Soru

Zorluk: Kolayİndirgemeli Diziler
Pozitif terimli bir (an)(a_n) dizisinde her n1n \geq 1 tam sayısı için
an+1=nn+1ana_{n+1} = \frac{n}{n+1} \cdot a_n
bağıntısı sağlanmaktadır.

a1=12a_1 = 12 olduğuna göre, bu dizinin altıncı terimi olan a6a_6 kaçtır?

  1. A
    125\frac{12}{5}
  2. B
    3
  3. C
    4
  4. 2Cevap
  5. E
    6

Cevap

Dizinin altıncı terimi 2'dir.
Verilen an+1=nn+1ana_{n+1} = \frac{n}{n+1} \cdot a_n indirgeme bağıntısında nn yerine sırasıyla 1, 2, 3, 4 ve 5 yazılıp elde edilen eşitlikler taraf tarafa çarpıldığında, eşitliğin her iki tarafındaki a2,a3,a4,a5a_2, a_3, a_4, a_5 terimleri birbirini sadeleştirir. Geriye kalan a6=16a1a_6 = \frac{1}{6} \cdot a_1 eşitliğinde a1=12a_1 = 12 değeri yerine yazıldığında sonuç 2 olarak bulunur. Bu durum 2 değerinin yer aldığı seçeneği doğru kılar.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen indirgeme bağıntısını n=1n=1 değerinden başlayarak n=5n=5 değerine kadar yazalım.
n=1n=1 için: a2=12a1a_2 = \frac{1}{2} \cdot a_1
n=2n=2 için: a3=23a2a_3 = \frac{2}{3} \cdot a_2
n=3n=3 için: a4=34a3a_4 = \frac{3}{4} \cdot a_3
n=4n=4 için: a5=45a4a_5 = \frac{4}{5} \cdot a_4
n=5n=5 için: a6=56a5a_6 = \frac{5}{6} \cdot a_5
İstenen terim olan a6a_6'ya ulaşmak için ardışık terimler arasındaki ilişkileri kurmamız gerekir.
2
Elde edilen bu eşitlikleri taraf tarafa çarpalım.
a2a3a4a5a6=(1223344556)(a1a2a3a4a5)a_2 \cdot a_3 \cdot a_4 \cdot a_5 \cdot a_6 = \left(\frac{1}{2} \cdot \frac{2}{3} \cdot \frac{3}{4} \cdot \frac{4}{5} \cdot \frac{5}{6}\right) \cdot (a_1 \cdot a_2 \cdot a_3 \cdot a_4 \cdot a_5)
Çarpımsal indirgemeli dizilerde terimleri sadeleştirmek için taraf tarafa çarpma yöntemi (teleskopik çarpım) kullanılır.
3
Eşitliğin her iki tarafındaki ortak terimleri (a2,a3,a4,a5a_2, a_3, a_4, a_5) ve rasyonel sayıların pay ve paydalarındaki ortak çarpanları sadeleştirelim.
a6=16a1a_6 = \frac{1}{6} \cdot a_1
Sadeleştirmeler sonucunda dizinin altıncı terimi ile birinci terimi arasında doğrudan bir ilişki kalır.
4
a1=12a_1 = 12 değerini yerine yazarak a6a_6 değerini hesaplayalım.
a6=1612=2a_6 = \frac{1}{6} \cdot 12 = 2
Başlangıç koşulu kullanılarak aranan terimin sayısal değeri bulunur.

Anahtar Kavram

Çarpımsal indirgemeli dizilerde teleskopik (zincirleme) sadeleştirme yöntemi kullanılarak genel terim veya belirli bir terim elde edilir.
Bu soruyu puanla