Soru

Zorluk: ZorFaktöriyel Kavramı
x=15!+14!16x = \frac{15! + 14!}{16}
y=13!15y = 13! \cdot 15
z=16!15!240z = \frac{16! - 15!}{240}

olmak üzere; xx, yy ve zz sayılarını küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

  1. 1zz
  2. 2xx
  3. 3yy

Cevap

Sayıların doğru sıralaması küçükten büyüğe doğru z < x < y şeklindedir.
Tüm sayılar 14!14! ortak çarpanı parantezinde yazıldığında, katsayılar sırasıyla zz için 1516\frac{15}{16}, xx için 11, yy için ise 1514\frac{15}{14} olarak bulunur. Bu katsayılar arasında 1516<1<1514\frac{15}{16} < 1 < \frac{15}{14} ilişkisi bulunduğundan, doğru sıralama küçükten büyüğe doğru z < x < y olur.

Adım Adım Çözüm

1
xx sayısını ortak çarpan parantezine alarak sadeleştiriniz.
x=14!(15+1)16=14!1616=14!x = \frac{14! \cdot (15 + 1)}{16} = \frac{14! \cdot 16}{16} = 14!
Pay kısmındaki ardışık faktöriyelleri küçük olan terimin (14!14!) parantezine alarak paydadaki terimle sadeleştirdik.
2
yy sayısını 14!14! terimi cinsinden ifade ediniz.
y=13!15=14!1415=151414!y = 13! \cdot 15 = \frac{14!}{14} \cdot 15 = \frac{15}{14} \cdot 14!
14!=1413!14! = 14 \cdot 13! özdeşliğini kullanarak 13!13! yerine 14!14\frac{14!}{14} yazdık ve karşılaştırma için ortak bir taban elde ettik.
3
zz sayısını sadeleştirip 14!14! cinsinden ifade ediniz.
z=15!(161)240=15!15240=15!16=1514!16=151614!z = \frac{15! \cdot (16 - 1)}{240} = \frac{15! \cdot 15}{240} = \frac{15!}{16} = \frac{15 \cdot 14!}{16} = \frac{15}{16} \cdot 14!
Pay kısmını 15!15! parantezine alarak paydadaki 240240 ile sadeleştirdik, ardından elde edilen 15!15! ifadesini 1514!15 \cdot 14! şeklinde açtık.
4
Ende edilen 14!14! katsayılarını rasyonel sayılarda sıralama kurallarına göre karşılaştırınız.
1516<1<1514\frac{15}{16} < 1 < \frac{15}{14} olduğundan z<x<yz < x < y sıralaması elde edilir.
14!14! değeri pozitif bir tam sayı olduğundan, katsayısı küçük olan ifade en küçük, katsayısı büyük olan ifade ise en büyüktür.

Anahtar Kavram

Faktöriyelli ifadelerde büyük terimleri küçük terimler cinsinden yazıp ortak paranteze alma ve rasyonel katsayılar yardımıyla sıralama yapma.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla