Examkin

Soru

Zorluk: OrtaÖnermeler Arası İlişkiler ve Karşı Olum

Aşağıda verilen "Her bilimsel çalışma deneyseldir." önermesi referans alındığında, sol sütundaki önermeleri sağ sütundaki karşı olum ilişkileriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

  • "Hiçbir bilimsel çalışma deneysel değildir."Üst Karşıt Önerme
  • "Bazı bilimsel çalışmalar deneyseldir."Altık Önerme
  • "Bazı bilimsel çalışmalar deneysel değildir."Çelişik Önerme

Cevap

Sol sütundaki "Hiçbir bilimsel çalışma deneysel değildir." önermesi sağ sütundaki "Üst Karşıt Önerme" ile; "Bazı bilimsel çalışmalar deneyseldir." önermesi "Altık Önerme" ile; "Bazı bilimsel çalışmalar deneysel değildir." önermesi ise "Çelişik Önerme" ile eşleşmelidir.
"Hiçbir bilimsel çalışma deneysel değildir" önermesi tümel olumsuz yapısıyla referans önermenin üst karşıtı, "Bazı bilimsel çalışmalar deneyseldir" önermesi tikel olumlu yapısıyla referans önermenin altığı, "Bazı bilimsel çalışmalar deneysel değildir" önermesi ise tikel olumsuz yapısıyla referans önermenin çelişiğidir. Bu durum klasik mantıktaki karşı olum karesi kurallarıyla birebir örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Referans önermenin nitelik ve nicelik yönünden formunu belirleme
Referans alınan "Her bilimsel çalışma deneyseldir." önermesi tümel olumlu yapıdadır.
Karşı olum karesindeki doğru ilişki yönünü bulabilmek için başlangıç önermesinin formunu netleştirmek gerekir.
2
Birinci önermenin formunu inceleme ve referans önermeyle ilişkisini saptama
"Hiçbir bilimsel çalışma deneysel değildir." önermesi tümel olumsuz yapıdadır. Tümel olumlu bir önermenin niceliği aynı kalıp niteliği değiştiğinde elde edilen önerme onun üst karşıtı olur.
Aynı terimlerden oluşan iki tümel önermenin sadece nitelikçe farklı olması üst karşıtlık ilişkisini kurar.
3
İkinci önermenin formunu inceleme ve referans önermeyle ilişkisini saptama
"Bazı bilimsel çalışmalar deneyseldir." önermesi tikel olumlu yapıdadır. Tümel olumlu bir önermenin niteliği aynı kalıp niceliği değiştiğinde elde edilen önerme onun altığı olur.
Aynı terimlerden oluşan ve nitelikleri aynı olan iki önermenin sadece nicelikçe (tümel-tikel) farklı olması altıklık ilişkisini kurar.
4
Üçüncü önermenin formunu inceleme ve referans önermeyle ilişkisini saptama
"Bazı bilimsel çalışmalar deneysel değildir." önermesi tikel olumsuz yapıdadır. Tümel olumlu bir önermenin hem niceliği hem de niteliği değiştiğinde elde edilen önerme onun çelişiği olur.
Aynı terimlerden oluşan iki önermenin hem nitelik hem de nicelik bakımından farklı olması çelişiklik ilişkisini kurar.

Anahtar Kavram

Klasik mantıkta karşı olum karesine göre önermeler arası üst karşıtlık, altıklık ve çelişiklik ilişkileri
Bu soruyu puanla

Konular

Önermeler Arası İlişkiler ve Karşı Olum

Bu konudan daha fazla soru