Francis Bacon, doğa üzerindeki egemenliğin ancak doğanın yasalarına boyun eğmekle kazanılabileceğini belirtir. Doğanın yasalarını kavramanın yolu ise zihnin yapısal sınırlarını ve çevresel etkilerle edindiği önyargıları fark etmesinden geçer. Bacon'a göre, insan zihni düz bir ayna değildir; nesnelerin yansımalarını çarpıtan pürüzlü bir yüzey gibidir. Bu çarpıtmaları aşmanın yolu, zihindeki putları (idolleri) teşhis etmek ve peşin hükümlerden arınmış sistemli gözlemlerle olgulardan hareket etmektir.
Bu parçadan hareketle Francis Bacon'ın bilgi ve bilim anlayışıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
- ADoğanın bilgisi, zihinde doğuştan var olan rasyonel ilkelerin mantıksal analizi ve tümdengelimsel akıl yürütmeyle elde edilir.
- BBilimsel araştırmaların temel amacı, doğadaki olguların gerisindeki ilk nedeni ve metafiziksel erekselliği açığa çıkarmaktır.
- Doğru ve güvenilir bilgiye ulaşmanın ön koşulu, zihnin ön kabullerden arındırılarak olgusal verilerden hareket edilmesidir.Cevap
- DZihin, dış dünyayı olduğu gibi yansıtan edilgen bir ayna olduğundan, gözlemlerimiz herhangi bir zihinsel denetime ihtiyaç duymaz.
- EDoğaya egemen olabilmek, geleneksel otoritelerin ve skolastik kıyas kurallarının doğru biçimde uygulanmasıyla mümkündür.
Cevap
Doğru ve güvenilir bilgiye ulaşmanın ön koşulu, zihnin ön kabullerden arındırılarak olgusal verilerden hareket edilmesidir.
Doğru ve güvenilir bilgiye ulaşmanın ön koşulunun zihnin ön kabullerden arındırılarak olgusal verilerden hareket edilmesi olduğunu belirten seçenek doğrudur. Metinde Bacon'ın, zihni nesnelerin yansımalarını çarpıtan pürüzlü bir yüzeye benzettiği ve bu çarpıtmaları aşmanın yolunun zihindeki putları (idolleri) teşhis edip peşin hükümlerden arınmış gözlemlerle olgulardan hareket etmek olduğunu belirttiği doğrudan vurgulanmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Francis Bacon'ın bilimsel yöntem anlayışı ve zihnin idolleri (önyargıları) eleştirisi.