Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi

Yumuşama (Detente) Dönemi ve bu dönemde gerçekleşen bölgesel ile küresel diplomatik gelişmeler dikkate alındığında, aşağıdaki olayların kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra İtalya'da ortaya çıkan, Benito Mussolini liderliğinde örgütlenen ve 'Kara Gömlekliler' olarak bilinen milis gücünün desteğiyle iktidara gelen totaliter ideoloji aşağıdakilerden hangisidir?

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin (SSCB) son devlet başkanı Mihail Gorbaçov tarafından uygulanan, ülkedeki siyasi ve toplumsal hayatın daha demokratik ve şeffaf hale getirilmesini amaçlayan, Türkçe karşılığı "açıklık" olan reform politikası aşağıdakilerden hangisidir?

İkinci Dünya Savaşı'nın ardından Sovyetler Birliği'nin yayılmacı politikalarına karşı Batı Bloku ile ilişkilerini geliştirmek isteyen Türkiye, hem ulusal güvenliğini korumak hem de bu blokun bir parçası olmak adına çeşitli askeri ve diplomatik girişimlerde bulunmuştur.

Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'nin bu amaç doğrultusunda Soğuk Savaş Dönemi'nde attığı adımlardan biri değildir?

Aşağıda verilen bağımsızlığını kazanan Türk Cumhuriyetleri liderleri ile bu liderlerin kurucu cumhurbaşkanı oldukları devletleri eşleştiriniz.

İkinci Dünya Savaşı sürecinde Türkiye'de uygulanan iç politika tedbirleri ile dış politikadaki diplomatik geli��meleri ilgili açıklamalarıyla eşleştiriniz.

1971 yılında ABD masa tenisi takımının Pekin'i ziyaret etmesiyle başlayan ve 'Ping-Pong Diplomasisi' olarak bilinen yakınlaşma süreci, Washington ile Pekin arasındaki buzları eritirken Sovyetler Birliği (SSCB) yönetiminde ciddi bir güvenlik endişesine yol açmıştır. SSCB, bu iki gücün kendisine karşı ortak bir cephe oluşturmasını engellemek amacıyla ABD ile olan gerginliği azaltma yoluna gitmiştir.

Bu durumun, Yumuşama Dönemi'nin gelişim sürecinde aşağıdakilerden hangisine doğrudan zemin hazırladığı savunulabilir?

1990'lı yıllardan itibaren hız kazanan küreselleşme süreci, çevre sorunlarının da küresel ölçekte ele alınmasını zorunlu kılmıştır. Bu doğrultuda, küresel ısınma ve iklim değişikliği ile mücadele amacıyla sera gazı salınımlarını azaltmayı hedefleyen ve 1997 yılında imzalanan uluslararası belge aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye, İkinci Dünya Savaşı'nın fiilen sona ermek üzere olduğu 23 Şubat 1945'te Almanya ve Japonya'ya resmen savaş ilan etmiştir. Türkiye'nin savaşın son günlerinde aldığı bu kararın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

İkinci Dünya Savaşı'nın ardından Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin (SSCB) Türkiye üzerindeki toprak ve Boğazlar'da üs talepleri, Türk dış politikasının yönünü belirlemesinde kritik bir rol oynamıştır. Bu tehdit karşısında güvenlik arayışına giren Türkiye, dış ilişkilerini Batı Bloku ile yakınlaşma temeli üzerine inşa etmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin Soğuk Savaş Dönemi'nde Batı Bloku ile bütünleşmek ve güvenlik ittifaklarına dahil olmak amacıyla gerçekleştirdiği faaliyetlerden biri değildir?

1973 Yom Kippur Savaşı'ndan sonra ABD Dışişleri Bakanı Henry Kissinger'ın yürüttüğü "Mekik Diplomasisi" sonucunda Mısır ile İsrail arasındaki ilişkilerde yumuşama yaşanmış ve nihayetinde 1978 yılında ABD başkanının arabuluculuğunda Camp David Antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşma ile Mısır, İsrail'i resmen tanıyan ilk Arap devleti olmuştur.

Buna göre, Camp David Antlaşmas��'nın Yumuşama Dönemi'nde Orta Doğu'daki güç dengeleri ve Soğuk Savaş bloklaşması üzerindeki etkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

İkinci Dünya Savaşı sürecinde Türkiye'de yaşanan aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Soğuk Savaş Dönemi'nde Doğu ve Batı bloklarının şekillenmesinde etkili olan aşağıdaki gelişmeleri, kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Doğu ve Batı blokları arasında silah kontrolünü ve nükleer savaş riskini azaltmayı amaçlayan Yumuşama Dönemi diplomatik girişimleri, 1970'lerin sonlarında yaşanan bölgesel çatışmalar ve doğrudan askeri müdahaleler nedeniyle sekteye uğramıştır.

Bu doğrultuda, ABD ve SSCB arasında imzalanmasına rağmen SSCB'nin gerçekleştirdiği askeri müdahale sonucu ABD Senatosu tarafından onaylanmayan antlaşma ve bu duruma yol açan askeri gelişme aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Sovyetler Birliği’nin dağılma sürecinde Türk cumhuriyetleri bağımsızlıklarını ilan ederken hem kendi iç dinamikleriyle mücadele etmiş hem de uluslararası alanda yeni diplomatik ve siyasi ortaklıklar kurmaya çalışmışlardır. Bu süreçte cumhuriyetlerin kurucu liderleri ve yürüttükleri politikalar, yeni devletlerin uluslararası sistemle entegrasyonunda belirleyici olmuştur.

Buna göre, SSCB'nin dağılmasıyla bağımsızlığını kazanan Türk cumhuriyetleri ve bu süreçte yaşanan diplomatik gelişmelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Yumuşama Dönemi'nde (Detente) yaşanan bölgesel çatışmaları, diplomatik yakınlaşmaları ve silahsızlanma çabalarını analiz etmek amacıyla sol sütunda verilen tarihsel gelişmeleri, sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

1962 yılında yaşanan Küba Buhranı, Doğu ve Batı bloklarını nükleer bir savaşın eşiğine getirmiştir. Bu krizin ardından iki süper güç, benzer gerginliklerin kontrolden çıkmasını önlemek amacıyla ilişkileri yumuşatma sürecine (Detant) girmiştir.

Buna göre, Küba Buhranı'nın hemen ardından ABD ve SSCB liderleri arasında kriz anlarında doğrudan ve hızlı iletişimi sağlamak amacıyla atılan ilk somut adım aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıda verilen yeni bağımsız Türk cumhuriyetlerini ve liderlerini, bağımsızlık süreçlerinde öne çıkan en belirgin tarihi gelişme, sorun veya politikalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Doğu ve Batı blokları arasındaki ilişkileri yumuşatmak ve güvenlik, iş birliği ile insan hakları konularında ortak standartlar belirlemek amacıyla 1975 yılında Helsinki Nihai Senedi imzalanmıştır. Bu senedin imzalanması, Yumuşama Dönemi'nin diplomatik zirvesi olarak kabul edilmektedir.

Buna göre, Helsinki Nihai Senedi'nin getirdiği 'devletlerin egemen eşitliği, toprak bütünlüğü ve iç işlerine karışmama' gibi ilkelerin kısa süre içinde ihlal edildiğinin en somut kanıtı olarak aşağıdaki gelişmelerden hangisi gösterilebilir?

8 Aralık 1991 tarihinde Rusya Federasyonu, Ukrayna ve Beyaz Rusya liderleri Brest şehri yakınlarında bir araya gelerek Minsk Anlaşması’nı imzalamış ve Bağımsız Devletler Topluluğu’nun (BDT) kurulduğunu ilan etmişlerdir. Ancak Slav kökenli bu üç cumhuriyetin kendi aralarında aldığı bu karar, kurucu sürecin dışında bırakılan Orta Asya Türk cumhuriyetlerinde derin bir güvensizlik ve dışlanma kaygısı doğurmuştur. Yaşanan bu diplomatik krizin aşılması amacıyla Kazakistan’ın ev sahipliğinde toplanan liderler, topluluğun kapsayıcılığını artıran yeni bir adım atmışlardır.

Bu tarihsel süreç doğrultusunda, Orta Asya Türk cumhuriyetlerinin de BDT’nin kurucu üyeleri arasında eşit statüde yer almasını sağlayan ve Sovyetler Birliği’nin hukuken sona erdiğini tescilleyen uluslararası gelişme aşağıdakilerden hangisidir?