Kalıtımda mendelyan olmayan kalıtım tiplerinden olan eş baskınlık (kodominans) ve eksik ba… — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi)

Kalıtımda mendelyan olmayan kalıtım tiplerinden olan eş baskınlık (kodominans) ve eksik baskınlık ile ilgili bazı tanımlar ve özellikler aşağıda verilmiştir. Buna göre, sol sütunda verilen açıklamaları sağ sütundaki kavram veya durumlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Heterozigot bireyin, her iki alelin de fenotipik özelliğini birlikte ve eşit düzeyde göstermesi durumuEş baskınlık olarak tanımlanır; insanlardaki $AB$ ve $MN$ kan grupları bu durumun en bilinen örneklerindendir.
Heterozigot bireyin, ebeveynlerinin fenotiplerinden farklı olarak bu iki fenotip arasında yer alan yeni bir ara fenotip sergilemesi durumuEksik baskınlık olarak tanımlanır; kırmızı ve beyaz çiçekli akşamsefası bitkilerinin çaprazlanması sonucu pembe çiçekli bitkilerin oluşması bu duruma örnektir.
Eş baskınlık veya eksik bask��nlık gösteren karakterler bakımından heterozigot iki bireyin çaprazlanması ( $MN \times MN$ veya $C^K C^B \times C^K C^B$ )Yavru döllerde fenotip ve genotip ayrışım oranlarının birbirine eşit ve $1:2:1$ şeklinde gerçekleşmesine yol açar.

Cevap

Eş baskınlık tanımı insanlardaki

AB

MN

kan grupları ile; eksik baskınlık tanımı akşamsefası bitkisinde pembe çiçek oluşumu ile; heterozigot iki bireyin çaprazlanması ise

1:2:1

oranında fenotip ve genotip ayrışımı ile eşleşir.

Doğru eşleştirmede; heterozigot bireyin her iki fenotipi birlikte göstermesi eş baskınlık ve

AB

MN

kan grupları ile; ara fenotip oluşturması eksik baskınlık ve akşamsefası örneği ile; heterozigot iki bireyin çaprazlanması ise fenotip ve genotip oranlarının

1:2:1

olarak eşit çıkması ile eşleşir.

Adım Adım Çözüm

Eş baskınlık kavramının ve örneklerinin belirlenmesi

Heterozigot bireyin her iki alelin özelliğini de fenotipte tam ve bağımsız olarak göstermesi durumunun eş baskınlık olduğu ve

AB

MN

kan gruplarının buna örnek teşkil ettiği tespit edilir.

Mendel genetiğinden sapma gösteren bu kalıtım biçiminde aleller birbirine baskın gelemediğinden her ikisi de doğrudan gözlenebilir.

Eksik baskınlık kavramının ve örneklerinin belirlenmesi

Heterozigot bireyin ebeveynlerden farklı, yeni bir ara fenotip oluşturması durumunun eksik baskınlık olduğu ve akşamsefasındaki kırmızı-beyaz çaprazlamasından pembe çiçek elde edilmesiyle örneklendiği belirlenir.

Aleller birbirinin etkisini tam olarak bastıramadığından ortaya çıkan fenotip her iki homozigot durumun karışımı olan ara fenotiptir.

Heterozigot çaprazlama oranlarının analiz edilmesi

Eş baskın veya eksik baskın iki heterozigot bireyin çaprazlanması durumunda (

MN \times MN

veya

C^K C^B \times C^K C^B

) fenotip ve genotip oranlarının

1:2:1

olarak gerçekleştiği hesaplanır.

Her iki durumda da heterozigot genotip (

MN

veya

C^K C^B

) kendine özgü bir fenotip sergilediği için fenotip ayrışım oranı genotip ayrışım oranına (

1:2:1

) tam olarak eşit olur.

Anahtar Kavram

Eş baskınlık ve eksik baskınlıkta heterozigot bireylerin fenotipik yansıması ve bu durumların çaprazlama oranlarına etkisi.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru