All practice questions

2563 questions

Question 2001Question

Zeigarnik etkisi, insanların tamamlanmamış ya da kesintiye uğramış işleri, tamamlanmış olanlara kıyasla daha kolay ve net bir biçimde hatırlama eğilimini ifade eden psikolojik bir olgudur. 1920'li y��llarda Rus psikolog Bluma Zeigarnik tarafından ortaya konan bu kavram, insan zihninin yarım kalan durumlara karşı özel bir duyarlılık geliştirdiğini savunur. Zeigarnik, bir restoranda garsonların henüz ödenmemiş siparişleri detaylarıyla hatırlarken, hesap kapandıktan hemen sonra bu bilgileri tamamen unuttuklarını gözlemlemiştir. Laboratuvar ortamında yapılan deneyler de bu durumu desteklemiş; katılımcıların yar��da kesilen görevleri, tamamlamalarına izin verilen görevlere göre yaklaşık iki kat daha fazla hatırladıklarını ortaya koymuştur. Bilim insanları bu durumu, tamamlanmayan görevlerin zihinde bilişsel bir gerilim yaratması ve bu gerilimin ancak iş bittiğinde ortadan kalkmasıyla açıklar. Günümüzde bu eğilim; dizi bölümlerinin en heyecanlı yerde bitirilmesinden dijital oyun tasarımlarına kadar geniş bir yelpazede, kullanıcı ilgisini sürekli kılmak amacıyla etkin biçimde kullanılmaktadır.

Bu parçadan Zeigarnik etkisiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Show answer & explanation

Answer: Bireylerin görevleri tamamlama sürelerinin, işlerin zorluk derecesine göre değişkenlik gösterdiğine

Answer

Bireylerin görevleri tamamlama sürelerinin, işlerin zorluk derecesine göre değişkenlik gösterdiği
Doğru cevap, bireylerin görevleri tamamlama sürelerinin işlerin zorluk derecesine göre değiştiğini savunan yargıdır. Paragrafta Zeigarnik etkisinin işlerin hatırlanma düzeyi üzerindeki etkisi açıklanmış ancak işlerin tamamlanma süreleri veya bu sürelerin işin zorluğuyla olan ilişkisine dair herhangi bir bilgiye ya da çıkarıma yer verilmemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Parçada yer alan bilgileri ve kavramları analiz etmek.
Zeigarnik etkisinin tanımı, ortaya çıkış süreci, bilimsel açıklaması ve güncel kullanım alanları belirlenir.
Yardımcı düşünce sorularında metindeki yargıları seçeneklerle eşleştirmek gerekir.
2
Seçenekleri metindeki ifadelerle karşılaştırarak doğrulamak.
Garson gözlemleri gündelik yaşam gözlemlerine, laboratuvar deneyleri bilimsel sınamalara; bilişsel gerilim zihinsel gerginliğe; dizi ve oyun tasarımları ise günümüz sektörlerindeki kullanıma karşılık gelir. Tamamlanmış işlerin unutulması ise hafızada saklanma oranının düşüklüğünü doğrular.
Metinde açıkça ya da dolaylı olarak değinilen yardımcı düşünceleri tespit etmek için bu adım gereklidir.
3
Metinde yer almayan veya çelişen ifadeyi saptamak.
Metinde, işlerin zorluk derecesinin veya tamamlanma sürelerinin bu zorluğa göre nasıl değiştiğinin üzerinde durulmamıştır. Dolayısıyla bu yargıya ulaşılamaz.
Doğru seçeneği belirlemek amacıyla metnin kapsamı dışındaki bilgiyi seçmek gerekir.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünce (Ulaşılamaz/Değinilmemiştir Soru Tipleri)
Question 2002Question

aa, bb ve cc pozitif tam sayılardır.

a+3ba + 3b ve 5b+2c5b + 2c sayılarından biri tek, diğeri ise çift sayıdır.

Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle çift sayıdır?

Show answer & explanation

Answer: (a+1)b(a + 1) \cdot b

Answer

Parantez içinde a artı bir ile b sayısının çarpımı olan ifade her zaman çift sayıdır.
Çözüm adımlarında görüldüğü üzere, iki ifadenin toplamından a sayısının kesinlikle tek sayı olduğu anlaşılır. a tek sayı ise, a + 1 ifadesi kesinlikle çift bir sayıdır. Çift bir sayının pozitif bir tam sayı olan b ile çarpımı her zaman çift sayı olacağından, parantez içinde a artı bir ile b'nin çarpımı olan ifade kesinlikle çift sayıdır.

Step-by-Step Solution

1
Verilen iki ifadenin toplamının tek mi çift mi olduğunu analiz etmek.
İki ifadeden biri tek diğeri çift olduğundan, toplamları tek sayı olmalıdır.
Tek ve çift iki sayının toplamı her zaman tek sayıdır.
2
İfadeleri toplayarak sadeleştirmek.
(a+3b)+(5b+2c)=a+8b+2c(a + 3b) + (5b + 2c) = a + 8b + 2c toplamı elde edilir.
Değişkenleri bir araya getirerek a sayısının teklik veya çiftliğini inceleyebilmek için toplama işlemi yapılır.
3
Elde edilen toplamın terimlerinin teklik-çiftlik durumunu belirlemek.
8b8b ve 2c2c terimleri çift sayıdır, dolayısıyla a+c¸ift+c¸ift=a+c¸ifta + \text{çift} + \text{çift} = a + \text{çift} ifadesi teke eşit olmalıdır. Buradan a sayısının tek sayı olduğu sonucuna ulaşılır.
Çift katsayı ile çarpılan tam sayılar her zaman çift olduğundan ve toplamın tek olması gerektiğinden a tek sayı olmalıdır.
4
Seçeneklerdeki ifadelerin değerini a sayısının tek olduğu bilgisiyle test etmek.
aa tek sayı olduğundan a+1a + 1 çift sayıdır. Dolayısıyla, (a+1)b(a + 1) \cdot b ifadesi daima çift sayı olur.
Çift bir sayının herhangi bir tam sayı ile çarpımı her zaman çift sayı sonucunu verir.

Key Concept

Tam sayılarda teklik ve çiftlik özellikleri ile temel cebirsel çıkarımlar.
Estimated Time:1m 30s
Question 2003Question

Aşağıda bir kart oyununda kullanılan kartların üzerindeki sayılar ve çevrelerindeki nokta sayıları belirli bir düzene göre verilmiştir:

* 1. kart: Kartın üzerinde 33 yazmaktadır ve çevresinde 11 nokta vardır.
* 2. kart: Kartın üzerinde 66 yazmaktadır ve çevresinde 33 nokta vardır.
* 3. kart: Kartın üzerinde 99 yazmaktadır ve çevresinde 55 nokta vardır.

Bu düzene göre hazırlanan 6. kartın üzerindeki sayı ile çevresindeki nokta sayısının toplamı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 29

Answer

6. kartın üzerindeki sayı ile çevresindeki nokta sayısının toplamı 29'dur.
6. karttaki sayı 3×6=183 \times 6 = 18 ve çevresindeki nokta sayısı 2×61=112 \times 6 - 1 = 11 olarak bulunur. Bu iki değerin toplamı 18+11=2918 + 11 = 29 yapar.

Step-by-Step Solution

1
Kartların üzerindeki sayıların örüntüsünü bulma
Sayılar 3,6,93, 6, 9 şeklinde 33'ün katlar�� olarak artmaktadır. nn. karttaki sayı 3n3n formülüyle bulunur. 6. karttaki sayı 3×6=183 \times 6 = 18 olur.
Her kartın üzerindeki sayının kart numarasıyla ilişkisini belirlemek için.
2
Kartların çevresindeki nokta sayılarının örüntüsünü bulma
Nokta sayıları 1,3,51, 3, 5 şeklinde tek sayılar olarak artmaktadır. nn. karttaki nokta sayısı 2n12n - 1 formülüyle bulunur. 6. karttaki nokta sayısı 2×61=112 \times 6 - 1 = 11 olur.
Her kartın çevresindeki nokta sayısının kart numarasıyla ilişkisini belirlemek için.
3
İstenen değerlerin toplamını hesaplama
18 + 11 = 29
Soruda 6. kart için hesaplanan iki değerin toplamı istendiği için.

Key Concept

Sayı ve Şekil Örüntüleri
Question 2004Question

Bir okulda düzenlenen koşu yarışına Arda, Berk, Can, Deniz ve Elif adlı beş öğrenci katılmıştır. Öğrencilerin yarışı bitirme sıralarına ilişkin bazı bilgiler şu şekildedir:

* Can, yarışı Berk'in hemen önünde tamamlamıştır.
* Elif, yarışı sonuncu sırada tamamlamıştır.
* Arda, yarışı Can'ın önünde bir yerde tamamlamıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Arda yarışı Berk'ten önceki bir sırada tamamlamıştır.

Answer

Arda yarışı Berk'ten önceki bir sırada tamamlamıştır.
Arda'nın yarışı Can'dan önce, Can'ın da Berk'ten önce bitirdiği bilindiğinden; Arda her durumda Berk'ten önceki bir sırada yarışı tamamlamış olur. Bu durum tüm olasılıklarda geçerlidir.

Step-by-Step Solution

1
Verilen kesin bilgiyi yerleştirme.
Yarış 5 kişiliktir ve Elif sonuncu (5.) sıradadır.
Soruda Elif'in sonuncu olduğu kesin olarak belirtilmiştir.
2
Koşullu önermeleri analiz etme.
Can yarışı Berk'in hemen önünde bitirdiği için Can ve Berk sıralamada yan yana (Can-Berk şeklinde) olmalıdır.
Can ve Berk'in konumlarının birbirine bağlı olduğunu görmek için.
3
Diğer öğrencilerin konumlarını değerlendirme.
Arda yarışı Can'ın önünde bitirmiştir. Bu durumda sıralamada Arda, Can'dan önce yer alır.
Arda'nın Can'dan önce yarışı bitirdiğini sıralamaya dahil etmek için.
4
Kesin doğruyu belirleme.
Arda, Can'dan; Can da Berk'ten önce olduğu için Arda her durumda Berk'ten önceki bir sırada yarışı tamamlamıştır.
Sıralama kurallarının geçişme özelliğini kullanarak kesin sonucu bulmak için.

Key Concept

Sıralama problemlerinde kesinlik ve olasılık durumlarının tespiti.
Estimated Time:1m 0s
Question 2005Question

Bir semt pazarında Kaan, Leyla, Murat ve Nalan adlı dört üretici; Pazartesi, Salı, Çarşamba ve Perşembe günlerinde Bal, Peynir, Zeytin ve Reçel stantlarından birer tanesini açmıştır. Bu üreticilerin stant açtıkları günler ve ürünlerle ilgili bilinenler şunlardır:

* Her üretici farklı bir günde ve farklı bir ürün standında görev yapmaktadır.
* Murat, Salı günü görev yapmaktadır.
* Peynir standı Pazartesi günü kurulmaktadır.
* Kaan, Zeytin standında görev yapmaktadır ve görev günü Pazartesi değildir.
* Reçel standında görev yapan kişi Çarşamba günü çalışmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Murat, Bal standında görev yapmaktadır.

Answer

Murat, Bal standında görev yapmaktadır.
Verilen bilgilere göre Pazartesi günü Peynir, Çarşamba günü Reçel standı kurulmaktadır. Kaan Zeytin standında çalıştığına ve Pazartesi günü çalışmadığına göre Kaan Salı ya da Perşembe günü çalışmalıdır. Salı günü Murat çalıştığı için Kaan kesin olarak Perşembe günü çalışmaktadır. Bu durumda Salı gününe kalan tek ürün olan Bal kalır ve Salı günü çalışan Murat, Bal standında görev yapmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Günler ve ürünler arasındaki doğrudan eşleştirmeleri belirleme.
Pazartesi günü Peynir standı, Çarşamba günü ise Reçel standı kurulmaktadır.
Üçüncü ve beşinci öncüllerde gün ve ürün eşleşmeleri doğrudan verilmiştir.
2
Kaan'ın görev gününü tespit etme.
Kaan, Perşembe günü görev yapmaktadır.
Kaan Zeytin standında görev yapmaktadır. Pazartesi (Peynir) ve Çarşamba (Reçel) günleri dolu olduğundan Kaan Salı veya Perşembe günü çalışmalıdır. Ancak Salı günü Murat çalıştığı için Kaan ancak Perşembe günü çalışabilir. Bu durumda Perşembe günü Zeytin standı kurulur.
3
Murat'ın sattığı ürünü belirleme.
Murat, Bal standında görev yapmaktadır.
Geriye kalan tek gün Salı, Murat'a aittir. Geriye kalan tek ürün olan Bal da bu durumda Salı gününe ve dolayısıyla Murat'a kalmaktadır.

Key Concept

Eşleştirme problemlerinde verilen kısıtları tablo veya mantıksal eliminasyon yöntemiyle analiz ederek kesin olan durumları belirleme.
Question 2006Question

Aylin, Can, Esra, Fuat ve Gözde adlı beş arkadaş; İzmir, Trabzon, Antalya, Erzurum ve Mardin şehirlerinden farklı birer tanesine gitmiştir. Bu kişilerin gittikleri şehirlerle ilgili şunlar bilinmektedir:

* Can; İzmir veya Trabzon'a gitmemiştir.
* Erzurum'a giden kişi bir kadındır.
* Esra ve Gözde'den biri Trabzon'a, diğeri ise Antalya'ya gitmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Can, Mardin'e gitmiştir.

Answer

Can, Mardin'e gitmiştir.
Can'ın Mardin'e gittiğini belirten ifade kesinlikle doğrudur. Öncüller incelendiğinde, Esra ve Gözde'nin Trabzon ve Antalya şehirlerini paylaştığı görülür. Geriye kalan kadın aday Aylin olduğundan, Erzurum'a giden kadının Aylin olması zorunludur. Bu durumda Can ve Fuat için sadece İzmir ve Mardin şehirleri kalır. Can, İzmir'e gitmediğine göre kesinlikle Mardin'e gitmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Kişilerin cinsiyetlerini belirleyin.
Kadınlar Aylin, Esra ve Gözde; erkekler ise Can ve Fuat'tır.
Cinsiyetle ilgili öncülleri doğru uygulayabilmek için kişileri cinsiyetlerine göre sınıflandırmak gerekir.
2
Esra ve Gözde'nin gidebileceği şehirleri gruplayın.
Esra ve Gözde Trabzon ve Antalya şehirlerini paylaşmaktadır.
Öncülde Esra ve Gözde'den birinin Trabzon'a, diğerinin Antalya'ya gittiği belirtilmiştir.
3
Erzurum'a giden kişiyi tespit edin.
Aylin kesin olarak Erzurum'a gitmiştir.
Erzurum'a giden kişi kadındır. Esra ve Gözde Trabzon veya Antalya'ya gittiği için geriye kalan tek kadın olan Aylin Erzurum'a gitmek zorundadır.
4
Can'ın gidebileceği şehri belirleyin.
Can kesin olarak Mardin'e gitmiştir.
Geriye kalan şehirler İzmir ve Mardin, kalan erkekler ise Can ve Fuat'tır. Can İzmir'e gitmediğine göre Mardin'e gitmiştir.
5
Fuat'ın gidebileceği şehri belirleyin.
Fuat kesin olarak İzmir'e gitmiştir.
Can Mardin ile eşleştiği için geriye kalan son şehir olan İzmir'e Fuat gitmelidir.

Key Concept

Birebir Eşleştirme Kurguları
Question 2007Question

Geleneksel Türk tiyatrosunun en önemli türlerinden biri olan Karagöz, sadece bir eğlence aracı değil, aynı zamanda toplumsal yapının aynasıdır. Oyundaki Karagöz karakteri halkın sağduyusunu ve yalınlığını temsil ederken Hacivat ise dönemin yarı aydın tipini, kurallara bağlılığı simgeler. Örneğin, Karagöz'ün yabancı kelimeleri yanlış anlayarak yaptığı kelime oyunları, halkın saray diline ve bürokrasiye karşı mizahi bir direnişidir. Gölge oyununun bu iki temel figürü, toplumdaki farklı sınıf ve kültürlerin çatışmasını sahneye taşır. Ancak bu çatışma yıkıcı değil, aksine birleştirici bir güldürü unsuru olarak işlev gör��r. Nitekim tiyatro araştırmacısı Metin And, Karagöz'ün toplumsal barışı koruma işlevine değinerek onun halkı ortak bir gülme eyleminde buluşturduğunu belirtir.

Bu parçanın anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Show answer & explanation

Answer: Olaylar, kişi, yer ve zaman unsurlarına bağlı kalınarak kronolojik bir sıra içinde öykülenmiştir.

Answer

Olayların kişi, yer ve zaman unsurlarına bağlı kalınarak kronolojik bir sıra içinde öykülendiğini belirten yargı söylenemez.
Doğru yanıt, metinde öyküleme tekniğinin kullanıldığını savunan seçenektir. Parçada bilgi verme amacı güdüldüğü için açıklayıcı anlatım kullanılmıştır. Olayların kişi, yer ve zaman ögelerine bağlanarak aktarıldığı bir öyküleme bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın yazılış amacını ve genel anlatım biçimini belirlemek.
Paragrafın genelinde Karagöz ve Hacivat karakterleri ile bu oyunun toplumsal işlevleri hakkında okuyucuya bilgi verilmektedir. Bu durum metnin açıklayıcı anlatım biçimiyle yazıldığını gösterir.
Paragrafın genel anlatım karakterini saptamak seçeneklerdeki anlatım biçimlerinin varlığını denetlemek için ilk adımdır.
2
Metinde yer alan düşünceyi geliştirme yollarını incelemek.
Karagöz ile Hacivat arasındaki nitelik farkları kıyaslanarak karşılaştırma yapılmış, dil oyunları örnek verilerek örneklemeden yararlanılmış ve Metin And'ın görüşü aktarılarak tanık gösterilmiştir. Ancak metinde bir olay örgüsü, zaman veya mekân unsurları içinde anlatılmadığı için öyküleme tekniği kullanılmamıştır.
Seçeneklerde geçen tekniklerin metindeki karşılıklarını bularak hangisinin dışarıda kaldığını belirlemek soruyu çözüme ulaştırır.

Key Concept

Paragrafta açıklama ve öyküleme anlatım biçimleri ile karşılaştırma, örnekleme ve tanık gösterme düşünceyi geliştirme yolları.
Estimated Time:1m 30s
Question 2008Question

Bir doğal sayının basamaklarındaki rakamlar kullanılarak bu sayıyı şifrelemek için bir yöntem geliştirilmiştir. Bu yönteme göre;

* Sayının her bir basamağındaki rakam, o basamağın sağında kalan tüm rakamların çarpımı ile ��arpılır.
* En sağdaki basamak (birler basamağı) ise kendisiyle çarpılır (karesi alınır).
* Elde edilen bu çarpım sonuçları, soldan sağa doğru sırasıyla yan yana yazılarak sayının ��ifresi oluşturulur.

Örnek: Üç basamaklı 235235 sayısı için;
* Yüzler basamağındaki 22 rakamı sağındaki rakamların çarpımı ile çarpılır: 2×(3×5)=302 \times (3 \times 5) = 30
* Onlar basamağındaki 33 rakamı sağındaki rakamla çarpılır: 3×5=153 \times 5 = 15
* Birler basamağındaki 55 rakamı kendisiyle çarpılır: 5×5=255 \times 5 = 25

Elde edilen sonuçlar yan yana yazıldığında 235235 sayısının şifresi 301525301525 olarak bulunur.

Buna göre, şifresi 241236241236 olan üç basamaklı doğal sayı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 226226

Answer

Şifresi 241236241236 olan üç basamaklı doğal sayı 226226 sayısıdır.
Şifresi verilen sayıyı bulmak için şifreleme adımları tersten takip edilir. Şifrenin en sağındaki iki hane (3636), birler basamağının karesidir (C2=36C^2 = 36). Buradan birler basamağı 66 olarak bulunur. Onlar basamağının kodu, onlar ve birler basamağının çarpımıdır (B×6=12B \times 6 = 12). Buradan onlar basamağı 22 olarak bulunur. Yüzler basamağının kodu ise tüm basamakların çarpımıdır (A×2×6=24A \times 2 \times 6 = 24). Buradan yüzler basamağı 22 olarak bulunur. Bu durumda aranan sayı 226226 sayısıdır.

Step-by-Step Solution

1
Şifreleme bileşenlerini belirleme
Üç basamaklı sayımız ABCABC olsun. Şifreleme kurallarına göre:
* Birler basamağının kodu: C2C^2
* Onlar basamağının kodu: B×CB \times C
* Yüzler basamağının kodu: A×B×CA \times B \times C

Bu kodlar yan yana yazıldığında 241236241236 şifresi elde edilmiştir.
Şifreyi çözebilmek için sayın��n her basamağının ürettiği kod değerlerini tek tek analiz etmemiz gerekir.
2
Birler basamağını (CC) bulma
C2C^2 değeri şifrenin en sağındaki kısmı oluşturmalıdır. Şifrenin son basamaklarına baktığımızda 3636 sayısının bir tam kare olduğunu görürüz. Buradan C2=36    C=6C^2 = 36 \implies C = 6 elde edilir.
En sağdaki kod sadece birler basamağının karesine bağlı olduğu için çözüme buradan başlamak en kolay yoldur.
3
Onlar basamağını (BB) bulma
Onlar basamağının kodu B×CB \times C olarak tanımlanmıştır. Şifrede 3636'dan hemen önce gelen kısım 1212'dir. C=6C = 6 olduğuna göre:
B×6=12    B=2B \times 6 = 12 \implies B = 2 bulunur.
Birler basamağı bulunduktan sonra onlar basamağının kodu olan çarpım değerinden onlar basamağına ulaşılır.
4
Yüzler basamağını (AA) bulma
Yüzler basamağının kodu A×B×CA \times B \times C olarak tanımlanmıştır. Şifrede en solda kalan kısım 2424'tür. B=2B = 2 ve C=6C = 6 değerlerini yerine koyarsak:
A×2×6=24    12A=24    A=2A \times 2 \times 6 = 24 \implies 12A = 24 \implies A = 2 bulunur.
Bulunan diğer basamak değerleri kullanılarak yüzler basamağı hesaplanır.
5
Sayının tamamını oluşturma
A=2A = 2, B=2B = 2 ve C=6C = 6 olduğuna göre aranan sayı 226226 olarak elde edilir.
Bulunan basamak değerleri birleştirilerek üç basamaklı sayı yazılır.

Key Concept

Verilen kurallara göre sayısal kodlama sistemlerinde tersten işlem yaparak bilinmeyen basamak değerlerini çözümleme.

Hints

1
Şifreyi çözmeye en bağımsız ve tek bir bilinmeyene dayalı olan kısım olan en sağdan (birler basamağının karesinden) başlayın.
2
Birler basamağının karesi 3636 olduğuna göre bu basamaktaki rakam 66'dır. Şimdi şifrede 3636'nın solunda kalan 1212 sayısını kullanarak onlar basamağını bulun.
3
Birler basamağı 66, onlar basamağının kodu B×6=12B \times 6 = 12 olduğundan onlar basamağı 22'dir. Son olarak en soldaki 2424 kodunu kullanarak A×2×6=24A \times 2 \times 6 = 24 denklemini çözün.

Practice More

Benzer bir mantıkla çalışan ama çarpım yerine toplama ve çıkarma işlemlerini barındıran başka kodlama soruları çözerek kurallı şifreleme pratiklerinizi geliştirebilirsiniz.

Alternative Method

Seçeneklerdeki sayıların şifrelerini tek tek hesaplayarak da doğru cevaba ulaşabilirsiniz. Örneğin 226226 sayısı için şifre hesaplandığında: Yüzler basamağı için 2×2×6=242 \times 2 \times 6 = 24, onlar basamağı için 2×6=122 \times 6 = 12, birler basamağı için 62=366^2 = 36 bulunur. Bu değerler yan yana yazıldığında 241236241236 elde edilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 2009Question

Modern kentleşmenin beraberinde getirdiği yapay ış��klar, gecenin doğal karanlığını ortadan kaldırarak insanlığı tarihin en büyük ekolojik ve bilişsel dönüşümlerinden biriyle karşı karşıya bırakmıştır. Gökyüzündeki yıldızları görememek, yalnızca estetik bir kayıp ya da astronomik bir engel değildir; insan zihninin evren karşısındaki sınırlarını ve kendi önemsizliğini idrak etmesini sağlayan o kadim tefekkür alanının yok olmasıdır. Yapay aydınlatmanın yarattığı kesintisiz gündüz illüzyonu, insanın biyolojik ritmini bozmanın ötesinde, zihinsel bir sığlığa ve sürekli bir uyarılmışlık haline yol açmaktadır. Karanlık, sadece dinlenmek için değil, insanın kendi içine dönmesi, varoluşunu sorgulaması ve derinlikli düşünceler üretmesi için gerekli olan korunaklı bir sığınaktır. Bu sığınağı kaybetmek, insanı kendi iç dünyasından da uzaklaştırmaktadır.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Doğal karanlığın yapay ışıklarla yok edilmesinin, insanın kendi iç dünyasıyla bağ kurmasını ve derin zihinsel sorgulamalar yapabilmesini engellediği

