Kompleman Sistemi

51 soru

Soru 41Soru →

Tekrarlayan artralji, fotosensitivite ve malar raş şikayetleri ile başvuran 22 yaşındaki kadın hastada sistemik lupus eritematozus (SLE) benzeri klinik tablo saptanmıştır. Hastanın laboratuvar incelemelerinde klasik yolak fonksiyonunu ölçen total hemolitik kompleman (CH50CH_{50}) düzeyi saptanamayacak kadar düşük, ancak alternatif yolak aktivitesini yansıtan AH50AH_{50} düzeyi referans aralıkta bulunmuştur.

Bu hastadaki klinik ve laboratuvar bulgularına neden olan temel eksiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: C1qC1q eksikliği

Cevap

Hastadaki bulgular C1qC1q eksikliği ile uyumludur.
Klasik yolak aktivitesini ölçen CH50CH_{50} testi C1,C4,C2,C3,C5,C6,C7,C8C1, C4, C2, C3, C5, C6, C7, C8 ve C9C9 bileşenlerinin tam olmasını gerektirir. Alternatif yolak aktivitesini ölçen AH50AH_{50} ise Faktör BB, Faktör DD, Properdin ve C3−C9C3-C9 bileşenlerine ihtiyaç duyar. Hastada CH50CH_{50} düşükken AH50AH_{50}'nin normal olması, eksikliğin sadece klasik yolağa özgü olan C1,C4C1, C4 veya C2C2 bileşenlerinden birinde olduğunu kanıtlar. C1qC1q eksikliği olan bireylerin %90'ından fazlasında SLE gelişmesi bu klinik tabloyu tamamlar.

Adım Adım Çözüm

1
Laboratuvar bulgularının analizi
CH50CH_{50} düşük, AH50AH_{50} normal.
Bu durum bozukluğun sadece klasik yolağa özgü bileşenlerde (C1,C4,C2C1, C4, C2) olduğunu, alternatif yolak ve ortak yolak bileşenlerinin (C3−C9C3-C9) sağlam olduğunu gösterir.
2
Klinik tablo ile ilişkilendirme
SLE benzeri tablo.
Erken klasik yolak bileşenlerinin (C1,C4,C2C1, C4, C2) eksikliği, immün komplekslerin temizlenememesine yol açarak SLE gelişimine güçlü bir yatkınlık oluşturur.
3
Spesifik bileşenin seçimi
C1qC1q eksikliği.
Seçenekler arasında klasik yolağa özgü olan ve SLE ile en güçlü ilişkisi bilinen bileşen C1qC1q'dur.

Anahtar Kavram

Kompleman aktivasyon testleri (CH50CH_{50} ve AH50AH_{50}) arasındaki farklar ve klinik korelasyonları.
Soru 42Soru →

Kompleman sistemi aktivasyonunda yolaklar arası çapraz etkileşimler immün yanıtın kontrolünde kritik rol oynar. Alternatif yolağın ana hız kısıtlayıcı basamağında görev alan Faktör DD, plazmada inaktif bir öncül (pro-enzim) formunda sentezlenir. Bu inaktif formun fizyolojik koşullarda parçalanarak aktif serin proteaz formuna dönüştürülmesinden ve dolayısıyla alternatif yolağın işlevselliğinin başlatılmasından sorumlu olan lektin yolağı bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: MASP−3MASP-3

Cevap

Lektin yolağı bileşeni olan MASP−3MASP-3, inaktif pro-faktör DD molekülünü aktif hale getirerek alternatif yolağın çalışmasını sağlar.
Doğru seçenek olan molekül (MASP−3MASP-3), lektin yolağı tanıma üniteleri (MBL veya Fikolinler) ile ilişkili olarak bulunur. Fizyolojik şartlar altında plazmada dolaşan inaktif pro-faktör DD'yi spesifik bir noktadan keserek aktif Faktör DD haline getirir. Bu aktivasyon adımı olmadan alternatif yolak etkin bir şekilde çalışamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Alternatif yolak başlangıç bileşenlerini analiz etme.
Alternatif yolağın aktivasyonu için Faktör BB'yi parçalayacak olan Faktör DD'nin aktif formda bulunması gerektiği belirlenir.
Faktör DD, kompleman sistemindeki en az bulunan ve hız kısıtlayıcı olan ana enzimdir.
2
Faktör DD'nin sentez ve aktivasyon mekanizmasını değerlendirme.
Faktör DD'nin plazmada inaktif bir zimohen (pro-faktör DD) olarak bulunduğu ve bir proteaz tarafından aktive edilmesi gerektiği saptanır.
Zimohenlerin aktivasyonu, immün sistemin kontrolsüz uyarılmasını önleyen bir güvenlik mekanizmasıdır.
3
Yolaklar arası regülasyonu sağlayan spesifik molekülü tanımlama.
MASP−3MASP-3'ün (MBL-ilişkili serin proteaz 3) bu aktivasyonu gerçekleştiren temel enzim olduğu sonucuna varılır.
Güncel immünoloji literatüründe (örn. Abbas) MASP−3MASP-3'ün lektin ve alternatif yolaklar arasındaki en kritik bağlantı noktalarından biri olduğu vurgulanmaktadır.

Anahtar Kavram

Alternatif yolak ve lektin yolağı arasındaki çapraz etkileşim (MASP−3MASP-3 - Faktör DD aksı)
Soru 43Soru →

Kompleman sisteminin aktivasyon yolakları, bu yolakların regülasyonu ve klinik korelasyonları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: S proteini (Vitronektin), sıvı fazda oluşan C5b−7C5b-7 kompleksine bağlanarak bu kompleksin masum çevre hücre membranlarına insersiyonunu engeller.

Cevap

S proteini (Vitronektin), sıvı fazdaki kompleman bileşenlerine bağlanarak Membran Atak Kompleksi'nin masum çevre hücrelerine zarar vermesini engelleyen temel regülatördür.
S proteini (vitronektin), plazmada bulunan ve sıvı fazda oluşan C5b67C5b67 kompleksine bağlanarak bu kompleksin çevre hücrelerin membranlarına yerleşmesini (insersiyon) engelleyen ana inhibitördür. Bu sayede 'bystander lysis' denilen, hedeflenmeyen konak hücrelerinin zarar görmesi engellenmiş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Kompleman aktivasyon yolaklarının (Klasik, Lektin, Alternatif) terminal bileşenlerini belirlemek.
Her üç yolak da C5C5 aktivasyonu sonrası ortak terminal fazda (C5−C9C5-C9) birleşerek Membran Atak Kompleksi (MAC) oluşturur.
MAC oluşumu, mikroorganizma lizisi için ortak efektör mekanizmadır.
2
MAC oluşumunu engelleyen regülatör proteinleri membran-ilişkili ve sıvı-faz (plazma) olarak ayırmak.
CD59 membran-ilişkili bir regülatörken, S proteini (Vitronektin) plazmada bulunan bir regülatördür.
Sistemin konak hücrelere zarar vermesini önlemek için farklı fazlarda kontrol mekanizmaları mevcuttur.
3
S proteininin (Vitronektin) spesifik mekanizmasını değerlendirmek.
S proteini, membran öncesi oluşan sıvı fazdaki C5b−7C5b-7 kompleksine bağlanarak onun hücre zarına girmesini engeller.
Bu mekanizma, aktivasyonun olduğu bölgenin yakınındaki sağlıklı (masum) hücrelerin kompleman aracılı lizisini önler.

Anahtar Kavram

Kompleman sisteminin terminal faz (MAC) regülasyonu ve yolaklar arası bileşen farkları.
Soru 44Soru →

Tekrarlayan *Neisseria meningitidis* enfeksiyonları ve piyojenik bakteriyel sinüzit öyküsü olan 14 yaşındaki bir erkek hastada kompleman sistemini değerlendirmek amacıyla laboratuvar testleri istenmiştir. Yapılan analizlerde klasik yolak aktivitesini ölçen CH50CH_{50} düzeyinin normal sınırlarda olduğu, ancak alternatif yolak aktivitesini ölçen AH50AH_{50} düzeyinin belirgin derecede düşük olduğu saptanmıştır. Bu laboratuvar bulgularına göre, hastada eksikliği en muhtemel olan kompleman bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Properdin

Cevap

Properdin; çünkü normal bir CH50CH_{50} düzeyi klasik ve terminal yolakların sağlam olduğunu gösterirken, düşük AH50AH_{50} düzeyi sadece alternatif yolağa özgü bileşenlerde (Faktör B, Faktör D veya Properdin) bir defekt olduğunu kanıtlar.
Laboratuvar bulgularında CH50CH_{50} düzeyinin normal bulunması, klasik yolağın tüm bileşenlerinin (C1,C4,C2C1, C4, C2) ve her iki yolak için ortak olan terminal yolak bileşenlerinin (C3,C5−C9C3, C5-C9) fonksiyonel olduğunu gösterir. Buna karşılık AH50AH_{50} düzeyinin düşük olması, kusurun sadece alternatif yolağa özgü olan Faktör B, Faktör D veya Properdin'de olduğunu gösterir. Seçenekler arasında yer alan Properdin, alternatif yolak C3C3 konvertazını stabilize eden bir protein olup, eksikliği özellikle kapsüllü bakterilere ve *Neisseria* türlerine karşı duyarlılığı artırır.

Adım Adım Çözüm

1
Laboratuvar verilerini analiz et.
CH50CH_{50} normal, AH50AH_{50} düşük.
Bu durum terminal yolak (C3−C9C3-C9) ve klasik yolağın (C1,C4,C2C1, C4, C2) sağlam olduğunu gösterir.
2
Yolaka özgü bileşenleri karşılaştır.
Hata alternatif yolağa özgü bir proteinde olmalıdır.
Alternatif yolak aktivasyonu için Faktör B, Faktör D ve Properdin gereklidir.
3
Klinik korelasyonu doğrula.
Properdin eksikliği özellikle *Neisseria* enfeksiyonlarına yatkınlık yaratır.
Properdin, alternatif yolak C3C3 konvertazını (C3bBbC3bBb) stabilize ederek kompleman aktivitesini artıran tek pozitif regülatördür.

Anahtar Kavram

Kompleman tarama testlerinde (CH50CH_{50} ve AH50AH_{50}) diferansiyel tanı: CH50CH_{50} Klasik + Terminal yolağı, AH50AH_{50} Alternatif + Terminal yolağı değerlendirir.

Daha Fazla Pratik

Faktör H ve Faktör I eksikliğinin klinik tablosu ile terminal yolak (C5-C9) eksikliği arasındaki farkları gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 45Soru →

4 yaşında bir erkek çocuk, tekrarlayan ağır sinopulmoner enfeksiyonlar ve iki kez StreptococcusStreptococcus pneumoniaepneumoniae kaynaklı sepsis nedeniyle takip edilmektedir. Yapılan laboratuvar incelemelerinde hem klasik kompleman aktivitesini ölçen CH50CH_{50} hem de alternatif kompleman aktivitesini ölçen AH50AH_{50} değerlerinin ileri derecede düşük olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, bu hastadaki klinik tablo ve laboratuvar bulguları ile en uyumlu kompleman bileşeni eksikliği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: C3C3

Cevap

Kompleman sisteminin merkezi bileşeni olan C3 eksikliği, hem klasik hem de alternatif yolak fonksiyonlarının bozulmasına ve kapsüllü bakterilerle gelişen ağır enfeksiyonlara neden olur.
C3, kompleman sisteminin üç aktivasyon yolunun (Klasik, Lektin ve Alternatif) birleştiği merkezi halkadır. CH50CH_{50} testi klasik yolağın, AH50AH_{50} testi ise alternatif yolağın fonksiyonel bütünlüğünü ölçer; her iki yolak da lizis aşamasına geçmek için C3'e ihtiyaç duyar. C3 eksikliğinde, en önemli opsonin olan C3bC3b oluşamaz, bu da pnömokok gibi kapsüllü bakterilerin fagositozunu imkansız hale getirerek ağır pyojenik enfeksiyonlara yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Enfeksiyon etkenini analiz et
S.S. pneumoniaepneumoniae (pnömokok) kapsüllü ve pyojenik bir bakteridir.
Bu tür bakterilere karşı savunmada kompleman aracılı opsonizasyon (C3bC3b) hayati önem taşır.
2
Laboratuvar testlerini değerlendir
Hem CH50CH_{50} (Klasik + Terminal) hem de AH50AH_{50} (Alternatif + Terminal) değerleri düşüktür.
Her iki testin de düşük olması, ya her iki yolak için ortak olan bir bileşenin (C3) ya da terminal yolak bileşenlerinin (C5-C9) eksik olduğunu gösterir.
3
Klinik ve laboratuvar verilerini birleştir
Terminal yolak eksiklikleri (C5-C9) NeisseriaNeisseria enfeksiyonlarına yol açar. C3C3 eksikliği ise opsonizasyon yetersizliği nedeniyle pyojenik/kapsüllü bakteri enfeksiyonlarına yol açar.
Hastanın pnömokok enfeksiyonları geçirmesi ve her iki testin düşük olması en güçlü şekilde C3 eksikliğine işaret eder.

Anahtar Kavram

Kompleman aktivasyon yollarının C3 bileşeninde birleşmesi ve C3 eksikliğinin pyojenik enfeksiyon riskini artırması.
Soru 46Soru →

İnsan organizması, kompleman sisteminin litik etkilerine karşı korunmak için hem plazmada çözünür halde bulunan hem de hücre membranına yerleşik olan bir dizi regülatör protein kullanır. Bu proteinlerin her biri, aktivasyon kaskadının belirli basamaklarını ve belirli yolakları hedefler.

Söz konusu regülatörlerin etki mekanizmaları ve yolak spesifiklikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: C4b-bağlayıcı protein (C4bp), alternatif yolak aktivasyonu sırasında plazmada C3bC3b moleküllerine bağlanarak bu molekülün Faktör I aracılığıyla C3cC3c ve C3dgC3dg fragmanlarına parçalanmasını sağlar.

Cevap

C4b-bağlayıcı proteinin (C4bp) alternatif yolakta C3b'ye bağlanarak regülasyon yapması ifadesi yanlıştır; bu protein klasik ve lektin yolaklarına özgüdür.
C4b-bağlayıcı protein (C4bpC4bp), klasik ve lektin yolaklarının aktivasyonu sonucunda ortaya çıkan C4bC4b fragmanına bağlanır. C4bC4b’nin Faktör I tarafından yıkılmasında kofaktörlük yapar ve C4b2aC4b2a (klasik C3C3 konvertazı) kompleksinin parçalanmasını sağlar. Alternatif yolak regülasyonunda C3bC3b’ye bağlanan ve benzer fonksiyonları yerine getiren molekül ise Faktör H'dir. Bu iki protein arasındaki yolak spesifikliği kompleman regülasyonunun temelini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Kompleman regülatörlerinin yolak spesifikliğini analiz et.
C4bp, klasik ve lektin yolaklarının (C4bC4b) regülatörüdür; Faktör H ise alternatif yolağın (C3bC3b) regülatörüdür.
Yolaklar arasındaki temel biyokimyasal farkları ayırt etmek için gereklidir.
2
Membran atak kompleksi (MAK) inhibitörlerini gözden geçir.
CD59 (Protektin) membran bazlı, S-proteini (Vitronektin) ise çözünür fazda MAK oluşumunu (C9 polimerizasyonunu veya membran insersiyonunu) engeller.
Terminal yolak kontrol mekanizmalarını doğrulamak için gereklidir.
3
Klinik korelasyonu değerlendir.
C5-C9 eksikliği, lize edilmesi zor olan Neisseria enfeksiyonlarına yatkınlık yaratır.
Kompleman eksikliklerinin klinik yansımasını doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Kompleman regülatörlerinin (C4bp vs Faktör H) yolak spesifikliği ve kofaktör fonksiyonları.

Daha Fazla Pratik

Factor I eksikliğinde gelişen sekonder C3 eksikliği ve tekrarlayan piyojenik enfeksiyon mekanizmasını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 47Soru →

Kompleman sisteminin aktivasyon yolakları farklı proteinler tarafından başlatılsa da, tüm yolaklar ortak bileşenlerin aktivasyonuyla ilerler. Klasik yolak (classical pathway) aktivasyonu sırasında oluşan ve C3C3 molekülünü parçalayarak C3aC3a ve C3bC3b parçalarına ayıran 'C3C3 konvertaz' kompleksi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: C4b2aC4b2a

Cevap

Klasik yolak aktivasyonu sırasında oluşan C3C3 konvertaz kompleksi C4b2aC4b2a molekülüdür.
Klasik yolak aktivasyonunda, C1C1 kompleksi antijen-antikor etkileşimiyle aktifleşerek C4C4 ve C2C2 proteinlerini parçalar. Bu parçalanma sonucunda ortaya çıkan C4bC4b ve C2aC2a fragmanları bir araya gelerek klasik yolağın C3C3 konvertazı olan C4b2aC4b2a enzimini oluşturur. Bu enzim, sistemin en bol bulunan bileşeni olan C3C3'ü parçalayarak aktivasyonu sürdürür.

Adım Adım Çözüm

1
Klasik yolağın başlangıç basamaklarını değerlendir.
Antijen-antikor kompleksi C1C1 ünitesine bağlanır ve C1sC1s aktifleşir.
Yolağın başlaması için bir tetikleyici ve ardından enzimatik bir aktivasyon gerekir.
2
C4C4 ve C2C2 bileşenlerinin akıbetini belirle.
Aktif C1sC1s, C4C4'ü C4a/C4bC4a/C4b ve C2C2'yi C2a/C2bC2a/C2b parçalarına ayırır.
Konvertaz enziminin oluşması için bu öncül proteinlerin parçalanması şarttır.
3
Oluşan parçaların birleşerek oluşturduğu kompleksi tanımla.
C4bC4b ve C2aC2a birleşerek C4b2aC4b2a (C3C3 konvertaz) enzimini oluşturur.
Bu enzim kompleksi C3C3 molekülünü parçalayarak immün yanıtın devamını sağlar.

Anahtar Kavram

Kompleman sisteminde klasik ve alternatif yolakların kendilerine özgü farklı C3C3 konvertaz enzimleri vardır.
Tahmini Süre:45s
Soru 48Soru →

Kompleman sisteminin aktivasyon yolakları, regülatör proteinleri ve bu sistemdeki bozuklukların klinik sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Terminal kompleman bileşenleri (C5C5-C9C9) eksik olan bireylerde Neisseria enfeksiyonlarının sık görülme nedeni, bu bakterilerin fagositozu için gerekli olan opsonizasyon işleminin yapılamamasıdır.

Cevap

Terminal kompleman bileşenleri eksikliğinde Neisseria enfeksiyonlarının nedeni opsonizasyon eksikliği değil, bakterisidal lizis eksikliğidir.
Soruda yanlış olan ifade arandığı için doğru yanıt, terminal kompleman bileşenlerinin eksikliğini opsonizasyon yetersizliğine bağlayan seçenektir. C5C5-C9C9 eksikliği olan hastalarda C3C3 aktivasyonu ve C3bC3b üretimi tamdır, bu nedenle fagositoz ve opsonizasyon süreçleri normal işler. Ancak bu bireyler, özellikle lizise karşı çok duyarlı olan Neisseria cinsi bakterileri Membran Atak Kompleksi (MACMAC) ile parçalayamadıkları için bu enfeksiyonlara duyarlı hale gelirler.

Adım Adım Çözüm

1
Aktivasyon yolaklarını tetikleyen molekülleri ve erken faz (C1-C4-C2-C3) ile geç faz (C5-C9) arasındaki farkı belirle.
Klasik ve Lektin yolakları C4 ve C2 üzerinden, Alternatif yolak ise C3'ün tick-over mekanizmasıyla aktive olur.
Yolakların başlangıç bileşenleri ve tetikleyicileri (antikor, karbonhidrat, mikrobiyal yüzey) farklılık gösterir.
2
Opsonizasyon ve lizis işlevlerini yerine getiren spesifik bileşenleri ayırt et.
Opsonizasyon C3b ve C4b tarafından; lizis ise C5b-9 (MAC) tarafından gerçekleştirilir.
Fagositozun artırılması (opsonizasyon) erken faz bileşenlerinin, doğrudan hücre parçalanması (lizis) ise terminal bileşenlerin görevidir.
3
Neisseria türlerinin kompleman duyarlılığını analiz et.
Neisseria cinsi bakteriler (meningokok, gonokok), ince peptidoglikan tabakaları nedeniyle lizise karşı son derece duyarlıdır.
Bu bakterilerin eliminasyonunda fagositozdan ziyade Membran Atak Kompleksi aracılı lizis kritik öneme sahiptir.
4
Regülatörlerin (C1-INH, S proteini, CD59) görevlerini ve klinik korelasyonlarını doğrula.
C1-INH eksikliği anjiyoödeme; terminal eksiklikler ise dissemine Neisseria enfeksiyonlarına yol açar.
Regülatörlerin eksikliği veya efektör bileşenlerin yokluğu özgül patolojilere neden olur.

Anahtar Kavram

Kompleman sisteminde opsonizasyon (C3bC3b) ve lizis (MACMAC) fonksiyonlarının ayrımı ile terminal yolak eksikliklerinin klinik spesifikliği.

Alternatif Yöntem

Kompleman eksikliklerini analiz ederken; 'erken yolak (C1-C4-C2) = otoimmün hastalık (SLE-benzeri)', 'C3 eksikliği = piyojenik bakteriyel enfeksiyonlar' ve 'geç yolak (C5-C9) = Neisseria enfeksiyonları' şeklinde bir klinik sınıflama yapmak çözümü kolaylaştırır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 49Soru →

Tekrarlayan piyojenik enfeksiyonları bulunan 5 yaşındaki bir çocukta yapılan laboratuvar incelemelerinde, serum C3C3 düzeyinin belirgin olarak düşük, ancak C4C4 düzeyinin normal sınırlarda olduğu saptanmıştır. Bu bulgular, kompleman sisteminin alternatif yolağında bir aktivasyon veya defekt olduğunu düşündürmektedir.

Alternatif yolağın aktivasyon döngüsünde C3C3 konvertaz kompleksinin (C3bBbC3bBb) oluşumu için C3bC3b molekülüne bağlanması gereken ve Klasik yolağın C2C2 bileşenine fonksiyonel olarak eşdeğer olan protein aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Faktör B

