Soru

Zorluk: OrtaEş Baskınlık ve Eksik Baskınlık

Akşamsefası (MirabilisMirabilis jalapajalapa) bitkisinde çiçek rengini belirleyen kırmızı (KK) ve beyaz (BB) renk alelleri arasında eksik baskınlık görülür ve heterozigotlar pembe (KBKB) çiçeklidir. Tohum şekli bakımından ise düz tohum aleli (DD), buruşuk tohum aleline (dd) tam baskındır. Pembe çiçekli ve heterozigot düz tohumlu iki bitkinin çaprazlanması sonucu oluşacak oğul döllerle (F1F_1) ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? (Genler bağımsızdır.)

  1. A
    Oğul döllerde ortaya çıkabilecek fenotip çeşidi sayısı 66'dır.
  2. B
    Oğul döllerde ortaya çıkabilecek genotip çeşidi sayısı 99'dur.
  3. Kırmızı çiçekli ve heterozigot düz tohumlu bir bitkinin oluşma olasılığı 14\frac{1}{4}'tür.Cevap
  4. D
    Pembe çiçekli ve düz tohumlu bir bitkinin oluşma olasılığı 38\frac{3}{8}'dir.
  5. E
    Beyaz çiçekli ve buruşuk tohumlu bir bitkinin oluşma olasılığı 116\frac{1}{16}'dır.

Cevap

Kırmızı çiçekli ve heterozigot düz tohumlu bir bitkinin oluşma olasılığının 14\frac{1}{4} olduğunu belirten ifade yanlıştır; bu olasılık 18\frac{1}{8} olmalıdır.
Kırmızı çiçekli (KKKK) olma olasılığı 14\frac{1}{4} olup, heterozigot düz tohumlu (DdDd) olma olasılığı ise 12\frac{1}{2}'dir. Bu iki bağımsız olasılığın birlikte gerçekleşme olasılığı 14×12=18\frac{1}{4} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{8} olmalıdır. Dolayısıyla, bu kombinasyonun olasılığını 14\frac{1}{4} olarak belirten ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Çiçek rengi karakteri yönüyle çaprazlama yaparak olasılıkları belirleme.
Pembe çiçekli iki akşamsefası bitkisinin çaprazlanması (KB×KBKB \times KB) sonucunda F1F_1 dölünde genotip ve fenotip oranları şu şekilde bulunur: 14\frac{1}{4} Kırmızı (KKKK), 24\frac{2}{4} (yani 12\frac{1}{2}) Pembe (KBKB), 14\frac{1}{4} Beyaz (BBBB). Fenotip çeşidi sayısı 33, genotip çeşidi sayısı 33'tür.
Eksik baskınlıkta heterozigot genotip ara fenotip oluşturduğundan fenotip çeşidi sayısı ve oranları genotip çeşidi sayısı ve oranlarına eşittir.
2
Tohum şekli karakteri yönüyle çaprazlama yaparak olasılıkları belirleme.
Heterozigot düz tohumlu iki bitkinin çaprazlanması (Dd×DdDd \times Dd) sonucunda genotip oranları 14\frac{1}{4} DDDD, 12\frac{1}{2} DdDd, 14\frac{1}{4} dddd olarak bulunur. Fenotip oranları ise 34\frac{3}{4} Düz tohumlu (DD-) ve 14\frac{1}{4} Buruşuk tohumlu (dddd) şeklindedir. Fenotip çeşidi sayısı 22, genotip çeşidi sayısı 33'tür.
Tohum şekli karakterinde tam baskınlık söz konusudur; homozigot baskın ve heterozigot genotipler dış görünüşte aynı fenotipi (düz) gösterir.
3
Bağımsız genlerin olasılık kurallarını uygulayarak fenotip/genotip çeşitlerini ve kombine olasılıkları hesaplama.
Toplam fenotip çeşidi: 3×2=63 \times 2 = 6. Toplam genotip çeşidi: 3×3=93 \times 3 = 9. Kırmızı çiçekli (KKKK) olma olasılığı (14\frac{1}{4}) ile heterozigot düz tohumlu (DdDd) olma olasılığının (12\frac{1}{2}) çarpımı: 14×12=18\frac{1}{4} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{8}'dir.
Genleri bağımsız olan farklı karakterlerin birlikte ortaya çıkma olasılığı, her bir karakterin tek tek gerçekleşme olasılıklarının çarpılmasıyla hesaplanır.

Anahtar Kavram

Eksik baskınlık ve tam baskınlık gösteren karakterlerin dihibrit çaprazlama olasılık hesabı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla