Soru

Zorluk: Çok zorHız ve Hareket Problemleri

Bir kargo firması, AA ve BB istasyonları arasındaki paket gönderimini havadan sabit hızla uçan bir drone ile gerçekleştirmektedir. Rüzgarsız bir günde bu drone, AA istasyonundan BB istasyonuna gidip hiç beklemeden geri dönmüştür. Bu gidiş-dönüş yolculuğu toplam 9696 dakika sürmüştür. Ertesi gün, AA istasyonundan BB istasyonuna doğru saatte 3030 km sabit hızla esen rüzgarlı bir havada, drone aynı sabit hızla AA'dan BB'ye gitmiş ve hiç beklemeden AA istasyonuna geri dönmüştür. Rüzgarlı gündeki bu gidiş-dönüş yolculuğu ise toplam 150150 dakika sürmüştür. Buna göre, iki istasyon arasındaki uzaklık kaç kilometredir?

  1. A
    27
  2. B
    36
  3. 40Cevap
  4. D
    45
  5. E
    48

Cevap

İki istasyon arasındaki uzaklık 40 kilometredir.
Doğru cevap olan 40, drone'un durgun sudaki hızının (5050 km/sa) bulunması ve bu değerin durgun havadaki tek yönlü süre olan 0.80.8 saat ile çarpılması sonucunda elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Rüzgarsız havada drone'un A ve B istasyonları arasındaki gidiş-dönüş süresini saat cinsine çevirerek hız ve mesafe arasındaki ilişkiyi kurmak.
T0=96 dakika=9660 saat=1.6 saatT_0 = 96\text{ dakika} = \frac{96}{60}\text{ saat} = 1.6\text{ saat} olur. Gidiş-dönüş toplam yolu 2d2d olduğuna göre, drone'un durgun sudaki hızı vv olmak üzere: 2d=v1.6    d=0.8v2d = v \cdot 1.6 \implies d = 0.8v elde edilir.
Rüzgarsız havada drone'un hızı gidiş ve dönüşte aynıdır.
2
Rüzgarlı havada gidiş ve dönüş sürelerini belirlemek ve toplam süreye eşitlemek.
Tw=150 dakika=15060 saat=2.5 saatT_w = 150\text{ dakika} = \frac{150}{60}\text{ saat} = 2.5\text{ saat} olur. Drone gidişte rüzgarı arkasına aldığından hızı v+30v+30, dönüşte ise rüzgara karşı uçtuğundan hızı v30v-30 olur. Buradan: dv+30+dv30=2.5\frac{d}{v+30} + \frac{d}{v-30} = 2.5 denklemi elde edilir.
Drone rüzgar yönünde hızlanır, rüzgara karşı ise yavaşlar.
3
İlk adımdaki d=0.8vd = 0.8v ifadesini ikinci adımdaki denklemde yerine koyarak drone'un durgun sudaki hızını çözmek.
0.8vv+30+0.8vv30=2.5    0.8v(2vv2900)=2.5    1.6v2v2900=2.5    1.6v2=2.5v22250    0.9v2=2250    v2=2500    v=50 km/sa\frac{0.8v}{v+30} + \frac{0.8v}{v-30} = 2.5 \implies 0.8v \left( \frac{2v}{v^2-900} \right) = 2.5 \implies \frac{1.6v^2}{v^2-900} = 2.5 \implies 1.6v^2 = 2.5v^2 - 2250 \implies 0.9v^2 = 2250 \implies v^2 = 2500 \implies v = 50\text{ km/sa} bulunur.
Değişkenleri yerine koyarak tek bilinmeyenli ikinci dereceden denklemi çözmek.
4
Bulunan hız değerini kullanarak mesafeyi hesaplamak.
d=0.8v    d=0.850=40 kmd = 0.8v \implies d = 0.8 \cdot 50 = 40\text{ km} olarak bulunur.
Durgun sudaki hız ve süre ilişkisini kullanarak tek yönlü mesafeyi belirlemek.

Anahtar Kavram

Rüzgar veya akıntı gibi dış etkenlerin bulunması durumunda ortalama hız, gidiş ve dönüş hızlarının aritmetik ortalamasına eşit değildir. Toplam yolun toplam süreye bölünmesiyle bulunur.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla