Viroloji

Prionların biyokimyasal özellikleri ve patogenez mekanizmaları dikkate alındığında, bu ajanları konvansiyonel virüslerden ayıran en temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Hepatit D virüsü ($HDV$), replikasyon döngüsünü tamamlayabilmek ve yeni viral partiküller oluşturabilmek için bir yardımcı virüse ihtiyaç duyan defektif bir $RNA$ virüsüdür. Buna göre, $HDV$'nin enfektivite kazanması ve karaciğer hücrelerine tutunabilmesi için dış kılıfında mutlaka bulunması gereken $HBV$ bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?

Elektron mikroskobunda tanecikli (kum serpilmiş gibi) bir görünüme sahip olan, yapısında konak hücreye ait ribozomları bulunduran ve iki segmentli dairesel RNA genomuna sahip olan Arenaviridae ailesi üyelerinin genomik yapıları ve replikasyon stratejileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Allojenik hematopoetik kök hücre nakli sonrası gelişen sitomegalovirüs ($CMV$) enfeksiyonu nedeniyle gansiklovir tedavisi başlanan bir hastada, klinik yanıt alınamaması üzerine yapılan genetik incelemede viral $UL97$ fosfotransferaz geninde mutasyon saptanmıştır. Bu hastada gansiklovir direncini aşmak amacıyla kullanılabilecek, etki mekanizması için viral bir kinaz tarafından fosforilasyona ihtiyaç duymayan pirofosfat analoğu aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan immün yetmezlik virüsü tip 1 ($HIV-1$) replikasyon döngüsü sırasında, yeni sentezlenen $gp120$ zarf glikoproteininin endoplazmik retikulum ($ER$) içerisinde konak hücreye ait $CD4$ reseptörleri ile kompleks oluşturup hapsolmasını (sequestration) önleyen; $CD4$ moleküllerini $ER$ bağımlı protein yıkımı ($ERAD$) yoluyla sitozolik proteazomlara yönlendirerek ortadan kaldıran viral aksesuar protein aşağıdakilerden hangisidir?

Retrovirüslerin, özellikle de $HIV-1$'in replikasyon döngüsünde ve gen ekspresyonunda merkezi rol oynayan LTR (Long Terminal Repeat) bölgelerinin yapısal ve fonksiyonel organizasyonu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Retrovirüslerin konak hücre savunma mekanizmalarından kaçış stratejileri kapsamında; makrofaj ve dendritik hücreler gibi miyeloid seri hücrelerde bulunan, hücresel deoksinükleozid trifosfat ($dNTP$) havuzunu hidroliz ederek viral $DNA$ sentezini baskılayan SAMHD1 restriksiyon faktörünü proteazomal yıkıma uğratan aksesuar protein hangisidir?

Retrovirüslerin replikasyon döngüsünde, virion içerisinde hazır olarak bulunan ve tek iplikli viral $RNA$ genomunu kalıp kullanarak çift iplikli proviral $DNA$ sentezini katalizleyen temel enzim aşağıdakilerden hangisidir?

Beş yaşında bir çocuk, gövdesinde ve kollarında inci benzeri, ortası göbekli (umbilike), ağrısız papüllerle getirilmiştir. Lezyonların histopatolojik incelemesinde sitoplazmik inklüzyon cisimcikleri (Henderson-Paterson cisimcikleri) saptanmıştır.

Bu klinik tabloya neden olan virüs ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Nörodejeneratif süreçlerin araştırıldığı bir çalışmada, enfeksiyöz bir ajanın nükleazlarla ($DNAse$ ve $RNAse$) muamele edildikten sonra enfektivitesini koruduğu, ancak proteazlarla uzun süreli muamele sonrası enfektivitesinin azaldığı gözlenmiştir. Bu ajanın patogenezinde rol oynayan yapısal dönüşüm ve direnç özelliklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kronik Hepatit $B$ ($HBV$) tanısıyla pegile-interferon-alfa ($PEG-IFN-\alpha$) tedavisi başlanan bir hastada, bu ilaç konak hücrede bir dizi antiviral proteinin sentezini indükleyerek etki gösterir. Bu proteinler arasında yer alan ve çift sarmallı RNA ($dsRNA$) tarafından aktiflenen **protein kinaz R ($PKR$)**, viral replikasyonu engellemek amacıyla aşağıdaki faktörlerden hangisini fosforilleyerek viral protein sentezini (translasyonu) durdurur?

Deneysel bir çalışmada, bir nörodejeneratif hastalık etkeninin biyofiziksel özellikleri incelenmektedir. İncelenen ajanın nükleazlara (DNAse/RNAse) dirençli olduğu, ancak $1\,M$ $NaOH$ (sodyum hidroksit) ve $134^\circ C$'de otoklavlama kombinasyonu ile inaktive edilebildiği saptanmıştır. Bu ajanın patogenezi ve yapısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

ABD'nin batı bölgelerinde (Rocky Mountains) kamp yapan $29$ yaşındaki bir erkek hasta, tatilden döndükten $5$ gün sonra ani başlayan ateş, titreme ve şiddetli miyalji şikayetleriyle başvuruyor. Ateşi $2$ gün sürdükten sonra düşen hastada, $48$ saatlik bir iyilik halini takiben semptomların daha şiddetli şekilde tekrarladığı (bifazik seyir) görülüyor. Laboratuvar bulgularında belirgin lökopeni ($2.400/mm^3$) saptanıyor. Hastadan izole edilen etkenin; çift iplikli ve $12$ segmentli bir RNA genomuna sahip olduğu, nükleokapsidinin ikozahedral simetride olduğu ve zarfsız bir yapı sergilediği saptanıyor. Bu virüsün biyolojik özellikleri ve replikasyon stratejisi düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

64 yaşında bir erkek hasta, son üç ayda hızla ilerleyen demans, ataksi ve miyoklonik sıçramalar şikayetiyle nöroloji polikliniğine başvuruyor. Hastanın beyin biyopsisinde nöronal kayıp ve nöropilde karakteristik vakuolizasyon (spongiform değişim) izlenirken, herhangi bir inflamatuar hücre infiltrasyonu saptanmıyor. Bu klinik ve patolojik tabloya neden olan etkenle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

19 yaşındaki bir üniversite öğrencisi; bir haftadır devam eden yüksek ateş, şiddetli boğaz ağrısı ve halsizlik şikayetleri ile başvurmuştur. Fizik muayenede eksüdatif tonsillit, generalize lenfadenopati ve splenomegali saptanmıştır. Laboratuvar incelemelerinde periferik yaymada sitoplazması eritrositlerin çevresini saran 'atypik lenfositler' (Downey hücreleri) görülmüş ve heterofil antikor testi pozitif sonuçlanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan virüsün yapısal özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Allojenik hematopoetik kök hücre nakli yapılmış bir hastada, nakil sonrası 4. ayda gansiklovire dirençli (viral $DNA$ polimeraz enziminde mutasyon içermeyen) $CMV$ reaktivasyonu saptanmıştır. Bu hastanın tedavisinde kullanılan, viral $UL97$ protein kinaz enzimini doğrudan inhibe ederek viral nükleer çıkışı ($nuclear$ $egress$) bozan, ancak gansiklovirin aktivasyonu için gerekli olan ilk fosforilasyon basamağını engellediği için gansiklovir ile kombine edilmesi önerilmeyen ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Viral yapısal bileşenler ve replikasyon stratejileri arasındaki genel kurallar dikkate alındığında; helikal (sarmal) kapsid simetrisine sahip olan negatif polariteli tek iplikçikli RNA ($ssRNA(-)$) virüsleri için aşağıdakilerden hangisi her zaman doğrudur?

24 yaşında kadın hasta, dudak kenarında ağrılı ve veziküler karakterde lezyonlar şikayetiyle başvuruyor. Yapılan fizik muayene ve laboratuvar tetkikleri sonucunda Herpes simplex virüs ($HSV-1$) enfeksiyonu tanısı konulan hastaya asiklovir tedavisi planlanıyor. Bu ilacın antiviral etkinliğini gösterebilmesi için enfekte konak hücresinde gerçekleşmesi gereken ilk kritik aktivasyon basamağı aşağıdakilerden hangisidir?

Konak hücre kısıtlayıcı faktörlerine (restriction factors) karşı geliştirilen viral stratejiler kapsamında; $HIV-1$ suşlarında "tetherin" ($BST-2$) molekülünü antagonize ederek viral partiküllerin hücre yüzeyinden salınımını sağlayan ve aynı zamanda yeni sentezlenen $CD4$ reseptörlerini endoplazmik retikulumda yıkıma uğratan aksesuar protein aşağıdakilerden hangisidir?

Prionlar; klasik virolojik ve bakteriyolojik prensiplerle açıklanamayan, nükleik asit içermeyen enfeksiyöz ajanlardır. Bu ajanların biyokimyasal stabilitesi ve patogenezi incelendiğinde, aşağıdakilerden hangisi prionlar için karakteristik bir bulgudur?