksiyonlar ve tümörlere karşı erken savunmada kritik rol oynar. Bu hücrelerin fonksiyonlarının MHCMHC Sınıf I molekülleri aracılığıyla regülasyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: MHCMHC Sınıf I molekülleri, bu hücreler üzerindeki inhibitör reseptörlere (KIRKIR) bağlanarak hücrenin sitotoksik aktivitesini baskılar.

Cevap

MHC Sınıf I moleküllerinin NK hücreleri üzerindeki inhibitör reseptörlere bağlanarak sitotoksik aktiviteyi baskılaması doğrudur.
NK hücreleri, yüzeylerindeki KIR (Killer cell Immunoglobulin-like Receptors) ve CD94/NKG2A gibi inhibitör reseptörler aracılığıyla hedef hücredeki MHC Sınıf I moleküllerini tanırlar. Bu etkileşim sonucunda hücre içine inhibitör sinyaller iletilir ve NK hücresinin sitotoksik granüllerini serbest bırakması engellenir. Bu durum, virüsle enfekte veya tümöral süreçte MHC ekspresyonu azalan hücrelerin NK hücreleri tarafından öldürülmesini sağlayan 'missing-self' mekanizmasının temelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Öncülde tanımlanan hücre tipini (CD16+CD16^+, CD56+CD56^+, CD3−CD3^-) belirlemek.
Bu özelliklere sahip hücreler Doğal Öldürücü (NK) hücrelerdir.
NK hücreleri, T hücrelerinin aksine CD3 taşımazlar ve karakteristik olarak CD56 ile CD16 eksprese ederler.
2
NK hücrelerinin MHC Sınıf I molekülleri ile etkileşimini 'Missing-Self' hipotezi çerçevesinde değerlendirmek.
Sağlıklı hücrelerdeki MHC Sınıf I, NK hücrelerindeki inhibitör reseptörleri (KIR veya NKG2A) uyararak hücreyi 'kapalı' konumda tutar.
Bu mekanizma, bağışıklık sisteminin normal konak hücrelerine zarar vermesini engellemek için geliştirilmiş bir kontrol noktasıdır.

Anahtar Kavram

Doğal Öldürücü (NK) hücrelerin regülasyonunda MHC Sınıf I moleküllerinin inhibitör rolü.

Daha Fazla Pratik

NK hücrelerinin sitotoksik mekanizmaları (perforin/granzim) ve ADCC (antikora bağımlı hücresel sitotoksisite) fonksiyonlarını incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 579Soru →

Kompleman sistemi aktivasyonunda yolaklar arası çapraz etkileşimler immün yanıtın kontrolünde kritik rol oynar. Alternatif yolağın ana hız kısıtlayıcı basamağında görev alan Faktör DD, plazmada inaktif bir öncül (pro-enzim) formunda sentezlenir. Bu inaktif formun fizyolojik koşullarda parçalanarak aktif serin proteaz formuna dönüştürülmesinden ve dolayısıyla alternatif yolağın işlevselliğinin başlatılmasından sorumlu olan lektin yolağı bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: MASP−3MASP-3

Cevap

Lektin yolağı bileşeni olan MASP−3MASP-3, inaktif pro-faktör DD molekülünü aktif hale getirerek alternatif yolağın çalışmasını sağlar.
Doğru seçenek olan molekül (MASP−3MASP-3), lektin yolağı tanıma üniteleri (MBL veya Fikolinler) ile ilişkili olarak bulunur. Fizyolojik şartlar altında plazmada dolaşan inaktif pro-faktör DD'yi spesifik bir noktadan keserek aktif Faktör DD haline getirir. Bu aktivasyon adımı olmadan alternatif yolak etkin bir şekilde çalışamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Alternatif yolak başlangıç bileşenlerini analiz etme.
Alternatif yolağın aktivasyonu için Faktör BB'yi parçalayacak olan Faktör DD'nin aktif formda bulunması gerektiği belirlenir.
Faktör DD, kompleman sistemindeki en az bulunan ve hız kısıtlayıcı olan ana enzimdir.
2
Faktör DD'nin sentez ve aktivasyon mekanizmasını değerlendirme.
Faktör DD'nin plazmada inaktif bir zimohen (pro-faktör DD) olarak bulunduğu ve bir proteaz tarafından aktive edilmesi gerektiği saptanır.
Zimohenlerin aktivasyonu, immün sistemin kontrolsüz uyarılmasını önleyen bir güvenlik mekanizmasıdır.
3
Yolaklar arası regülasyonu sağlayan spesifik molekülü tanımlama.
MASP−3MASP-3'ün (MBL-ilişkili serin proteaz 3) bu aktivasyonu gerçekleştiren temel enzim olduğu sonucuna varılır.
Güncel immünoloji literatüründe (örn. Abbas) MASP−3MASP-3'ün lektin ve alternatif yolaklar arasındaki en kritik bağlantı noktalarından biri olduğu vurgulanmaktadır.

Anahtar Kavram

Alternatif yolak ve lektin yolağı arasındaki çapraz etkileşim (MASP−3MASP-3 - Faktör DD aksı)
Soru 580Soru →

Timus, T lenfositlerin matürasyonu için kritik öneme sahip primer lenfoid bir organdır. Timusun histolojik yapısı ve içerdiği hücrelerin dağılımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Korteks tabakasında yoğun olarak bulunan timositlerin büyük çoğunluğu CD4+CD8+CD4^+CD8^+ (çift pozitif) yüzey markerlarına sahiptir.

Cevap

Korteks tabakasında yoğun olarak bulunan timositlerin büyük çoğunluğu CD4+CD8+CD4^+CD8^+ (çift pozitif) yüzey markerlarına sahiptir.
Timusta T hücre gelişimi kortekste başlar ve medullada sona erer. Korteks bölgesi, timositlerin en yoğun olduğu yerdir ve buradaki hücrelerin %80-90'ı hem CD4 hem de CD8 antijenlerini eksprese eden 'çift pozitif' evrededir. Bu hücreler, kortikal epitel hücreleri ile etkileşime girerek pozitif seleksiyona tabi tutulurlar.

Adım Adım Çözüm

1
Timus histolojik bölgelerini (korteks ve medulla) ve bu bölgelerdeki hücre yoğunluğunu analiz et.
Korteks daha koyu boyanan, hücreden zengin bölgedir; medulla ise daha açık boyanan ve Hassall korpüsküllerini içeren bölgedir.
Anatomik yerleşim, hücrelerin matürasyon evrelerini belirler.
2
T hücresi gelişim basamaklarını (çift negatif -> çift pozitif -> tek pozitif) hatırla.
En erken hücreler çift negatif (CD4−CD8−CD4^-CD8^-), ara evre hücreler çift pozitif (CD4+CD8+CD4^+CD8^+) ve olgun hücreler tek pozitif (CD4+CD4^+ veya CD8+CD8^+) fenotiptedir.
Marker değişimi matürasyonun temel göstergesidir.
3
Evreleri anatomik bölgelerle eşleştir.
Çift pozitif hücreler timik korteksin asıl sakinleridir ve toplam timositlerin büyük çoğunluğunu oluştururlar.
Pozitif seleksiyon kortekste bu hücreler üzerinden yürütülür.

Anahtar Kavram

Timik Kortekste Çift Pozitif (CD4+CD8+CD4^+CD8^+) Timosit Hakimiyeti
ÖncekiSayfa 29 / 33Sonraki
Temel İmmünoloji — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 29 | Examkin