Tüm alıştırma soruları

Soru 1621Soru →

İslam'ın erken dönemlerinde yaşanan siyasi gelişmeler ve fikrî tartışmalar neticesinde inanç konularını farklı açılardan yorumlayan çeşitli itikadi ekoller şekillenmiştir.

Buna göre, sol sütunda yer alan mezhebi kabuller ile sağ sütundaki siyasi-itikadi mezhepleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki büyük günah sahibinin tekfir edilmesi görüşü Haricilik ile; insanın kendi fiillerini yaratması ve büyük günah işleyenin durumunun iman ile küfür arasında olması görüşü Mu'tezile ile; iyi ve kötünün yalnızca vahiyle belirlenmesi ve kesb teorisi Eş'arilik ile; aklın Allah'ı bulabileceği ancak dini yükümlülük için vahyin şart olduğu görüşü ise Maturidilik ile eşleşmektedir.

Büyük günah işleyenleri kâfir sayan görüş Haricilik; kulun kendi fiillerini yarattığını savunan görüş Mu'tezile; hüsün ve kubhun (iyi ve kötünün) sadece vahiyle bilinebileceğini savunan ekol Eş'arilik; aklın Allah'ı bulabileceğini fakat dinî sorumluluğun vahye bağlı olduğunu savunan ekol ise Maturidilik'tir. Bu doğrultuda yapılan eşleştirme tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1

Haricilik ekolünün ameli imanın bir parçası sayan ve büyük günah işleyenleri dinden çıkmış kabul eden katı tutumunu belirlemek.

Büyük günah işleyenleri tekfir eden radikal görüşün Haricilik'e ait olduğu belirlenir.

Hariciler, Hakem Olayı ve sonrasındaki gelişmelerle ortaya çıkmış, ameldeki eksiklikleri doğrudan inanç kaybı olarak nitelemişlerdir.

2

Mu'tezile'nin 'adalet' ilkesi çerçevesinde şekillenen insan fiilleri ve büyük günah işleyenin durumuna dair görüşünü analiz etmek.

Kulun kendi fiilini seçip yarattığı ve büyük günah sahibinin ne tam mümin ne de tam kâfir olduğunu savunan görüşün Mu'tezile ile eşleştiği saptanır.

Mu'tezile, adalet prensibi gereği kulun kendi fiilini bizzat yarattığına inanır ve büyük günah işleyeni fâsık (iki konum arasında) sayar.

3

Eş'arilik mezhebinin akıl-vahiy dengesinde vahyi ön plana alan hüsün-kubuh ve kesb teorisini incelemek.

Aklın iyi ve kötüyü belirlemede yetersiz olduğunu, asıl belirleyicinin vahiy olduğunu savunan görüşün Eş'arilik'e ait olduğu görülür.

Eş'arilik, akla değer vermekle birlikte dinî yükümlülüklerin ve ahlaki değerlerin kaynağını tamamen vahye dayandırır.

4

Maturidilik mezhebinin akıl-vahiy uzlaşısına dayalı görüşlerini ve sorumluluk konusundaki yaklaşımını değerlendirmek.

Aklın yaratıcıyı tanıyabileceğini ancak dinî emirlerden sorumlu olmak için vahyin ulaşmasının şart olduğunu belirten görüşün Maturidilik ile eşleştiği sonucuna varılır.

Maturidilik, insan aklının yaratıcının varlığını bulabilecek düzeyde olduğunu savunurken ibadetler ve dinî sorumluluklar için vahyi şart koşar.

Anahtar Kavram

İslam düşüncesindeki itikadi ve siyasi yorumların (Haricilik, Mu'tezile, Eş'arilik ve Maturidilik) temel iddiaları ve aralarındaki görüş ayrılıkları.

Soru 1622Soru →

Servet-i Fünun Dönemi tiyatro, eleştiri ve öğretici metinleri alanındaki gelişmeleri ve tür özelliklerini inceleyen bir öğrenci, dönemin bazı başat eserleri ile bu eserlerin edebi niteliklerini gösteren bir tablo hazırlamak istemiştir.

Buna göre, sol sütunda verilen Servet-i Fünun dönemi eserlerini sağ sütunda yer alan açıklamalarıyla doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kabus eseri Halit Ziya Uşaklıgil'in dram türündeki tiyatrosuyla, Kavgalarım eseri Hüseyin Cahit Yalçın'ın edebi tartışmaları içeren eleştirisiyle, Hac Yolunda eseri Cenap Şahabettin'in gezi yazısıyla, Hayat ve Kitaplar eseri ise Ahmet Şuayip'in nesnel eleştirileriyle eşleşmektedir.

Eşleştirmede Kabus eseri Halit Ziya Uşaklıgil'in dram türündeki tiyatrosuyla, Kavgalarım eseri Hüseyin Cahit Yalçın'ın edebi tartışmaları içeren eleştirisiyle, Hac Yolunda eseri Cenap Şahabettin'in gezi yazısıyla, Hayat ve Kitaplar eseri ise Ahmet Şuayip'in nesnel eleştirileriyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Eserlerin yazarlarını ve türlerini belirleme

Kabus'un tiyatro (dram) türünde Halit Ziya Uşaklıgil'e ait olduğu; Kavgalarım'ın eleştiri türünde Hüseyin Cahit Yalçın'a ait olduğu; Hac Yolunda'nın gezi yazısı türünde Cenap Şahabettin'e ait olduğu ve Hayat ve Kitaplar'ın eleştiri/inceleme türünde Ahmet Şuayip'e ait olduğu tespit edilir.

Servet-i Fünun döneminin öğretici metin, tiyatro ve eleştiri türlerindeki temel eserlerini doğru eşleştirmek için yazar-eser-tür bilgisi gereklidir.

2

Eserlerin içeriklerini açıklamalardaki belirleyici ifadelerle karşılaştırma

Kabus aile içi ilişkiler ve tiyatro vurgusuyla üçüncü açıklamayla; Kavgalarım edebi tartışmalar ve Dekadanlık vurgusuyla birinci açıklamayla; Hac Yolunda Hicaz seyahati vurgusuyla dördüncü açıklamayla; Hayat ve Kitaplar ise Hippolyte Taine ve nesnel eleştiri vurgusuyla ikinci açıklamayla eşleşir.

Her eserin belirgin tema, üslup ve içerik özelliklerinin sağ sütundaki tanımlarla uyuşup uyuşmadığı doğrulanır.

Anahtar Kavram

Servet-i Fünun Dönemi tiyatro, eleştiri ve öğretici metin yazarlarının eserleri ve bu eserlerin içerik/tür özellikleri.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1623Soru →

Aşağıdaki sol sütunda verilen Cumhuriyet Dönemi eserlerini, sağ sütundaki tematik ve içeriksel açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Fahim Bey ve Biz eseri Meşrutiyet dönemindeki hayalperest bir karakterin geçmiş özlemini; Küçük Dünya Urfa'daki genç bir kadının iç dünyasını; Hilal Görününce Kırım Türklerinin esaretini; Siyah Kehribar ise faşist İtalya'daki Türk gencinin yalnızlığını konu alır.

Fahim Bey ve Biz, Abdülhak Şinasi Hisar'ın bireyin iç dünyasını ve geçmiş özlemini işlediği eseridir. Küçük Dünya, Emine Işınsu'nun Urfa'da geçen ruhsal tahlil ağırlıklı romanıdır. Hilal Görününce, Sevinç Çokum'un Kırım Türklerinin mücadelesini anlattığı tarihi-milli eseridir. Siyah Kehribar ise Tarık Buğra'nın İtalya'daki bir Türk gencinin iç dünyasını anlattığı psikolojik romanıdır.

Adım Adım Çözüm

1

Sol sütundaki eserlerin yazarlarını ve edebi yönelimlerini belirleyin.

Fahim Bey ve Biz (Abdülhak Şinasi Hisar - Bireyin İç Dünyası), Küçük Dünya (Emine Işınsu - Bireyin İç Dünyası/Milli Duyarlılık), Hilal Görününce (Sevinç Çokum - Milli-Dini Duyarlılık), Siyah Kehribar (Tarık Buğra - Bireyin İç Dünyası).

Eserlerin genel tematik yapısını ve yazarlarını bilmek, içerik açıklamalarıyla eşleştirmeyi kolaylaştırır.

2

Sağ sütundaki açıklamaların anahtar kelimelerini (mekan, şahıs kadrosu, olay örgüsü) analiz edin.

Kırım Türkleri ifadesi Hilal Görününce ile; Meşrutiyet İstanbul'u ve hayalperest karakter ifadesi Fahim Bey ve Biz ile; İtalya ve faşizm ifadesi Siyah Kehribar ile; Urfa ve kadın kahramanın bunalımı ifadesi Küçük Dünya ile ilişkilendirilir.

Her eserin kendine has belirgin mekan ve tema unsurlarını tespit etmek doğru eşleştirmeyi sağlar.

3

Tespit edilen ilişkiler doğrultusunda eşleştirmeleri gerçekleştirin.

Fahim Bey ve Biz - ikinci açıklama; Küçük Dünya - dördüncü açıklama; Hilal Görününce - birinci açıklama; Siyah Kehribar - üçüncü açıklama.

Eserlerin olay örgüleri ve karakter analizleri doğrulanarak nihai eşleşme tamamlanır.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi romanlarında milli-dini zevk ve bireyin iç dünyasını esas alan eserlerin içerik ve tematik özellikleri

Soru 1624Soru →

Milli Edebiyat Dönemi şiir anlayışları ve bu anlayışların temsilcileri üzerine araştırma yapan bir öğrenci, aşağıdaki şairler ve onların şiir dünyalarını yansıtan özellikleri eşleştirmek istemektedir.

Buna göre, sol sütundaki şairleri sağ sütundaki sanat anlayışları ve belirleyici eserleri ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Ziya Gökalp didaktik ve Türkçü şiirleriyle (Kızıl Elma), Yahya Kemal Beyatlı saf şiir ve aruz uyumuyla (Eski Şiirin Rüzgârıyla), Mehmet Âkif Ersoy realist manzumeleriyle (Safahat), Faruk Nafiz Çamlıbel ise hece ölçüsüyle memleketçi şiir anlayışıyla (Han Duvarları) eşleşmektedir.

Milli Edebiyat Dönemi şiir anlayışlarına göre; Ziya Gökalp didaktik ve Türkçü şiirleriyle (Kızıl Elma), Yahya Kemal Beyatlı saf şiir ve aruz uyumuyla (Eski Şiirin Rüzgârıyla), Mehmet Âkif Ersoy realist manzumeleriyle (Safahat), Faruk Nafiz Çamlıbel ise hece ölçüsüyle memleketçi şiir anlayışıyla (Han Duvarları) eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Ziya Gökalp'in şiir anlayışını belirlemek.

Sanatı Türkçülük düşüncesini halka yaymak için bir araç gören didaktik yaklaşım ve hece ölçüsüyle yazılan Kızıl Elma eseri Ziya Gökalp ile eşleşir.

Gökalp, fikirlerini edebiyat aracılığıyla topluma aşılamayı hedefler.

2

Yahya Kemal Beyatlı'nın şiir anlayışını belirlemek.

Saf şiir estetiği, musiki ve dil işçiliği, Türkçe ile aruzun uyumu ve Kendi Gök Kubbemiz eseri Yahya Kemal ile eşleşir.

Beyatlı, aruz ve Türkçe ahengini kurarak estetik mükemmelliği aramıştır.

3

Mehmet Âkif Ersoy'un şiir anlayışını belirlemek.

Toplumsal faydayı gözeten realist manzume geleneği ve Safahat eseri Mehmet Âkif Ersoy ile eşleşir.

Ersoy, manzum hikaye türünde aruzla toplumsal aksaklıkları yansıtmıştır.

4

Faruk Nafiz Çamlıbel'in şiir anlayışını belirlemek.

Beş Heciler'in öncülüğünde memleketçi şiir anlayışı ve Han Duvarları eseri Faruk Nafiz Çamlıbel ile eşleşir.

Çamlıbel, 'Sanat' şiiriyle heceyle yazılan memleketçi şiirin kurallarını belirlemiştir.

Anahtar Kavram

Milli Edebiyat Dönemi'ndeki farklı şiir anlayışları (Didaktik-Türkçü, Saf Şiir, Realist-Manzume, Memleketçi Şiir) ve temsilcileri

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1625Soru →

Türkiye'de kurulan serbest bölgelerin coğrafi konumları, hinterland genişlikleri ve dış ticaret faaliyetlerinde yöneldikleri öncelikli pazarlar coğrafi konumlarına bağlı olarak farklılık göstermektedir.

Buna göre, aşağıda verilen serbest bölgeleri, kurulmalarındaki temel coğrafi ve ticari hedefleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İstanbul ve Kocaeli Serbest Bölgeleri Avrupa ve küresel pazarlara yönelik sanayi ihracatı hedefiyle; Mersin ve Antalya Serbest Bölgeleri Akdeniz havzası ve Kuzey Afrika pazarlarıyla deniz entegrasyonu fonksiyonuyla; Trabzon ve Samsun Serbest Bölgeleri Karadeniz kıyıdaş ülkeleri ve Kafkasya ile transit ticaret rolüyle; Mardin ve Gaziantep Serbest Bölgeleri ise sınır komşusu Orta Doğu ülkeleriyle sınır ticaretini geliştirme işleviyle eşleşir.

Türkiye'de serbest bölgelerin kurulacağı yerler seçilirken dış pazarlara yakınlık ve ulaşım kolaylığı esas alınmıştır. Marmara'daki İstanbul ve Kocaeli serbest bölgeleri sanayi odaklı çalışarak Avrupa ve küresel pazarları hedefler. Akdeniz kıyısındaki Mersin ve Antalya serbest bölgeleri deniz ticaretiyle Akdeniz havzasına açılır. Trabzon ve Samsun serbest bölgeleri Karadeniz kıyıdaşları ve Kafkasya'ya yönelik transit ticarete odaklanırken, Mardin ve Gaziantep serbest bölgeleri doğrudan Orta Doğu sınır ticaretini geliştirmeyi amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1

Serbest bölgelerin yer aldığı coğrafi konumları ve bu konumların sağladığı ulaşım avantajlarını belirlemek.

Marmara Bölgesi sanayi ve Avrupa yollarına yakın; Akdeniz kıyıları deniz ticaretiyle güney pazarlarına açık; Karadeniz limanları kuzey ve doğu komşulara yönelik; Güneydoğu sınır kentleri ise kara sınırlarıyla Orta Doğu'ya açılan kapılardır.

Serbest bölgelerin kurulma hedefleri, kuruldukları yerin coğrafi konumu ve ulaşım olanaklarıyla doğrudan ilişkilidir.

2

Serbest bölgelerin üretim yapıları ile ihracat yöneldikleri bölgesel pazarları eşleştirmek.

İstanbul-Kocaeli yüksek sanayi/teknoloji ihracatıyla; Mersin-Antalya Akdeniz havzası deniz lojistiğiyle; Trabzon-Samsun Karadeniz/Kafkasya ilişkileriyle; Mardin-Gaziantep ise Orta Doğu sınır ticaretiyle eşleşir.

Her serbest bölgenin ticari uzmanlaşma alanı, hitap ettiği pazarın coğrafi konumuna göre şekillenir.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki serbest bölgelerin coğrafi dağılışı, bölgesel uzmanlaşması ve dış ticaret pazarlarıyla ilişkisi.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 1626Soru →

Aşağıda verilen akıl yürütme örneklerini, karşılarında yer alan klasik mantıktaki kıyas çeşitleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Her dürüst insan erdemlidir diye başlayan kanıtlı argüman Epikerem; kitap okuma odaklı zincirleme argüman Sorit; kütüphaneye gitmeye dayalı eksik öncüllü argüman Entimem; proje teslimi konulu iki uçlu argüman ise Dilemna ile eşleşir.

Verilen akıl yürütme biçimleri klasik mantıktaki kıyas kurallarına göre incelendiğinde; kanıt barındıran birinci çıkarım epikeremle, ara sonuçları elenmiş zincirleme yapıdaki ikinci çıkarım soritle, eksik öncüllü üçüncü çıkarım entimemle ve iki zorlu seçenek sunan dördüncü çıkarım dilemnayla tam olarak eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Birinci ifadedeki 'çünkü dürüstlük ahlaki bir değerdir' gerekçesini saptamak.

Öncüllerinin yanında kanıt barındıran kıyas yapısı belirlenir.

Bu yapısal özellik bizi doğrudan kanıtlı kıyas olan epikereme götürür.

2

İkinci ifadedeki ardışık ilişkileri ve atlanan ara sonuçları analiz etmek.

Önermelerin birbirini zincirleme takip ettiği ama ara çıkarımların yazılmadığı görülür.

Bu yapı klasik mantıkta sorit kıyas çeşidini tanımlar.

3

Üçüncü ifadedeki eksik önermeyi belirlemek.

Zihinde gizli tutulan bir büyük öncülün varlığı saptanır.

Tek bir öncülle yapılan bu eksik çıkarım entimem olarak adlandırılır.

4

Dördüncü ifadedeki koşullu seçenekleri ve çıkmazı incelemek.

İki ucu da istenmeyen bir sonuca çıkan ikili önerme yapısı görülür.

Bu tip akıl yürütmeler mantıkta dilemna (ikilem) sınıfına girer.

Anahtar Kavram

Klasik mantıkta kıyas çeşitleri ve yapısal özellikleri

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 1627Soru →

Aşağıda sol sütunda 15. ve 16. yüzyıl Divan edebiyatına ait bazı eserler, sağ sütunda ise bu eserlerin yazarlarına ait belirleyici biyografik ve edebî özellikler verilmiştir. Sol sütundaki eserleri sağ sütundaki doğru sanatçı açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Beng ü Bade - Fuzûlî; Şah u Geda - Taşlıcalı Yahya; Kerem Kasidesi - Ahmet Paşa; Harname - Şeyhî eşleştirmesi doğrudur.

Eserlerin yazarlarıyla doğru bir şekilde eşleştirilmesi şairlerin dönemlerini ve biyografik özelliklerini bilmeyi gerektirir. Beng ü Bade Fuzûlî'ye, Şah u Geda Taşlıcalı Yahya'ya, Kerem Kasidesi Ahmet Paşa'ya, Harname ise Şeyhî'ye aittir.

Adım Adım Çözüm

1

Sol sütundaki Beng ü Bade eserinin yazarı belirlenir.

Beng ü Bade, afyon ile şarabı karşılaştıran alegorik bir mesnevidir ve yazarı 16. yüzyıl şairi Fuzûlî'dir. Bu da sağ sütundaki üçüncü açıklamayla eşleşir.

Eser-şair ve yüzyıl ilişkisini kurmak.

2

Sol sütundaki Şah u Geda eserinin yazarı belirlenir.

Şah u Geda, hamse sahibi olan 16. yüzyıl şairi Taşlıcalı Yahya'ya aittir. Bu da sağ sütundaki dördüncü açıklamayla eşleşir.

Mesnevi türündeki ünlü eserin yazarını tespit etmek.

3

Sol sütundaki Kerem Kasidesi'nin yazarı belirlenir.

Kerem Kasidesi, Fatih Sultan Mehmet'in gazabından kurtulmak için zindanda yazılan ünlü bir kasidedir ve yazarı 15. yüzyıl şairi Ahmet Paşa'dır. Bu da sağ sütundaki birinci açıklamayla eşleşir.

Kaside türündeki eserin arka plan bilgisiyle şairini bulmak.

4

Sol sütundaki Harname'nin yazarı belirlenir.

Harname, hekimlik yapan ve uğradığı saldırı üzerine meşhur hicvi yazan 15. yüzyıl şairi Şeyhî'ye aittir. Bu da sağ sütundaki ikinci açıklamayla eşleşir.

Alegorik hiciv türündeki başyapıtı yazarıyla eşleştirmek.

Anahtar Kavram

15. ve 16. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri, Eserleri ve Edebi Özellikleri

Soru 1628Soru →

Cumhuriyet Dönemi'nde siyasi alanda gerçekleştirilen aşağıdaki inkılaplar ile bu inkılapların doğrudan hedeflediği siyasi veya demokratik kazanımları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Saltanatın kaldırılması kişisel egemenlik engelini sonlandırmış, Cumhuriyetin ilanı rejim ve başkanlık sorunlarını çözmüş, Halifeliğin kaldırılması laiklik önündeki engelleri ve çift başlılığı gidermiş, kadınlara siyasi hakların verilmesi ise millî iradenin temsil alanını genişletmiştir.

Cumhuriyet Dönemi'ndeki siyasi inkılaplar, egemenliğin millete devredilmesi ve laik bir demokratik düzen kurulması hedefleriyle birbirini tamamlayan adımlardır. Saltanatın kaldırılmasıyla kişisel egemenlik sonlanmış, Cumhuriyetin ilanıyla rejim tartışmaları ve hükümet bunalımı aşılmış, Halifeliğin kaldırılmasıyla laik devlet yapısındaki çift başlılık sonlanmış, kadınlara siyasi hakların verilmesiyle de demokratik katılım tabana yayılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Saltanatın kaldırılmasının temel amacını analiz etme

Saltanatın kaldırılması, yönetimdeki tek kişiye dayalı kişisel egemenliği sonlandırarak ulusal egemenliğin yolunu açmıştır.

Ulusal egemenliğin gerçekleştirilmesi için monarşik egemenlik unsurlarının kaldırılması gerekir.

2

Cumhuriyetin ilanının doğrudan sonuçlarını belirleme

Cumhuriyetin ilanı, devletin rejim tartışmalarına son vermiş ve devlet başkanlığı sorununu çözmüştür.

Yeni devletin adının ve yönetim biçiminin anayasaya girmesiyle devlet başkanlığı ve hükümet kurma modeli netlik kazanmıştır.

3

Halifeliğin kaldırılmasının getirdiği kurumsal değişimi inceleme

Halifeliğin kaldırılması, yönetimdeki kurumsal çift başlılığı (TBMM Hükümeti ve Hilafet) gidererek laik devlet düzeninin kurulmasını hızlandırmıştır.

Devlet başkanı olarak Cumhurbaşkanı varken dinsel yetkileri bulunan halifenin varlığı laikleşme ve egemenlik bütünlüğüyle çelişmektedir.

4

Kadınlara siyasi hakların tanınmasının etkilerini değerlendirme

Kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesi, toplumun tüm kesimlerinin yönetime katılmasını sağlayarak millî iradeyi güçlendirmiştir.

Nüfusun yarısını oluşturan kadınların temsil hakkı kazanması, demokrasinin tam anlamıyla yerleşmesi için zorunludur.

Anahtar Kavram

Siyasi İnkılapların Amaç ve Sonuçları

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1629Soru →

Sosyolojik araştırmalarda veri toplama ve analiz aşamalarında kullanılan yöntemlerin kendilerine has sınırlılıkları, çalışma alanları ve kuramsal temelleri bulunmaktadır. Aşağıda sol sütunda yer alan sosyolojik araştırma yöntem ve tekniklerini, sağ sütunda verilen uygun açıklama ve örnek senaryolarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Monografi ile Frédéric Le Play'in madenci aileleri çalışması, Sosyometri ile Jacob L. Moreno'nun grup içi çekim/itim analizleri, Katılımlı Gözlem ile araştırmacının marjinal bir gençlik alt kültürüne dahil olması ve Olay İncelemesi ile kentsel dönüşüm protestosu gibi tekil bir toplumsal durumun derinlemesine analiz edilmesi eşleşmektedir.

Doğru eşleştirmede Monografi, Le Play'in madenci aileleri ve dar alan analizlerini içeren açıklamayla; Sosyometri, Moreno'nun geliştirdiği küçük gruplardaki bireyler arası çekim-itim ilişkilerini belirleme yöntemiyle; Katılımlı Gözlem, araştırmacının marjinal gruba bizzat dahil olup içeriden gözlem yapmasıyla; Olay İncelemesi ise tekil ve güncel bir toplumsal olayı (grev, kentsel dönüşüm eylemi vb.) derinlemesine ele alan açıklamayla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Monografi tanımını ve kurucusunu belirleme

Monografi kavramı, dar kapsamlı bir toplumsal birimin (aile, fabrika gibi) derinlemesine incelenmesini ifade eder. Le Play'in işçi aileleri üzerine yaptığı araştırmalar bu yöntemin ilk örneğidir. Bu nedenle Monografi, madenci aileleri üzerindeki çalışmayı içeren açıklama ile eşleşir.

Yöntemin ayırt edici teorik arka planını ve ilk temsilcilerini tanımak.

2

Sosyometri tekniğinin amacını ve kurucusunu tespit etme

Sosyometri, Jacob L. Moreno tarafından geliştirilmiştir ve küçük gruplarda bireyler arası duygusal bağları, klikleşmeleri ve grup yapısını sosyogram yardımıyla belirlemeyi hedefler. Dolayısıyla Sosyometri, grup içi çekim ve itim ilişkilerini ölçen açıklama ile eşleşir.

Grup dinamiklerini ölçen nicel-nitel yöntemin temel işlevini ayırt etmek.

3

Katılımlı Gözlem yönteminin niteliğini değerlendirme

Katılımlı gözlemde araştırmacı, incelediği grubun bir üyesi gibi davranarak grubun doğal ortamına katılır ve içeriden veri elde eder. Bu doğrultuda, marjinal bir gençlik grubuna dahil olarak yapılan araştırma katılımlı gözleme karşılık gelir.

Veri toplayıcının araştırma evreniyle kurduğu fiziksel ve sosyal etkileşim biçimini kavramak.

4

Olay İncelemesi yönteminin kapsamını belirleme

Olay incelemesi, sınırları belirlenmiş tekil bir toplumsal olayın (örneğin kentsel dönüşüm protestosu veya belirli bir grev) tüm yönleriyle ve derinlemesine betimlenmesini amaçlar. Bu durum, son açıklamada tasvir edilen tekil toplumsal durum analiziyle örtüşür.

Spesifik ve tekil toplumsal süreçlerin incelenmesinde kullanılan metodolojik yaklaşımı analiz etmek.

Anahtar Kavram

Sosyolojide Araştırma Yöntem ve Teknikleri

Soru 1630Soru →

Türkiye'de sürdürülebilir arazi kullanımı ve planlamasına dair aşağıda verilen kavram ve durumları en uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

I. Sınıf Tarım Arazileri ile eğimi düz ve en elverişli toprakların eşleştirilmesi; VIII. Sınıf Araziler ile tarım ve ormancılığa tamamen elverişsiz alanların eşleştirilmesi; Yanlış Arazi Kullanımı ile verimli düzlüklerde sanayi kurulmasının eşleştirilmesi; 5403 Sayılı Kanun ile arazilerin amaç dışı kullanımını engellemeye yönelik mevzuatın eşleştirilmesi doğru eşleştirmeyi oluşturur.

I. Sınıf araziler en verimli arazileri, VIII. Sınıf araziler tarıma en elverişsiz alanları, ovalarda sanayileşme yanlış arazi kullanımını ve 5403 sayılı Kanun ise toprak koruma mevzuatını ifade ettiği için bu eşleştirmeler doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1

Arazilerin yetenek sınıfları özelliklerini analiz ediniz.

I. Sınıf arazilerin en yüksek verimli ve derin toprakları temsil ettiğini, VIII. Sınıf arazilerin ise tarımsal üretime tamamen elverişsiz ve korunması gereken alanlar olduğunu belirleyiniz.

Arazi yetenek sınıflandırmasında I'den VIII'e gidildikçe arazinin tarımsal uygunluğu azalır ve kullanım kısıtlamaları artar.

2

Türkiye'deki yanlış arazi kullanımı örneklerini inceleyiniz.

Tarımsal üretim potansiyeli çok yüksek olan alüvyal ovalarda sanayileşme ve yerleşme faaliyetlerinin yürütülmesinin yanlış arazi kullanımına örnek olduğunu saptayınız.

Verimli tarım topraklarının sanayileşmeye açılması sürdürülebilir arazi planlamasına aykırıdır.

3

Konuyla ilgili yasal düzenlemeleri tespit ediniz.

Arazi kullanımı ve planlamasını yasal güvence altına alarak koruyan düzenlemenin 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu olduğunu belirleyiniz.

Bu kanun tarım arazilerinin amaç dışı kullanımını engellemeyi ve toprağı korumayı amaçlar.

Anahtar Kavram

Arazi Yetenek Sınıfları, Yanlış Arazi Kullanımı ve 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu

Soru 1631Soru →

Aşağıda sol sütunda verilen âşık edebiyatı dörtlüklerini; hece ölçüsü, üslup ve konu özelliklerini dikkate alarak sağ sütunda verilen en uygun nazım biçimi ve türü eşleşmesiyle birleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci dörtlük 11'li hece ölçüsü ve lirik aşk temasıyla koşma (güzelleme) ile; ikinci dörtlük 8'li hece ölçüsü ve eleştirel üslubuyla semai (taşlama) ile; üçüncü dörtlük ise 8'li hece ölçüsü, yiğitçe söylemi ve 'bre' ünlemiyle varsağı (koçaklama) ile eşleşmektedir.

Dörtlüklerin hece sayıları ve temaları incelendiğinde; birinci dörtlük 11'li hece ölçüsüne sahip lirik bir koşma (güzelleme), ikinci dörtlük 8'li hece ölçüsüne sahip satirik bir semai (taşlama), üçüncü dörtlük ise 'bre' ünlemiyle kurulan 8'li hece ölçüsüne sahip yiğitçe bir varsağıdır (koçaklama).

Adım Adım Çözüm

1

Dörtlüklerin hece ölçülerini belirleme

Birinci dörtlük 11'li; ikinci ve üçüncü dörtlükler ise 8'li hece ölçüsüyle söylenmiştir.

Âşık edebiyatında hece ölçüsü nazım biçimlerini (koşma, semai, varsağı) ayırt etmede birincil yapısal ölçüttür.

2

Dörtlüklerin üslup, sesleniş ve kelime kadrosunu inceleme

Üçüncü dörtlükte 'bre' ünlemi göze çarpmakta ve yiğitçe bir üslup bulunmaktadır.

Varsağı nazım biçiminin en belirleyici üslup özelliği 'bre, hey, behey' gibi ünlemlerle kurulan yiğitçe edadır.

3

Dörtlüklerin konularına göre nazım türlerini belirleme

Birinci dörtlük lirik aşkı (güzelleme), ikinci dörtlük toplumsal eleştiriyi (taşlama), üçüncü dörtlük ise kahramanlığı (koçaklama) işlemektedir.

Konu özellikleri âşık edebiyatında şiirlerin nazım türlerini belirleyen temel unsurdur.

Anahtar Kavram

Âşık Edebiyatı Nazım Biçimleri ve Türleri ayırt etme kriterleri (hece ölçüsü, konu, üslup)

Soru 1632Soru →

Fecr-i Âti topluluğunun oluşum süreci, edebiyat anlayışı ve Türk edebiyatındaki tarihsel rolüne dair aşağıda verilen ifadeler ile bu ifadelerin edebiyat tarihindeki kavramsal karşılıkların�� doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İlk ortak belgenin yayımlanması beyanname geleneğinin başlatılmasıyla; sanatın kişisel kutsiyeti şahsilik ve estetik özerklik ilkesiyle; izlenimci ve musiki odaklı doğa anlatımı sembolist/empresyonist şiir estetiğiyle; seleflerini aşamama durumu ise teori-pratik tutarsızlığıyla eşleşmektedir.

Ortak bir belgenin yayımlanması beyanname geleneğinin başlatılmasıyla; sanata kişisel bir kutsiyet atfedilmesi şahsilik ve estetik özerklik ilkesiyle; izlenimci ve musiki odaklı anlatım sembolist/empresyonist şiir estetiğiyle; Servet-i Fünun'u aşamama durumu ise teori-pratik çelişkisiyle örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Edebi oluşumun ortaya çıkış y��ntemini belirlemek

Topluluğun Türk edebiyatındaki ilk beyannameyi yayımlayarak kurulduğu gerçeği tespit edilir ve bu durum manifesto geleneğinin başlatılmasıyla eşleştirilir.

Fecr-i Âti'nin edebiyat tarihindeki en önemli kurumsal ayırt edici özelliğini doğrulamak.

2

Estetik felsefeyi ve şiir ilkelerini çözümlemek

Sanatın toplumsal amaç taşımadan bireysel ve kutsal sayılması düşüncesi 'şahsilik ve estetik özerklik' ile eşleştirilir. Şiirdeki musiki ve melankolik doğa izlenimleri ise sembolizm/empresyonizm akımlarıyla ilişkilendirilir.

Şiir anlayışının temel felsefi ve sanatsal dayanaklarını ortaya koymak.

3

İddialar ile edebi üretimler arasındaki ilişkiyi değerlendirmek

Servet-i Fünun'u eleştirip onlardan kopamadıkları yönündeki tespit, teori ile uygulama arasındaki tutarsızlık kavramıyla eşleştirilir.

Topluluğun edebi etkinliklerindeki iç çelişkiyi ve Servet-i Fünun'dan kopamayış nedenini belirlemek.

Anahtar Kavram

Fecr-i Âti Edebiyatı'nın Oluşumu ve Şiir Anlayışı

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1633Soru →

Aşağıda verilen ülkeleri, günümüzde uyguladıkları nüfus politikalarının temel gerekçeleri ve ama��larıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Japonya ile nüfus artış hızını yükseltmeyi amaçlayan politikalar; Nijerya ile nüfus artış hızını düşürmeyi amaçlayan politikalar; Meksika ile nüfusun niteliksel yapısını iyileştirmeyi amaçlayan politikalar eşleşmektedir.

Japonya, yaşlanan nüfusu ve düşük doğum oranları nedeniyle nüfus artış hızını artırmaya çalışır. Nijerya, yüksek nüfus artış hızının kalkınmayı yavaşlatması sebebiyle bu hızı azaltmayı hedefler. Meksika ise nüfusun niceliksel artışından ziyade eğitim, sağlık gibi niteliksel yönlerini geliştirmeye odaklanır.

Adım Adım Çözüm

1

Ülkelerin demografik özelliklerini ve gelişmişlik düzeylerini analiz edin.

Japonya gelişmiş ve yaşlı nüfusu fazla olan bir ülkedir; Nijerya yüksek doğum oranlarına sahip gelişmekte olan bir ülkedir; Meksika ise gelişmekte olan ve nüfus niteliğini artırmaya odaklanan bir ülkedir.

Ülkelerin uyguladığı nüfus politikaları doğrudan onların gelişmişlik seviyeleri ve mevcut demografik yapıları ile ilişkilidir.

2

Her ülkeyi uyguladığı nüfus politikasının amacı ile eşleştirin.

Japonya nüfus artış hızını yükseltmeyi amaçlayan politikalarla, Nijerya nüfus artış hızını düşürmeyi hedefleyen politikalarla, Meksika ise nüfusun niteliğini iyileştirmeyi amaçlayan politikalarla eşleşir.

Japonya'da iş gücü açığı ve yaşlı nüfus artışı, Nijerya'da ise hızlı nüfus artışının kalkınmayı engellemesi temel gerekçelerdir.

Anahtar Kavram

Ülkelerin gelişmişlik düzeylerine göre uyguladıkları nüfus politikaları

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1634Soru →

Aşağıda sol sütunda verilen beyitleri, sağ sütunda verilen Divan edebiyatı akım ve eğilimleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci beyit Hikemi Tarz (Nâbî Ekolü), ikinci beyit Sebk-i Hindi Akımı, üçüncü beyit Mahallileşme Akımı ve dördüncü beyit Türk-i Basit Akımı ile eşleşmektedir.

Beyitler dil, üslup ve içerik yönünden incelendiğinde; birinci beyitteki ahlaki öğüt Hikemi Tarz ile, ikinci beyitteki kapalı ve soyut imgeler Sebk-i Hindi ile, üçüncü beyitteki günlük hitap ve yerel ögeler Mahallileşme Akımı ile, dördüncü beyitteki yalın Türkçe ise Türk-i Basit Akımı ile tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Birinci beyitteki 'Pür-heves olma cihanın lezzet-i bî-hûdesine' (Dünyanın boş lezzetlerine heveslenme) ifadesini ve genel anlamını incelemek.

Beytin didaktik ve ahlaki bir öğüt içerdiği tespit edilir. Bu felsefi ve düşünsel yönelim Hikemi Tarz'a (Nâbî Ekolü) aittir.

Hikemi Tarz, şiirde duygu yerine düşünceyi ve ahlaki dersler vermeyi ön plana çıkarır.

2

İkinci beyitteki 'şem-i cân' (can mumu) ve 'fânûs-ı âsmân' (gökyüzü fanusu) gibi soyut, alışılmamış bağdaştırmaları değerlendirmek.

Yoğun hayal gücüne dayalı, anlamca kapalı ve imgesel bir dil kullanıldığı görülür. Bu özellikler bizi Sebk-i Hindi akımına ulaştırır.

Sebk-i Hindi akımı şairleri, şiirde anlaşılması güç, derin ve girift hayaller kurmayı amaçlarlar.

3

Üçüncü beyitte geçen 'meyhâne' mekânını ve 'a canım' hitabını analiz etmek.

Günlük yaşamdan somut bir unsur ile halk söyleyişine ait samimi bir ifadenin aruz ölçüsü içinde kullanıldığı görülür. Bu yaklaşım Mahallileşme Akımı ile eşleşir.

Mahallileşme Akımı, Divan şiirini soyut dünyadan çıkarıp yerel unsurlarla ve günlük dilin doğallığıyla buluşturmayı hedefler.

4

Dördüncü beyitte yer alan kelimelerin (kocadı, sakalı, ağardı, taze, arar, ister) kökenini ve yapısını kontrol etmek.

Beytin yabancı kelimelerden ve Arapça-Farsça dil kurallarından tamamen uzak, yalın ve sade bir Türkçe ile yazıldığı görülür. Bu dil bilinci Türk-i Basit akımını temsil eder.

Türk-i Basit akımı, Divan şiiri formu içinde Türkçe kelimeler ve halk dilindeki söyleyişlerle şiir yazma yönelimidir.

Anahtar Kavram

Divan edebiyatı edebi akım ve eğilimlerinin dil, üslup ve tema özellikleri üzerinden ayırt edilmesi.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1635Soru →

Türkiye'deki maden işletmeleri ve metalürji tesislerinin kuruluş yerlerinin belirlenmesinde ham maddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık, ulaşım kolaylığı ve pazarlama imkânları gibi co��rafi faktörler rol oynamaktadır. Buna göre, aşağıda verilen metalürji tesislerini, kuruluş yerlerinin belirlenmesindeki temel coğrafi gerekçelerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Samsun Bakır İzabe Tesisleri ulaşım kolaylığı ile, Ereğli Demir-Çelik Fabrikası enerji kaynağına yakınlık ile, Seydişehir Alüminyum Fabrikası hem ham maddeye hem enerji kaynağına yakınlık ile, Elazığ Ferro Krom Fabrikası ise doğrudan ham maddeye yakınlık gerekçesiyle eşleşmektedir.

Metalürji tesislerinin kuruluş yerleri incelendiğinde; Samsun Bakır İzabe Tesisleri liman ve demir yolu ulaşım kolaylığı gerekçesiyle, Ereğli Demir-Çelik Fabrikası taş kömürüne (enerji kaynağına) yakınlık gerekçesiyle, Seydişehir Alüminyum Fabrikası hem boksit madenine (ham madde) hem de Oymapınar Barajı'na (enerji) yakınlık gerekçesiyle, Elazığ Ferro Krom Fabrikası ise Guleman krom yataklarına (ham maddeye) yakınlık gerekçesiyle kurulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1

Tesislerin coğrafi konumlarını ve çevresindeki ham madde ile enerji kaynaklarını belirleme

Samsun ve Ereğli'de işlenen madenlerin yerel rezervi yoktur; Seydişehir ve Elazığ ise maden rezervlerinin bulunduğu alanlardadır.

Madenlerin çıkarıldığı yerler ile işlendiği yerlerin coğrafi analizini yapmak doğru gerekçeleri bulmanın ilk adımıdır.

2

Ereğli ve Samsun tesislerinin kuruluş faktörlerini ayırt etme

Ereğli tesisinin taş kömürüne (enerji kaynağı), Samsun tesisinin ise liman imkânlarına (ulaşım) bağlı olarak kurulduğu saptanır.

Bu iki ilde maden yatağı olmaması, kuruluş yerlerinin ham madde dışı faktörlerle (enerji ve ulaşım) açıklandığını kanıtlar.

3

Seydişehir ve Elazığ tesislerinin yerel kaynaklarla ilişkisini kurma

Seydişehir'de boksit (ham madde) ve Oymapınar Barajı (enerji), Elazığ'da ise Guleman krom yatakları (ham madde) ile eşleştirme yapılır.

Bu tesisler ham madde kaynağına yakınlık ilkesine göre kurulmuştur, Seydişehir'de ayrıca enerji kaynağı entegrasyonu da mevcuttur.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki maden işleme tesislerinin kuruluş yeri seçimini etkileyen coğrafi faktörler (ham madde, enerji kaynağı, ulaşım).

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1636Soru →

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında bireyin iç dünyasını esas alan eserler ile millî-dinî zevk ve duyarlılığı yansıtan eserler tematik ve yapısal açıdan farklılık gösterir. Buna göre, sol sütundaki romanlar ile sağ sütundaki açıklamalar birebir eşleştirildiğinde doğru eşleştirme nasıl olmalıdır?

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Fatih-Harbiye romanı Doğu-Batı çatı��masını anlatan açıklamayla; Köse Kadı romanı Osmanlı serhad boylarındaki mücadeleleri ele alan açıklamayla; Saatleri Ayarlama Enstitüsü romanı bürokratik kurum eleştirisi ve zaman kavramını işleyen açıklamayla; Kilit romanı ise Malazgirt Savaşı ve Anadolu'ya yerleşmeyi anlatan açıklamayla eşleşmektedir.

Cumhuriyet Dönemi Türk romanında bireyin iç dünyasını esas alan yazarlardan Peyami Safa ve Ahmet Hamdi Tanpınar ile millî-dinî zevk ve duyarlılığı sürdüren yazarlardan Bahaeddin Özkişi ve Mustafa Necati Sepetçioğlu'nun eserlerinin tematik özellikleri doğrultusunda doğru şekilde yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Fatih-Harbiye romanının konusunu ve yansıttığı eğilimi analiz etme.

Eser, Doğu-Batı çatışmasını Neriman karakterinin yaşadığı iç buhranlar üzerinden ele alır ve bireyin iç dünyasını esas alan anlayışa uygundur. Bu durum ilk eseri birinci açıklamayla eşleştirir.

Yazarın psikolojik derinlik ve semt çatışması üzerinden kurduğu izleği belirlemek.

2

Köse Kadı romanının konusunu ve yansıttığı eğilimi analiz etme.

Köse Kadı, Osmanlı'nın sınır boylarındaki mücadelelerini millî ve tarihî bir şuurla ele alır; bu yönüyle millî-dinî zevk ve duyarlılığı sürdüren eserlerdendir. Bu durum ikinci eseri ikinci açıklamayla eşleştirir.

Bahaeddin Özkişi'nin tarihî kurguya dayalı millî-dinî roman yaklaşımını tespit etmek.

3

Saatleri Ayarlama Enstitüsü romanının konusunu ve yansıttığı eğilimi analiz etme.

Eser, Hayri İrdal ve Halit Ayarcı karakterleri vasıtasıyla zaman, bürokrasi ve Türk toplumunun modernleşme sancılarını ironik bir üslupla işler. Bu durum üçüncü eseri üçüncü açıklamayla eşleştirir.

Ahmet Hamdi Tanpınar'ın bireyin iç dünyasını simgeler üzerinden yansıtma yöntemini belirlemek.

4

Kilit romanının konusunu ve yansıttığı eğilimi analiz etme.

Mustafa Necati Sepetçioğlu'nun bu nehir romanı Malazgirt Savaşı öncesi ve sonrasındaki Anadolu'nun yurt edinilme sürecini destansı bir tarih bilinciyle anlatır. Bu durum dördüncü eseri dördüncü açıklamayla eşleştirir.

Destansı tarihî romanların millî-dinî duyarlılık çerçevesindeki yerini kavramak.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi Hikaye ve Romanında Milli-Dini Zevk ve Bireyin İç Dünyasını Esas Alanlar

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1637Soru →

Doğal kaynakların kullanımı ve bunların çevre üzerindeki etkileri göz önüne alındığında, verilen beşeri müdahaleler ile bu müdahalelerin yol açtığı baskın çevre sorunlarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Fosil yakıtlara dayalı termik üretim asit yağışları ile, baraj projeleri alüvyon birikiminin kesintiye uğraması ve delta gerilemesi ile, yeraltı suyu çekimi ise obruk oluşumu ile eşleşmektedir.

Kömürle çalışan termik santrallerin atmosfere kükürt salarak asit yağmurlarına yol açtığı, akarsular üzerine kurulan barajların sediment akışını durdurarak delta ovalarında gerilemeye neden olduğu ve yeraltı sularının aşırı çekilmesinin obruk oluşumunu tetiklediği bilinmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Kömür tüketiminin etkilerini analiz etmek.

Kömür yandığında havaya salınan kükürt bileşikleri asit yağmurları olarak geri döner ve bitki örtüsüne zarar verir.

Enerji üretiminde kullanılan fosil kaynakların atmosferik etkilerini tespit etmek.

2

Baraj setlerinin sediment taşınımına etkisini incelemek.

Baraj göllerinde biriken sediment kıyıya ulaşamaz, bu da kıyılarda birikim yerine aşınımı (erozyonu) tetikler.

Hidrolojik müdahalelerin kıyı ekosistemleri ve jeomorfolojisi üzerindeki etkisini açıklamak.

3

Yeraltı suyunun aşırı tüketiminin yer şekillerine etkisini belirlemek.

Boşalan akifer yataklarının üstündeki toprak tabakası çöker ve obruk adı verilen çukurlar oluşur.

Aşırı sulama faaliyetlerinin litosfer üzerindeki mekanik etkisini kavramak.

Anahtar Kavram

Doğal Kaynakların Kullanımı ve Çevre Etkileri

Soru 1638Soru →

Aşağıda Türkiye'de yer alan bazı önemli turizm varlıkları ile bu varlıkların coğrafi özellikleri ve turizm potansiyelleri verilmiştir. Sol sütundaki turizm varlıklarını, sağ sütundaki uygun coğrafi özellikleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kaçkar Dağları ile yayla/dağcılık turizmi potansiyeli yüksek olan alan; Pamukkale ile kalsiyum karbonatça zengin termal kaynakların oluşturduğu traverten alanı; Sümela Manastırı ile Trabzon'da kaya yamacına inşa edilmiş tarihi dini yapı; Göbeklitepe ile Şanlıurfa'daki neolitik döneme ait tapınak alanı eşleşmektedir.

Doğru eşleştirmede Kaçkar Dağları yüksek zirveleri ve alpin çayırlarıyla yayla turizmine; Pamukkale termal kaynakların oluşturduğu karstik birikim şekilleriyle sağlık turizmine; Sümela Manastırı Trabzon'da kaya yamacındaki inanç turizmi yapısına; Göbeklitepe ise Şanlıurfa'daki en eski neolitik tapınak alanına karşılık gelmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Doğu Karadeniz'deki dağlık kütlelerin sunduğu turizm olanaklarını analiz etme.

Kaçkar Dağları'nın yüksek zirveleri, alpin çayırları ve buzul aşınım şekilleri (sirk gölleri vb.) nedeniyle yayla turizmi ve dağcılık için en uygun alan olduğu belirlenir. Bu durum ilk açıklama ile eşleşir.

Yüksek dağlık alanların klimatolojik ve jeomorfolojik özelliklerini turizm türleriyle ilişkilendirmek.

2

Ege Bölgesi'ndeki fay hatlarına bağlı gelişen jeotermal kökenli turizm varlığını inceleme.

Denizli'de yer alan Pamukkale'nin, kalsiyum karbonat içeren sıcak suların yüzeye çıkıp buharlaşmasıyla travertenleri oluşturduğu ve termal/sağlık turizmine hizmet ettiği saptanır. Bu durum ikinci açıklama ile eşleşir.

Jeolojik yapıya bağlı oluşan karstik birikim şekilleri ile turizm potansiyeli arasındaki bağı kurmak.

3

Karadeniz Bölgesi'ndeki beşeri ve kültürel inanç turizm yapılarını belirleme.

Trabzon'un Maçka ilçesinde Karadağ eteklerinde sarp bir kayalığa oyularak yapılan tarihi ve dini yapının Sümela Manastırı olduğu anlaşılır. Bu durum üçüncü açıklama ile eşleşir.

Kültür ve inanç turizmi varlıklarının coğrafi konumunu doğru eşleştirmek.

4

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki prehistorik arkeolojik alanları değerlendirme.

Şanlıurfa sınırları içinde yer alan ve insanlık tarihinin bilinen en eski tapınak kompleksini barındıran arkeolojik sit alanının Göbeklitepe olduğu tespit edilir. Bu durum dördüncü açıklama ile eşleşir.

Dünya kültürel mirası kapsamındaki arkeolojik alanların tarihi ve coğrafi önemini kavramak.

Anahtar Kavram

Türkiye'nin coğrafi özelliklerine (jeolojik yapı, yer şekilleri, iklim) bağlı olarak gelişen turizm çeşitleri ve bu çeşitlere ait sembol niteliğindeki doğal/kültürel turizm varlıklarının dağılışı.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1639Soru →

Servet-i Fünun Dönemi edebi eserlerinin tür, içerik ve nitelik bakımından doğru kavranıp kavranmadığını ölçmeyi amaçlayan bu etkinlikte; sol sütunda verilen yapıtları sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kâbus eseri evlilik ve aile içi ilişkileri ele alan tiyatro açıklamasıyla; Kavgalarım eseri edebi polemikleri içeren eleştiri açıklamasıyla; Hac Yolunda eseri süslü bir dille yazılmış gezi yazısı açıklamasıyla; Hayat ve Kitaplar eseri ise nesnel eleştiri ve edebi portreler içeren açıklamayla eşleşmelidir.

Kâbus tiyatro türünde aile ilişkilerini inceler; Kavgalarım Hüseyin Cahit'in polemiklerini toplar; Hac Yolunda Cenap Şahabettin'in gezi yazısıdır; Hayat ve Kitaplar ise Ahmet Şuayip'in nesnel eleştiri eseridir. Bu eşleşmeler eserlerin tür ve içerik nitelikleriyle birebir örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Tiyatro eserinin belirlenmesi

Kâbus eserinin Halit Ziya Uşaklıgil'e ait realist bir tiyatro eseri olduğu ve aile içi ilişkileri konu edindiği belirlenerek ilk açıklama ile eşleştirilir.

Servet-i Fünun tiyatrosunun temsil gücü zayıf olsa da Kâbus sahne tekniği açısından öne çıkan bir dramdır.

2

Edebi polemiklerin ve eleştiri kitabının belirlenmesi

Kavgalarım eserinin Hüseyin Cahit Yalçın'ın edebi kavgalarını ve Servet-i Fünun savunmasını içerdiği saptanarak ikinci açıklama ile eşleştirilir.

Dönemin en ses getiren eleştiri ve polemik kitabı Hüseyin Cahit'e aittir.

3

Gezi yazısı türündeki öğretici metnin saptanması

Hac Yolunda eserinin Cenap Şahabettin'in seyahat izlenimlerini içeren gezi yazısı olduğu saptanarak üçüncü açıklama ile eşleştirilir.

Cenap Şahabettin gezi yazısı türünde Servet-i Fünun'un en önemli temsilcisidir.

4

Nesnel eleştiri türündeki yapıtın bulunması

Hayat ve Kitaplar eserinin Ahmet Şuayip'in nesnel eleştiri yazılarını barındırdığı belirlenerek dördüncü açıklama ile eşleştirilir.

Ahmet Şuayip, Servet-i Fünun'da sadece eleştiri türüyle ilgilenen ve pozitivist yöntemleri kullanan tek sanatçıdır.

Anahtar Kavram

Servet-i Fünun Dönemi tiyatro, eleştiri ve öğretici metin türündeki canonical eserler ve bunların içerik/tür özellikleri

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 1640Soru →

Aşağıda verilen ülkeleri, günümüzde uyguladıkları nüfus politikaları ve bu politikaların temel gerekçeleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İsveç - Nüfus artış hızını yükseltmeyi hedefleyen politika; Bangladeş - Nüfus artış hızını düşürmeyi hedefleyen politika; Endonezya - Nüfusun niteliğini ve niceliğini iyileştirmeyi hedefleyen politika

İsveç yaşlanan nüfus ve iş gücü açığı nedeniyle nüfus artış hızını yükseltmeye çalışır; Bangladeş hızlı artışın kalkınmayı yavaşlatması sebebiyle nüfus artış hızını azaltmayı hedefler; Endonezya ise nüfusun eğitim ve sağlık kalitesini artırarak niteliğini iyileştirmeyi amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1

Verilen ülkelerin gelişmişlik seviyelerini ve demografik yapılarını belirleyin.

İsveç gelişmiş bir sanayi ülkesidir; Bangladeş nüfus yoğunluğu çok yüksek ve hızlı artan gelişmekte olan bir ülkedir; Endonezya ise nüfusu kalabalık olan ve niteliksel gelişime odaklanan gelişmekte olan bir ülkedir.

Ülkelerin demografik sorunları ve ihtiyaçları, uyguladıkları politikaların temelini oluşturur.

2

Ülkelerin nüfus yapılarına uygun politikaları eşleştirin.

İsveç'in yaşlanan nüfus yapısı nedeniyle doğumları teşvik etmesi, Bangladeş'in aşırı nüfus artışını engellemek için aile planlamasına yönelmesi, Endonezya'nın ise eğitim ve sağlık yatırımlarıyla nüfusun niteliğini artırmayı hedeflemesi gerekir.

Eşleştirmenin doğruluğunu sağlamak için her ülkenin temel demografik hedefini belirlemek gerekir.

Anahtar Kavram

Ülkelerin demografik özelliklerine göre uyguladıkları farklı nüfus politikaları (artırma, azaltma, nitelik ve nicelik yönünden iyileştirme)

Tahmini Süre:2m 0s

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram