Viroloji

Retrovirüsler, replikasyon döngüleri sırasında genetik materyallerini farklı formlara dönüştürmeleriyle diğer birçok $RNA$ virüsünden ayrılırlar. Virion içerisinde taşınan ve sitoplazmada viral tek iplikli $RNA$ genomunu kalıp olarak kullanarak çift iplikli proviral $DNA$ sentezini gerçekleştiren enzim aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında kronik Hepatit $C$ ($HCV$) tanılı erkek hastaya başlanan tedavi rejiminin $4$. haftasında halsizlik ve çarpıntı şikayetleri gelişmiştir. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin değeri $9$ $g/dL$ (bazal: $14$ $g/dL$), indirekt bilirubin ve laktat dehidrogenaz ($LDH$) düzeylerinde artış saptanmıştır. Bu tabloya, kullanılan ilacın eritrositler içerisinde trifosfat formunda birikerek oksidatif hasara yol açmasının neden olduğu düşünülmektedir. Bu yan etkiye en sık yol açan antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

AIDS tanılı bir hastada son haftalarda ilerleyen görme kaybı nedeniyle yapılan fundoskopik muayenede 'peynirli pizza' (cheese-pizza) görünümü olarak adlandırılan yaygın retinal hemoraji ve beyaz eksudalar saptanmıştır. Alınan örneklerin sitopatolojik incelemesinde 'baykuş gözü' (owl's eye) görünümünde intranükleer inklüzyon cisimcikleri içeren dev hücreler izlenmiştir.

Bu enfeksiyonun etkeni olan virüs ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Retrovirüs replikasyon döngüsünde, çift iplikli proviral $DNA$ sentezlendikten ve konak hücre genomuna entegre edildikten sonra viral genlerin transkripsiyonunu yöneten; yapısında promotör ve enhansır dizileri ile poliadenilasyon sinyalini barındıran regülatuar bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Viral enfeksiyonların profilaksisinde kullanılan aşıların biyolojik yapısı, hem immün yanıtın niteliğini hem de klinik kullanım güvenliğini belirler. Özellikle replikasyon yeteneği korunmuş olan canlı atenüe aşıların belirli klinik durumlarda kullanımı kısıtlanmıştır. Buna göre, aşağıdaki aşılardan hangisinin gebelik döneminde uygulanması, içeriğindeki virüsün 'canlı atenüe' yapıda olması nedeniyle kontrendikedir?

Halsizlik ve göz aklarında sararma şikayeti ile başvuran bir erkek hastadan istenen serolojik testlerin sonuçları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Bu serolojik tabloya göre hastanın klinik durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Viral genomların transkripsiyon ve replikasyon stratejileri, nükleik asit tipine ve kapsid organizasyonuna göre farklılık gösterir. Çift iplikli RNA ($dsRNA$) genomuna sahip olan virüsler, konak hücrenin bu yapıyı doğrudan haberci RNA ($mRNA$) olarak kullanamaması ve sitoplazmada dsRNA'yı tanıyan immün sensörlerin bulunması nedeniyle özgün bir mekanizma geliştirmişlerdir.

Buna göre; segmentli dsRNA genomuna sahip, zarfsız ve çift katmanlı ikozahedral kapsid yapısındaki bir virüsün replikasyon döngüsüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Virüslerin nükleik asit sentezi için kullandıkları enzimler, replikasyon stratejileri ve antiviral tedavi hedefleri açısından temel farklılıklar gösterir. Bazı $DNA$ virüsleri kendi polimerazlarını kodlarken, bazıları konak hücrenin replikasyon makinelerine bağımlıdır.

Buna göre, aşağıdaki $DNA$ virüs ailelerinden hangisi kendi $DNA$ polimeraz enzimini kodlamayıp, genom replikasyonu için doğrudan konak hücrenin $DNA$ bağımlı $DNA$ polimerazını kullanır?

Herpes simpleks virüs ($HSV$) ve Varisella zoster virüs ($VZV$) enfeksiyonlarının tedavisinde kullanılan asiklovir ($acyclovir$), enfekte hücrelerde sağlıklı hücrelere göre yaklaşık $3000$ kat daha fazla antiviral etkinlik gösterir.

Bu ilacın enfekte hücrelerde seçici olarak birikmesini ve aktifleşmesini sağlayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Segmentli, çift iplikli RNA ($dsRNA$) genomuna sahip, çocuklarda şiddetli gastroenterite yol açan zarfsız bir virüsün moleküler replikasyon özellikleri incelenmektedir. Bu virüsün replikasyon stratejisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Virüslerin genel yapısal özellikleri incelendiğinde, bazı virüs gruplarının nükleokapsidini çevreleyen ve "zarf" (envelope) olarak adlandırılan ek bir tabaka bulundurduğu görülür. Zarflı virüslerin bu yapıyı kazanma süreçleri ve yapının içeriği dikkate alındığında, viral zarf ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Viral aşıların immünolojik etkinliği ve uygulama güvenliği; kullanılan antijenin biyokimyasal yapısına, konak hücrede replike olma yeteneğine ve tetiklediği efektör mekanizmalara bağlıdır. Viral aşıların bu özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Creutzfeldt-Jakob hastalığı gibi prion hastalıklarının patogenezinde, etkenin proteolitik enzimlere ve standart sterilizasyon işlemlerine karşı kazandığı direncin temelinde yatan konformasyonel değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Hepatit A profilaksisinde yaygın olarak kullanılan aşının yapısal ve immünolojik özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Segmentli, çift iplikli RNA ($dsRNA$) genomuna sahip, ikozahedral simetrili ve zarfsız bir virüsün replikasyon stratejisi incelendiğinde; viral mRNA sentezi ve genom replikasyonu süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kronik Hepatit B ($HBV$) ve Hepatit D ($HDV$) ko-enfeksiyonu olan, nükleoz(t)id analog tedavisi altında $HBV$ $DNA$ düzeyi saptanamaz seviyede olmasına rağmen $HDV$ $RNA$ düzeyi yüksek seyreden ve kompanse sirozu bulunan 45 yaşında bir erkek hastada, tedaviye yeni nesil bir antiviral olan bulevirtid eklenmesi planlanmaktadır. Bu ilacın antiviral etkinlik gösterdiği temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında bir erkek hasta; son bir haftadır devam eden iştahsızlık, bulantı ve sağ üst kadranda dolgunluk hissi ile başvuruyor. Fizik muayenesinde skleraların ikterik olduğu ve karaciğerin kosta kenarında $2$ cm palpabl (hassas) olduğu saptanıyor. Hastanın laboratuvar tetkiklerinde ALT: $1450$ U/L, AST: $1280$ U/L olarak ölçülüyor. İstenen serolojik test sonuçları aşağıdadır:

Bu hastadaki klinik tabloyu ve laboratuvar bulgularını en iyi açıklayan tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Herpesviridae ailesi üyelerinde, ikozahedral nükleokapsid ile viral zarf arasında yer alan proteinöz bölgeye "tegüment" adı verilir. Enfeksiyonun başlangıcında tegümentten konak hücre sitoplazmasına salınan, konak hücrenin mRNA'larını degrade ederek hücresel protein sentezini hızla durduran ve viral translasyon için avantaj sağlayan protein aşağıdakilerden hangisidir?

Sitomegalovirüs ($CMV$) retiniti tanısıyla takip edilen ve $UL97$ gen mutasyonu nedeniyle gansiklovire dirençli olduğu saptanmış bir hastada, tedaviye foskarnet eklenmiştir. Bu ilacın etki mekanizması ve klinik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Viral aşı teknolojileri içerisinde yer alan "rekombinan alt birim" (subunit) aşılar, virüsün tamamı yerine sadece immünojenik olan belirli proteinlerin sentezlenmesi prensibine dayanır. Bu yöntemle maya hücrelerinde ($Saccharomyces$ $cerevisiae$) üretilen ve genetik materyal içermediği için enfeksiyon riski taşımayan aşı aşağıdakilerden hangisidir?