Yüklemler mantığında çözümleyici çizelge (semantik tablo) yöntemiyle yapılan denetleme ve … — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi)

Yüklemler mantığında çözümleyici çizelge (semantik tablo) yöntemiyle yapılan denetleme ve özelleme işlemlerine dair sol sütunda verilen durumları, sağ sütundaki en doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Tikel özelleme (existential instantiation) işleminde ad sembolünün belirlenmesiDaha önce yolda geçmeyen yepyeni bir ad sembolünün (örneğin $a$ ) kullanılarak özelleme yapılması
Tümel özelleme (universal instantiation) işleminde ad sembolünün belirlenmesiYolda daha önce geçmiş olan herhangi bir ad sembolünün veya yeni bir sembolün kullanılarak özelleme yapılması
Bir çözümleyici çizelge yolunda hem $\forall x Fx$ hem de $\exists x Gx$ önermesinin bulunması durumuÖncelikle yeni bir ad adımı gerektiren işlemin yapılması, ardından elde edilen bu adın diğer önermede de kullanılması
Bir çözümleyici çizelge dalının (yolunun) denetleme sırasında kapatılması ( $x$ ) durumuAynı yol üzerinde $Fa$ ve $\sim Fa$ gibi çelişik iki önermenin elde edilmesiyle denetlemenin o dal için sonland��rılması

Cevap

Tikel özelleme için yolda geçmeyen yeni bir ad sembolü seçilir; tümel özelleme için yolda geçmiş olan veya yeni bir ad sembolü seçilebilir; hem tümel hem tikel niceleyici içeren bir yolda öncelikle tikel özelleme (yeni ad gerektiren işlem) yapılır; bir yolun kapatılması ise o yolda çelişik iki önermenin (

Fa

\sim Fa

) bulunmasıyla gerçekleşir.

Eşleştirme, yüklemler mantığındaki çözümleyici çizelge kurallarına tam uyum göstermektedir. Tikel özelleme yeni ad sembolü gerektirir. Tümel özelleme mevcut veya yeni ad sembolüyle yapılabilir. Her iki niceleyici de bulunduğunda öncelik tikel özellemededir. Dalın kapatılması ise dalda çelişik iki önermenin bulunması durumudur.

Adım Adım Çözüm

Tikel özelleme (existential instantiation) kuralının ad sembolü seçimi kuralını analiz etmek.

Tikel özellemede yolda daha önce kullanılmamış yeni bir ad sembolünün seçilmesi gerektiği belirlenir.

Tikel niceleyici, belirli bir nesneyi işaret etse de bu nesnenin kimliği önceden bilinemeyeceğinden mantıksal geçerlilik için yeni bir ad sembolü kullanılmalıdır.

Tümel özelleme (universal instantiation) kuralının ad sembolü seçimi kuralını analiz etmek.

Tümel özellemede yolda daha önce geçmiş olan herhangi bir ad sembolünün veya yeni bir sembolün seçilebileceği belirlenir.

Tümel niceleyici evrendeki tüm elemanları kapsadığından, denetlemenin ilerlemesi ve çelişkilerin ortaya çıkarılması adına mevcut ad sembolleriyle de özelleme yapılabilir.

Çözümleyici çizelgede tümel ve tikel niceleyicilerin bir arada bulunması durumundaki öncelik kuralını incelemek.

Öncelikle tikel özelleme işleminin yapılması, ardından elde edilen ad sembolünün tümel özellemede kullanılması gerektiği belirlenir.

Eğer önce tümel özelleme yapılırsa, ardından yapılacak tikel özelleme yeni bir ad sembolü almak zorundadır. Bu durum, iki önermenin aynı ad sembolü üzerinden ilişkilendirilmesini engelleyerek hatalı denetlemeye yol açar.

Yolun kapatılması koşulunu belirlemek.

Aynı yol üzerinde

Fa

\sim Fa

gibi çelişik iki önerme elde edildiğinde yolun kapatılacağı belirlenir.

Bir mantıksal yolun tutarsız olduğunu göstermek, o yolda çelişki barındıran önermelerin birlikte bulunmasıyla mümkündür.

Anahtar Kavram

Yüklemler mantığında çözümleyici çizelge kuralları, tümel ve tikel özelleme öncelik sırası ve ad adımı kuralları.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru