Tüm alıştırma soruları
842 soru
Soru 61Soru →
Asya Hun Devleti'nin siyasi gelişmeleri ve bu devletin yıkılış sürecinde yaşanan göç hareketleri düşünüldüğünde, aşağıda verilen tarihi olayların geçmişten günümüze doğru kronolojik sıralaması nasıl olmalıdır?
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Kronolojik olarak doğru sıralama şu ��ekildedir: Mete Han'ın Orta Asya Türk birliğini sağlaması (MÖ 209), Ho-han-yeh ve Çiçi mücadelesiyle devletin bölünmesi (MÖ 58), Kuzey Hunlarının batıya çekilmesi (MS 150) ve Hunların batıya ilerleyerek Kavimler Göçü'nü tetiklemesi (MS 375).
Tarihi gelişmeler kronolojik olarak incelendiğinde; ilk sırada Mete Han'ın tahta çıkıp birliği sağlaması (MÖ 209), ikinci sırada Ho-han-yeh ve Çiçi mücadelesiyle devletin ikiye bölünmesi (MÖ 58), üçüncü sırada Kuzey Hunlarının Çin baskısıyla batıya (Hazar-Ural bölgesine) çekilmesi (MS 150 civarı) ve son sırada ise Hunların Karadeniz'in kuzeyindeki kavimleri yerinden oynatarak Kavimler Göçü'nü başlatması (MS 375) yer alır.
Adım Adım Çözüm
1
En eski tarihli siyasi gelişmeyi tespit edin.
Mete Han'ın Türk birliğini sağlaması MÖ 2. yüzyılın başında gerçekleşmiştir.
Hun Devleti'nin en parlak dönemini başlatan bu gelişme listedeki ilk kronolojik adımdır.
2
Bölünme sürecini başlatan gelişmeyi konumlandırın.
Ho-han-yeh ve Çiçi kardeşlerin mücadelesiyle devletin ikiye bölünmesi MÖ 58 yılında yaşanmıştır.
Mete Han'ın kurduğu merkezi yapının bozulmasıyla devletin parçalanma sürecine geçilmiştir.
3
Bölünme sonrası batıya çekilme hareketini belirleyin.
Kuzey Hunlarının Çin baskısından kaçarak Hazar-Ural bölgesine göçü MS 150 civarındadır.
Siyasi varlığını kaybeden Hunların bağımsızlığı korumak amacıyla batı sınırlarına kayması bu dönemde gerçekleşmiştir.
4
Avrupa tarihini etkileyen küresel göç olayını en sona yerleştirin.
Hunların Germen kavimlerini batıya sürüklemesiyle Kavimler Göçü'nün başlaması MS 375 yılındadır.
Avrupa kapılarına dayanan Hunların başlattığı bu hareket kronolojideki son aşamadır.
Anahtar Kavram
Asya Hun Devleti'nin parçalanma süreci ve bu sürecin Kavimler Göçü'ne dönüşme aşamaları.
Soru 62Soru →
Büyük Selçuklu Devleti'nin kuruluşundan yıkılışına kadar geçen tarihsel süreçte meydana gelen aşağıdaki gelişmelerin, kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Sıralama; Tuğrul Bey'in Nişabur'da hutbe okutması, Abbasi halifesinin Tuğrul Bey'e 'Doğu'nun ve Batı'nın Sultanı' unvanını vermesi, Bağdat Nizamiye Medresesi'nin açılması ve son olarak Katvan Savaşı'nın kaybedilmesi şeklinde gerçekleşmelidir.
Büyük Selçuklu Devleti'nin kronolojisi incelendiğinde; bağımsızlık ilanı niteliğindeki Nişabur hutbesi (1038), halifenin Tuğrul Bey'i koruyucu ilan etmesi (1055), eğitim ve propaganda amaçlı Nizamiye Medreseleri'nin açılması (1067) ve Moğol kökenli Karahitaylar karşısındaki Katvan yenilgisi (1141) sırasıyla gerçekleştiğinden doğru sıralama bu şekildedir.
Adım Adım Çözüm
1
Devletin bağımsızlık sürecini başlatan gelişmeyi tespit etmek
Tuğrul Bey'in 1038'de Nişabur'da hutbe okutmasının ilk sırada olduğu belirlenir.
Bu olay Dandanakan Savaşı (1040) öncesinde Selçukluların bağımsızlık iddiasının ilk somut kanıtıdır.
2
İslam dünyasının liderliğinin üstlenildiği dönemi belirlemek
Halifenin Tuğrul Bey'e unvan vermesinin (1055) ikinci sırada olduğu bulunur.
Bağdat Seferi ile Abbasi halifeliğinin Şii Büveyhoğulları baskısından kurtarılması üzerine bu unvan verilmiştir.
3
Devletin kültürel ve idari teşkilatlanma adımlarını kronolojik sıraya koymak
Bağdat Nizamiye Medresesi'nin açılışının (1067) üçüncü sırada yer aldığı saptanır.
Alp Arslan döneminde Bâtınilik propagandasına karşı fikrî koruma sağlamak adına inşa edilmiştir.
4
Devletin yıkımına zemin hazırlayan son siyasi ve askeri olayı bulmak
Katvan Savaşı yenilgisinin (1141) kronolojinin son halkası olduğu belirlenir.
Sultan Sencer döneminde gerçekleşen bu savaş, Selçuklu gücünün kırılmasına ve devletin dağılmasına neden olmuştur.
Anahtar Kavram
Büyük Selçuklu Devleti siyasi ve kurumsal kronolojisi
Soru 63Soru →
Osmanlı Devleti'nin Beylikten Devlete geçiş sürecinde (1300-1402) yaşanan aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Doğru kronolojik sıralama sırasıyla Palekanon (Maltepe) Savaşı (1329), Karesioğulları Beyliği'nin Osmanlı topraklarına katılması (1345), Ploşnik Bozgunu (1387) ve Ankara Savaşı (1402) şeklindedir.
Doğru sıralama Palekanon Savaşı (1329), Karesioğulları'nın katılması (1345), Ploşnik Bozgunu (1387) ve Ankara Savaşı (1402) şeklindedir. Palekanon Savaşı Bizans'a karşı kazanılan önemli bir zaferdir ve Orhan Bey döneminin başlarında gerçekleşmiştir. Karesioğulları Beyliği'nin katılması yine Orhan Bey döneminde fakat 1345 yılında gerçekleşmiştir. Ploşnik Bozgunu ise I. Murad döneminde 1387 yılında yaşanan bir yenilgidir. Ankara Savaşı ise Yıldırım Bayezid döneminde 1402 yılında gerçekleşmiştir. Bu tarihsel süreç dikkate alındığında doğru sıralama elde edilmektedir.
Adım Adım Çözüm
1
Olayların gerçekleştiği tarihleri ve padişah dönemlerini tespit etmek
Palekanon Savaşı (1329 - Orhan Bey), Karesioğulları'nın ilhakı (1345 - Orhan Bey), Ploşnik Bozgunu (1387 - I. Murad) ve Ankara Savaşı (1402 - Yıldırım Bayezid) olarak belirlenir.
Doğru kronolojik sıralamayı yapabilmek için her gelişmenin tarihi bilinmelidir.
2
Tarihleri en eskiden en yeniye doğru sıralamak
1329 < 1345 < 1387 < 1402 sıralaması elde edilir.
Kronolojik sıralama geçmişten günümüze doğru yapılmalıdır.
3
Olayları sıralı biçimde dizmek
Sıralama: Palekanon Savaşı, Karesioğulları'nın katılması, Ploşnik Bozgunu ve Ankara Savaşı şeklinde gerçekleşir.
Doğru kronolojik dizilişin tamamlanması sağlanır.
Anahtar Kavram
Kuruluş Dönemi Kronolojisi ve Siyasi Gelişmeleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 64Soru →
Büyük Selçuklu Devleti'nde siyasi, kültürel ve askeri alanda birçok önemli gelişme yaşanmıştır. Bu gelişmeler göz önüne alındığında, aşağıda verilen olayların kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Doğru kronolojik sıralama: Rey şehrinin başkent yapılması, Ani Kalesi'nin fethi ve Ebu'l-Feth unvanının verilmesi, Celali Takvimi'nin hazırlanması ve Katvan Savaşı şeklindedir.
Verilen gelişmeler Büyük Selçuklu Devleti hükümdarlarının kronolojik sırasına göre Rey'in başkent yapılması (Tuğrul Bey - 1043), Ani'nin fethi (Alp Arslan - 1064), Celali Takvimi'nin hazırlanması (Melikşah - 1079) ve Katvan Savaşı (Sultan Sencer - 1141) şeklinde sıralanmaktadır.
Adım Adım Çözüm
1
Tuğrul Bey dönemindeki gelişmeyi saptama
Tuğrul Bey'in Rey şehrini başkent ilan etmesi (1043)
Rey'in başkent yapılması devletin kuruluş yıllarına ve Tuğrul Bey dönemine denk gelen en erken olaydır.
2
Alp Arslan dönemindeki gelişmeyi saptama
Ani Kalesi'nin fethi (1064)
Alp Arslan'ın Tuğrul Bey'den sonraki hükümdar olması ve bu fethin 1064'te gerçekleşmesi nedeniyle bu olay ikinci sıradadır.
3
Sultan Melikşah dönemindeki gelişmeyi saptama
Celali Takvimi'nin hazırlanması (1079)
Melikşah'ın babası Alp Arslan'dan sonra tahta geçmesi ve Celali Takvimi'nin 1079'da uygulamaya konması nedeniyle bu olay üçüncü sıradadır.
4
Sultan Sencer dönemindeki gelişmeyi saptama
Katvan Savaşı (1141)
Sultan Sencer'in devletin son büyük hükümdarı olması ve Katvan Savaşı'nın yıkılış sürecini başlatması nedeniyle bu olay en son sıradadır.
Anahtar Kavram
Büyük Selçuklu Devleti Siyasi ve Kültürel Kronolojisi
Soru 65Soru →
Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi'nde idari, askeri, sosyal ve eğitim alanlarında gerçekleştirdiği teşkilatlanma adımları ile iskân ve istimâlet faaliyetlerini kronolojik olarak eskiden yeniye doğru sıralayınız.
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Kronolojik sıralama İznik Medresesi'nin açılması (1331), Rumeli'de iskân faaliyetlerinin başlaması (1353 ve sonrası), Rumeli Beylerbeyliği'nin kurulması ve istimâlet politikasının sistemli uygulanması (1362 ve sonrası) ve son olarak Anadolu Beylerbeyliği'nin kurulması (1393) şeklindedir.
Doğru kronolojik sıralama; eğitim alanındaki ilk kurumsallaşma adımı olan İznik Medresesi'nin açılmasıyla başlar, ardından Rumeli'de ilk toprak kazanımıyla iskân politikasının faaliyete geçmesiyle devam eder, sonrasında Rumeli Beylerbeyliği'nin kurulmasıyla idari örgütlenme batı yönünde pekişir ve nihayet Anadolu Beylerbeyliği'nin kurulmasıyla tamamlanır.
Adım Adım Çözüm
1
Orhan Bey dönemindeki ilk kurumsal adımları belirleme
İznik Medresesi'nin açılması (1331) ilk adımdır.
Devletin eğitim alanındaki ilk kurumsal teşkilatlanmasıdır.
2
Rumeli'deki ilk yayılma ve nüfus hareketlerini inceleme
Rumeli'de iskân faaliyetlerinin başlaması ikinci sırada yer alır.
1353'te Çimpe Kalesi'nin alınmasıyla başlayan iskân süreci, Orhan Bey döneminin son dönemine denk gelir.
3
I. Murad dönemindeki askeri ve idari teşkilatlanmayı tespit etme
Rumeli Beylerbeyliği'nin kurulması ve istimâlet politikasının kurumsallaşması üçüncü sırada yer alır.
1362 yılında I. Murad döneminde askeri ve idari yapıyı yönetmek amacıyla kurulmuştur.
4
Yıldırım Bayezid dönemi gelişmelerini değerlendirme
Anadolu Beylerbeyliği'nin kurulması son sırada yer alır.
Anadolu Türk birliğinin büyük ölçüde sağlandığı Yıldırım Bayezid döneminde (1393) kurulmuştur.
Anahtar Kavram
Kuruluş Dönemi idari, askeri teşkilatlanma ile iskân ve istimâlet politikalarının kronolojik gelişimi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 66Soru →
Ankara Savaşı ve sonras��nda yaşanan Fetret Devri sürecine ait aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Doğru sıralama; Yıldırım Bayezid'in Ankara Savaşı'nda mağlup ve esir düşmesi, şehzadelerin taht kavgalarına girişmesi, Musa Çelebi'nin İstanbul'u kuşatması ve son olarak Çelebi Mehmed'in devleti tek çatı altında birleştirmesi şeklindedir.
Süreç kronolojik olarak incelendiğinde; 1402'deki Ankara Savaşı yenilgisiyle padişahın esir düşmesi devlette otorite boşluğu yaratmış, bunun üzerine şehzadeler arasında taht kavgaları patlak vermiştir. Bu mücadeleler sürerken Musa Çelebi'nin Rumeli'de öne çıkarak 1411'de İstanbul'u kuşatması gerçekleşmiş ve en nihayetinde 1413 yılında Çelebi Mehmed'in rakiplerini bertaraf edip tahta tek başına sahip olmasıyla Fetret Devri son bulmuştur.
Adım Adım Çözüm
1
Ankara Savaşı'nın tarihsel yerini belirleme
Yıldırım Bayezid'in 1402 yılında Ankara Savaşı'nda esir düşmesi, taht kavgalarını ve Fetret Devri'ni tetikleyen ilk olaydır.
Fetret Devri'nin başlangıç noktası bu mağlubiyettir.
2
Taht mücadelelerinin başlamasını konumlandırma
Merkezi otoritenin yok olması üzerine şehzadeler (Çelebiler) hemen taht mücadelelerine başlamıştır.
Hükümdarsız kalan devlette taht iddiaları savaşın hemen ardından ortaya çıkmıştır.
3
Musa Çelebi'nin faaliyetlerini değerlendirme
Musa Çelebi'nin Rumeli'ye geçerek Edirne'de hakimiyet kurması ve 1411'de İstanbul'u kuşatması taht mücadelelerinin orta-geç dönemine denk gelir.
Musa Çelebi'nin bu hamlesi diğer kardeşleriyle mücadelesinin devam ettiği bir sırada gerçekleşmiştir.
4
Fetret Devri'nin bitişini belirleme
1413 yılında Çelebi Mehmed'in kardeşlerini yenerek tek başına tahta çıkması Fetret Devri'ni sonlandırmıştır.
Bu gelişme sürecin en son aşamasını temsil eder.
Anahtar Kavram
Ankara Savaşı'nın sonuçları ve Fetret Devri kronolojisi
Soru 67Soru →
İstanbul'un fethine giden askeri-diplomatik süreçte ve fethin hemen ardından yaşanan aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralaması nasıl olmalıdır?
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Bizans'a Karadeniz yönünden gelebilecek askeri yardımları engellemek amacıyla Boğazkesen (Rumeli) Hisarı'nın inşa edilmesi, ardından Bizans imparatorunun kardeşlerinin yardım göndermesini önlemek üzere Mora Yarımadası'na akıncı birliklerinin gönderilmesi, sonrasında Haliç'e çekilen demir zincirin aşılamaması üzerine Osmanlı donanmasına ait gemilerin karadan yürütülerek Haliç'e indirilmesi ve nihayetinde fethin sembolü olan Ayasofya'nın camiye dönüştürülerek şehirdeki ilk cuma namazının kılınması şeklinde sıralanmal��dır.
İstanbul'un fethine yönelik süreçte kronolojik olarak önce Rumeli Hisarı'nın inşası tamamlanmış, ardından batıdan gelebilecek yardımları kesmek için Mora'ya akınlar düzenlenmiş, kuşatma esnasında gemiler karadan Haliç'e indirilmiş ve nihayetinde fetih sonrası Ayasofya camiye dönüştürülmüştür.
Adım Adım Çözüm
1
Kuşatma hazırlıkları kapsamında ilk olarak stratejik öneme sahip Boğazkesen (Rumeli) Hisarı inşa edilmiştir.
Kuzeyden gelebilecek deniz yardımlarının önü kesilmiştir.
Kuşatma öncesi Bizans'ın Karadeniz ile olan bağlantısını koparmak amacıyla bu adım atılmıştır.
2
Kuşatma öncesinde Bizans'ın karasal destek alabileceği noktaları pasifize etmek için Mora Yarımadası'na akıncılar sevk edilmiştir.
Bizans imparatorunun kardeşlerinden gelebilecek askeri desteğin önüne geçilmiştir.
Bizans'ı tamamen yalnızlaştırmak ve kuşatmaya odaklanmasını sağlamak amacıyla yapılmıştır.
3
Kuşatma başladıktan sonra donanmanın Haliç zincirini aşamaması üzerine gemiler karadan kızaklarla Haliç'e indirilmiştir.
Osmanlı donanması Haliç'e girerek Bizans'ın denizden de savunma yapmasını zorunlu kılmıştır.
Kuşatmanın seyrini değiştirmek ve Bizans surlarının zayıf tarafına baskı uygulamak amacıyla bu taktik uygulanmıştır.
4
Kuşatmanın başarıyla tamamlanmasının ardından Ayasofya camiye çevrilmiş ve cuma namazı kılınmıştır.
Fetih hukuken ve dini olarak tescillenmiştir.
Fethin en büyük sembolünü İslam dünyasına ilan etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Anahtar Kavram
İstanbul'un Fethi'nin hazırlık, kuşatma ve fetih sonrası aşamalarının kronolojisi ve askeri/diplomatik stratejileridir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 68Soru →
I. Selim (Yavuz) Dönemi'nde Osmanlı Devleti'nin Doğu siyaseti ve İslam dünyasında liderlik kurma mücadelesi çerçevesinde yaşanan aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Doğru kronolojik sıralama; Safevi tehdidine karşı kazanılan Çaldıran Savaşı (1514), Anadolu Türk birliğini kesinleştiren Turnadağ Savaşı (1515), Suriye ve Filistin kapılarını açan Mercidabık Savaşı (1516) ve Memlük Devleti'ni sona erdirip halifeliği Osmanlı'ya getiren Ridaniye Savaşı (1517) şeklindedir.
I. Selim (Yavuz) Dönemi'nde takip edilen Doğu siyasetinin kronolojik akışı sırasıyla; Çaldıran Savaşı (1514), Turnadağ Savaşı (1515), Mercidabık Savaşı (1516) ve Ridaniye Savaşı (1517) şeklindedir. Sıralamada ilk olarak Anadolu güvenliğini tehdit eden Safevi unsuru geriletilmiş, ardından Anadolu'daki beylik egemenliğine son verilmiş ve son aşamada Memlük topraklarına girilerek İslam dünyasının siyasi ve dini liderliği birleştirilmiştir.
Adım Adım Çözüm
1
Doğu sınırındaki en büyük tehdit olan Safevi tehlikesine karşı atılan ilk askeri adımı belirlemek.
1514 yılında Çaldıran Savaşı ile Safevi ordusu mağlup edilmiş ve Doğu sınırları güvence altına alınmıştır.
Şah İsmail'in Anadolu'daki Şii propagandası ve isyan kışkırtmalarını engellemek hedeflenmiştir.
2
Çaldıran Seferi sonrasında Anadolu'da Türk siyasi birliğini tamamlama aşamasını tespit etmek.
1515 yılında Turnadağ Savaşı ile Dulkadiroğulları Beyliği Osmanlı topraklarına katılmıştır.
Osmanlı ordusunun sefer güzergahında engel teşkil eden ve iş birliği yapmayan beyliğin ortadan kaldırılması Anadolu Türk birliğini kesin olarak tamamlamıştır.
3
İslam dünyası liderliği mücadelesinde güney sınırındaki büyük güç Memlükler ile ilk çatışmayı analiz etmek.
1516 yılında Mercidabık Savaşı kazanılmış, Suriye ve Filistin toprakları ele geçirilmiştir.
Dulkadiroğulları Beyliği'nin alınmasıyla bozulan Osmanlı-Memlük ilişkileri ve bölgedeki nüfuz mücadelesi savaşı tetiklemiştir.
4
Doğu siyasetinin ve Mısır Seferi'nin nihai dini-siyasi sonuçlarını saptamak.
1517 yılında Ridaniye Savaşı ile Memlük Devleti yıkılmış, kutsal topraklar ve halifelik Osmanlı'ya geçmiştir.
Mısır'ın fethi tamamlanarak hem Baharat Yolu denetim altına alınmış hem de İslam dünyasının dini liderliği üstlenilmiştir.
Anahtar Kavram
Yavuz Sultan Selim Dönemi Doğu Seferleri ve Kronolojisi
Soru 69Soru →
Ökaryotik bir hücrede, belirli bir proteinden kısa sürede çok sayıda üretilmesi (polizom faaliyeti) sürecinde meydana gelen aşağıdaki olayları, gerçekleşme sırasına göre diziniz.
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Süreç; transkripsiyon (I), mRNA'nın ribozoma bağlanması (II), başlangıç tRNA'sının bağlanması (III), polizomun kurulması (IV) ve terminasyon (V) şeklinde gerçekleşir.
Doğru sıralama, santral dogmanın genel akışına (DNA → RNA → Protein) ve polizomun tanımına uygundur. Önce çekirdekte transkripsiyon gerçekleşir, ardından sitoplazmada translasyon başlar ve aynı mRNA üzerine birden fazla ribozomun dizilmesiyle polizom yapısı oluşarak süreç tamamlanır.
Adım Adım Çözüm
1
Genetik bilginin çekirdekte mRNA'ya aktarılması.
Transkripsiyon tamamlanır ve mRNA oluşur.
Protein sentezi için kalıp molekülün sentezlenmesi gerekir.
2
mRNA'nın sitoplazmada ribozom küçük alt birimiyle birleşmesi.
Translasyon süreci başlatılır.
Ökaryotlarda transkripsiyon ve translasyon farklı yerlerde gerçekleşir.
3
Metiyonin-tRNA'nın kodon-antikodon eşleşmesi yapması.
Translasyon kompleksi tamamlanmaya başlar.
Peptit sentezinin başlayabilmesi için başlangıç kompleksinin kurulması şarttır.
4
Aynı mRNA üzerine yeni ribozomların eklenmesi.
Polizom yapısı meydana gelir.
Aynı proteinden kısa sürede çok sayıda üretilmesi için polizom gereklidir.
5
Durdurucu kodonun okunması.
Polipeptit sentezi sona erer.
UAA, UAG veya UGA kodonları sentezi sonlandıran sinyallerdir.
Anahtar Kavram
Santral dogma akışında transkripsiyon çekirdekte, translasyon ise sitoplazmada gerçekleşir; polizom yapısı ise translasyon verimliliğini artırır.
Soru 70Soru →
Büyük Selçuklu Devleti'nin kuruluşu, yükselişi ve yıkılışı sürecinde meydana gelen aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Doğru kronolojik sıralama şu şekildedir: Nişabur'da Tuğrul Bey adına ilk kez hutbe okutulması (1038), Pasinler Savaşı'nın kazanılması (1048), Bağdat Seferi ve Abbasi halifesinden 'Doğunun ve Batının Sultanı' unvanının alınması (1055-1058), Sultan Melikşah'ın ölümüyle Fetret Devri'nin başlaması (1092) ve Katvan Savaşı yenilgisi ile Sultan Sencer'in esir düşmesi (1141-1153).
Büyük Selçuklu Devleti'nin gelişim çizgisi kuruluş sancıları, Bizans ile ilk doğrudan karşılaşma, İslam dünyasının koruyuculuğunun üstlenilmesi, iç buhran dönemi ve nihayetinde yıkılış süreci sıralamasını izler. Bu bağlamda kronoloji; Tuğrul Bey adına ilk kez hutbe okutulması (1038) ile başlar, Pasinler Savaşı (1048) ile devam eder, Bağdat Seferi ile hilafetin himaye edilmesi (1055-1058) ve unvan alınmasıyla yükselir, Melikşah'ın ölümüyle başlayan Fetret Devri (1092) ile sarsılır ve Katvan Savaşı ile Sultan Sencer'in esareti (1141-1153) ile son bulur.
Adım Adım Çözüm
1
Devletin egemenlik ve kuruluş adımlarını temsil eden en erken gelişmeyi tespit etmek
Tuğrul Bey adına Nişabur'da ilk hutbenin okutulması (1038) ilk sıraya yerleştirilir.
Hutbe okutulması, Türk-İslam devlet geleneğinde egemenliğin ve bağımsızlığın en somut ilanıdır; dolayısıyla kuruluş aşamasının en erken safhasıdır.
2
Bizans İmparatorluğu ile yapılan ilk büyük askeri mücadeleyi belirlemek
Pasinler Savaşı'nın kazanılması (1048) ikinci sıraya yerleştirilir.
Pasinler Savaşı, Büyük Selçuklu Devleti ile Bizans arasındaki ilk büyük meydan muharebesi olup, Anadolu sınırındaki Türk ilerleyişinin erken dönemini simgeler.
3
İslam dünyasının koruyuculuğu ve siyasi liderliğinin üstlenilmesini sağlayan dönüm noktasını belirlemek
Tuğrul Bey'in Bağdat Seferi ve halifeden 'Doğunun ve Batının Sultanı' unvanını alması (1055-1058) üçüncü sıraya yerleştirilir.
Büveyhoğullarının ortadan kaldırılmasıyla Abbasi halifesinin dünyevi yetkilerini Selçuklulara devretmesi, devletin İslam dünyasındaki liderlik konumunu resmiyete dökmüştür.
4
En parlak dönemin sona erdiği ve merkezi otoritenin bozulduğu iç siyasi bunalım aşamasını belirlemek
Sultan Melikşah'ın vefatı ve Fetret Devri'nin başlaması (1092) dördüncü sıraya yerleştirilir.
Melikşah'ın vefatıyla Selçuklu tahtında uzun süren taht mücadeleleri başlamış, bu da devletin eski gücünü yitirmesine zemin hazırlamıştır.
5
Devletin yıkılışına giden süreci başlatan askeri yenilgiyi ve hükümdarın esaretini belirlemek
Katvan Savaşı yenilgisi ve Sultan Sencer'in Oğuzlarca esir alınması (1141-1153) son sıraya yerleştirilir.
Karahitaylara karşı alınan Katvan yenilgisi devleti yıpratmış, son büyük hükümdar Sultan Sencer'in esareti ise Büyük Selçuklu Devleti'nin fiilen çöküş sürecini tamamlamıştır.
Anahtar Kavram
Büyük Selçuklu Devleti Siyasi Tarihi Kronolojisi
Soru 71Soru →
Türkiye'de elektrik enerjisi üretiminde yararlanılan bazı enerji kaynaklarının oluştukları jeolojik dönemler göz önüne alındığında, bu kaynakların en eski jeolojik dönemde oluşandan en yakın jeolojik dönemde oluşana doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Türkiye'deki enerji kaynaklarının oluştukları jeolojik dönemler en eskiden en yeniye doğru; taş kömürü (Paleozoik / I. Jeolojik Zaman), linyit kömürü (Tersiyer / III. Jeolojik Zaman) ve jeotermal kaynaklar (Neotetonik dönem / III. Zaman sonu - IV. Jeolojik Zaman) şeklindedir.
Doğru sıralama taş kömürü (I. Zaman), linyit (III. Zaman) ve jeotermal (III. Zaman sonu - IV. Zaman) şeklinde olmalıdır. Taş kömürü en yaşlı, jeotermal kaynaklar ise en genç oluşumlardır.
Adım Adım Çözüm
1
Taş kömürünün jeolojik dönemini belirleme
Taş kömürü Paleozoik (I. Jeolojik Zaman) döneminde oluşmuştur.
Yüksek kalori değerine sahip bu kömür türü, Türkiye'deki en eski kömürleşme sürecini temsil eder.
2
Linyit kömürünün jeolojik dönemini belirleme
Linyit Tersiyer (III. Jeolojik Zaman) döneminde oluşmuştur.
Türkiye arazisinin büyük bir kısmı bu dönemde karasallaştığı için linyit yatakları ülkenin geneline yayılmıştır.
3
Jeotermal kaynakların jeolojik dönemini belirleme
Jeotermal kaynaklar Neotetonik dönem (III. Zaman sonu ve IV. Zaman) kırık hatlarıyla ilişkilidir.
Aktif fay hatları ve sıcak su çıkışları Türkiye'nin genç tektonik yapısının bir sonucudur ve en güncel süreci yansıtır.
Anahtar Kavram
Türkiye'deki enerji kaynaklarının oluşumu ile jeolojik zamanlar arasındaki ilişki.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 72Soru →
Bir bölgede orman örtüsünün tarım alanı açmak veya odunsu ürün elde etmek amacıyla tahrip edilmesi sürecinde meydana gelen çevresel bozulma aşamaları aşağıda karışık olarak verilmiştir.
Bu aşamaları, ilk gerçekleşen olaydan en son gerçekleşen olaya (nedenden sonuca) doğru sıralayınız.
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Doğru sıralama: Bitki ��rtüsünün ortadan kaldırılması, köklerin işlevini yitirmesi, erozyonun gerçekleşmesi ve çölleşmenin yaşanması şeklindedir.
Çevresel bozulma süreci orman örtüsünün tahrip edilmesiyle başlar. Bunun sonucunda ağaç kökleri toprağı tutma özelliğini kaybeder ve toprak gevşer. Korumasız kalan gevşek toprak yağışlarla aşınarak erozyona uğrar. Erozyonun şiddetlenmesiyle verimli toprak süpürülür, ana kaya ortaya çıkar ve çölleşme gerçekleşir.
Adım Adım Çözüm
1
İlk tetikleyici nedeni belirleme
Bitki örtüsünün ortadan kaldırılması ilk adımdır.
Çevresel bozulma süreci, insanların ormanı tahrip ederek toprağı çıplak bırakmasıyla başlar.
2
Fiziksel değişimi analiz etme
Köklerin toprağı tutma özelliğinin kaybolması ikinci adımdır.
Ağaçların kesilmesiyle toprak yapısı gevşer ve dış kuvvetlere karşı korumasız hale gelir.
3
Dış kuvvetlerin etkisini belirleme
Yağış sularının toprağı süpürmesi (erozyon) üçüncü adımdır.
Korumasız ve gevşemiş toprak, yağış suları ile kolayca aşınır ve taşınır.
4
Nihai çevresel sonucu saptama
Ana kayanın yüzeye çıkması ve çölleşme son adımdır.
Erozyonun ilerlemesiyle verimli toprak örtüsü tamamen yok olur ve geriye verimsiz ana kaya kalır.
Anahtar Kavram
Orman tahribatının erozyon ve çölleşme üzerindeki doğrudan etkileri
Soru 73Soru →
Yumuşama (Detente) Dönemi'nde Doğu ve Batı blokları arasında yaşanan diplomatik yakınlaşmalar, silahsızlanma girişimleri ve bölgesel çatışmaların çözümü sürecine dair aşağıdaki olayların kronolojik olarak eskiden yeniye doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Kronolojik sıralama Kırmızı Telefon Hattı'nın kurulması (1963), Ping-Pong Diplomasisi'nin yaşanması (1971), SALT-I Antlaşması'nın imzalanması (1972), Helsinki Nihai Senedi'nin kabul edilmesi (1975) ve Camp David Antlaşmaları'nın imzalanması (1978) şeklinde olmalıdır.
Yumuşama (Detente) Dönemi'nin diplomatik ve askeri dönüm noktalarının doğru kronolojisi şu şekildedir: Kırmızı Telefon Hattı'nın kurulması (1963), Ping-Pong Diplomasisi'nin yaşanması (1971), SALT-I Antlaşması'nın imzalanması (1972), Helsinki Nihai Senedi'nin kabul edilmesi (1975) ve son olarak Camp David Antlaşmaları'nın imzalanması (1978).
Adım Adım Çözüm
1
Küba Buhranı sonrasındaki gelişmeleri değerlendirmek
1962'deki krizden sonra 1963'te iki kutup arasında doğrudan iletişim kuran Kırmızı Telefon Hattı faaliyete geçmiştir.
Nükleer gerilimin ulaştığı en tehlikeli aşamanın ardından atılan ilk diplomatik yumuşama adımıdır.
2
Doğu Asya'da bloklar arası yakınlaşma olayını tarihlendirmek
ABD ile Çin Halk Cumhuriyeti'ni yakınlaştıran Ping-Pong Diplomasisi 1971 yılında gerçekleşmiştir.
Çin-SSCB ayrılığından faydalanmak isteyen ABD'nin Doğu Asya'da blok dengelerini değiştirme hamlesidir.
3
Nükleer silahsızlanma antlaşmasının tarihini belirlemek
Stratejik nükleer silahları sınırlandıran SALT-I Antlaşması 1972 yılında imzalanmıştır.
Süper güçlerin nükleer üstünlük yarışına son verip uzlaşı aramaya başladığının somut bir göstergesidir.
4
Avrupa genelindeki güvenlik ve insan hakları senedini tarihlendirmek
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı'nın ürünü olan Helsinki Nihai Senedi 1975 yılında imzalanmıştır.
Doğu ve Batı blokları arasındaki yumuşamanın hukuki ve insani zeminini en geniş kapsamda ilan eden belgedir.
5
Orta Doğu'daki bölgesel çatışmaları sona erdiren diplomatik zirveyi tarihlendirmek
Mısır ile İsrail arasındaki savaşı bitiren Camp David Antlaşmaları 1978 yılında imzalanmıştır.
Yumuşama Dönemi'nin sonlarında bölgesel çatışmaları çözmek amacıyla yürütülen mekik diplomasisinin ulaştığı en üst noktadır.
Anahtar Kavram
Yumuşama Dönemi Diplomatik ve Bölgesel Süreçleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 74Soru →
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin (SSCB) dağılma sürecinde yaşanan aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Kronolojik sıralama şu şekildedir: İlk olarak Azerbaycan’da yaşanan Kara Ocak katliamı (1990), ardından SSCB'de Mihail Gorbaçov'a karşı yapılan başarısız darbe girişimi (Ağustos 1991), sonrasında üç kurucu cumhuriyetin imzaladığı Belaveja (Minsk) Anlaşması (8 Aralık 1991) ve son olarak Türk cumhuriyetlerinin de dahil olduğu Alma-Ata Protokolü (21 Aralık 1991).
Verilen gelişmelerin doğru kronolojik sıralaması Kara Ocak Katliamı (20 Ocak 1990) ile başlar, Mihail Gorbaçov'a yönelik yapılan başarısız darbe girişimi (19-21 Ağustos 1991) ile devam eder, ardından SSCB'nin hukuken sonlandırıldığı Belaveja (Minsk) Anlaşması (8 Aralık 1991) gelir ve en son olarak Türk cumhuriyetlerinin de katılımıyla imzalanan Alma-Ata Protokolü (21 Aralık 1991) ile süreç tamamlanır.
Adım Adım Çözüm
1
Olayların tarihlerini ve tarihsel arka planlarını belirleme.
Kara Ocak Olayları: 20 Ocak 1990. Ağustos Darbesi: 19-21 Ağustos 1991. Belaveja (Minsk) Anlaşması: 8 Aralık 1991. Alma-Ata Protokolü: 21 Aralık 1991.
Olayların kronolojik sırasını doğru belirleyebilmek için gerçekleştikleri yıl ve ayların netleştirilmesi gerekir.
2
Gelişmeleri geçmi��ten günümüze doğru sıralama.
Sıralama: Kara Ocak (1990) -> Ağustos Darbesi (Ağustos 1991) -> Belaveja Anlaşması (Aralık 1991 başı) -> Alma-Ata Protokolü (Aralık 1991 sonu).
Bu sıralama, SSCB'nin dağılma sürecinin toplumsal çatışmalardan siyasi krize, ardından kurucu cumhuriyetlerin ayrılmasına ve nihayetinde diğer cumhuriyetlerin de yeni sisteme entegre olmasına kadar olan tarihsel akışı yansıtır.
Anahtar Kavram
SSCB'nin Dağılma Sürecindeki Siyasi ve Diplomatik Aşamalar
Soru 75Soru →
Millî Mücadele Hazırlık Dönemi'nde Temsil Heyeti'nin (Temsil Kurulu) fikir aşamasından hukuki olarak tanınmasına kadar geçen gelişim sürecini göz önüne alarak, aşağ��da verilen tarihi gelişmeleri kronolojik olarak ilkten sona doğru sıralayınız.
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Temsil Heyeti'nin gelişim aşamaları kronolojik olarak sırasıyla; heyetin kurulma fikrinin ortaya atılması (Amasya Genelgesi), kurulun bölgesel nitelikte fiilen oluşturulması (Erzurum Kongresi), üye sayısının artırılarak tüm vatanı temsil eder hâle getirilmesi (Sivas Kongresi) ve İstanbul Hükümeti tarafından hukuken tanınması (Amasya Görüşmeleri) şeklindedir.
Temsil Heyeti'nin gelişim seyri incelendiğinde; ilk olarak Amasya Genelgesi ile kurulma fikri doğmuş, Erzurum Kongresi ile bölgesel olarak hayata geçirilmiş, Sivas Kongresi ile ulusal bir yapı kazanmış ve en nihayetinde Amasya Görüşmeleri ile İstanbul Hükümeti karşısında hukuki meşruiyet elde etmiştir.
Adım Adım Çözüm
1
Temsil Heyeti'nin kurulması fikrinin ilk kez nerede geçtiğini tespit etmek
Amasya Genelgesi'nde (Haziran 1919) ilk kez millî bir heyetin varlığından bahsedilmiştir.
Sürecin ilk basamağını belirlemek amacıyla fikir aşamasını saptamak gerekir.
2
Heyetin fiilen kurulduğu ve bölgesel yetkilere sahip olduğu kongreyi bulmak
Erzurum Kongresi'nde (Temmuz-Ağustos 1919) sadece Doğu Anadolu bölgesini temsil edecek şekilde heyet kurulmuştur.
Heyetin bölgesel boyutta kuruluşu, ulusal boyuta geçmeden önceki aşamadır.
3
Heyetin yetkilerinin tüm yurdu kapsayacak şekilde genişletildiği kongreyi bulmak
Sivas Kongresi'nde (Eylül 1919) Temsil Heyeti'nin yetkileri tüm yurdu temsil edecek şekilde ulusallaşmıştır.
Bölgesellikten tam bağımsızlık yolunda ulusallığa geçiş sürecinin kronolojik yerini saptamak.
4
İstanbul Hükümeti'nin Temsil Heyeti'ni resmen ve hukuken tanıdığı olayı belirlemek
Amasya Görüşmeleri (Ekim 1919) ile İstanbul Hükümeti, Temsil Heyeti'ni resmen tanımıştır.
Sürecin son aşaması olan hukuki meşruiyet kazanma aşamasını kronolojinin sonuna yerleştirmek.
Anahtar Kavram
Temsil Heyeti'nin Kuruluş ve Gelişim Aşamaları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 76Soru →
Osmanlı Devleti'nin klasik dönem taşra teşkilatında yer alan aşağıdaki idari yönetim birimlerini en geniş yetki ve coğrafi alana sahip olandan en dar yerleşim birimine doğru (büyükten küçüğe) sıralayınız.
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
En geniş yetki ve coğrafi alana sahip olandan en dar yerleşim birimine doğru sıralama Eyalet - Sancak - Kaza - Köy şeklindedir.
Osmanlı klasik dönemi taşra teşkilatında en geniş yetki ve coğrafi alana sahip birim eyalettir. Eyaletlerin altında sancaklar, sancakların altında kazalar ve en alt basamakta ise köyler yer almaktadır. Bu hiyerarşik yapı büyükten küçüğe sırasıyla Eyalet, Sancak, Kaza ve Köy şeklindedir.
Adım Adım Çözüm
1
Osmanlı klasik dönemi taşra teşkilatının idari yapısını analiz edin.
Taşra teşkilatının en büyük biriminin eyalet, en küçük biriminin ise köy olduğu tespit edilir.
Sıralamanın uç noktalarını belirleyerek doğru hiyerarşiyi kurmayı kolaylaştırmak.
2
Eyalet ve köy arasındaki ara birimleri (sancak ve kaza) yetki ve büyüklüklerine göre konumlandırın.
Sancakların eyaletlerden küçük fakat kazalardan büyük olduğu, kazaların ise sancaklara bağlı idari birimler oldu��u belirlenir. Bu doğrultuda sıralama Eyalet, Sancak, Kaza ve Köy şeklinde oluşur.
Hiyerarşik sıralamayı en geniş idari birimden en dar yerleşim birimine doğru eksiksiz tamamlamak.
Anahtar Kavram
Osmanlı Klasik Dönem taşra teşkilatı idari hiyerarşisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 77Soru →
Atatürk ilkelerinden laiklik ve cumhuriyetçilik doğrultusunda gerçekleştirilen a��ağıdaki inkılapları kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
İnkılapların geçmişten günümüze doğru kronolojik sıralaması: Saltanatın kaldırılması (1922), Halifeliğin kaldırılması (1924) ve Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesi (1926) şeklindedir.
Saltanatın kaldırılması (1 Kasım 1922) ulusal egemenliğin önündeki en büyük engeli kaldırarak cumhuriyetin ilanına ve laikliğe giden yolu açmıştır. Halifeliğin kaldırılması (3 Mart 1924) laikleşme sürecinin en önemli adımıdır. Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesi (17 Şubat 1926) ise toplumsal ve hukuki alanda laikleşmeyi tamamlayan temel aşamalardan biridir. Bu nedenle doğru kronolojik sıralama Saltanatın kaldırılması, Halifeliğin kaldırılması ve Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesi şeklindedir.
Adım Adım Çözüm
1
Verilen gelişmelerin tarihlerini belirleyin.
Saltanatın kaldırılması 1 Kasım 1922, Halifeliğin kaldırılması 3 Mart 1924, Türk Medeni Kanunu'nun kabulü 17 Şubat 1926'dır.
Kronolojik sıralama yapabilmek için her olayın gerçekleşme yılının bilinmesi gerekir.
2
Tarihleri geçmişten günümüze doğru sıralay��n.
1922 < 1924 < 1926 sıralaması elde edilir.
Sıralamanın geçmişten günümüze doğru yapılması istenmektedir.
3
Olayları elde edilen tarih sıralamasına göre yerleştirin.
Saltanatın kaldırılması (1922) -> Halifeliğin kaldırılması (1924) -> Türk Medeni Kanunu'nun kabulü (1926) şeklinde sıralama tamamlanır.
Doğru kronolojik dizilimi nihai olarak belirlemek için.
Anahtar Kavram
Atatürk ilkelerinin hayata geçirilmesinde gerçekleştirilen inkılapların kronolojik sırası ve ilkelerle ilişkisi.
Soru 78Soru →
Aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Kronolojik sıralama; Gizli Antlaşmaların imzalanması, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması ve Paris Barış Konferansı'nın toplanması şeklindedir.
I. Dünya Savaşı sırasında İtilaf Devletleri gizli antlaşmalarla paylaşım planları yapmış, savaş sonunda Osmanlı Devleti Mondros Ateşkesi'ni imzalamış ve sonrasında barış şartlarını görüşmek üzere Paris Barış Konferansı düzenlenmiştir.
Adım Adım Çözüm
1
Olayların tarihlerini ve gerçekleştikleri dönemleri belirleme
Gizli antlaşmalar I. Dünya Savaşı sürerken (1915-1917), Mondros Ateşkes Antlaşması I. Dünya Savaşı'nın bitiminde (30 Ekim 1918), Paris Barış Konferansı ise savaştan sonra (18 Ocak 1919) gerçekleşmiştir.
Olayların zaman akışını netleştirmek kronolojik sıralama yapmayı sağlar.
2
Olayları geçmişten günümüze doğru dizme
Gizli Antlaşmalar -> Mondros Ateşkes Antlaşması -> Paris Barış Konferansı sıralaması elde edilir.
Tarihsel olarak paylaşım tasarıları savaş esnasında yapılmış, ardından ateşkes imzalanarak savaş sonlandırılmış ve nihayetinde kalıcı barışı görüşmek üzere konferans toplanmıştır.
Anahtar Kavram
I. Dünya Savaşı sürecinde Osmanlı Devleti'nin paylaşılmasına yönelik diplomatik aşamalar ve kronolojik gelişim.
Soru 79Soru →
Türklerin İslamiyet'i kabul süreci ve bu dönemde yaşanan siyasi gelişmeler göz önüne alındığında, aşağıda verilen olayların kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralaması nasıl olmalıdır?
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Olayların kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru doğru sıralaması: Emevilerin mevali politikası nedeniyle çatışmaların yaşanması, Abbasilerin iktidara gelerek mevali politikasını sonlandırması, Karluk Türklerinin Abbasilerle ittifak kurarak Talas Savaşı'na katılması ve son olarak Karahanlı Devleti'nin kurulmasıdır.
Türklerin İslamiyet'i kabul etme süreci kronolojik olarak incelendiğinde; öncelikle Emevi Dönemi'ndeki ırkçı mevali politikası nedeniyle şiddetli Türk-Arap savaşları yaşanmıştır. Abbasilerin kurulması ve mevali politikasını terk ederek ümmetçi politikaya geçmesi ilişkileri düzeltmiştir. Bunun hemen ardından Çin tehlikesine karşı Karluklar Abbasilerle ittifak kurarak Talas Savaşı'nı kazanmışlardır. Savaş sonrasında İslamiyet Türkler arasında hızla yayılmış ve bu sürecin kurumsal bir sonucu olarak Karahanlılar kurulmuştur. Dolayısıyla doğru sıralama I - II - III - IV şeklindedir.
Adım Adım Çözüm
1
Emevi dönemindeki Türk-Arap ilişkilerinin niteliği belirlenir.
Emevilerin izlediği mevali politikası sebebiyle Türkler ile Arapların çatışma halinde olduğu ve bunun en erken tarihsel kesite ait olduğu tespit edilir.
İlişkilerin seyrini belirleyen ilk siyasi tutum Emevi hanedanının politikalarıdır.
2
Abbasilerin kuruluşu ve getirdiği politika değişikliği incelenir.
Abbasilerin yönetimi devralmasıyla mevali politikasının terk edildiği ve hoşgörülü ümmetçi bir anlayışın benimsendiği belirlenir.
Bu politika değişikliği, Türklerin Müslümanlarla yakınlaşmasının zeminini hazırlamıştır.
3
Talas Savaşı'nın gerçekleşmesi ve Karluk ittifakı ele alınır.
Çin'in ilerlemesini durdurmak amacıyla Karluk Türklerinin Abbasi ordusuyla birleşerek Talas Savaşı'na katıldığı tespit edilir.
Hoşgörü politikasının doğrudan bir sonucu olarak Türkler ve Müslümanlar askeri bir ittifak kurmuştur.
4
İlk Orta Asya Türk-İslam devletinin oluşumu incelenir.
Talas Savaşı sonrasında İslamiyet'in Türkler arasında yayılmasıyla Karahanlı Devleti'nin kurulduğu ve İslamiyet'i kabul ettiği belirlenir.
Talas Savaşı'nın uzun vadeli sonuçlarının kurumsallaşması en son aşamada gerçekleşmiştir.
Anahtar Kavram
Türklerin İslamiyet'i kabul süreci, Talas Savaşı'nın neden ve sonuçları ile Emevi-Abbasi politika farklılıklarının bu sürece etkileri
Soru 80Soru →
Millî Mücadele Hazırlık Dönemi'nde yaşanan aşağıdaki gelişmelerin geçmişten günümüze doğru kronolojik sıralanışı nasıl olmalıdır?
Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin
Cevabı ve açıklamayı göster
Cevap
Kronolojik sıralama sırasıyla; Amasya Genelgesi'nin yayımlanması, Erzurum Kongresi'nin toplanması, Sivas Kongresi'nin toplanması, Amasya Görüşmeleri'nin gerçekleştirilmesi ve Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin toplanarak Misak-ı Millî'yi ilan etmesi şeklindedir.
Doğru kronolojik sıralama Amasya Genelgesi (Haziran 1919) -> Erzurum Kongresi (Temmuz-Ağustos 1919) -> Sivas Kongresi (Eylül 1919) -> Amasya Görüşmeleri (Ekim 1919) -> Son Osmanlı Mebusan Meclisi (Ocak 1920) şeklindedir. Olayların birbirini izleyen neden-sonuç zinciri bu akışı doğrulamaktadır.
Adım Adım Çözüm
1
Amasya Genelgesi'nin tarihini belirleme
22 Haziran 1919
Genelge, Havza Genelgesi'nden sonra yayımlanan ve hazırlık döneminin ana programını belirleyen ilk temel belgedir.
2
Erzurum Kongresi'nin tarihini belirleme
23 Temmuz - 7 Ağustos 1919
Amasya Genelgesi'nin ardından Mustafa Kemal askerlikten istifa etmiş ve sivil olarak Erzurum Kongresi'ne katılmıştır.
3
Sivas Kongresi'nin tarihini belirleme
4 - 11 Eylül 1919
Amasya Genelgesi'nde yapılması kararlaştırılan ulusal nitelikteki kongre, Erzurum Kongresi'nden sonra gerçekleştirilmiştir.
4
Amasya Görüşmeleri'nin tarihini belirleme
20 - 22 Ekim 1919
Sivas Kongresi'nin yarattığı siyasi baskı sonucu Damat Ferit Paşa kabinesi düşmüş ve yeni hükümet Temsil Heyeti ile görüşmeyi kabul etmiştir.
5
Mebusan Meclisi'nin toplanmasının tarihini belirleme
12 Ocak 1920
Amasya Görüşmeleri'nde varılan mutabakat doğrultusunda ülke genelinde seçimler yapılmış ve meclis İstanbul'da çalışmalarına başlamıştır.
Anahtar Kavram
Millî Mücadele Hazırlık Dönemi Kronolojisi