Soru

Zorluk: ZorEş Baskınlık ve Eksik Baskınlık

Aşağıda verilen kalıtım çaprazlamaları ile bu çaprazlamalar sonucunda oluşabilecek yavru döllerin fenotip/genotip özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Homozigot kırmızı çiçekli akşamsefası (CRCRC^R C^R) ile pembe çiçekli akşamsefası (CRCWC^R C^W) bitkilerinin çaprazlanmasıYavruların %50\%50 olasılıkla eksik baskın (pembe), %50\%50 olasılıkla ise homozigot baskın (kırmızı) fenotipte olması
  • Heterozigot MNMN kan grubuna sahip iki bireyin çaprazlanmasıYavruların 1:2:11:2:1 oranında üç farklı fenotipte (MM, MNMN ve NN) ortaya çıkması
  • ABAB kan grubuna sahip bir anne ile OO kan grubuna sahip bir babanın çaprazlanmasıYavruların tamamının heterozigot olması ve %50\%50 olasılıkla AA, %50\%50 olasılıkla BB kan grubunda olması
  • Homozigot AA kan grubuna sahip bir birey ile homozigot BB kan grubuna sahip bir bireyin çaprazlanmasıYavruların tamamının (%100\%100) eş baskın fenotipte (ABAB kan grubu) ve heterozigot genotipte olması

Cevap

Homozigot kırmızı akşamsefası ile pembe akşamsefası çaprazlaması %50\%50 pembe, %50\%50 kırmızı fenotip verir; heterozigot MNMN çaprazlaması 1:2:11:2:1 oranında MM, MNMN, NN fenotipleri verir; ABAB ve OO çaprazlaması %50\%50 AA, %50\%50 BB heterozigot yavrular verir; homozigot AA ve homozigot BB çaprazlaması ise %100\%100 ABAB fenotipinde heterozigot yavrular verir.
Verilen çaprazlamalar eş baskınlık ve eksik baskınlık kurallarına göre yapıldığında: akşamsefası bitkisinde kırmızı ve pembe çiçek çaprazlanması %50\%50 pembe, %50\%50 kırmızı fenotip verir; heterozigot MNMN çaprazlaması 1:2:11:2:1 oranında MM, MNMN, NN fenotipleri verir; ABAB ve OO kan grubu çaprazlaması %50\%50 AA, %50\%50 BB heterozigot yavrular verir; homozigot AA ve homozigot BB çaprazlaması ise %100\%100 ABAB fenotipinde heterozigot yavrular verir.

Adım Adım Çözüm

1
Eksik baskınlık kalıtımına göre akşamsefası çaprazlamasını yapınız.
CRCR×CRCW12CRCR (kırmızı)+12CRCW (pembe)C^R C^R \times C^R C^W \rightarrow \frac{1}{2} C^R C^R\text{ (kırmızı)} + \frac{1}{2} C^R C^W\text{ (pembe)} genotip ve fenotipleri elde edilir.
Bitkilerde çiçek rengi eksik baskın olduğundan homozigot kırmızı ile heterozigot pembenin çaprazlanması eşit oranda kırmızı ve pembe fenotip oluşturur.
2
Eş baskın MNMN kan grubu çaprazlamasını yapınız.
LMLN×LMLN14LMLM (M)+12LMLN (MN)+14LNLN (N)L^M L^N \times L^M L^N \rightarrow \frac{1}{4} L^M L^M\text{ (M)} + \frac{1}{2} L^M L^N\text{ (MN)} + \frac{1}{4} L^N L^N\text{ (N)} elde edilir. Fenotip ayrışım oranı 1:2:11:2:1 olur.
Eş baskınlıkta heterozigot bireylerin kendileştirilmesi sonucu hem genotip hem de fenotip ayrışım oranları her zaman 1:2:11:2:1 olarak gerçekleşir.
3
ABAB ve OO kan gruplu bireylerin çaprazlanmasını analiz ediniz.
IAIB×IOIO12IAIO (A kan grubu)+12IBIO (B kan grubu)I^A I^B \times I^O I^O \rightarrow \frac{1}{2} I^A I^O\text{ (A kan grubu)} + \frac{1}{2} I^B I^O\text{ (B kan grubu)} elde edilir.
Anne ve babadan gelen alellerin kombinasyonu sonucu oluşan yavruların tamamı heterozigot genotiptedir ve fenotipik olarak eşit olasılıkla AA veya BB grubundandır.
4
Homozigot AA ve homozigot BB çaprazlamasını gerçekleştiriniz.
IAIA×IBIB%100IAIB (AB kan grubu)I^A I^A \times I^B I^B \rightarrow \%100 I^A I^B\text{ (AB kan grubu)} genotipi elde edilir.
Homozigot iki farklı eş baskın fenotipin çaprazlanmasıyla oluşacak yavruların tamamı heterozigot ve eş baskın fenotipte olur.

Anahtar Kavram

Eş baskınlık ve eksik baskınlık kalıtım modellerinde genotip ve fenotip ayrışım oranlarının analizi.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla