Viroloji

Viral aşıların yapısal özellikleri, konak hücrede indükledikleri immün yanıt mekanizmaları ve klinik uygulama prensipleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Prionlar, klasik virüslerden farklı olarak nükleik asit içermeyen ve sadece proteinden oluşan enfeksiyöz ajanlardır. Bu yapısal özellikleri, onları birçok fiziksel ve kimyasal işleme karşı oldukça dirençli kılar.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi prionların biyokimyasal veya fiziksel özelliklerinden biridir?

Poliomiyelit eradikasyon programlarında kullanılan İnaktive Polio Aşısı (İPV - Salk) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, aşının immünolojik özellikleri ve toplum sağlığı üzerindeki etkileri açısından doğrudur?

18 aylık bir çocuk, üç gündür devam eden sulu ishal, kusma ve hafif ateş şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede dehidratasyon bulguları saptanıyor. Yapılan mikrobiyolojik incelemeler sonucunda; segmentli, çift iplikli RNA ($dsRNA$) genomuna sahip, zarfsız ve çift katmanlı ikozahedral kapsid yapısında bir virüs saptanıyor. Bu virüsün replikasyon özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$HTLV-1$ ($Human \ T-cell \ Lymphotropic \ Virus \ type \ 1$) genomunun moleküler organizasyonu ve patogenezi üzerine yapılan çalışmalarda, proviral $DNA$’nın 'antisense' (negatif) zincirinden sentezlendiği ve $3'$ $LTR$ bölgesindeki promotoru kullandığı saptanan; hem $Tax$ proteininin onkojenik aktivitelerini modüle eden hem de konak hücrenin bağışıklık yanıtından kaçışını destekleyerek Adult T-hücreli lösemi ($ATL$) gelişiminde süreklilik gösteren viral faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Viral replikasyon stratejileri ve Baltimore sınıflandırma prensipleri dikkate alındığında; DNA genomuna sahip olan, ancak replikasyon döngüsü sırasında bir 'pre-genomik RNA' ara basamağı üzerinden revers transkripsiyon (RNA bağımlı DNA polimeraz) yapan ve bu süreçte DNA sentezini başlatmak için bir konak hücresi molekülü yerine kendi viral proteinini (protein primer) kullanan virüs aşağıdakilerden hangisidir?

Virüslerin sınıflandırılmasında kullanılan Baltimore sistemine göre bazı virüsler, genomlarını replike etmek için alışılagelmişin dışında enzimler ve ara basamaklar kullanırlar. Bu kapsamda; kısmi çift iplikli dairesel DNA ($dsDNA$) genomuna sahip olan ve replikasyon döngüsü sırasında revers transkriptaz aktivitesi gösteren bir virüsün çoğalma stratejisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Viroloji laboratuvarında gerçekleştirilen 'tek basamaklı çoğalma eğrisi' (one-step growth curve) deneyleri ve virüslerin genel replikasyon stratejileri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$29$ yaşında, gebeliğinin $32.$ haftasında olan bir kadın hasta; ani başlayan sarılık, konfüzyon ve yaygın ekimoz şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde karaciğer matitesinin azaldığı saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde transaminaz düzeylerinin $2500$ $U/L$, total bilirubin düzeyinin ise $18$ $mg/dL$ olduğu saptanıyor. Yapılan virolojik incelemelerde bu klinik tabloya pozitif polariteli, tek iplikli bir $RNA$ virüsünün neden olduğu belirleniyor.

Bu hastadaki klinik tabloya neden olan virüs ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Mikrobiyoloji laboratuvarında incelenen bir $RNA$ virüsünün zarflı olduğu, genomunun iki dairesel segmentten oluştuğu ve bu segmentlerin 'ambisense' (hem pozitif hem negatif polariteli bölgeler içermesi) özellik gösterdiği saptanmıştır. Ayrıca elektron mikroskobunda virüs partikülleri içerisinde konak hücreden köken alan ve 'kum tanesi' görünümüne neden olan ribozomların bulunduğu görülmektedir. Bu özelliklere sahip virüs ailesi aşağıdakilerden hangisidir?

Herpes simpleks virüs (HSV) ve Varisella zoster virüs (VZV) enfeksiyonlarının tedavisinde ilk seçenek olarak kullanılan asiklovir, bir pürin nükleozid analoğudur. Bu ilacın antiviral etkinlik gösterebilmesi için enfekte hücre içerisinde aktif trifosfat formuna dönüşmesi gerekmektedir. Asiklovir'in aktivasyonundaki ilk basamak olan monofosfat formuna dönüşümünü gerçekleştiren virüse özgü enzim aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında, kronik Hepatit B enfeksiyonu ($HBsAg$ pozitif, $Anti-HBc$ $IgG$ pozitif) tanısıyla izlenen bir hastada; halsizlik, iştahsızlık ve idrar renginde koyulaşma şikayetleri gelişmiştir. Laboratuvar tetkiklerinde $ALT: 2450$ $U/L$, $AST: 1980$ $U/L$, $Total$ $Bilirubin: 8.5$ $mg/dL$ olarak bulunmuştur. Serolojik incelemede $Anti-HDV$ $IgM$ pozitif, $Anti-HBc$ $IgM$ ise negatif saptanmıştır. Bu hastadaki virüsler arası etkileşim ve klinik tablo göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi en olasıdır?

Viral aşıların yapısal formülasyonları ve uygulama yolları, konakta indüklenen immün yanıtın niteliğini ve kapsamını doğrudan etkilemektedir. Buna göre, intranazal yolla uygulanan canlı atenüe influenza aşısı (LAIV) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sitoplazmik inklüzyon cisimcikleri ile karakterize, kompleks simetrili ve zarflı bir yapıya sahip olan bir DNA virüsünün, replikasyon döngüsü sırasında konak hücre çekirdeğine ihtiyaç duymadan protein sentezi ve genom replikasyonunu gerçekleştirebildiği bilinmektedir. Bu virüs ailesinin biyolojik özellikleri dikkate alındığında, sitoplazmada replike olabilmesini sağlayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Soğuk algınlığı (common cold) tablosuyla başvuran bir hastadan izole edilen; $27-30$ nm büyüklüğünde, zarfsız, ikozahedral simetrili ve genomu doğrudan mRNA olarak işlev görebilen tek iplikli RNA yapısına sahip bir virüsün laboratuvar incelemesi yapılmaktadır. Bu virüsün insan embriyonik akciğer fibroblast kültürlerinde en iyi $33^{\circ}C$'de ürediği ve $pH \ 3.0$ ortamında inkübe edildiğinde enfektivitesini tamamen kaybettiği saptanmıştır.

Bu bulgulara göre, söz konusu etken aşağıdakilerden hangisidir?

Prion hastalıklarının (örn. Creutzfeldt-Jakob hastalığı) patogenezinde, normal hücresel prion proteinin ($PrP^c$) enfeksiyöz ve proteazlara dirençli olan $PrP^{sc}$ formuna dönüşümünde gözlenen temel yapısal değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Viral replikasyon döngüsünde genomun polaritesi ve yapısı, protein sentezinin nasıl başlayacağını belirleyen temel faktördür. Negatif polariteli tek iplikli RNA ((-)ssRNA) genomuna sahip virüsler, genomlarını doğrudan mRNA olarak kullanamadıkları için enfeksiyonun başlangıcında konak hücre proteinlerini sentezlemek üzere bir ara basamağa ihtiyaç duyarlar.

Buna göre, enfeksiyonu başlatmak için virion içerisinde mutlaka 'RNA bağımlı RNA polimeraz' (RdRp) enzimi taşıması gereken virüs ailesi aşağıdakilerden hangisidir?

$25$ yaşında bir sağlık çalışanı, kaza ile iğne batması öyküsü sonrası takibe alınmıştır. Takibinin $12.$ haftasında halsizlik, iştahsızlık ve sarılık gelişen hastanın laboratuvar incelemesinde $AST$: $1200$ $U/L$ ve $ALT$: $1450$ $U/L$ olarak saptanmıştır. Yapılan serolojik taramada hem $HBsAg$ hem de $Anti-HBs$ sonuçları negatif olarak raporlanmıştır. Bu hastada akut Hepatit B enfeksiyonu tanısını kesinleştirmek için öncelikle hangi serolojik markerın pozitifliği araştırılmalıdır?

35 yaşında $HIV-1$ pozitif erkek hastanın tedavi protokolüne, viral replikasyon döngüsünde 'strand transfer' (zincir transferi) basamağını seçici olarak inhibe eden bir ilaç eklenmiştir. Bu ilacın etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Çocukluk çağında döküntülü hastalıklar arasında yer alan, özellikle yüzde "tokatlanmış yanak" (slapped-cheek) görünümü ile karakterize olan eritema infeksiyozum (beşinci hastalık) tablosunun etkeni olan DNA virüsü aşağıdakilerden hangisidir?