Examkin

Tüm alıştırma soruları

842 soru

Tüm türler8,734Çoktan seçmeli4,865Çoklu seçim1Doğru / Yanlış289Sayısal852Eşleştirme1,797Sıralama842Boşluk doldurma63Kısa cevap25
Soru 241Soru →

Sağlıklı bir insanda, ince bağırsaktan emilen bir şilomikron molekülünün beyin kılcallarına ulaştırılması sürecinde gerçekleşen bazı olaylar aşağıda verilmiştir. Bu olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru kronolojik olarak sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Şilomikronun ince bağırsaktan beyin kılcallarına ulaşma sırası: lenf kılcallarından peke sarnıcına taşınma, göğüs kanalıyla sol köprücük altı toplardamarına dökülme, üst ana toplardamar ile sağ kulakçığa ulaşma, küçük dolaşımla akciğerlerden geçip sol kulakçığa dönme, sol karıncıktan aort ve şah damarıyla beyin kılcallarına iletilme şeklindedir.
Doğru sıralamada şilomikron önce lenfatik yolla peke sarnıcına ulaşır (lenf kılcallarından sonraki ilk büyük toplama merkezi). Ardından göğüs lenf kanalı vasıtasıyla sol köprücük altı toplardamarına dökülerek kana ilk kez karışır. Buradan üst ana toplardamar yoluyla kalbin sağ kulakçığına gelir. Sağ kulakçıktan sağ karıncığa geçen kan, akciğer atardamarıyla küçük dolaşıma katılarak akciğer kılcallarından geçer ve akciğer toplardamarıyla sol kulakçığa döner. Son olarak sol karıncıktan aort ile pompalanan temiz kan şah damarı üzerinden beyin kılcallarına ulaştırılır. Bu kronolojik akış, lenf dolaşımının kan dolaşımına katılımı ve küçük-büyük kan dolaşımı prensiplerine tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Şilomikronun emilim ve lenfatik yolla ilk taşınma aşamasını belirleme.
Şilomikronlar, ince bağırsak villuslarındaki lenf kılcalları ile emilip sırasıyla lenf damarları ve peke sarnıcına taşınır.
Yağ sindirim ürünleri suda çözünmediklerinden şilomikronlara dönüştürülür ve büyüklükleri nedeniyle kan kılcalları yerine lenf kılcalları ile emilerek taşınır.
2
Şilomikronun kan dolaşımına dahil olduğu ilk noktayı tespit etme.
Peke sarnıcından göğüs lenf kanalına geçen lenf sıvısı, sol köprücük altı toplardamarına dökülerek kan dolaşımına karışır.
Lenf sistemi, vücudun alt kısmından gelen lenfi sol köprücük altı toplardamarında kan dolaşımına bağlar.
3
Şilomikronun kalbe giriş yolunu belirleme.
Sol köprücük altı toplardamarından gelen kan, üst ana toplardamar ile birleşerek kalbin sağ kulakçığına dökülür.
Vücudun üst bölgelerinden ve kollarından gelen toplardamarlar üst ana toplardamara bağlanarak kalbin sağ tarafına kanı ulaştırır.
4
Küçük kan dolaşımı evresini takip etme.
Sağ kulakçıktan sağ karıncığa geçen kan, akciğer atardamarı ile akciğer kılcallarına gider ve ardından akciğer toplardamarı ile kalbin sol kulakçığına döner.
Kalbe gelen kirli kan temizlenmek üzere akciğerlere gönderilmeli ve sol kalbe dönmelidir.
5
Büyük kan dolaşımı ve beyne ulaşma aşamasını belirleme.
Sol kulakçıktan sol karıncığa geçen kan, aort yardımıyla pompalanır ve şah damarı vasıtasıyla beyin kılcallarına ulaşır.
Sistemik temiz kan aorttan ayrılan arter dalları ile vücuda dağıtılır; beyne giden dal olan şah damarı şilomikronu beyin kılcallarına taşır.

Anahtar Kavram

Şilomikronlerin emiliminden sonra izlediği lenf ve kan dolaşımı yolları.
Soru 242Soru →

Sağlıklı bir insanda, kan basıncının ve kan hacminin düşmesine bağlı olarak homeostazinin yeniden sağlanması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru sıralama böbrekten renin salgılanması, anjiyotensinojenin anjiyotensin I'e dönüştürülmesi, anjiyotensin I'in anjiyotensin II'ye çevrilmesi, anjiyotensin II'nin aldosteron salgısını tetiklemesi ve son olarak aldosteron etkisiyle sodyum ile suyun geri emiliminin artırılarak kan basıncının yükseltilmesi şeklindedir.
Süreç böbrekten salgılanan renin ile başlar, karaciğerden salgılanan anjiyotensinojenin aktifleşmesiyle devam eder. Akciğerdeki ACE enzimiyle oluşan anjiyotensin II, böbrek üstü bezini uyararak aldosteron hormonu salgılatır ve son olarak böbrekten geri emilim sağlanarak kan basıncı dengelenir.

Adım Adım Çözüm

1
Kan basıncı veya hacmindeki düşüşü algılayan böbrek hücrelerinin renin enzimini kana salgılaması gerçekleştirilir.
Dolaşımdaki renin seviyesi artar.
Böbrekler bu fizyolojik değişikliğe ilk tepkiyi renin salgılayarak verir.
2
Salgılanan renin enzimi, karaciğer kaynaklı inaktif anjiyotensinojeni anjiyotensin I'e dönüştürür.
Anjiyotensin I molekülü oluşur.
Renin, plazmadaki hedef proteini sınırlı proteoliz yoluyla parçalayarak anjiyotensin I'e çevirir.
3
Anjiyotensin I, akciğer kılcallarındaki anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) ile reaksiyona girerek anjiyotensin II'ye dönüşür.
Aktif olan anjiyotensin II elde edilir.
Anjiyotensin I'in biyolojik aktivitesi düşüktür; tam fizyolojik etki için ACE tarafından anjiyotensin II'ye dönüştürülmesi gerekir.
4
Anjiyotensin II, böbrek üstü bezinin kabuk bölgesini etkileyerek aldosteron salınımını uyarır.
Kana aldosteron hormonu salgılanır.
Aldosteronun sentezi ve salgılanması doğrudan anjiyotensin II'nin reseptörlerine bağlanmasıyla kontrol edilir.
5
Aldosteron hormonu, böbrek distal tübül ve toplama kanalı hücrelerindeki reseptörlerine bağlanarak sodyum ve suyun geri emilimini artırır.
Kan hacmi ve kan basıncı normal seviyesine yükseltilir.
Hormonun hedef hücreler üzerindeki etkisi sonucu kan hacmi artar ve başlangıçtaki uyarı ortadan kaldırılarak homeostazi sağlanır.

Anahtar Kavram

Renin-Anjiyotensin-Aldosteron Sistemi (RAAS) ve hormonal geri bildirim entegrasyonu

Alternatif Yöntem

Süreci ezberlemek yerine organların sırasını (Böbrek -> Kan Plazması -> Akciğer -> Böbrek Üstü Bezi -> Böbrek Kanalları) takip etmek sıralamayı kolaylaştırır.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 243Soru →

İnsan sindirim sisteminde proteinlerin kimyasal sindirimi sırasında gerçekleşen bazı olaylar aşağıda karışık olarak verilmiştir. Bu olayları, besinin ince bağırsağa ulaşmasından itibaren gerçekleşme sırasına göre diziniz.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sıralama; tripsinojenin bağırsağa gelmesi, enterokinazın salgılanması, tripsinojenin aktifleştirilmesi, kimotripsinojenin aktifleştirilmesi ve son olarak polipeptitlerin hidrolizi şeklindedir.
Proteinlerin ince bağırsaktaki sindirimi, pankreastan gelen pasif enzimlerin bir aktivasyon kaskadı ile aktif hale gelmesiyle başlar. Önce tripsinojen onikiparmak bağırsağına gelir, ardından bağırsak duvarından salgılanan enterokinaz bu enzimi aktifleştirir. Aktifleşen tripsin ise diğer pasif enzimleri aktifleştirerek hidroliz sürecini başlatır.

Adım Adım Çözüm

1
Enzimlerin taşınması
Pankreastan gelen pasif enzim (tripsinojen) onikiparmak bağırsağına ulaşır.
Sindirim enzimlerinin görev yapabilmesi için sindirim kanalına dökülmesi gerekir.
2
Aktivatörün salgılanması
İnce bağırsak epiteli enterokinaz salgılar.
Pasif enzimleri kimyasal olarak değiştirecek bir tetikleyiciye ihtiyaç vardır.
3
İlk aktivasyon
Tripsinojen →\rightarrow Tripsin dönüşümü gerçekleşir.
Enterokinaz doğrudan tripsinojeni etkileyerek sindirim kaskadını başlatır.
4
İkinci aktivasyon
Kimotripsinojen →\rightarrow Kimotripsin dönüşümü gerçekleşir.
Aktifleşen tripsin, henüz pasif olan diğer enzimleri (kimotripsinojen) aktifleştirir.
5
Kimyasal sindirim
Polipeptitler daha küçük parçalara (peptitlere) ayrılır.
Aktif enzimler substratlarını hidroliz ederek kimyasal sindirimi gerçekleştirir.

Anahtar Kavram

İnce bağırsakta protein sindirimi ve enzimlerin zincirleme aktivasyon mekanizması.

Daha Fazla Pratik

Midenin kendi kendini sindirmesini engelleyen faktörler ve pepsinojen aktivasyonu ile bu süreci karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 244Soru →

İnsanda proteinlerin kimyasal sindirimi ve emilimi sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, gerçekleşme sırasına göre düzenleyiniz.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Protein sindirimi midede gastrin etkisiyle mide özsuyu salgılanmasıyla başlar, pepsin ile polipeptitlere parçalanma devam eder; ardından ince bağırsakta enterokinaz ile enzim aktivasyonu, küçük peptitlere hidroliz ve son olarak amino asit emilimi gerçekleşir.
Protein sindirimi midede gastrin hormonunun mide bezlerini uyarmasıyla (mide özsuyu salınımı) başlar. Midede pepsin enzimi proteinleri polipeptitlere parçalar. İnce bağırsağa geçen besinler için ince bağırsak kaynaklı enterokinaz, pankreastan gelen tripsinojeni tripsine dönüştürür. Aktifleşen tripsin ve diğer enzimler polipeptitleri küçük peptitlere ve amino asitlere yıkar. Son aşamada ise yapı birimleri olan amino asitler ince bağırsak villuslarından emilerek kana geçer.

Adım Adım Çözüm

1
Midenin uyarılması ve mide özsuyu salınımı
Mide boşluğuna HCl ve pepsinojen salgılanır.
Sindirim sisteminin proteinleri parçalamaya başlaması için uygun pH ve enzim ortamının hazırlanması gerekir.
2
Midede kimyasal sindirim
Proteinler polipeptitlere (peptonlara) dönüşür.
Aktifleşen pepsin enzimi peptid bağlarını koparmaya başlar.
3
İnce bağırsakta enzim aktivasyonu
Tripsinojen, enterokinaz etkisiyle tripsine dönüşür.
Pankreastan gelen enzimler ince bağırsak lümeninde aktifleşmeden işlev göremez.
4
Küçük peptitlerin ve amino asitlerin oluşumu
Polipeptitler küçük peptitlere ve ardından amino asitlere hidroliz edilir.
Tripsin, kimotripsin ve peptidazlar kademeli olarak protein parçalarını en küçük birimlerine ayırır.
5
Emilim süreci
Amino asitler villus kılcallarına geçer.
Sindirimin temel amacı besinleri hücre zarından geçebilecek boyuta getirip kana aktarmaktır.

Anahtar Kavram

Proteinlerin sindirim kanalı boyunca kademeli olarak hidroliz edilmesi ve enzim aktivasyon mekanizmaları.
Soru 245Soru →

İnsan vücudunun alt kısımlarından (örneğin sol bacaktan) toplanan lenf sıvısının, kan dolaşımına katılarak kalbe ulaşma sürecinde görev alan bazı yapılar aşağıda verilmiştir.

Bu yapıları, lenf sıvısının izlediği yolu dikkate alarak ilkten sona doğru nasıl sıralarsınız?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sıralama; sol bacak lenf damarları, peke sarnıcı, göğüs kanalı, sol köprücük altı toplardamarı ve üst ana toplardamar şeklinde olmalıdır.
Lenf sıvısının hareket yönü dokulardan kalbe doğrudur. Sol bacaktan toplanan lenf önce lenf damarlarıyla taşınır, karın bölgesindeki peke sarnıcında toplanır, oradan göğüs kanalına geçer, sol köprücük altı toplardamarında kana karışır ve son olarak üst ana toplardamar ile kalbe ulaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Lenf sıvısının toplanması
Sol bacak lenf damarları
Doku sıvısının fazlası ilk olarak kılcal lenf damarları tarafından toplanır ve daha büyük lenf damarlarına iletilir.
2
Karın bölgesindeki toplama merkezi
Peke sarnıcı
Bacaklardan ve bağırsaklardan gelen lenf damarları karın bölgesinde peke sarnıcı adı verilen genişlemiş bölgede birleşir.
3
Ana lenf kanalına geçiş
Göğüs kanalı
Peke sarnıcından çıkan lenf, vücudun en büyük lenf damarı olan göğüs kanalına (göğüs lenf borusu) aktarılır.
4
Kan dolaşımına giriş
Sol köprücük altı toplardamarı
Göğüs kanalı, içindeki lenf sıvısını sol köprücük altı toplardamarına boşaltır. Burası lenf ve kanın ilk karıştığı yerdir.
5
Kalbe giden ana yol
Üst ana toplardamar
Sol köprücük altı toplardamarı, üst ana toplardamar ile birleşerek sıvıyı kalbin sağ kulakçığına taşır.

Anahtar Kavram

İnsan vücudunda lenf sisteminin iki ana yolu vardır; vücudun alt kısmından ve sol tarafından gelen lenf, göğüs kanalı ve sol köprücük altı toplardamarı yoluyla kan dolaşımına katılır.

Daha Fazla Pratik

Vücudun sağ üst kısmından (sağ kol, başın ve göğsün sağ tarafı) toplanan lenfin izlediği yolu bu yolla karşılaştırarak çalışmanız konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 246Soru →

Sağlıklı bir insanın ince bağırsağında, proteinlerin kimyasal sindirimi ve bu süreçte görev alan enzimlerin aktifleşmesi sırasında gerçekleşen aşağıdaki olayları, meydana geliş sırasına göre düzenleyiniz.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sıralama; onikiparmak bağırsağından enterokinaz salgılanması, tripsinojenin tripsine dönüşmesi, tripsinin kimotripsinojeni aktifleştirmesi ve son olarak aktif enzimlerin polipeptitleri hidroliz etmesi şeklinde gerçekleşir.
Proteinlerin ince bağırsaktaki sindirimi bir enzim aktivasyon zinciri ile başlar. İlk olarak onikiparmak bağırsağı hücrelerinden salgılanan enterokinaz enzimi, pankreastan gelen pasif tripsinojeni aktif tripsine dönüştürür. Ardından oluşan aktif tripsin, yine pankreastan gelen pasif kimotripsinojeni aktifleştirerek kimotripsine dönüştürür. Enzimler aktif hale geldikten sonra polipeptitlerin kimyasal sindirimi (hidroliz) gerçekleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Başlatıcı enzimin belirlenmesi
Enterokinaz salgılanır.
Bağırsak epiteli, pankreastan gelen enzimleri aktifleştirmek için öncelikle enterokinaz üretir.
2
İlk proteaz aktivasyonu
Tripsin oluşur.
Enterokinaz, tripsinojenin yapısını değiştirerek onu aktif olan tripsine dönüştürür.
3
İkinci proteaz aktivasyonu
Kimotripsin oluşur.
Aktifleşen tripsin, bir otokatalizör gibi davranarak kimotripsinojenin aktifleşmesini sağlar.
4
Kimyasal sindirimin (hidroliz) gerçekleşmesi
Peptitler ve amino asitler oluşur.
Aktifleşen enzimler, su kullanarak polipeptitler arasındaki peptit bağlarını koparır.

Anahtar Kavram

İnce bağırsakta protein sindirimi ve enzimlerin aktivasyon mekanizması
Soru 247Soru →

Karaciğerde sentezlenen bir üre molekülünün böbreklere ulaşıncaya kadar geçeceği aşağıdaki yapıları, izlediği yol bakımından baştan sona doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Üre molekülü sırasıyla alt ana toplardamar, sağ karıncık, akciğer toplardamarı, sol kulakçık ve aort yapılarından geçerek böbreğe ulaşır.
Üre molekülünün izlediği yol; Karaciğer → Karaciğer toplardamarı → Alt ana toplardamar → Sağ kulakçık → Sağ karıncık → Akciğer atardamarı → Akciğerler → Akciğer toplardamarı → Sol kulakçık → Sol karıncık → Aort → Böbrek atardamarı → Böbrek şeklindedir. Bu sıralama, insan dolaşım sistemindeki küçük ve büyük dolaşım döngülerinin mantıksal ve anatomik akışına tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Karaciğerden çıkış yolunu belirleme
Alt ana toplardamar
Karaciğerde üretilen üre, karaciğer toplardamarı ile alt ana toplardamara dökülerek kalbe doğru yola çıkar.
2
Kalbin sağ tarafına giriş ve akciğerlere yönelme
Sağ karıncık
Alt ana toplardamardan sağ kulakçığa gelen kan, buradan sağ karıncığa geçer ve küçük dolaşım için akciğerlere pompalanır.
3
Akciğerden dönüş yolunu belirleme
Akciğer toplardamarı
Akciğer kılcallarında oksijence zenginleşen kan, kalbe geri dönmek üzere akciğer toplardamarına girer.
4
Kalbin sol tarafına giriş
Sol kulakçık
Akciğer toplardamarı, taşıdığı temiz kanı kalbin sol kulakçığına boşaltır.
5
Vücuda dağılım aşaması
Aort
Sol kulakçıktan sol karıncığa geçen kan, aort ana atardamarı ile tüm vücuda ve böbrek atardamarı aracılığıyla böbreklere pompalanır.

Anahtar Kavram

Büyük ve Küçük Kan Dolaşımı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 248Soru →

Sağlıklı bir insanın kalbinde bir döngü sırasında gerçekleşen aşağıdaki olayları, elektriksel uyarının izlediği yolu esas alarak ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kalpte iletim sırası: Sinoatriyal (SA) düğümün uyarılması → Kulakçıkların kasılması → Atriyoventriküler (AV) düğümün uyarılması → His demetleri ve Purkinje liflerinin uyarılması → Karıncıkların kasılması şeklindedir.
Sağlıklı bir kalpte impuls üretimi sağ kulakçık duvarındaki sinoatriyal düğümde başlar. Bu impuls kulakçık duvarlarına yayılarak onların kasılmasını sağlar. Daha sonra impuls, kulakçıklar ile karıncıklar arasındaki sınırda bulunan atriyoventriküler düğüme ulaşır. AV düğüm uyarısı His demetleri ve ardından Purkinje lifleri vasıtasıyla karıncık duvarlarına iletilir ve en son karıncıklar kasılır.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç noktasını belirleme
Uyarı Sinoatriyal (SA) düğümde başlar.
SA düğüm kalbin pacemaker (adım ölçer) bölgesidir ve uyarının ilk çıktığı yerdir.
2
Kulakçık aktivitesini takip etme
Uyarı kulakçıklara yayılır ve kasılma gerçekleşir.
SA düğümden çıkan uyarılar doğrudan kulakçık kaslarına ulaştığı için karıncıklardan önce kulakçıklar kasılır.
3
İletim gecikmesini tanımlama
Uyarı AV düğüme ulaşır ve duraksar.
Atriyoventriküler (AV) düğüm, kulakçıklar kasılmasını bitirmeden karıncıkların kasılmasını önlemek için uyarıyı kısa bir süre geciktirir.
4
Karıncık iletim yollarını izleme
Uyarı His demetleri ve Purkinje liflerine geçer.
AV düğümden sonra uyarı, karıncıklar arasındaki bölmede (septum) bulunan His demetlerine ve oradan Purkinje liflerine aktarılır.
5
Son kasılmayı belirleme
Karıncıklar kasılır.
Karıncıkların tabanından yukarı doğru yayılan Purkinje lifleri, tüm karıncık kasının aynı anda ve güçlü bir şekilde kasılmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Kalbin İletim Sistemi (Kardiyak Kondüksiyon)
Soru 249Soru →

Sağlıklı bir insanda, sol bacak lenf kılcalları aracılığıyla doku sıvısından alınan bir lenf sıvısının kalbe ulaşıncaya kadar izlediği yol aşağıda karışık olarak verilmiştir. Bu yapıları, lenf sıvısının geçiş sırasına göre baştan sona doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sıralama; Peke sarnıcı, Göğüs kanalı, Sol köprücük altı toplardamarı, Üst ana toplardamar ve Sağ kulakçık şeklinde olmalıdır.
Vücudun alt kısmından (bacaklar ve bağırsaklar) toplanan lenf sıvısı sırasıyla; lenf damarları, lenf düğümleri, Peke sarnıcı ve göğüs kanalı yolunu izler. Göğüs kanalı lenfi sol köprücük altı toplardamarına boşaltarak kan dolaşımına dahil eder. Buradan gelen kan üst ana toplardamar yoluyla kalbin sağ kulakçığına ulaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Lenfin toplandığı ilk merkezi yapıyı belirleme
Peke sarnıcı
Bacaklardan gelen lenf kılcalları lenf düğümlerinden geçtikten sonra karın bölgesindeki Peke sarnıcına ulaşır.
2
Lenfin ana taşıma kanalına geçişi
Göğüs kanalı
Peke sarnıcından çıkan lenf sıvısı, vücudun en büyük lenf damarı olan göğüs kanalına girer.
3
Kan dolaşımına giriş noktasını belirleme
Sol köprücük altı toplardamarı
Göğüs kanalındaki lenf, sol köprücük altı toplardamarına dökülerek ilk kez kanla karışır.
4
Kalbe giden ana yolu izleme
Üst ana toplardamar
Sol köprücük altı toplardamarı, vücudun üst kısmından gelen diğer damarlarla birleşerek üst ana toplardamarı oluşturur.
5
Kalbe varış
Sağ kulakçık
Üst ana toplardamar, taşıdığı kanı ve lenf karışımını kalbin sağ kulakçığına boşaltır.

Anahtar Kavram

Lenf Dolaşımı ve İzlediği Yollar
Soru 250Soru →

İnce bağırsak villuslarından emilen yağ asitleri ve gliserol, bağırsak epitel hücrelerinde şilomikronlara dönüştürüldükten sonra lenf sistemi aracılığıyla kan dolaşımına katılır. Buna göre, şilomikronların emiliminden sonra kalbin sağ kulakçığına ulaşıncaya kadar geçtiği aşağıdaki yapıları, geçiş sırasına göre baştan sona doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Şilomikronların izlediği yol sırasıyla; lenf düğümleri, peke sarnıcı, göğüs kanalı, sol köprücük altı toplardamarı ve üst ana toplardamar şeklindedir.
Şilomikronlar, lenf sistemi yoluyla taşınırken önce lenf düğümlerinden geçer, ardından peke sarnıcında toplanır. Buradan vücudun en büyük lenf damarı olan göğüs kanalına girerek sol köprücük altı toplardamarına dökülür ve kana karışır. Son olarak üst ana toplardamar yoluyla kalbe ulaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Lenf sistemine giriş ve süzülme
Lenf düğümleri
Villuslardan lenf kılcallarına geçen şilomikronlar, lenf damarları üzerindeki lenf düğümlerinden geçerek süzülür.
2
Karın bölgesinde toplanma
Peke sarnıcı
Bacaklardan ve bağırsaklardan gelen lenf sıvısı, karın bölgesindeki peke sarnıcı adı verilen haznede birikir.
3
Ana lenf kanalında ilerleme
Göğüs kanalı
Peke sarnıcındaki lenf, vücudun en büyük lenf damarı olan göğüs kanalına (torasik kanal) geçer ve yukarı doğru taşınır.
4
Kan dolaşımına katılım
Sol köprücük altı toplardamarı
Göğüs kanalı, sol köprücük altı toplardamarı ile birleşerek lenf içeriğini ilk kez kan dolaşımına aktarır.
5
Kalbe taşınma
Üst ana toplardamar
Sol köprücük altı toplardamarı, üst ana toplardamar ile birleşerek şilomikronları kalbin sağ kulakçığına ulaştırır.

Anahtar Kavram

Lenf Dolaşımı ve Yağların Taşınması
Soru 251Soru →

Aşağıda bazı metal katyonlarının standart indirgenme yarı tepkimeleri ve potansiyelleri verilmiştir:

Na+(suda)+e−→Na(k)E0=−2,71 V\text{Na}^+(\text{suda}) + e^- \rightarrow \text{Na}(k) \quad E^0 = -2,71\text{ V}
Fe2+(suda)+2e−→Fe(k)E0=−0,44 V\text{Fe}^{2+}(\text{suda}) + 2e^- \rightarrow \text{Fe}(k) \quad E^0 = -0,44\text{ V}
Sn2+(suda)+2e−→Sn(k)E0=−0,14 V\text{Sn}^{2+}(\text{suda}) + 2e^- \rightarrow \text{Sn}(k) \quad E^0 = -0,14\text{ V}
Cu2+(suda)+2e−→Cu(k)E0=+0,34 V\text{Cu}^{2+}(\text{suda}) + 2e^- \rightarrow \text{Cu}(k) \quad E^0 = +0,34\text{ V}

Buna göre; Na\text{Na}, Fe\text{Fe}, Sn\text{Sn} ve Cu\text{Cu} metallerini metalik aktifliklerine (elektron verme eğilimlerine) göre en aktif olandan en az aktif olana doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Metallerin aktifliklerine (elektron verme eğilimlerine) göre en aktiften en az aktife doğru doğru sıralaması Na>Fe>Sn>Cu\text{Na} > \text{Fe} > \text{Sn} > \text{Cu} şeklindedir.
Metallerin aktifliği elektron verme eğilimlerine bağlıdır. Standart indirgenme potansiyelinin ters işareti standart yükseltgenme potansiyelini verir. Na\text{Na}, Fe\text{Fe}, Sn\text{Sn} ve Cu\text{Cu} için standart yükseltgenme potansiyelleri sırasıyla +2,71 V+2,71\text{ V}, +0,44 V+0,44\text{ V}, +0,14 V+0,14\text{ V} ve −0,34 V-0,34\text{ V}'tur. Değerler karşılaştırıldığında en aktif metal Na\text{Na}, en az aktif metal ise Cu\text{Cu} olur. Bu durumda doğru sıralama Na>Fe>Sn>Cu\text{Na} > \text{Fe} > \text{Sn} > \text{Cu} şeklinde gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Metalik aktiflik, metal atomlarının elektron verme eğilimini ifade ettiğinden standart yükseltgenme potansiyellerini bulmak için verilen indirgenme potansiyellerinin işaretini tersine çeviririz.
Metallerin standart yükseltgenme yarı tepkime potansiyelleri şu şekilde elde edilir:
- Na\text{Na} için: E0=+2,71 VE^0 = +2,71\text{ V}
- Fe\text{Fe} için: E0=+0,44 VE^0 = +0,44\text{ V}
- Sn\text{Sn} için: E0=+0,14 VE^0 = +0,14\text{ V}
- Cu\text{Cu} için: E0=−0,34 VE^0 = -0,34\text{ V}
Yükseltgenme potansiyeli arttıkça metalin elektron verme kolaylığı (aktifliği) artar.
2
Elde edilen standart yükseltgenme potansiyellerini en büyükten en küçüğe doğru karşılaştırırız.
+2,71 V>+0,44 V>+0,14 V>−0,34 V+2,71\text{ V} > +0,44\text{ V} > +0,14\text{ V} > -0,34\text{ V} sıralaması kurulur.
Soruda en aktif metalden en az aktif olan metale doğru bir sıralama yapılması istenmektedir.
3
Potansiyel sıralamasına karşılık gelen metalleri yazarak nihai sırayı belirleriz.
Aktiflik sırası Na>Fe>Sn>Cu\text{Na} > \text{Fe} > \text{Sn} > \text{Cu} olarak kesinleşir.
Yükseltgenme potansiyeli en büyük olan sodyum en aktif, en küçük olan bakır ise en az aktiftir.

Anahtar Kavram

Bir metalin aktifliği, onun elektron verme (yükseltgenme) eğiliminin ölçüsüdür. Standart yükseltgenme potansiyeli daha yüksek olan metal kimyasal olarak daha aktiftir.

Alternatif Yöntem

Metallerin indirgenme potansiyelleri karşılaştırılarak en pasif olanın indirgenme eğilimi en yüksek olan metal (bakır) olduğu ve en aktif olanın ise indirgenme eğilimi en düşük olan metal (sodyum) olduğu doğrudan çıkarılabilir. Bu şekilde elektron alma eğilimi sıralaması (Cu2+>Sn2+>Fe2+>Na+\text{Cu}^{2+} > \text{Sn}^{2+} > \text{Fe}^{2+} > \text{Na}^+) ters çevrilerek aktiflik sıralamasına ulaşılabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 252Soru →

Sağlıklı bir insanda soluk alma (inhalasyon) sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Soluk alma sırasında gerçekleşen olayların doğru sıralaması; önce diyaframın kasılması, ardından göğüs hacminin artması, buna bağlı olarak akciğer iç basıncının düşmesi ve son olarak havanın içeri girmesi şeklindedir.
Soluk alma aktif bir süreçtir ve diyafram kasının kasılmasıyla başlar. Diyafram kasıldığında göğüs boşluğu genişler, bu da akciğerlerin genişlemesine ve hacminin artmasına yol açar. Artan hacim nedeniyle düşen iç basınç, dışarıdaki yüksek basınçlı havanın içeri girmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Kas faaliyetinin başlaması
Diyafram kası kasılarak düzleşir.
Solunum merkezinden gelen sinyaller diyaframın aktif olarak kasılmasını sağlar.
2
Hacim değişikliği
Göğüs kafesi genişler ve göğüs boşluğu hacmi artar.
Diyaframın düzleşmesi ve kaburgalar arası kasların kasılması göğüs kafesinin hacmini fiziksel olarak genişletir.
3
Basınç dengesinin değişmesi
Akciğer iç basıncı atmosfer basıncından daha düşük hale gelir.
Kapalı bir kaptaki gazın hacmi artarsa, birim hacme düşen çarpma sayısı yani basınç azalır.
4
Gaz akışı
Hava akciğerlere dolar.
Atmosfer basıncı iç basınçtan yüksek olduğu için hava, basınç farkı nedeniyle kendiliğinden içeri akar.

Anahtar Kavram

Soluk alma mekanizması (Hacim-Basınç ilişkisi)

Alternatif Yöntem

Bu tür sıralama sorularında 'Neden-Sonuç' zinciri kurmak faydalıdır. Kasılma (Neden) → Hacim Artışı (Sonuç/Yeni Neden) → Basınç Azalması (Sonuç/Yeni Neden) → Hava Girişi (Final Sonuç).
Tahmini Süre:45s
Soru 253Soru →

Sağlıklı bir insanda, göze gelen ışık uyarısının retinada algılanıp uç beyinde görüntü olarak yorumlanması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru sıralama: Işığın rodopsini aktifleştirmesi (1), fotoreseptörün hiperpolarizasyonu (2), bipolar ve ganglion hücrelerinin uyarılması (3), optik sinirlerin talamusta sinaps yapması (4) ve talamustan çıkan nöronların impulsları görme korteksine iletmesi (5) şeklindedir.
Doğru sıralama, ışığın rodopsini aktifleştirmesiyle başlar. Bunu sırasıyla sodyum kanallarının kapanıp fotoreseptörün hiperpolarize olması, bipolar hücrelerin uyarılması ve ganglion hücrelerinde aksiyon potansiyelinin oluşması takip eder. Sonrasında impulslar optik kiyazma ve talamus (lateral genikulat çekirdek) yoluyla uç beyindeki görme korteksine iletilerek algılanır.

Adım Adım Çözüm

1
Görme sürecini başlatan ilk fotokimyasal tepkimeyi belirleme
Işığın fotoreseptörlerdeki rodopsin pigmentini retinal ve opsine ayrıştırması gerçekleşir.
Işık uyarısının elektriksel sinyale dönüşebilmesi için öncelikle reseptördeki pigmentin fotonları soğurarak aktifleşmesi gerekir.
2
Fotoreseptör hücresindeki membran potansiyeli değişimini analiz etme
Hücre zarındaki sodyum kanalları kapanarak fotoreseptör hücresi hiperpolarize olur ve nörotransmitter salınımı azalır.
Diğer birçok duyu reseptörünün aksine, fotoreseptörler ışık uyarısı aldıklarında depolarize değil hiperpolarize olurlar.
3
Retinadaki diğer nöron tabakalarındaki sinyal iletim sırasını bulma
Bipolar hücrelerin üzerindeki inhibitör baskı kalkar, depolarize olurlar ve ganglion hücrelerinde aksiyon potansiyeli başlar.
Fotoreseptörün nörotransmitter salınımını azaltması, bipolar hücreleri uyarır; bu da sinyalin ganglion hücrelerine aktarılmasını sağlar.
4
İmpulsların merkezi sinir sistemindeki ara istasyona ulaşma sırasını saptama
Optik sinirler aracılığıyla taşınan impulslar optik kiyazmadan geçip talamusun lateral genikulat çekirdeğindeki nöronlarla sinaps yapar.
Koku duyusu hariç tüm duyusal bilgiler uç beyne ulaşmadan önce talamusta sınıflandırılır ve talamus üzerinden kortekse yönlendirilir.
5
İmpulsun kortekse ulaşması ve algılamanın gerçekleşmesi aşamasını belirleme
Talamustan çıkan nöronlar impulsları uç beyindeki görme korteksine (oksipital lob) ulaştırır ve görüntü algılanır.
Bilinçli algılamanın, değerlendirmenin ve bütünleştirmenin gerçekleştiği nihai merkez uç beyin kabuğudur.

Anahtar Kavram

Retinada ışık uyarısıyla gerçekleşen fototransdüksiyon (hiperpolarizasyon mekanizması) ve görsel impulsların talamus üzerinden primer görme korteksine iletim yolu.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 254Soru →

Sağlıklı bir insanın böbreklerinde süzülme ile nefrona geçen bir üre molekülünün, vücut dışına atılana kadar geçtiği yapılar aşağıda karışık olarak verilmiştir. Bu yapıları, üre molekülünün izlediği yolu dikkate alarak ilk geçilenden sonuncuya doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Süzülen bir molekül sırasıyla Bowman kapsülü, Henle kulpu, havuzcuk, üreter ve üretra yapılarından geçerek vücut dışına atılır.
Sıralama, nefronun başlangıcından vücut dışına kadar olan anatomik yolu takip eder. Üre molekülü önce Bowman kapsülüne süzülür, ardından nefron kanallarından biri olan Henle kulpundan geçer, böbreğin toplama merkezi olan havuzcuğa ulaşır, üreter kanalıyla mesaneye taşınır ve en son üretra ile dışarı atılır.

Adım Adım Çözüm

1
Süzülmenin gerçekleştiği ilk noktayı belirlemek.
Bowman kapsülü
Kan basıncı etkisiyle glomerulus kılcallarından süzülen maddeler doğrudan Bowman kapsülüne geçer.
2
Nefron kanallarındaki ilerlemeyi takip etmek.
Henle kulpu
Süzüntü proksimal tüpten geçtikten sonra nefronun bir parçası olan Henle kulpu boyunca ilerler.
3
Böbrek içi toplama bölgesini tespit etmek.
Havuzcuk (Pelvis)
Distal tüp ve idrar toplama kanallarından geçen idrar, böbreğin orta kısmındaki havuzcukta birikir.
4
İdrarın böbrekten çıkış yolunu belirlemek.
Üreter
Havuzcukta toplanan idrar, üreterler aracılığıyla mesaneye doğru taşınır.
5
Vücuttan atılma noktasını belirlemek.
Üretra
İdrar kesesinde (mesane) depolanan idrar, üretra yoluyla vücut dışına atılır.

Anahtar Kavram

Boşaltım sisteminde idrarın oluşumu ve izlediği anatomik yol.

Daha Fazla Pratik

İdrar oluşumu sırasında süzülme, geri emilim ve salgılama olaylarının hangi nefron kısımlarında gerçekleştiğini tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 255Soru →

Sağlıklı bir insanın böbreğinde gerçekleşen süzülme olayından sonra, nefron kanallarına geçen süzüntünün izlediği yol aşağıda karışık olarak verilmiştir. Bu yapıları, süzüntünün akış yönüne göre baştan sona doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Süzüntü sırasıyla Bowman kapsülü, proksimal tüp, Henle kulpu ve distal tüpten geçer.
Sağlıklı bir nefronda süzüntü, glomerulustan Bowman kapsülüne geçtikten sonra sırasıyla proksimal tüp, Henle kulpu ve distal tüp boyunca ilerler. Bu sıralama nefronun anatomik yapısına tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Süzülmenin başlangıç noktasını belirle.
Bowman kapsülü
Kan basıncı etkisiyle glomerulustan süzülen sıvı ilk olarak Bowman kapsülüne dolar.
2
Bowman kapsülünden sonraki ilk kanalı tespit et.
Proksimal tüp
Nefronun ilk kıvrımlı kanalı proksimal tüptür ve burada glikoz, amino asit gibi maddelerin geri emilimi başlar.
3
Kanalın öz bölgesine uzanan kısmını belirle.
Henle kulpu
Sıvı proksimal tüpten sonra 'U' şeklindeki Henle kulpuna geçer.
4
İdrar toplama kanalından önceki son bölümü belirle.
Distal tüp
Henle kulpundan çıkan sıvı, salgılamanın da gerçekleştiği distal tübe ulaşır.

Anahtar Kavram

Nefronun anatomik kısımları ve süzüntünün izlediği yol
Tahmini Süre:45s
Soru 256Soru →

Sağlıklı bir insanda böbreklerde süzülen bir maddenin, idrar bileşimine katılarak vücut dışına atılması sürecinde aşağıdaki yapılardan geçiş sırasını belirleyiniz.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İdrar oluşum ve atılım süreci; Glomerulus kılcalları, Proksimal tüp, İdrar toplama kanalı, Üreter ve Mesane sırasıyla gerçekleşir.
İdrar oluşumu böbreğin işlevsel birimi olan nefronun başlangıcı olan glomerulusta başlar. Ardından nefron kanalları (proksimal tüp, Henle kulpu, distal tüp) boyunca ilerler. İşlemi biten sıvı idrar toplama kanallarıyla havuzcuğa, oradan üreterle mesaneye iletilir.

Adım Adım Çözüm

1
Süzülme aşamasını belirleme
Glomerulus kılcalları
İdrar oluşumu, kanın glomerulus kılcallarından Bowman kapsülüne süzülmesiyle başlar.
2
Nefron kanallarındaki ilerleyişi belirleme
Proksimal tüp
Süzüntü, Bowman kapsülünden sonra sırasıyla proksimal tüp, Henle kulpu ve distal tüpten geçer.
3
Boşaltım kanallarındaki ilerleyişi belirleme
İdrar toplama kanalı
Nefronlardaki işlemler tamamlandıktan sonra sıvı idrar toplama kanalına aktarılır.
4
Böbrekten çıkış yolunu belirleme
Üreter
Toplama kanallarından havuzcuğa dökülen idrar, üreter aracılığıyla böbrekten ayrılır.
5
Depolama aşamasını belirleme
Mesane
Üreterden geçen idrar, üretra ile dışarı atılmadan önce mesanede toplanır.

Anahtar Kavram

Üriner sistemde idrarın izlediği anatomik yol.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 257Soru →

İnsanda döllenme gerçekleştikten sonra embriyonun uterus duvarına tutunma sürecini de kapsayan erken gelişim evrelerini, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Embriyonik gelişim süreci; segmentasyon bölünmeleri ile başlar, morula ve blastula evrelerinden geçerek embriyonik tabakalaşmanın olduğu gastrula evresi ile devam eder.
Embriyonik gelişimde hiyerarşi basitten karmaşığa doğrudur. Önce hızlı bölünmelerle hücre sayısı artar (segmentasyon), ardından hücreler bir küme oluşturur (morula), sonra bu küme içi boş bir küreye dönüşür (blastula) ve nihayetinde hücre göçleriyle tabakalaşma (gastrula) başlar.

Adım Adım Çözüm

1
Zigotun bölünme sürecini belirle.
Zigot fallopi tüpünde segmentasyon adı verilen hızlı mitoz bölünmelere girer.
Gelişimin ilk adımı hücre sayısını hızla artırmaktır.
2
Hücre topluluğunun ilk şeklini tanımla.
Blastomerlerin oluşturduğu dut görünümlü yapı olan morula meydana gelir.
Hücreler henüz farklılaşmamış ve bir küme halindedir.
3
Boşluklu yapının oluşumunu saptan.
Hücreler kenara çekilir, blastosist (blastula) evresine geçilir.
Embriyonun uterus duvarına tutunmaya hazır olduğu evre budur.
4
Tabakalaşma evresini son aşama olarak yerleştir.
Gastrulasyon ile ektoderm, mezoderm ve endoderm tabakaları oluşur.
Organogenezden önceki en karmaşık evre gastruladır.

Anahtar Kavram

Embriyonik Gelişim Basamakları

Daha Fazla Pratik

Blastula evresindeki hücrelerin (blastosist) kök hücre çalışmalarındaki önemini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 258Soru →

Sağlıklı bir insanda döllenme sonucu oluşan zigotun, tam bir canlıyı oluşturmak üzere geçirdiği embriyonik gelişim evrelerini gerçekleşme sırasına göre düzenleyiniz.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Embriyonik gelişim süreci segmentasyon (hücre bölünmesi) ile başlar, ardından morula (hücre yığını), blastula (içi boş top) ve gastrula (tabakalaşma) evreleri şeklinde ilerler.
Embriyonik gelişimde hiyerarşik bir sıralama mevcuttur. Zigotun bölünmesi (segmentasyon) ilk olaydır; bu süreçte oluşan hücre yığını moruladır. Hücrelerin dışa doğru göçü ile blastula, içe doğru çökmesi ile gastrula oluşur. Bu sıralama biyolojik olarak sabittir.

Adım Adım Çözüm

1
Zigotun bölünme sürecini belirleme
Segmentasyon
Gelişim, zigotun fallopi tüpünde hızla bölünmesiyle başlar.
2
Bölünme sonucu oluşan hücre yığınını tanımlama
Morula
Çok sayıda küçük hücrenin bir araya gelmesiyle dut benzeri yapı oluşur.
3
Blastosöl boşluğunun oluşumunu belirleme
Blastula
Hücrelerin merkeze boşluk bırakacak şekilde dizilmesiyle blastula evresine geçilir.
4
Hücre göçü ve tabakalaşmayı belirleme
Gastrula
Hücrelerin içe çökmesiyle ektoderm, mezoderm ve endoderm tabakaları şekillenmeye başlar.

Anahtar Kavram

İnsanda Embriyonik Gelişim Basamakları
Tahmini Süre:45s
Soru 259Soru →

Aşağıda verilen alkan bileşiklerini, uygun ko��ullarda gerçekleştirdikleri serbest radikalik monoklorlama (1 mol Cl2\text{Cl}_2 ile yer değiştirme) tepkimesi sonucunda oluşturabilecekleri kararlı monoklorlu yapı izomeri sayılarına göre en az olandan en fazla olana doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Monoklorlu yapı izomeri sayısı en az olandan en fazla olana doğru sıralama: 2,2-dimetilpropan < nn-pentan < 2-metilbutan şeklindedir.
Doğru sıralamada en az izomer oluşturan 2,2-dimetilpropan (1 izomer), ardından nn-pentan (3 izomer) ve en çok izomer oluşturan 2-metilbutan (4 izomer) yer almalıdır. Bu durum moleküllerdeki özdeş olmayan hidrojen çevrelerinin sayısıyla doğrudan ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Her bir alkan bileşiğinin açık veya yarı açık yapısındaki farklı kimyasal çevreye sahip (özdeş olmayan) karbon atomları belirlenir.
2,2-dimetilpropan bileşiğinde tüm karbonlar simetriktir ve hidrojen taşıyan tüm karbonlar primerdir (1 farklı çevre). nn-pentan bileşiğinde simetriden dolayı 3 farklı karbon çevresi bulunur. 2-metilbutan bileşiğinde ise simetri yoktur ve 4 farklı karbon çevresi bulunur.
Serbest radikalik yer değiştirme tepkimesinde klor atomunun bağlanacağı karbon atomunun kimyasal çevresi, oluşacak yapı izomerinin türünü belirler.
2
Belirlenen her farklı karbon atomuna bir klor atomu bağlanarak oluşabilecek monoklorlu ürünlerin yapı formülleri ve IUPAC adları yazılır.
2,2-dimetilpropan için 1-kloro-2,2-dimetilpropan (1 izomer); nn-pentan için 1-kloropentan, 2-kloropentan ve 3-kloropentan (3 izomer); 2-metilbutan için 1-kloro-2-metilbutan, 2-kloro-2-metilbutan, 2-kloro-3-metilbutan ve 1-kloro-3-metilbutan (4 izomer) elde edilir.
Oluşan ürünlerin farklı yapı izomerleri olduğunu doğrulamak amacıyla IUPAC kurallarına göre adlandırılması gerekir.
3
Elde edilen izomer sayıları karşılaştırılarak en az olandan en fazla olana doğru sıralanır.
1 izomer (2,2-dimetilpropan) < 3 izomer (nn-pentan) < 4 izomer (2-metilbutan) sıralaması elde edilir.
Soruda istenen en azdan en fazlaya doğru olan sıralama ölçütünü yerine getirmek için.

Anahtar Kavram

Alkanların halojenlerle yer değiştirme tepkimeleri ve oluşan monohalojenli türevlerin yapı izomerliği
Soru 260Soru →

Aynı dış basınçta hazırlanan aşağıdaki sulu çözeltileri, donmaya başlama sıcaklıklarına göre en düşükten en yükseğe doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Çözeltilerin donmaya başlama sıcaklıklarına göre en düşükten en yükseğe doğru sıralaması sırasıyla; 100 g100\text{ g} suda 0,05 mol0,05\text{ mol} CaCl2\text{CaCl}_2 içeren çözelti, 200 g200\text{ g} suda 0,2 mol0,2\text{ mol} glikoz içeren çözelti ve 250 g250\text{ g} suda 0,1 mol0,1\text{ mol} KNO3\text{KNO}_3 içeren çözelti şeklindedir.
Toplam tanecik molalitesi en yüksek olan kalsiyum klorür çözeltisi en düşük donma sıcaklığına, tanecik molalitesi en düşük olan potasyum nitrat çözeltisi ise en yüksek donma sıcaklığına sahiptir. Bu nedenle doğru sıralama kalsiyum klorür, glikoz ve potasyum nitrat içeren çözeltiler şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Her bir çözeltideki çözünen maddelerin formül birimi veya molekül başına oluşturduğu tanecik sayısını (van 't Hoff faktörü) belirlemek.
KNO3\text{KNO}_3 için tanecik sayısı 2 (1 K+\text{K}^+ ve 1 NO3−\text{NO}_3^-), glikoz (C6H12O6\text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6) için moleküler çözündüğünden 1, CaCl2\text{CaCl}_2 için tanecik sayısı 3 (1 Ca2+\text{Ca}^{2+} ve 2 Cl−\text{Cl}^-) olarak bulunur.
Donma noktası alçalması çözeltideki toplam tanecik derişimi ile doğrudan ilişkilidir.
2
Her bir çözelti için toplam tanecik molalitesini (mtanecikm_{\text{tanecik}}) hesaplamak.
Birinci çözelti için: 0,1 mol×20,25 kg=0,8 m\frac{0,1\text{ mol} \times 2}{0,25\text{ kg}} = 0,8\text{ m}. İkinci çözelti için: 0,2 mol×10,2 kg=1,0 m\frac{0,2\text{ mol} \times 1}{0,2\text{ kg}} = 1,0\text{ m}. Üçüncü çözelti için: 0,05 mol×30,1 kg=1,5 m\frac{0,05\text{ mol} \times 3}{0,1\text{ kg}} = 1,5\text{ m} elde edilir.
Molalite, çözünen tanecik mol sayısının çözücü kütlesine (kg cinsinden) bölünmesiyle hesaplanır.
3
Toplam tanecik derişimleri ile donma noktası alçalması miktarını ilişkilendirerek donmaya başlama sıcaklıklarını sıralamak.
Tanecik derişimi en yüksek olan üçüncü çözeltinin (1,5 m1,5\text{ m}) donma noktası en fazla düşer (en düşük donma noktası). Tanecik derişimi en düşük olan birinci çözeltinin (0,8 m0,8\text{ m}) donma noktası ise en az düşer (en yüksek donma noktası). Bu durumda donmaya başlama sıcaklıkları en düşükten en yükseğe doğru üçüncü çözelti, ikinci çözelti ve birinci çözelti olarak sıralanır.
Toplam tanecik derişimi arttıkça çözeltinin donma noktası daha fazla düşer.

Anahtar Kavram

Donma Noktası Alçalması (Kriyoskopi)
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 13 / 43Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin