Tüm alıştırma soruları

1797 soru

Soru 881Soru

A��ağıda sol sütunda verilen edebî akım ve şair özelliklerini, sağ sütundaki uygun akım ve şair isimleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Gautier, Coppée ve Heredia gibi isimlerin öncülüğünü yaptığı; duygu yerine nesnel gözlemi, biçimsel mükemmelliği ve 'plastik güzelliği' öne çıkaran akım.
Baudelaire, Verlaine ve Mallarmé'nin temsil ettiği; dış dünyayı doğrudan yansıtmak yerine nesnelerin insan ruhundaki izlenimlerini imge ve musikiyle aktaran akım.
Divan şiirinin ses zenginliğiyle parnasyenlerin biçim titizliğini birleştirerek Türkçe şiirde eşsiz bir ahenk ve yapı kuran, neo-klasik yönelime sahip Türk şair.
Sembolizmin kapalı ve telkine dayalı dilini benimseyerek akşam, göl, kızıl gurup gibi temalar etrafında saf (öz) şiirin ilk poetik örneklerini veren şair.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki birinci tanım Parnasizm (sağ sütundaki ikinci öge), ikinci tanım Sembolizm (sağ sütundaki üçüncü öge), üçüncü tanım Yahya Kemal Beyatlı (sağ sütundaki dördüncü öge), dördüncü tanım ise Ahmet Haşim (sağ sütundaki birinci öge) ile eşleşmektedir.
Verilen tanımlar ve şair özellikleri, ilgili akım ve sanatçılarla tam olarak uyuşmaktadır. Parnasizm biçimsel mükemmellik ve nesnellikle; Sembolizm musiki ve kapalılıkla; Yahya Kemal parnasyen biçim kusursuzluğuyla; Ahmet Haşim ise sembolist saf şiir poetikasıyla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci tanımdaki anahtar kelimeleri belirleme.
Gautier, Coppée, Heredia gibi temsilciler ve 'nesnel gözlem, biçimsel mükemmellik, plastik güzellik' ifadelerinin Parnasizm akımını işaret ettiği belirlenir.
Parnasizm, realizmin şiire yansıması olup biçim kusursuzluğunu ve plastik (heykelsi) güzelliği temel alır.
2
İkinci tanımdaki anahtar kelimeleri belirleme.
Baudelaire, Verlaine, Mallarmé gibi temsilciler ve 'izlenimler, imge, musiki' ifadelerinin Sembolizm akımını işaret ettiği belirlenir.
Sembolizm, nesneleri doğrudan tasvir etmek yerine onların ruhsal izlenimlerini müzikalite ve kapalı bir dille anlatmayı amaçlar.
3
Üçüncü tanımdaki şair özelliklerini değerlendirme.
Divan şiiri ahengiyle parnasyen biçimciliği birleştiren ve aruz ölçüsünü Türkçeye başarıyla uygulayan neo-klasik şairin Yahya Kemal Beyatlı olduğu saptanır.
Yahya Kemal Beyatlı, parnasizmin biçim titizliğinden etkilenmiş ve bunu kendi şiir dünyasında sentezlemiştir.
4
Dördüncü tanımdaki şair özelliklerini değerlendirme.
Sembolist duyarlılıkla akşam, kızıl gurup temalarını işleyen ve 'Şiir Hakkında Bazı Mülahazalar' yazısıyla saf şiiri kuran şairin Ahmet Haşim olduğu saptanır.
Ahmet Haşim, Türk edebiyatında sembolizmin en katı uygulayıcısı ve saf şiirin öncüsüdür.

Anahtar Kavram

Parnasizm ve Sembolizm akımlarının Batı ve Türk edebiyatındaki karakteristik özellikleri ile başlıca temsilcileri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 882Soru

İlk Türk devletlerinde merkezi yönetim ve hükümet teşkilatında yer alan idari unvan ve kurumlar ile bunların üstlendikleri görevlerin eşleştirilmesi gerekmektedir. Aşağıdaki sol sütunda verilen devlet görevlisi ve kurumsal yapı unvanlarını, sağ sütundaki işlevleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Ayukı
Ağılığ
Bitigci
Buyruk

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Ayukı hükümet ile, Ağılığ hazine görevlisi ile, Bitigci kâtip ile, Buyruk ise bakan unvanı ile eşleşmelidir.
İlk Türk devletlerinde devlet yönetimindeki kurumsal yapıda hükümete ayukı denir ve bu yapının başında ayguci adı verilen vezir bulunur. Hükümet üyelerine ise buyruk adı verilir ki bu unvan günümüzdeki bakanlara tekabül eder. Devletin iç ve dış yazışmalarından, fermanların kaleme alınmasından sorumlu bürokrat bitigci (katip), devlet hazinesinden ve maliyeden sorumlu görevli ise ağılığ olarak adlandırılır. Bu doğrultuda yapılan eşleştirmeler idari sistemi tam olarak yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk Türk devletlerinde hükümet teşkilatının yapısı ve bu yapıdaki unvanlar belirlenir.
Ayukı'nın hükümet anlamına geldiği ve üyelerine buyruk dendiği tespit edilir.
Devlet yönetimindeki kurumsal yapıların sınırlarını çizmek için.
2
İdari ve bürokratik unvanlar ile görevleri analiz edilir.
Yazı işlerinden sorumlu olan görevlinin bitigci, hazineden sorumlu görevlinin ise ağılığ olduğu belirlenir.
Bürokratik rollerin karşılıklarını doğru kavramlarla ilişkilendirmek için.
3
Kavramlar sağ sütundaki işlev tanımlarıyla eşleştirilir.
Ayukı yürütme kuruluyla, Ağılığ hazineyle, Bitigci yazışmalarla, Buyruk ise bakanlık göreviyle eşleştirilir.
Eşleştirmenin doğruluğunu sağlamak ve soruyu tamamlamak için.

Anahtar Kavram

İlk Türk devletlerinde hükümet teşkilatı ve idari unvanlar
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 883Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen Cumhuriyet Dönemi modernist ve postmodernist yazarları, sağ sütunda temel özellikleri belirtilen yapıtlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Yusuf Atılgan
Bilge Karasu
Orhan Pamuk

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Yusuf Atılgan - Zebercet karakterini içeren yalnızlık temalı modernist roman (Anayurt Oteli); Bilge Karasu - alegorik ve düşsel anlatımlı roman (Gece); Orhan Pamuk - Hüsn ü Aşk esintili metinlerarası roman (Kara Kitap).
Yusuf Atılgan'ın modernist çizgide yalnızlığı Zebercet karakteri üzerinden işlemesi, Bilge Karasu'nun alegorik kurgulu Gece romanını yazması ve Orhan Pamuk'un Hüsn ü Aşk esintili Kara Kitap'ı kaleme alması doğru eşleşmeleri oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki birinci yazar olan Yusuf Atılgan'ın edebi kimliği incelenir.
Yazarın yalnızlık, yabancılaşma ve Zebercet karakteriyle özdeşleşen Anayurt Oteli eserinin tanımıyla eşleştiği belirlenir.
Yusuf Atılgan, Türk edebiyatında modernist çizginin ve bireysel yabancılaşma konusunun öncülerindendir.
2
Sol sütundaki ikinci yazar olan Bilge Karasu'nun yapıtları değerlendirilir.
Karasu'nun düşsel, alegorik yapısı ve gece tasvirleriyle bilinen Gece romanının tanımıyla eşleştiği görülür.
Bilge Karasu, postmodern Türk edebiyatında alegori, simge ve felsefi derinliği en yetkin şekilde kullanan yazarlar arasındadır.
3
Sol sütundaki üçüncü yazar olan Orhan Pamuk'un eserlerinin kurgusal özellikleri gözden geçirilir.
Pamuk'un Şeyh Galip'in Hüsn ü Aşk mesnevisine gönderme yapan ve metinlerarasılık içeren Kara Kitap romanının tanımıyla eşleştiği saptanır.
Orhan Pamuk, postmodern romanlarında geleneksel metinlerden yararlanma ve metinlerarasılık yöntemini sıklıkla tercih eder.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi modernist ve postmodernist Türk romancılarının eserleri ve tematik/anlatısal özellikleri.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 884Soru

Osmanlı Devleti'nin merkez teşkilatında yer alan Divan-ı Hümayun üyelerinin görevleri düşünüldüğünde, aşağıdaki devlet görevlileri ile bu görevlilerin yerine getirdiği temel sorumlulukları gösteren açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sadrazam (Vezir-i Azam)
Defterdar
Nişancı
Kazasker

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sadrazam padişahın mutlak vekili ve Serdar-ı Ekrem sıfatıyla ordu komutanıdır; Defterdar devletin mali işlerini ve bütçesini yürütür; Nişancı padişahın tuğrasını çekerek arazi kayıtlarını tutar; Kazasker ise kadı ve müderris atamalarını yaparak yargı ve eğitim işlerini düzenler.
Sadrazam padişahın mutlak vekilidir; Defterdar maliye işlerine bakar; Nişancı tuğra ve tahrir kayıtlarından sorumludur; Kazasker ise kadı ve müderris atamalarını gerçekleştirir. Bu görevlerin doğru eşleştirilmesiyle doğru sonuca ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Sadrazamın yetki ve görevlerini belirleme
Sadrazam padişahın mutlak vekili olup onun mührünü taşır, padişah sefere gitmediğinde Serdar-ı Ekrem sıfatıyla orduyu yönetir.
Yönetimdeki en yüksek yürütme makamını doğru görevle eşleştirmek.
2
Defterdarın mali görevlerini belirleme
Defterdar hazineden sorumludur ve bütçeyi hazırlar.
Mali teşkilatın başındaki ismi görev tanımıyla eşleştirmek.
3
Nişancının yazı ve kayıt görevlerini belirleme
Nişancı fermanlara tuğra çeker ve tapu tahrir defterlerini kaydeder.
Bürokrasi ve arazi kayıtlarından sorumlu görevliyi belirlemek.
4
Kazaskerin adalet ve eğitim görevlerini belirleme
Kazasker yargı işlerini yürütür, kadı ve müderrisleri atar.
İlmiye sınıfının Divan'daki temsilcisini belirlemek.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti Klasik Dönem merkez teşkilatı üyeleri ve görev tanımları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 885Soru

Milli Edebiyat Dönemi'nde şiir alanında tek bir ortak anlayış bulunmamaktadır; sanatçılar Türkçülük ideolojisi, saf şiir eğilimi, manzum hikayecilik ve memleketçi hece şiiri gibi farklı estetik ve yapısal yönelimleri benimsemişlerdir.

Aşağıda sol sütunda verilen Milli Edebiyat Dönemi şairlerini, sağ sütundaki şiir anlayışları ve üslup özellikleri ile doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Yahya Kemal Beyatlı
Ziya Gökalp
Mehmet Âkif Ersoy
Faruk Nafiz Çamlıbel

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Yahya Kemal Beyatlı - saf şiir ve neo-klasik üslup; Ziya Gökalp - didaktik ve Türkçü anlayış; Mehmet Âkif Ersoy - aruzla yazılan realist/toplumsal manzumeler; Faruk Nafiz Çamlıbel - memleketçi hece şiiri.
Şairlerin kendi estetik, ölçü ve içerik tercihlerine göre eşleştirilmesi doğru yapılmıştır. Yahya Kemal saf şiir ve neo-klasisizmle, Ziya Gökalp Türkçülük ve didaktizmle, Mehmet Âkif aruzla yazılan realist manzumelerle, Faruk Nafiz ise memleketçi hece şiiriyle özdeşleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Yahya Kemal Beyatlı'nın edebi kimliği incelenir.
Yahya Kemal'in aruz ölçüsünü Türkçeye kusursuz uygulaması, Osmanlı tarihi ve İstanbul sevgisi gibi temaları neo-klasik bir yaklaşımla ele alması tespit edilir.
Bu özellikler şairin saf (öz) şiir eğilimine ait olduğunu gösterir ve ilk tanımla eşleşir.
2
Ziya Gökalp'in şiir anlayışı ve işlevi değerlendirilir.
Gökalp'in Türkçülük düşüncesini kitlelere ulaştırmak amacıyla didaktik şiirler yazdığı ve dil anlayışını formüle ettiği belirlenir.
Sanatı fikirlerin taşıyıcısı gören faydacı üslubu, ikinci tanımla doğrudan örtüşür.
3
Mehmet Âkif Ersoy'un şiirsel çizgisi analiz edilir.
Realist bir bakış açısıyla sokak yaşantısını ve toplumsal dertleri manzum hikayelerle, aruz veznini kullanarak anlattığı saptanır.
Konuşma dilinin doğallığını aruza uydurması şairin en bariz özelliğidir, bu da üçüncü tanımla eşleşir.
4
Faruk Nafiz Çamlıbel'in edebi yönelimi incelenir.
Beş Hececiler grubunda yer aldığı, hece ölçüsüyle memleket coğrafyasını ve Anadolu'yu işlediği belirlenir.
Anadolu insanını memleketçi bir duyarlıkla heceye döken bu tarz, dördüncü tanımla eşleşir.

Anahtar Kavram

Milli Edebiyat Dönemi Şiir Yönelimleri ve Sanatçı Eşleştirmesi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 886Soru

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki farklı yönelimleri örnekleyen aşağıdaki dize gruplarını, bu dizelerin ait olduğu şair ve şiir anlayışıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

"Hayal meyal şeylerden ilk aşkımız;
Hatırası bile yabancı gelir.
Hayata beraber başladığımız,
Dostlarla da yollar ayrıldı bir bir;
Gittikçe artıyor yalnızlığımız."
"Okumak isterdin ama
Çalışmak zorundasın.
Ne fırın ekmek verir bedava,
Ne okul kitap..."
"Bu vatan toprağın kara bağrında
Sıradağlar gibi duranlarındır,
Bir tarih boyunca onun uğrunda
Kendini tarihe verenlerindir."

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci dize grubu (Cahit Sıtkı Tarancı) saf şiir anlayışıyla, ikinci dize grubu (Rıfat Ilgaz) toplumcu gerçekçi şiir anlayışıyla, üçüncü dize grubu (Orhan Şaik Gökyay) ise millî edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiirle eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede, yalnızlık ve ölüm temalı ahenkli dizeler saf şiire (Cahit Sıtkı Tarancı), yoksulluk ve okul-ekmek çelişkisini anlatan dizeler toplumcu gerçekçi şiire (Rıfat Ilgaz), vatan ve kahramanlık temalı heceli dizeler ise millî edebiyat zevkini sürdüren şiire (Orhan Şaik Gökyay) bağlanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci dize grubunun tema ve biçim yönünden incelenmesi
Dizelerdeki bireysel yalnızlık teması ve ölçü/kafiye titizliği tespit edilerek Cahit Sıtkı Tarancı'nın saf şiir anlayışına ait olduğu belirlenir.
Saf şiirde toplumsal mesaj kaygısı güdülmez, estetik ve ahenk ön plandadır.
2
İkinci dize grubunun tema ve biçim yönünden incelenmesi
Dizelerdeki geçim sıkıntısı ve eğitim hakkından mahrumiyet gibi sosyal gerçekçi temalar tespit edilerek Rıfat Ilgaz'ın toplumcu gerçekçi şiir anlayışına ait olduğu belirlenir.
Toplumcu gerçekçi şiir, sınıfsal sorunları ve halkın zorlu yaşam mücadelesini konu edinir.
3
Üçüncü dize grubunun tema ve biçim yönünden incelenmesi
Dizelerdeki vatan sevgisi, şehitlik ve kahramanlık temaları tespit edilerek Orhan Şaik Gökyay'ın millî edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiirine ait olduğu belirlenir.
Millî Edebiyat zevkini sürdüren şiirler, Anadolu coğrafyasını ve millî değerleri coşkulu bir dille yüceltir.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi Türk Şiirinde Yönelimler (Saf Şiir, Toplumcu Şiir, Millî Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 887Soru

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde Garip Akımı (I. Yeni) temsilcileri ile bu akımın dışında kalıp yeniliği sürdüren bağımsız şairlerin şiir tarzlarını ayırt etmek amacıyla hazırlanan aşağıdaki dizeler ile bu dizelerin ait olduğu şairleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

İstanbul'u dinliyorum, gözlerim kapalı;
Önce hafiften bir rüzgar esiyor;
Yavaş yavaş sallanıyor
Yapraklar, ağaçlarda;
Sivas yollarında geceleri
Ağır ağır kağnılar gider
Tekerlekleri meşeden.
Evlerin çoğunda dirlik düzenlik,
Odaların çoğunda huzur yok;
Geceleri yorgun argın dönenlerin
Uykularını bölen dertler çok.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İstanbul'u dinliyorum dizeleri Orhan Veli Kanık ile, Sivas yollarında dizeleri Cahit Külebi ile, Evlerin çoğunda dizeleri Behçet Necatigil ile eşleşmektedir.
Verilen şiir alıntıları, şairlerin poetik yönelimleri ve en bilinen temalarıyla örtüşmektedir. İstanbul'u dinleme temalı ilk alıntı Garip'in öncüsü Orhan Veli'ye; Sivas yollarındaki kağnıları betimleyen memleketçi şiir Cahit Külebi'ye; ev içi dünyayı ve geçim sıkıntısını anlatan son alıntı ise Behçet Necatigil'e aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci dizedeki 'İstanbul'u dinliyorum, gözlerim kapalı' ifadesini analiz etmek.
Bu dizeler Orhan Veli Kanık'ın en ünlü şiirlerinden biridir.
Şiirdeki günlük dil kullanımı ve serbest tarz Garip şiirinin karakteristik özelliğidir.
2
İkinci dizedeki 'Sivas yollarında geceleri / Ağır ağır kağnılar gider' ifadesini analiz etmek.
Bu dizeler Cahit Külebi'nin 'Hikaye' şiirinden alınmıştır.
Cahit Külebi, Garip dışında yeniliği sürdüren şairlerden olup memleketçi şiir tarzını yansıtmıştır.
3
Üçüncü dizedeki 'Evlerin çoğunda dirlik düzenlik' ifadesini analiz etmek.
Bu dizeler Behçet Necatigil'in 'Evler' temalı şiir dünyasından bir örnektir.
Behçet Necatigil, edebiyatımızda 'Evler Şairi' olarak anılmakta ve ev içi dünyayı Garip dışında yenilikçi bir çizgiyle ele almaktadır.

Anahtar Kavram

Garip Akımı (I. Yeni) ve Garip Dışı Yeniliği Sürdüren Şiirlerin Temsilcileri ve Eserleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 888Soru

Aşağıda 1856 Paris Antlaşması'nın bazı maddeleri ve bu maddelerin Osmanlı Devleti açısından doğurduğu siyasi ve hukuki sonuçlar verilmiştir. Antlaşma maddelerini, Osmanlı Devleti için taşıdığı doğru anlam ve sonuçlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Osmanlı Devleti'nin Avrupa devletler genel hukukundan yararlanması ve toprak bütünlüğünün Avrupalı devletlerin garantisi altına alınması
Karadeniz'in tarafsızlaştırılması; tüm devletlerin ticaret gemilerine açılırken Osmanlı Devleti ve Rusya'nın burada savaş gemisi ve tersane bulundurmasının yasaklanması
Islahat Fermanı'nın antlaşma metnine dahil edilmesi ve fermanın Avrupalı devletlere Osmanlı Devleti'nin iç işlerine karışma hakkı vermeyeceğinin belirtilmesi
Boğazlar'ın statüsünün 1841 Londra Boğazlar Sözleşmesi hükümlerine göre devam ettirileceğinin kabul edilmesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

1856 Paris Antlaşması'nın maddeleri ile bu maddelerin Osmanlı Devleti üzerindeki siyasi ve hukuki etkilerinin doğru eşleştirilmesi sırasıyla; Avrupa hukuku ve garantörlük maddesinin Osmanlı'nın zayıflığı ve Avrupalı sayılmasıyla (sol_1 - sağ_c), Karadeniz'in tarafsızlığı maddesinin galipken mağlup durumuna düşülmesiyle (sol_2 - sağ_a), Islahat Fermanı maddesinin iç işlere müdahale riskiyle (sol_3 - sağ_d) ve Boğazlar maddesinin uluslararası statünün korunmasıyla (sol_4 - sağ_b) eşleşmesidir.
Paris Antlaşması'nın her maddesi Osmanlı Devleti'nin egemenlik hakları ve uluslararası statüsü üzerinde derin etkilere sahiptir. Avrupa hukukuna dahil edilip toprak bütünlüğünün garanti edilmesi Osmanlı'nın Avrupalı sayıldığını fakat tek başına kendini koruyamadığını (koruyucu bir güce muhtaç olduğunu) gösterir. Karadeniz'in tarafsızlığı ve donanma yasağı galip gelinen savaştan yenik devlet muamelesiyle çıkıldığını kanıtlar. Islahat Fermanı'nın antlaşmaya girmesi iç işlere müdahaleyi engellemeyi amaçlasa da uluslararası zemin oluşturarak tam tersi etki yaratmıştır. Boğazlar maddesi ise çok taraflı statüyü koruyarak Rusya'nın tek taraflı yayılmacılığını sınırlandırmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Osmanlı Devleti'nin Avrupa devletler hukukundan yararlanması ve toprak bütünlüğ��nün garanti altına alınması maddesi analiz edilir.
Bu madde, Osmanlı Devleti'nin hukuken Avrupalı devlet sayıldığını gösterirken, toprak koruma garantisinin verilmesi Osmanlı'nın tek başına kendini koruyamayacak kadar zayıf olduğunu gösterir. Dolayısıyla ilk madde Osmanlı'nın Avrupalı sayılması ve zayıflığı yönündeki açıklamayla eşleşir.
Maddenin hem olumlu (Avrupalı sayılma) hem de olumsuz (garantörlüğe muhtaç olma) diplomatik sonuçlarını belirlemek için.
2
Karadeniz'in tarafsızlığı ve Osmanlı ile Rusya'nın savaş gemisi ve tersane bulundurmasının yasaklanması maddesi değerlendirilir.
Osmanlı Devleti savaştan galip ayr��lmasına rağmen, Rusya ile birlikte Karadeniz'de egemenlik haklarının kısıtlanması (tersane/donanma yasağı) onun galipken yenik devlet muamelesi gördüğünü ortaya koyar. Bu durum ilgili açıklamayla eşleşir.
Savaşın askeri sonucu ile diplomatik sonucu arasındaki çelişkiyi (galipken mağlup muamelesi) analiz etmek için.
3
Islahat Fermanı'nın antlaşmada yer alması ve iç işlerine karışılamayacağı vurgusu incelenir.
Antlaşma metninde iç işlerine karışılamayacağı yazsa da, Islahat Fermanı gibi iç hukuku ilgilendiren bir belgenin uluslararası bir antlaşmada yer alması, Avrupalı devletlerin azınlık haklarını bahane ederek Osmanlı iç işlerine müdahale etmesine yasal/diplomatik bir zemin hazırlamıştır. Bu durum ilgili açıklamayla eşleşir.
Fermanın antlaşma metnindeki diplomatik yansımalarını ve egemenlik hakları üzerindeki uzun vadeli etkilerini anlamak için.
4
Boğazlar'ın 1841 Londra Sözle��mesi hükümlerine göre yönetilmesi kararı analiz edilir.
Bu karar, Boğazlar'ın uluslararası çok taraflı statüsünün devam ettiğini gösterir ve Rusya'nın sıcak denizlere inme veya Boğazlar üzerinde tek taraflı denetim kurma hedeflerini engeller. Bu durum ilgili açıklamayla eşleşir.
Boğazlar Meselesi'nin uluslararası boyutunu ve Rusya'nın yayılmacılık politikasının nasıl sınırlandırıldığını belirlemek için.

Anahtar Kavram

1856 Paris Antlaşması Maddeleri ve Osmanlı Devleti'ne Etkileri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 889Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi yazarlarını, sağ sütundaki eserleri ve bu eserlerin tematik/mekânsal açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Abbas Sayar
Samim Kocagöz
Kemal Tahir
Orhan Kemal

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Abbas Sayar - *Yılkı Atı*, Samim Kocagöz - *Bir Karış Toprak*, Kemal Tahir - *Sağırdere*, Orhan Kemal - *Murtaza* şeklinde yapılan eşleştirme doğrudur.
Yazarlar ile eserler ve içerikleri şu şekilde eşleşmektedir: Abbas Sayar'ın doğadaki mücadeleyi anlatan romanı *Yılkı Atı*, Samim Kocagöz'ün Ege'deki toprak mücadelesini ele alan eseri *Bir Karış Toprak*, Kemal Tahir'in köyden kente göçen Mustafa'yı anlattığı eseri *Sağırdere* ve Orhan Kemal'in Çukurova'daki fabrika bekçisini anlattığı eseri *Murtaza*'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Yazarların eser coğrafyasını ve eserlerindeki temel izlekleri incelemek
Abbas Sayar'ın Orta Anadolu'yu (Yozgat), Samim Kocagöz'ün Ege Bölgesi'ni (Söke), Kemal Tahir'in Çankırı-Ankara eksenini ve Orhan Kemal'in Çukurova (Adana) işçi sınıfını konu edindiği belirlenir.
Toplumcu gerçekçi yazarların eserlerinde bölgesel gerçeklikler ve belirli coğrafi odak noktaları belirleyicidir.
2
Yazarlar ile eserleri eşleştirmek
Abbas Sayar'ın *Yılkı Atı* eseriyle doğa ve köy hayatını sembolik olarak anlatması; Samim Kocagöz'ün *Bir Karış Toprak* eseriyle Söke ovasındaki toprak kavgalarını işlemesi; Kemal Tahir'in *Sağırdere* ile köyden kente göçü ele alması; Orhan Kemal'in *Murtaza* ile fabrika ve bekçilik ekseninde işçi sömürüsünü kurgulaması eşleştirilir.
Her yazarın eserlerinde öne çıkan kendine has olay örgüleri ve karakter tipleri bulunmaktadır.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi hikaye ve romanlarında yazarların odaklandıkları bölgeler, eserler ve izlekler arasındaki ilişkiler.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 890Soru

II. Mahmud Dönemi'nde devlet teşkilatını modernize etmek ve merkezî otoriteyi güçlendirmek amacıyla çeşitli alanlarda köklü reformlar gerçekleştirilmiştir. Aşağıda verilen reformları, ilgili oldukları alanlar ile doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Vaka-i Hayriye ile Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılarak Asakir-i Mansure-i Muhammediye ordusunun kurulması
Divan-ı Hümayun'un kaldırılarak yerine Nezaretlerin (bakanlıkların) kurulması
Rüştiye mekteplerinin açılmas�� ve İstanbul'da ilköğretimin zorunlu hale getirilmesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması askerî alanla, Divan-ı Hümayun'un kaldırılarak nezaretlerin kurulması idari ve siyasi alanla, rüştiyelerin açılması ise eğitim ve kültür alanı ile eşleşmektedir.
Yeniçeri Ocağı'nın yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye'nin kurulması askerî; Divan-ı Hümayun yerine nezaretlerin kurulması idari; rüştiye mekteplerinin açılması ise eğitim ve kültür alanındaki ıslahatlardandır.

Adım Adım Çözüm

1
Reformların niteliğini inceleyin.
Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması askerî, Divan'ın kaldırılması yönetimsel (idari), okulların açılması ise eğitsel birer faaliyettir.
Her reformun devlet teşkilatındaki ve toplumsal yaşamdaki amacını belirlemek doğru kategorizasyon için gereklidir.
2
Reformları ilgili alanlarla eşleştirin.
Yeniçeri Ocağı askerî alanla, Divan teşkilatı idari alanla, rüştiyeler ise eğitim alanıyla eşleşir.
Eşleştirme işleminin tarihsel mantık çerçevesinde tamamlanması sağlanır.

Anahtar Kavram

II. Mahmud Dönemi ıslahatlarının alanlarına göre sınıflandırılması
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 891Soru

Aşağıdaki Cumhuriyet Dönemi Türk tiyatrosu yazarlarını, kendileriyle özdeşleşen en önemli eserleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Haldun Taner
Güngör Dilmen
Orhan Asena

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Haldun Taner - Keşanlı Ali Destanı, Güngör Dilmen - Canlı Maymun Lokantası, Orhan Asena - Hürrem Sultan
Yazarlar ile en bilinen eserleri eşleştirildiğinde; Haldun Taner Keşanlı Ali Destanı ile, Güngör Dilmen Canlı Maymun Lokantası ile, Orhan Asena ise Hürrem Sultan ile doğru bir şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Haldun Taner'in eserlerini hatırlama
Haldun Taner'in Keşanlı Ali Destanı oyununu yazdığı belirlenir.
Yazarı en ünlü eseriyle eşleştirmek için.
2
Güngör Dilmen'in eserlerini hatırlama
Güngör Dilmen'in Canlı Maymun Lokantası oyununu yazdığı belirlenir.
Absürt tiyatro türündeki bu eserin yazarıyla eşleştirilmesi gerekir.
3
Orhan Asena'nın eserlerini hatırlama
Orhan Asena'nın Hürrem Sultan oyununu yazdığı belirlenir.
Tarihî tiyatro türündeki bu eserin yazarıyla eşleştirilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi tiyatro yazarları ve en bilinen eserleri
Soru 892Soru

İslamiyet öncesi Türk devletlerinde dini inanışlar, sanatsal faaliyetler ve bilimsel/kültürel uğraşlara ait kavramların doğru anlaşılması önem taşımaktadır. Buna g��re, sol tarafta verilen kavramları sağ tarafta yer alan işlevleri veya açıklamaları ile eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kurgan
Balbal
Bedizci
Baksı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kurgan kavramı ahiret inancını yansıtan yığma mezar açıklamasıyla, balbal kavramı mezar başına dikilen düşman tasvirleriyle, bedizci kavramı duvar resmi yapan ressamlarla, baksı kavramı ise dinsel törenleri yöneten ve hekimlik yapan kişilerle eşleşmelidir.
Kurgan kavramı değerli eşyaların yer aldığı oda mezarlarla, balbal mezar başındaki düşman heykelleriyle, bedizci Uygur duvar resmi sanatçılarıyla ve baksı ise şamanik dinsel törenlerin hekimlikle bütünleşmiş haliyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kurgan kavramının anlamını belirleme
Kurganların ahiret inancıyla ilişkili eşyalı mezarlar olduğu tespit edilir.
Kurganlar, göçebe yaşamda taşınabilir sanat eserlerini ve öteki dünya inancını temsil eder.
2
Balbal kavramının anlamını belirleme
Balbalların mezar taşları/heykelleri olduğu ve heykel sanatının ilk örnekleri sayıldığı tespit edilir.
Savaşçının mezarının etrafına dikilen taşlar hem inanç hem de sanat tarihi açısından önemlidir.
3
Bedizci kavramının anlamını belirleme
Bedizcilerin Uygurlar döneminde tapınak duvarlarını resimleyen sanatçılar (ressamlar) olduğu tespit edilir.
Yerleşik yaşama geçişle birlikte tapınak mimarisinde gelişen resim sanatı icracılarını tanımlar.
4
Baksı kavramının anlamını belirleme
Baksıların din adamı olmanın yanında hekimlik (tıp/bilim) yapan kişiler olduğu tespit edilir.
İlk Türklerde din, tıp ve sanatın (kam/baksıların müzik ve tedavi rolleri) iç içe geçtiğini gösterir.

Anahtar Kavram

İlk Türklerde inanç sistemlerinin (Şamanizm, Gök Tanrı) ve yerleşik yaşama geçişin sanat (mimari, heykel, resim) ve bilimsel uğraşlar (hekimlik) üzerindeki etkileri.
Soru 893Soru

Aşağıda sol sütunda verilen modernist ve avangart edebi akımları, sağ sütundaki temel felsefi yönelimleri ve karakteristik özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Dadaizm
Ekspresyonizm
Egzistansiyalizm
Kübizm

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Dadaizm akımı kuralsızlık estetiğiyle (Kelimeleri bilinen anlamlarından koparıp rastgele bir araya getirerek...), ekspresyonizm iç dünyanın dışa vurulmasıyla (Nesnelerin ve dış dünyanın görünen gerçekliğini bozarak...), egzistansiyalizm özün yaratılmasıyla (İnsanın bu dünyaya fırlatılmış bir varlık olduğunu...) ve kübizm geometrik tasvirle (Varlığı sadece tek bir bakış açısından değil...) eşleşmektedir.
Yapılan eşleştirmeler, modernist ve avangart akımların edebi ve felsefi bildirilerindeki anahtar kavramlarla birebir örtüşmektedir. Dadaizm mutlak kuralsızlıkla, ekspresyonizm içsel deformasyonla, egzistansiyalizm varoluşun özden önce gelmesiyle, kübizm ise geometrik çok boyutlulukla doğrudan ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Dadaizm akımının temel niteliklerini belirlemek.
Dadaizmin kuralsızlığı kural edindiği ve geleneksel tüm dil kurallarını dışladığı bilgisiyle sağ sütundaki kuralsızlık estetiğine odaklanan tanım eşleştirilir.
Dadaizmin yıkıcı ve anarşist dil anlayışını tanımlayan doğru ifadeyi saptamak için.
2
Ekspresyonizm (dışavurumculuk) akımının karakteristik özelliklerini analiz etmek.
Dış dünyanın nesnel gerçekliğini reddedip bireysel iç dünyayı, çığlığı ve ruhsal gerilimleri deforme edilmiş formlarla dışa vuran tanım ile ekspresyonizm eşleştirilir.
Ekspresyonizmin nesnel gerçekliği bozma ve içsel çığlığı yansıtma amacını ortaya koymak için.
3
Egzistansiyalizm ve kübizm akımlarının tanımlarını çözümlemek.
İnsanın varoluşunu ve kendi özünü yaratmasını savunan tanım egzistansiyalizmle; varlığı geometrik yüzeylerle ve çok boyutlu ele alan tanım ise kübizmle eşleştirilir.
Kalan iki akımın felsefi ve sanatsal sınırlarını belirleyip eşleştirmeyi tamamlamak için.

Anahtar Kavram

Modernist ve Avangart Akımların Temel Felsefeleri ve Sanatsal İlkeleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 894Soru

Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi roman ve hikayesinde yazarlar, eserlerinde belirli coğrafi bölgeleri ve bu bölgelerin kendine özgü sosyo-ekonomik sorunlarını merkez edinmişlerdir.

Aşağıda sol sütunda verilen toplumcu gerçekçi yazarlar ile sağ sütunda verilen bu yazarların odaklandığı coğrafi/tematik alanları ve temsilci eserlerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kemal Bilbaşar
Samim Kocagöz
Dursun Akçam
Orhan Kemal

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kemal Bilbaşar - Cemo/Memo (Doğu Anadolu feodal yapısı); Samim Kocagöz - Yılan Hikayesi/Bir Karış Toprak (Menderes Vadisi/Söke toprak kavgaları); Dursun Akçam - Kanlı Derenin Kurtları/Kaf Dağı'nın Arkası (Kars/Ardahan köylü yaşamı); Orhan Kemal - Bereketli Topraklar Üzerinde/Gurbet Kuşları (Çukurova/İstanbul işçi sınıfı).
Doğru eşleştirme şu şekildedir: Kemal Bilbaşar, Doğu Anadolu'daki feodal düzeni ve töreleri anlatan 'Cemo' ve 'Memo' eserleriyle sağ sütundaki dördüncü açıklamayla; Samim Kocagöz, Ege bölgesindeki (Söke/Menderes Vadisi) toprak kavgalarını ve makineleşmeyi anlatan 'Yılan Hikayesi' ve 'Bir Karış Toprak' eserleriyle ikinci açıklamayla; Dursun Akçam, Kars/Ardahan dolaylarındaki yoksul köylü yaşamını anlatan 'Kanlı Derenin Kurtları' ve 'Kaf Dağı'nın Arkası' eserleriyle üçüncü açıklamayla; Orhan Kemal ise Çukurova ve İstanbul'daki işçi sınıfının yaşam mücadelesini ele alan 'Bereketli Topraklar Üzerinde' ve 'Gurbet Kuşları' eserleriyle birinci açıklamayla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Yazarların eserlerini ve odaklandıkları bölgeleri analiz etmek.
Kemal Bilbaşar'ın Doğu Anadolu'yu (Cemo), Samim Kocagöz'ün Ege'yi (Yılan Hikayesi), Dursun Akçam'ın Kars/Ardahan çevresini (Kanlı Derenin Kurtları) ve Orhan Kemal'in Çukurova/İstanbul hattını (Bereketli Topraklar Üzerinde) işlediği belirlenir.
Toplumcu gerçekçi yazarların bölgesel eğilimlerini doğru eşleştirebilmek için eser-coğrafya ilişkisinin kurulması gerekir.
2
Yazarlar ile sağ sütundaki tematik ve coğrafi açıklamaları eşleştirmek.
Kemal Bilbaşar Doğu Anadolu feodalitesiyle, Samim Kocagöz Menderes Vadisi toprak kavgalarıyla, Dursun Akçam Kars köylülerinin mücadelesiyle, Orhan Kemal ise Çukurova ve İstanbul işçilerinin dramıyla eşleşir.
Yazarların edebi kimlikleri ve eserlerinin tematik içerikleri bu eşleşmeleri zorunlu kılar.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi Toplumcu Gerçekçi Hikaye ve Romanında Coğrafya, Tema ve Eser Eşleştirmesi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 895Soru

Modern dünya edebiyatının yönünü değiştiren 19. ve 20. yüzyıl Batı yazarları, eserlerinde hem tematik hem de teknik açıdan devrim niteliğinde yenilikler sunmuştur. Buna göre, sol sütunda verilen sanatsal eğilimleri ve eserleri sağ sütundaki yazar isimleriyle doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Romanlarında bilinç akışı tekniğini kadın duyarlılığıyla birleştirerek zamanın doğrusal akışını kıran, 'Mrs. Dalloway' ve 'Deniz Feneri' adlı yapıtlarında bireyin iç dünyasındaki anlık dalgalanmaları işleyen yazar.
'Büyülü Dağ' adlı başyapıtında bir sanatoryum atmosferi üzerinden burjuva toplumunun ahlaki ve entelektüel çöküşünü simgesel bir dille sorgulayan, Alman edebiyatının öncü modernist romancısı.
Bireyin mutlak özgürlüğünü ve kendi varoluşunu kendisinin yaratmak zorunda olduğunu savunan varoluşçuluk (egzistansiyalizm) felsefesini, başkahramanı Antoine Roquentin üzerinden 'Bulantı' romanında somutlaştıran yazar.
Gerçekçi anlatımı düşsel, efsanevi ve fantastik ögelerle harmanlayan 'büyülü gerçekçilik' akımının öncüsü olan; Macondo kasabası ekseninde bir ailenin dramını aktardığı 'Yüzyıllık Yalnızlık' romanıyla tanınan yazar.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Virginia Woolf, Thomas Mann, Jean-Paul Sartre ve Gabriel García Márquez sırasıyla doğru eşleşmeleri oluşturmaktadır.
Sol sütundaki açıklamalar, modernist ve 20. yüzyıl Batı edebiyatının öncü yazarlarının kendilerine özgü anlatım teknikleri (bilinç akışı, büyülü gerçekçilik), felsefi akımları (varoluşçuluk) ve başyapıtları ile eşleştirildiğinde tam bir uyum sağlanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci açıklama analiz edilir.
'Mrs. Dalloway', 'Deniz Feneri' ve kadın duyarlılığıyla bilinç akışı tekniği Virginia Woolf ile eşleştirilir.
Bu eserler ve teknikler yazarın modernist edebiyattaki en belirgin imzasıdır.
2
İkinci açıklama analiz edilir.
'Büyülü Dağ' eseri, sanatoryum ortamı ve burjuva eleştirisi Thomas Mann ile eşleştirilir.
Thomas Mann, bu eserinde Avrupa burjuvazisinin çöküşünü simgesel olarak anlatır.
3
Üçüncü açıklama analiz edilir.
Varoluşçuluk felsefesi, Antoine Roquentin karakteri ve 'Bulantı' romanı Jean-Paul Sartre ile eşleştirilir.
Jean-Paul Sartre, varoluşçuluğun edebiyattaki en ünlü temsilcisi olup Bulantı romanının yazarıdır.
4
Dördüncü açıklama analiz edilir.
'Büyülü gerçekçilik' akımı, Macondo kasabası ve 'Yüzyıllık Yalnızlık' romanı Gabriel García Márquez ile eşleştirilir.
Gabriel García Márquez büyülü gerçekçiliğin dünya edebiyatındaki en büyük temsilcilerindendir.

Anahtar Kavram

19. ve 20. Yüzyıl Batı Edebiyatı yazarlarının üslup, felsefe ve eser bazında eşleştirilmesi.
Soru 896Soru

Anadolu medeniyetlerine ait arkeolojik buluntular ile yazılı kaynaklar, bu medeniyetlerin siyasi, ekonomik ve kültürel yapıları hakkında önemli bilgiler sunmaktadır.

Aşağıda İlk Çağ Anadolu uygarlıklarına ait bazı tarihi kaynak/buluntu örnekleri ile bu buluntuların tarihsel analizleri verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki kaynak/buluntu örneklerini sağ sütundaki doğru tarihsel analizlerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kralın gücünün aristokratik bir kurul (Pankuş) tarafından denetlendiğini gösteren ferman metinleri ile kralların zaferleri yanında yenilgilerini de kaydettiği tanrılara sunulan hesap raporları
Kral Midas’ın mezarı olduğu düşünülen Gordion Büyük Tümülüsü'nde yapılan kazılarda bulunan ahşap mobilya kalıntıları, geometrik motifli metal fibulalar ve gelişmiş dokuma aletleri
Van Kalesi yakınlarında bulunan ve üzerinde Urartu krallarının tarım alanlarını sulamak amacıyla yaptırdığı bentler ile Şamran adı verilen su kanallarından bahseden çivi yazılı steller
Ege kıyılarında kurulan Milet ve Efes gibi kent devletlerindeki agora kalıntıları ile Akdeniz ve Karadeniz havzalarında kurulan ticaret istasyonlarına (koloni) dair arkeolojik veriler

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki Pankuş meclisi ve anal yıllıkları içeren Hitit buluntusu, meşruti monarşi ve objektif tarih yazıcılığı analiziyle; Gordion'daki ahşap ve fibula gibi Frig buluntuları, el sanatları ve marangozluk analiziyle; Urartulara ait Şamran su kanalı ve bent yazıtları, kuraklıkla mücadele ve bayındırlık analiziyle; İyon kentlerindeki agora ve kolonicilik verileri ise merkeziyetçi olmayan özgür düşünce ve deniz ticareti analiziyle eşleşir.
Sol sütundaki tarihi buluntuların ve belgelerin her biri, sağ sütundaki uygun sosyo-ekonomik ve politik analizlerle doğrudan eşleşmektedir. Hititlerin Pankuş meclisi ve anal yazıtları meşruti monarşi ve objektif tarih yazıcılığına; Friglerin Gordion buluntuları el sanatları ve marangozluk tekniklerine; Urartuların Şamran kanalı su bentleri kuraklıkla mücadele ve tarımsal bayındırlığa; İyonların liman kentleri ve kolonicilik faaliyetleri ise merkeziyetçi olmayan yapı, özgür düşünce ogora yapısı ve deniz ticaretine dayanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci kaynak/buluntu grubunu analiz etmek
Pankuş meclisi ve kralların tanrıya hesap vermek amacıyla yenilgilerini de yazdığı yıllıklar (anallar), Hititlerin meşruti yapısına ve objektif tarih anlayışına işaret eder.
Hititler dönemine ait yazılı belgelerin devlet yönetimi ve tarih yazımı üzerindeki etkisini tespit etmek.
2
İkinci kaynak/buluntu grubunu analiz etmek
Gordion'daki ahşap işçiliği, fibula örnekleri ve dokuma aletleri, Friglerin el sanatlarındaki, madencilikteki ve dokumacılıktaki uzmanlığını kanıtlar.
Frig medeniyetinin sanatsal ve ekonomik faaliyetlerinin arkeolojik buluntularla ilişkisini kurmak.
3
Üçüncü kaynak/buluntu grubunu analiz etmek
Urartuların merkezi Van (Tuşpa) ve çevresinde yaptırdığı sulama kanalları (Şamran) ile bent yazıtları, coğrafi şartlara karşı tarımı koruma ve bayındırlık yatırımlarını gösterir.
Urartuların coğrafi koşullarla mücadelesini ve devletin tarımsal yatırımlarını anlamak.
4
Dördüncü kaynak/buluntu grubunu analiz etmek
Ege kıyılarındaki liman kentlerinde (Milet, Efes) polis örgütlenmesi ve kolonicilik faaliyetleri, İyonlardaki özgür düşünce ortamı ve deniz ticaretiyle doğrudan ilişkilidir.
İyonya'daki demokratik/özgür düşünce yapısının ve ticari faaliyetlerin entelektüel gelişimle bağını kurmak.

Anahtar Kavram

İlk Çağ Anadolu medeniyetlerine ait arkeolojik ve yazılı kaynakların, devlet yönetimi, ekonomik yapı, bilimsel faaliyetler ve coğrafi uyum üzerindeki tarihsel yansımaları.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 897Soru

İlk Türk devletlerinde devlet yönetimi ve idari teşkilatlanmada çeşitli unvan ve görevler yer almıştır. Aşağıda verilen idari unvanları, üstlendikleri görevlerle doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Aygucı
Tudun
Bitigci
Buyruk

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Aygucı vezir ile, Tudun vergi memuru ile, Bitigci kâtip ile ve Buyruk bakan ile eşleşmektedir.
İlk Türk devletlerindeki yönetim aygıtında, hükümetin (ayuki) başında yer alan vezire aygucı denirdi. Vergi ve mali denetimden sorumlu görevli tudun iken, bürokratik işlerden ve yazışmalardan sorumlu kâtip bitigciydi. Hükümette yer alan bakanlara ise buyruk adı verilirdi. Bu durum yapılan tüm eşleştirmelerin doğruluğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütunda verilen unvanların (Aygucı, Tudun, Bitigci, Buyruk) ilk Türk devlet yönetimindeki anlamlarını analiz etmek.
Aygucı'nın başbakan/vezir, Tudun'un vergi memuru, Bitigci'nin kâtip ve Buyruk'un bakan olduğunu belirlemek.
Kavramların doğru görev tanımlarıyla eşleşebilmesi için terimlerin anlamlarını bilmek gerekir.
2
Sağ sütundaki görev tanımlarıyla sol sütundaki unvanları eşleştirmek.
Aygucı unvanını kurultaya başkanlık edebilen vezir tanımıyla; Tudun unvanını vergi toplama göreviyle; Bitigci unvanını resmi yazışmaları yürüten kâtip göreviyle; Buyruk unvanını ise hükümet üyesi bakan tanımıyla eşleştirmek.
Her idari görevin doğru unvan ile ilişkilendirilmesini tamamlamak için.

Anahtar Kavram

İlk Türk devletlerinde merkezi ve taşra yönetiminde görev alan idari unvanlar ve sorumlulukları.
Soru 898Soru

İlk Çağ medeniyetlerinde yönetim ve hukuk sistemlerine ait aşağıdaki kavramları, ilişkili oldukları açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Pankuş Meclisi
Satraplık Sistemi
Hammurabi Kanunları

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Pankuş Meclisi Hititlerdeki danışma meclisiyle, Satraplık Sistemi Perslerdeki eyalet yönetimiyle, Hammurabi Kanunları ise Babil'deki kısasa kısas esaslı hukuk kurallarıyla eşleşmelidir.
Eşleştirmede her kavram kendi tarihsel tanımıyla doğru şekilde eşleştirilmiştir. Pankuş Meclisi Hititlerle, Satraplık Perslerle, Hammurabi Kanunları ise Babillilerle ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Pankuş Meclisi kavramının hangi medeniyete ve yönetim yapısına ait olduğu belirlenir.
Pankuş Meclisi'nin Hititlerde kralın yetkilerini danışma yoluyla paylaşan bir soylular meclisi olduğu bilgisine ulaşılır.
Bu meclis, Hitit yönetim yapısının en belirgin danışma nitelikli unsurudur.
2
Satraplık sisteminin amacı ve hangi imparatorluk tarafından kullanıldığı analiz edilir.
Satraplık sisteminin Pers İmparatorluğu'nda sınırların genişlemesiyle kurulan eyalet yönetim biçimi olduğu tespit edilir.
Persler büyük imparatorluk topraklarını kontrol altında tutabilmek için bu valilik teşkilatını kurmuşlardır.
3
Hammurabi Kanunları'nın kökeni ve temel özelliği incelenir.
Hammurabi Kanunları'nın Babil Krallığı'na ait, kısasa kısas esasına dayanan ilk sistemli kanunlar olduğu belirlenir.
Babil Kralı Hammurabi, otoritesini güvence altına almak için sert yaptırımları olan bu yazılı hukuk kurallarını derlemiştir.

Anahtar Kavram

İlk Çağ medeniyetlerinde yönetim yapıları ve hukuk sistemleri
Soru 899Soru

Cumhuriyet Dönemi'nin farklı estetik ve fikrî yönelimlerini yansıtan aşağıdaki dize grupları ile bu dizelerin ait olduğu şiir anlayışlarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Ne sabahı göreyim ne sabah görüneyim,
Gündüzler size kalsın, verin karanlıkları.
Islak bir yorgan gibi sımsıkı bürüneyim,
Örtün, üstüme örtün, serin karanlıkları.
Sınıfın haritasında bir nokta bile değilsin,
Kaybolmuşsun bozkırın ortasında.
Ne bir yol uğrar sana, ne bir tren sesi gelir,
Yalnız rüzgârlar esip geçer yoksul çatında.
Şehitler tepesi boş değil,
Biri var bekliyor.
Ve bir göğüs, nefes almak için;
Rüzgâr bekliyor.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Gece ve karanlık temalarıyla bireysel ruh hâlini yansıtan dizeler 'Saf Şiir Anlayışı' ile; bozkırdaki yoksulluğu ve toplumsal yalnızlığı işleyen dizeler 'Toplumcu Gerçekçi Şiir Anlayışı' ile; vatan, şehitlik ve bayrak temalarını ele alan dizeler ise 'Milli Edebiyat Zevk ve Duyarlılığını Sürdüren Şiir' ile eşleşir.
Dize gruplarındaki temalar ve üslup özellikleri incelendiğinde; karanlık ve geceyi bireysel ruh durumuyla birleştiren Necip Fazıl dizeleri Saf Şiir; bozkırın yoksulluğunu ve toplumsal yalnızlığını anlatan Rıfat Ilgaz dizeleri Toplumcu Şiir; şehitlik ve bayrak temalarını ele alan Arif Nihat Asya dizeleri ise Milli Edebiyat zevkini sürdüren şiir ile eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci dize grubunun tema ve ahenk özelliklerini incelemek.
Dizelerdeki karanlık, gece, ruhsal içe dönüş temaları ve hece ölçüsünün ahenk unsurları, biçimsel mükemmelliğe önem veren Saf Şiir anlayışına aittir.
Şairin bireysel duyarlılığı ön planda tuttuğunu ve estetik kaygı güttüğünü belirlemek.
2
İkinci dize grubunun içerik ve toplumsal mesajını analiz etmek.
Bozkır, yoksulluk, yolun uğramaması gibi ifadelerin yer alması, toplumsal sorunları ve sınıf farklarını ele alan Toplumcu Gerçekçi Şiir anlayışını göstermektedir.
Şiirde sosyal ve ekonomik sorunlara gerçekçi bir bakış açısıyla yaklaşıldığını saptamak.
3
Üçüncü dize grubunun kavram dünyasını ve sembollerini değerlendirmek.
Şehitler tepesi ve rüzgâr bekleyen göğüs (bayrak) sembolleri, Milli Edebiyat zevk ve duyarlılığını sürdüren şiirin vatanperver, destansı ve hamasi yönünü temsil eder.
Ulusal değerlerin kahramanlık ve vatan sevgisi ekseninde işlendiğini belirlemek.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi Şiirinde Saf Şiir, Toplumcu Şiir ve Milli Edebiyat Zevkini Sürdürenler
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 900Soru

Aşağıda sol sütunda verilen Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi yazarları, sağ sütunda verilen edebî odakları ve kendileriyle özdeşleşen eserleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Rıfat Ilgaz
Dursun Akçam
İlhan Tarus
Abbas Sayar

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Rıfat Ilgaz - Sarı Yazma ve Karartma Geceleri; Dursun Akçam - Kanlı Derenin Kurtları; İlhan Tarus - Hükümet Kapısı; Abbas Sayar - Yılkı Atı eşleşmesi doğrudur.
Eşleştirmelerin tamamı yazarların eserleri ve edebi odaklarıyla tam uyumludur. Rıfat Ilgaz Karadeniz kıyısını ve eğitim/cezaevi eleştirisini Sarı Yazma ile; Dursun Akçam Kars kırsalını Kanlı Derenin Kurtları ile; İlhan Tarus bürokrasi ve memurları Hükümet Kapısı ile; Abbas Sayar ise Yozgat köylerini Yılkı Atı ile işlemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Yazarların odaklandıkları bölgeleri ve eserlerini belirleyin.
Rıfat Ilgaz Karadeniz/Cide ve Kastamonu yöresini (Sarı Yazma), Dursun Akçam Kars kırsalını (Kanlı Derenin Kurtları), İlhan Tarus adliye ve kasaba bürokrasisini (Hükümet Kapısı), Abbas Sayar ise Yozgat ve Orta Anadolu kırsalını (Yılkı Atı) yansıtır.
Yazarların biyografik-bölgesel kökenleri ile eser konuları doğrudan ilişkilidir.
2
Sol sütundaki yazarları sağ sütundaki doğru tanımlarla eşleştirin.
left_1 ile right_2, left_2 ile right_1, left_3 ile right_3, left_4 ile right_4 eşleşir.
Her yazarın kendine özgü edebi coğrafyası ve başat eseri doğru seçeneğe yönlendirir.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi Toplumcu Gerçekçi Eserler, Bölgesel Odaklar ve Yazarları
ÖncekiSayfa 45 / 90Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin