Examkin

Soru

Zorluk: OrtaÖnermeler Arası İlişkiler ve Karşı Olum

Bir edebiyat eleştirmeninin katıldığı panelde savunduğu "Hiçbir klasik roman güncelliğini yitirmez." önermesinin yanlış olduğu bilinmektedir.

Buna göre, karşı olum karesi kuralları çerçevesinde sırasıyla;

I. "Bütün klasik romanlar güncelliğini yitirir."
II. "Bazı klasik romanlar güncelliğini yitirir."
III. "Bazı klasik romanlar güncelliğini yitirmez."

önermelerinin doğruluk değerleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A
    Yanlış - Doğru - Yanlış
  2. B
    Doğru - Belirsiz - Doğru
  3. Belirsiz - Doğru - BelirsizCevap
  4. D
    Yanlış - Belirsiz - Belirsiz
  5. E
    Belirsiz - Yanlış - Doğru

Cevap

Verilen önermenin yanlış olduğu durumda diğer önermelerin doğruluk değerleri sırasıyla Belirsiz - Doğru - Belirsiz şeklindedir.
Verilen tümel olumsuz önermenin yanlış olduğu durumda; çelişiği olan tikel olumlu önerme kesinlikle doğru olur. Üst karşıtı olan tümel olumlu önerme ve altığı olan tikel olumsuz önerme ise karşı olum kuralları gereği belirsiz doğruluk değeri alırlar. Bu durum sırasıyla Belirsiz - Doğru - Belirsiz sonucunu verir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen başlangıç önermesinin mantıksal formunu ve doğruluk değerini belirleme.
"Hiçbir klasik roman güncelliğini yitirmez." önermesi tümel olumsuz (E) formundadır ve doğruluk değeri "Yanlış" (Y) olarak saptanmıştır.
Diğer önermelerin doğruluk değerlerini karşı olum karesindeki kurallara göre türetmek için başlangıç noktasını saptamak gerekir.
2
Çelişiklik kuralını uygulayarak tikel olumlu önermenin doğruluk değerini bulma.
II numaralı "Bazı klasik romanlar güncelliğini yitirir." (Tikel olumlu - I) önermesinin doğruluk değeri "Doğru" (D) olarak bulunur.
Karşı olum karesinde çelişik olan önermeler (E ile I) her zaman zıt doğruluk değerine sahiptir. E yanlış olduğunda I kesinlikle doğru olur.
3
Üst karşıtlık kuralını uygulayarak tümel olumlu önermenin doğruluk değerini bulma.
I numaralı "Bütün klasik romanlar güncelliğini yitirir." (Tümel olumlu - A) önermesinin doğruluk değeri "Belirsiz" olur.
Üst karşıt önermeler (A ve E) aynı anda doğru olamazlar ancak aynı anda yanlış olabilirler. Dolayısıyla, tümel olumsuz önerme yanlışken tümel olumlu önermenin değeri doğru da yanlış da olabilir (belirsizdir).
4
Altıklık kuralını uygulayarak tikel olumsuz önermenin doğruluk değerini bulma.
III numaralı "Bazı klasik romanlar güncelliğini yitirmez." (Tikel olumsuz - O) önermesinin doğruluk değeri "Belirsiz" olur.
Altıklık ilişkisine göre, tümel bir önerme (E) yanlış olduğunda, onun altığı olan tikel önermenin (O) doğruluk değeri belirlenemez (belirsiz kalır).

Anahtar Kavram

Karşı Olum Karesi ve Doğruluk Değeri Geçişleri
Bu soruyu puanla

Konular

Önermeler Arası İlişkiler ve Karşı Olum

Bu konudan daha fazla soru