Atatürkçülük ve Atatürk İnkılapları

Atatürk Dönemi'nde eğitim ve kültür alanında gerçekleştirilen inkılaplar, çağdaşlaşma ve millî kimliğin inşası yolunda önemli adımlardır.

Aşağıda sol sütunda verilen eğitim-kültür inkılapları ile sağ sütundaki temel amaçlarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Yeni Türk Devleti'nde eğitim alanında gerçekleştirilen en önemli inkılaplardan biri olan 3 Mart 1924 tarihli Tevhid-i Tedrisat Kanunu, çok boyutlu yapısıyla birden fazla Atatürk ilkesinin uygulanmasına katkı sağlamıştır.

Bu kanun kapsamında yer alan;
I. okullarda dinsel eğitime son verilerek müfredatın akılcı ve bilimsel esaslara göre düzenlenmesi,
II. ilköğretimin tüm çocuklar için zorunlu ve devlet okullarında parasız yapılması,
III. yabancı ve azınlık okullarının müfredat ve denetim yönünden Türk devletine bağlanması

uygulamalarının doğrudan ilişkili olduğu Atatürk ilkeleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

1934 yılında kabul edilen 'Efendi, Bey, Paşa Gibi Lakap ve Unvanların Kaldırılmasına Dair Kanun'un gerekçesinde; 'Milletin bireyleri arasında sınıf ve imtiyaz farkı doğuran eski unvanların taşınması, eşitlik esasına dayanan cumhuriyet rejimiyle bağdaşmaz. Kamusal alanda herkesin yalnızca kendi öz adıyla anılması, sınıf esasına dayalı hiyerarşiyi yıkarak vatandaşlık bilincini pekiştirecektir.' ifadelerine yer verilmiştir.

Bu gerekçe doğrultusunda çıkarılan kanunla ilgili;

I. Halkçılık ilkesinin toplumsal eşitlik hedefini doğrudan hayata geçirmeyi amaçladığı,
II. Osmanlı Dönemi'nden miras kalan bazı unvanların yasaklanmasıyla sınıfsız toplum yapısının desteklendiği,
III. Resmi ve hukuki işlemlerde yaşanan kimlik karmaşasına ve bürokratik karışıklıklara kesin çözüm üretildiği

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Cumhuriyet Dönemi'nde millî ve çağdaş bir eğitim sistemi inşa edilirken, ülkedeki tüm eğitim kurumlarının denetim altına alınması ve müfredatlarının bilimsel esaslara göre düzenlenmesi hedeflenmiştir. Bu doğrultuda 1926 yılında kabul edilen Maarif Teşkilatı Hakkında Kanun ile okul açılması devletin iznine bağlanmış ve eğitim kademeleri ile ders programları yeniden düzenlenmiştir.

Buna göre, Maarif Teşkilatı Hakkında Kanun ile gerçekleştirilen düzenlemelerin sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

Atatürk'ün halkçılık ilkesi; kanun önünde eşitliği, sınıf ayrımının reddedilmesini ve devletin halkın refahını yükseltmek için çalışmasını öngörür.

Buna göre, halkçılık ilkesinin toplumsal, ekonomik ve siyasi alanda hayata geçirilmesini sağlayan aşağıdaki inkılapların kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralaması nasıl olmalıdır?

Cumhuriyet'in ilk yıllarında ekonomi alanında gerçekleştirilen bazı düzenlemeler ile bu düzenlemelerin temel amaçları/sonuçları aşağıda verilmiştir. Sol sütundaki gelişmeleri, sağ sütundaki en uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Atatürkçü Düşünce Sistemi'nin temel esasları, Atatürk'ün çeşitli konuşmalarında dile getirdiği görüşler ve uygulamaya koyduğu ilkelerle şekillenmiştir. Aşağıda verilen Atatürk'e ait sözler ile bu sözlerin doğrudan ilişkili olduğu Atatürkçü Düşünce Sistemi'nin temel esaslarını doğru ��ekilde eşleştiriniz.

Mustafa Kemal Atatürk, Kastamonu gezisi sırasında yaptığı bir konuşmada; "Ölülerden yardım dilemek bir uygar toplum için lekedir. Efendiler ve ey millet, biliniz ki, T��rkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler ve mensuplar memleketi olamaz. En doğru, en gerçek tarikat, uygarlık tarikatıdır." demiştir.

Atatürk'ün bu sözleri doğrultusunda gerçekleştirilen tekke, zaviye ve türbelerin kapatılmasına dair kanunun, aşağıdaki hedeflerden hangisine yönelik olduğu söylenebilir?

Cumhuriyet'in ilk yıllarında Türkiye Cumhuriyeti Devleti; savaşlar nedeniyle yıpranmış, nüfusu azalm��ş ve salgın hastalıklarla boğuşan bir toplumsal yapıyı devralmıştır. Bu durum karşısında erken Cumhuriyet Dönemi ekonomi, sağlık ve sosyal politikalarının merkezine 'nüfusu artırma ve koruma' hedefi yerleştirilmiştir. Bu doğrultuda 1920'de Sıhhiye Vekaleti kurulmuş, salgın hastalıklarla mücadele seferberliği başlatılmış ve 1930'da Umumi Hıfzıssıhha Kanunu yürürlüğe konmuştur.

Bu politikalar ve dönemin özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi erken Cumhuriyet Dönemi'nde uygulanan sağlık ve nüfus politikası kapsamındaki gelişmelerden biri olamaz?

Atatürkçü Düşünce Sistemi'nin temel esasları ve bu esaslar doğrultusunda gerçekleştirilen uygulamalarla ilgili;

I. Saltanatın kaldırılmasıyla millî egemenliğin ve halk iradesinin önündeki en önemli siyasi engel ortadan kaldırılmıştır.
II. Kabotaj Kanunu'nun kabul edilmesi, devletçilik ilkesinin doğrudan bir sonucu olup deniz yolu taşımacılığının devlet eliyle yürütülmesini zorunlu kılmıştır.
III. Dört Halife Dönemi'nde halifelerin seçim usulüyle belirlenmesi, modern cumhuriyetçilik ilkesi ve millî egemenlik esasının tarihteki ilk uygulamasıdır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Atatürkçü düşünce sisteminde yer alan ilkeler birbirini tamamlayan ve bir bütün oluşturan dinamik bir yapıya sahiptir. Yeni Türk Devleti'nin çağdaşlaşma sürecinde gerçekleştirilen inkılaplar, birden fazla ilkeyle doğrudan ya da dolaylı olarak ilişkilendirilebilmektedir.

Buna göre;

I. Kabotaj Kanunu'nun kabul edilmesiyle Türk karasularında gemi işletme hakkının yalnızca Türk vatandaşlarına tanınması,
II. Aşar vergisinin kaldırılarak köylünün üzerindeki ekonomik yükün hafifletilmesi ve toplumsal adaletin hedeflenmesi,
III. Şer'iye ve Evkaf Vekaletinin kaldırılarak yerine Diyanet İşleri Başkanlığı ile Vakıflar Genel Müdürlüğünün kurulması

gelişmelerinin öncelikli ve doğrudan ilişkili olduğu Atatürk ilkeleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Cumhuriyet'in ilk yıllarında eğitim ve kültür alanında çağdaş, laik ve millî bir yapı oluşturulması hedeflenmiştir. Bu doğrultuda gerçekleştirilen aşağıdaki inkılap gelişmelerinin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Aşağıda sol sütunda verilen açıklamaları, sağ sütunda yer alan ilgili Atatürk ilkeleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Yeni Türk Devleti'nde toplumsal yapıyı çağdaşlaştırmak, laik ve eşitlikçi bir düzen oluşturmak ve uluslararası ilişkilerdeki aksaklıkları gidermek amacıyla birçok inkılap yapılmıştır. Aşağıdaki sol sütunda verilen inkılapları, sağ sütundaki temel toplumsal amaçlarıyla eşleştiriniz.

Atatürkçü Düşünce Sistemi, Türk milletinin çağdaş uygarlık düzeyine ulaşmasını hedefleyen, birbiriyle uyumlu ilkelerden ve temel esaslardan oluşan dinamik bir bütündür. Bu sistemin unsurları olan bazı temel esaslar ile Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu ve yapılandırılması sürecindeki tarihsel uygulamaların e��leştirilmesi gerekmektedir.

Buna göre, sol sütunda verilen Atatürkçü Düşünce Sistemi'nin temel esaslarını, sağ sütunda verilen ilgili tarihsel uygulamalarla eşleştiriniz.

Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk'ta egemenliğin hiçbir makam veya merci tarafından ulusa devredilemeyeceğini, ulusun bu gücü bizzat kendi eline aldığını belirtmiştir. Bu doğrultuda 1 Kasım 1922'de saltanat kaldırılmış, ancak hilafet makamının varlığı bir süre daha korunmuştur. Daha sonra Cumhuriyet ilan edilmiş ve 3 Mart 1924'te ise halifelik kaldırılarak siyasi yapının laikleşmesi yönünde nihai bir adım atılmıştır.

Bu tarihsel süreç ve inkılapların uygulanış yöntemi dikkate alındığında, siyasi alanda gerçekleştirilen düzenlemelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Atatürkçü Düşünce Sistemi'nin temel esaslarını yansıtan sol sütundaki tarihî sözleri, bu sözlerin doğrudan hedeflediği sağ sütundaki açıklamalarla eşleştiriniz.

Atatürkçü Düşünce Sistemi; dogmalara dayanmayan, kaynağını akıl ve bilimden alan, Türk milletinin ihtiyaçlarından doğmuş dinamik bir dünya görüşüdür. Bu sistemin en önemli özelliği, zamana göre kendini güncelleyebilmesi ve durağan bir yapıya sahip olmamasıdır.

Buna göre Atatürkçü Düşünce Sistemi'nin;

I. Laikliğin bir gereği olan akılcılık ve bilimsellik esasına dayanması,
II. Millî egemenliğin tek bir zümre yerine tüm ulusa ait olduğunu kabul etmesi,
III. İnkılapçılık ilkesi doğrultusunda çağın gereksinimlerini karşılamayan kurumları kaldırması

özelliklerinden hangileri bu sistemin doğrudan "dinamik ve yenilikçi" bir nitelik kazanmasında etkilidir?

Atatürk Dönemi’nde gerçekleştirilen toplumsal inkılaplar; toplumsal yapıda eşitliği sağlamayı, sınıf bilincini ortadan kaldırmayı ve bireyler arasında imtiyaz (ayrıcalık) ifade eden durumları sonlandırmayı amaçlamıştır.

Buna göre, aşağıdaki düzenlemelerden hangisinin doğrudan bu amaç doğrultusunda gerçekleştirildiği savunulamaz?

3 Mart 1924 tarihinde kabul edilen kanunlarla Halifelik kaldırılmış, Şeriye ve Evkaf Vekaleti ile Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekaleti lağvedilmiştir. Aynı gün kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitim öğretim birleştirilmiştir.

Bu inkılapların birlikte gerçekleştirilmesiyle yeni devlet düzeninde aşağıdakilerden hangisinin doğrudan engellenmek istendiği savunulabilir?