Soru

Zorluk: Çok zorParçalı Fonksiyonlar

Gerçel sayılar kümesi üzerinde tanımlı bir ff fonksiyonu

f(x)={x+3,x<1 ise−(x−3)2+a,x≥1 isef(x) = \begin{cases} x + 3, & x < 1 \text{ ise} \\ -(x-3)^2 + a, & x \geq 1 \text{ ise} \end{cases}

biçiminde tanımlanıyor.

(f∘f)(x)=a(f \circ f)(x) = a eşitliğini sağlayan yalnızca 3 farklı xx gerçel sayısı olduğuna göre, aa tam sayısının alabileceği farklı değerlerin toplamı kaçtır?

  1. A
    15
  2. B
    18
  3. 22Cevap
  4. D
    25
  5. E
    27

Cevap

Doğru yanıt 22'dir. f(f(x))=af(f(x)) = a denkleminin 3 farklı kökü olması için 4≤a≤74 \leq a \leq 7 olmalıdır. Bu aralıktaki aa tam sayıları 4,5,6,74, 5, 6, 7 olup toplamları 2222'dir.
Doğru yanıt olan 22 değeri, f(f(x))=af(f(x)) = a denkleminin 3 farklı gerçel kökü olmasını sağlayan 4≤a≤74 \leq a \leq 7 koşulundaki 4,5,6,74, 5, 6, 7 tam sayılarının toplamıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Bileşke fonksiyon tanımını kullanarak denklemi düzenleme
f(f(x))=af(f(x)) = a denklemi elde edilir. Burada f(x)=yf(x) = y dönüşümü yapılarak öncelikle f(y)=af(y) = a denklemi çözülür.
Bileşke fonksiyon işlemlerini adım adım çözmek amacıyla içteki ifadeye yeni bir değişken atanır.
2
f(y)=af(y) = a denkleminin köklerini parçalı tanıma göre bulma
y<1y < 1 için y+3=a  ⟹  y=a−3y + 3 = a \implies y = a - 3 (bu kökün geçerli olması için a<4a < 4 olmalı). y≥1y \geq 1 için −(y−3)2+a=a  ⟹  (y−3)2=0  ⟹  y=3-(y-3)^2 + a = a \implies (y-3)^2 = 0 \implies y = 3 (daima geçerli çünkü 3≥13 \geq 1).
Değişkenin tanım aralıklarına göre hangi koşullarda kök oluşturabileceği incelenir.
3
aa parametresinin durumlarına göre kök sayılarını analiz etme
a≥4a \geq 4 durumunda tek geçerli ara değer y=3y = 3 olur. f(x)=3f(x) = 3 denkleminin çözümü: x<1  ⟹  x=0x < 1 \implies x = 0 (1 kök) ve x≥1  ⟹  −(x−3)2+a=3  ⟹  (x−3)2=a−3x \geq 1 \implies -(x-3)^2 + a = 3 \implies (x-3)^2 = a - 3. Bu ikinci kısmın iki farklı gerçel kökü olması ve köklerin ≥1\geq 1 kalması için 3−a−3≥1  ⟹  a≤73 - \sqrt{a-3} \geq 1 \implies a \leq 7 olmalıdır. Dolayısıyla 4≤a≤74 \leq a \leq 7 aralığında toplamda 3 kök (x1=0x_1 = 0, x2=3−a−3x_2 = 3 - \sqrt{a-3}, x3=3+a−3x_3 = 3 + \sqrt{a-3}) elde edilir. a<4a < 4 durumunda ise y=a−3y = a-3 ve y=3y = 3 olmak üzere iki farklı değer oluşur ve toplam kök sayısı 3'ten farklı olur.
Köklerin tanım kümelerine uygunluğunu denetleyerek tam olarak 3 kök sağlayan aralık belirlenir.
4
aa tam sayılarının toplamını hesaplama
aa tam sayısı 4,5,6,74, 5, 6, 7 değerlerini alabilir. Toplamları 4+5+6+7=224 + 5 + 6 + 7 = 22 olur.
Koşulu sağlayan tüm tam sayılar toplanarak nihai sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Parçalı fonksiyonlarda değer bulma ve bileşke fonksiyon denklemlerinin çözümü
Bu soruyu puanla