Examkin

Soru

Zorluk: OrtaÖnermeler Arası İlişkiler ve Karşı Olum

Bir teknoloji felsefesi sempozyumunda dile getirilen "Hiçbir yapay zekâ öz farkındalığa sahip değildir." önermesinin yanlış olduğu kabul edilmektedir. Buna göre, klasik mantıktaki karşı olum karesine dayanarak bu önermenin çelişiği, üst karşıtı ve altığı olan önermelerin doğruluk değerleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Doğru - Yanlış - Yanlı��
  2. B
    Yanlış - Doğru - Belirsiz
  3. Doğru - Belirsiz - BelirsizCevap
  4. D
    Belirsiz - Yanlış - Doğru
  5. E
    Doğru - Yanlış - Belirsiz

Cevap

Doğru - Belirsiz - Belirsiz
Doğru - Belirsiz - Belirsiz doğruluk değerlerini sırasıyla içeren seçenek doğrudur. Çünkü klasik mantıkta karşı olum karesi (Aristoteles karesi) kuralları uyarınca; yanlışlığı kabul edilen bir tümel olumsuz (E) önermenin çelişiği olan tikel olumlu (I) önerme kesinlikle doğru olur. İki üst karşıt önerme (tümel olumlu ve tümel olumsuz) aynı anda yanlış olabileceğinden, tümel olumsuz önerme yanlışken üst karşıtı olan tümel olumlu (A) önerme belirsizdir. Benzer şekilde, tümel bir önerme yanlış olduğunda altığı olan tikel önermenin doğruluk değeri de belirsiz kalır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen önermenin nicelik ve nitelik yönünden türünü belirleme.
"Hiçbir yapay zekâ öz farkındalığa sahip değildir." önermesi tümel olumsuz (E) bir önermedir ve doğruluk değeri "Yanlış" olarak verilmiştir.
Karşı olum karesindeki kuralları uygulayabilmek için öncelikle başlangıç önermesinin formunu (A, E, I, O) tespit etmek gerekir.
2
Tümel olumsuz (E) önermenin çelişiğini belirleme ve doğruluk değerini türetme.
E önermesinin çelişiği tikel olumlu (I) önermedir ("Bazı yapay zekâlar öz farkındalığa sahiptir"). Çelişiklik kuralına göre, önermelerden biri yanlışsa diğeri kesinlikle "Doğru" olur.
Çelişik önermeler aynı anda ne doğru ne de yanlış olabilirler; doğruluk değerleri birbirinin tamamen zıttıdır.
3
Tümel olumsuz (E) önermenin üst karşıtını belirleme ve doğruluk değerini türetme.
E önermesinin üst karşıtı tümel olumlu (A) önermedir ("Her yapay zekâ öz farkındalığa sahiptir"). Karşıtlık kuralına göre, iki tümel karşıt önerme aynı anda doğru olamaz fakat aynı anda yanlış olabilir. Bu nedenle E yanlış olduğunda A'nın değeri "Belirsiz" olur.
Karşıt önermelerin ikisi birden yanlış olabildiği için, birinin yanlış olması diğerinin kesin değerini vermez.
4
Tümel olumsuz (E) önermenin altığını belirleme ve doğruluk değerini türetme.
E önermesinin altığı tikel olumsuz (O) önermedir ("Bazı yapay zekâlar öz farkındalığa sahip değildir"). Altıklık kuralına göre, tümel bir önerme yanlış olduğunda onun altığı olan tikel önermenin doğruluk değeri "Belirsiz" olur.
Tümelin yanlışlığı tikelin de kesinlikle yanlış ya da doğru olmasını gerektirmez, tikel önerme doğru da yanlış da olabilir.

Anahtar Kavram

Karşı olum karesinde çelişiklik, karşıtlık ve altıklık ilişkilerine göre doğruluk değeri geçişleri.
Bu soruyu puanla

Konular

Önermeler Arası İlişkiler ve Karşı Olum

Bu konudan daha fazla soru