Cevap

Alternatif yolağın C3C3 konvertaz yapısında yer alan 'Bb' fragmanının prekürsörü Faktör B'dir.
Kompleman sisteminin Alternatif yolağında C3C3 konvertaz, C3bC3b ve aktifleşmiş Faktör B'den (BbBb) oluşur (C3bBbC3bBb). Faktör B, magnezyum varlığında C3bC3b molekülüne bağlanır ve ardından Faktör D adı verilen serin proteaz tarafından parçalanır. Bu süreç sonucunda oluşan BbBb fragmanı C3bC3b'ye bağlı kalarak C3C3 konvertaz aktivitesi kazanır. Bu mekanizma, Klasik yolağın C3C3 konvertazındaki (C4b2aC4b2a) C2C2 bileşeninin fonksiyonuna tam olarak karşılık gelir; her iki protein de ilgili konvertazın katalitik alt birimini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını analiz et.
C3C3 düşük, C4C4 normal ise aktivasyon Klasik veya Lektin değil, Alternatif yolak üzerinden gerçekleşmektedir.
C4C4, Klasik ve Lektin yolaklarının başlangıç bileşenidir; bu yolaklar devreye girmediği için C4C4 düzeyi normal kalmıştır.
2
Alternatif yolak C3C3 konvertazının yapısını hatırla.
Alternatif yolak C3C3 konvertazı C3bBbC3bBb kompleksidir.
Bu kompleks, yolağın amplifikasyon döngüsünü sağlayan temel enzimdir.
3
Kompleksin bileşenlerini ve prekürsörlerini eşleştir.
'Bb' fragmanı Faktör B'den köken alır.
Faktör B, C3bC3b'ye bağlandıktan sonra Faktör D tarafından Ba ve Bb fragmanlarına ayrılır; Bb komplekste kalır.

Anahtar Kavram

Kompleman Alternatif Yolak C3 Konvertazı ve Klasik Yolak ile Fonksiyonel Eşdeğerliği

Alternatif Yöntem

Yolakları 'ortak payda' üzerinden karşılaştırarak çözebilirsiniz: Klasik yolağın C4b2aC4b2a yapısındaki C2C2'nin yerini, Alternatif yolakta Faktör B alır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 50Soru →

Tekrarlayan NeisseriaNeisseria meningitidismeningitidis menenjiti ve sepsis atakları nedeniyle immunolojik değerlendirmeye alınan 19 yaşındaki bir erkek hastada; kompleman sisteminin hem klasik hem de alternatif yolak hemolitik aktiviteleri (CH50CH50 ve AH50AH50) anlamlı derecede düşük bulunurken, C3C3 ve C4C4 düzeyleri referans aralıkta saptanmıştır. Bu hastada aşağıdaki kompleman bileşenlerinden hangisinin eksikliği en olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: C8

Cevap

Terminal kompleman bileşenlerinden biri olan C8 eksikliği, hem klasik hem de alternatif yolak fonksiyonlarını bozarken C3 düzeyini normal bırakır.
Kompleman sisteminde hem klasik (CH50CH50) hem de alternatif (AH50AH50) yolak fonksiyonlarının bozuk olması, her iki yolağın ortak birleşeni olan C3C3 veya terminal kompleman bileşenleri (C5C5-C9C9, Membran Atak Kompleksi - MAC) eksikliğini işaret eder. Hastada C3C3 düzeyinin normal olarak bildirilmesi, eksikliğin C3C3 düzeyini etkilemeyen terminal bileşenlerde (C8 gibi) olduğunu kesinleştirir. Terminal bileşen eksiklikleri, tıbbi literatürde karakteristik olarak tekrarlayan invaziv NeisseriaNeisseria enfeksiyonları ile ilişkilendirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Hemoliz testlerini (CH50CH50 ve AH50AH50) değerlendir
Her iki testin de düşük olması, her iki yolağın ortak olduğu noktada (C3 veya terminal MAC kompleksi) bir sorun olduğunu gösterir.
Klasik ve alternatif yolaklar terminal aşamada (C5-C9) birleşir.
2
Erken bileşen düzeylerini (C3C3 ve C4C4) kontrol et
C3C3 ve C4C4 düzeylerinin normal olması, sorunun bu bileşenlerin downstream (aşağı) kısmında olduğunu kanıtlar.
Eğer eksiklik C3'te veya C3 tüketimine yol açan bir düzenleyici proteinde olsaydı, C3C3 düzeyi düşük çıkardı.
3
Klinik veriyi (Neisseria enfeksiyonu) entegre et
Terminal kompleman bileşenleri (MAC: C5, C6, C7, C8, C9) eksikliği, Neisseria cinsi bakterilere karşı immün savunmada kritik olan bakterisidal aktiviteyi bozar.
MAC kompleksi, özellikle ince hücre duvarına sahip Neisseria türlerinin lizisi için hayati önem taşır.

Anahtar Kavram

Kompleman Fonksiyonel Testlerinin Yorumlanması ve MAC Eksikliği
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 51Soru →

Tekrarlayan Neisseria meningitidis enfeksiyonları nedeniyle tetkik edilen 15 yaşındaki bir hastada, kompleman sisteminin fonksiyonel aktivitesini değerlendirmek amacıyla yapılan laboratuvar testlerinde; hem klasik yolak (CH50CH50) hem de alternatif yolak (AH50AH50) aktivitelerinin saptanamayacak düzeyde düşük olduğu görülmüştür. Serumda yapılan kantitatif analizlerde ise C1,C4,C2,C3C1, C4, C2, C3 ve Faktör BB düzeyleri normal sınırlarda bulunmuştur.

Bu laboratuvar bulguları temel alındığında, hastada aşağıdaki kompleman bileşenlerinden hangisinin eksikliği en olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: C7C7

Cevap

Terminal yolak bileşenlerinden biri olan C7C7 eksikliği, her iki aktivasyon yolağının da fonksiyonel skorlarını düşürürken erken basamak bileşenlerinin düzeylerini normal bırakır.
Laboratuvar bulgularında hem klasik yolak (CH50CH50) hem de alternatif yolak (AH50AH50) aktivitelerinin saptanamaması, her iki yolağın birleştiği ortak 'terminal yolak' bileşenlerinde (C5,C6,C7,C8,C9C5, C6, C7, C8, C9) bir eksiklik olduğunu gösterir. Erken basamak bileşenlerinin (C1,C2,C3,C4C1, C2, C3, C4) ve alternatif yolak özgül proteini olan Faktör BB'nin normal düzeylerde olması, sorunun bu bölgelerde bir tüketim veya üretim eksikliği olmadığını teyit eder. Terminal yolak bileşenlerinden biri olan C7C7 eksikliği, bu laboratuvar profiline ve tekrarlayan Neisseria enfeksiyonu kliniğine tam uyum sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
CH50CH50 ve AH50AH50 sonuçlarını karşılaştır
Her iki yolağın da düşük olması, kusurun ortak terminal yolakta (C5−C9C5-C9) olduğunu gösterir.
CH50CH50 klasik+terminal, AH50AH50 ise alternatif+terminal yolağı ölçer.
2
Kantitatif ölçümleri değerlendir
C1,C4,C2,C3C1, C4, C2, C3 ve Faktör BB düzeylerinin normal olması, sorunun erken basamaklarda olmadığını kanıtlar.
Eğer sorun bu bileşenlerde olsaydı, ilgili yolağa özgü fonksiyonel test düşük çıkarken diğeri normal kalırdı veya C3C3 gibi ortak bir noktada tüketim gözlenirdi.
3
Klinik tabloyu eşleştir
Neisseria enfeksiyonları terminal yolak (MAC) eksiklikleri için karakteristiktir.
Neisseria türlerinin yok edilmesi için kompleman aracılı lizis (MAC oluşumu) hayati önem taşır.

Anahtar Kavram

Kompleman fonksiyonel testlerinin (CH50CH50 ve AH50AH50) yorumlanması ve terminal yolak eksikliklerinin klinik korelasyonu.

İpuçları

1
Hangi testlerin hangi yolakları ölçtüğünü hatırlayın: CH50CH50 klasik, AH50AH50 alternatif yolağı değerlendirir.
2
Her iki testin de düşük olması için sorunun nerede olması gerektiğini düşünün.
3
Erken basamaklar normal olduğuna göre, eksiklik C5C5 ile C9C9 arasındaki membran atak kompleksi bileşenlerinden birindedir.

Daha Fazla Pratik

Diğer terminal yolak bileşenlerinin (C5−C9C5-C9) eksikliklerinde de benzer laboratuvar bulguları görülebileceğini unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 3 / 3
Kompleman Sistemi Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 3 | Examkin