Answer

Doğal karanlığın yapay ışıklarla yok edilmesinin, insanın kendi iç dünyasıyla bağ kurmasını ve derin zihinsel sorgulamalar yapabilmesini engellediği
Doğal karanlığın yapay ışıklarla yok edilmesinin, insanın kendi iç dünyasıyla bağ kurmasını ve derin zihinsel sorgulamalar yapabilmesini engellediği yargısı parçanın ana düşüncesidir. Paragrafta yapay ışıkların gecenin karanlığını yok etmesinin yalnızca biyolojik veya estetik bir kayıp olmadığı, insanın kendi içine dönmesini, varoluşunu sorgulaması ve derinlikli düşünmesini sağlayan korunaklı sığınağı (karanlığı) elinden aldığı vurgulanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Metnin ana konusunu ve yazarın odaklandığı temel kavramları belirlemek.
Metinde kentleşme, yapay ışıklar, doğal karanlık ve insanın iç dünyası arasındaki ilişki ele alınmaktadır.
Ana düşünceyi bulmak için önce konunun sınırlarını çizmek gerekir.
2
Yazarın konuya bakış açısını ve metindeki anahtar cümleleri analiz etmek.
Yazarın 'karanlık, insanın kendi içine dönmesi ve derinlikli düşünceler üretmesi için gerekli olan korunaklı bir sığınaktır' ifadesiyle karanlığın bilişsel/varoluşsal önemini vurguladığı görülür.
Yazarın asıl savunmak istediği tezi (ana düşünceyi) belirlemek için yazarın mesaj verdiği can alıcı cümleleri saptamak önemlidir.
3
Seçenekleri bu anahtar mesajla karşılaştırmak ve çeldiricileri elemek.
Yapay ışıkların doğal karanlığı yok etmesinin insan zihninin derinleşmesini engellediğini ifade eden seçeneğin doğru cevap olduğu, diğerlerinin ise konunun sadece bir yönünü belirttiği veya yanlış yorumlar içerdiği belirlenir.
Ana düşünceyi doğrudan ve eksiksiz yansıtan yargıya ulaşmak.

Key Concept

Paragrafta Ana Düşünce
Question 2010Question

Bir gurme festivalinde Arzu, Berk, Ceylan ve Deniz adl�� şefler; İtalyan, Fransız ve Uzak Doğu mutfaklarına ait yemekler (makarna, suşi, krep) hazırlamışlardır. Bu şeflerin hazırladıkları yemekler ve mutfaklarla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Her şef yalnızca bir yemek hazırlamıştır.
* Her mutfaktan en az bir yemek hazırlanmıştır.
* Krep hazırlayan şef Fransız mutfağına ait bir yemek yapmıştır.
* Arzu ve Ceylan aynı mutfağa ait farklı yemekler hazırlamıştır.
* Berk, Uzak Doğu mutfağından suşi hazırlamıştır.
* Deniz, İtalyan mutfağından bir yemek hazırlamıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesin olarak doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Deniz'in hazırladığı yemek makarnadır.

Answer

Deniz'in hazırladığı yemeğin makarna olduğu seçenektir.
Deniz İtalyan mutfağından bir yemek hazırlamaktadır. Suşi Uzak Doğu mutfağına ait olup Berk tarafından yapılmıştır. Krep ise Fransız mutfağına aittir. Bu durumda Deniz'in hazırlayabileceği tek yemek makarnadır. Dolayısıyla Deniz'in hazırladığı yemeğin makarna olduğu seçeneği kesin olarak doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Verilen şefleri, mutfakları ve yemekleri listeleyip temel eşleştirmeleri yapmak.
Şefler: Arzu, Berk, Ceylan, Deniz. Mutfaklar: İtalyan, Fransız, Uzak Doğu. Yemekler: Makarna, Suşi, Krep. Berk'in Uzak Doğu mutfağından suşi hazırladığı kesin olarak bilinmektedir.
Başlangıç verilerini netleştirerek tabloyu doğru kurmak.
2
Arzu ve Ceylan'ın mutfağını belirlemek.
Arzu ve Ceylan aynı mutfaktan yemek hazırlamıştır. Bu mutfak Uzak Doğu olamaz çünkü Uzak Doğu seçilirse Fransız mutfağı boş kalır. İtalyan da olamaz çünkü İtalyan seçilirse yine Fransız mutfağı boş kalır. Bu nedenle Arzu ve Ceylan Fransız mutfağından yemek hazırlamıştır.
Her mutfaktan en az bir yemek hazırlanması kuralını uygulamak.
3
Deniz'in hazırladığı yemeği belirlemek.
Deniz İtalyan mutfağından yemek hazırlamaktadır. Krep sadece Fransız mutfağında yapılabildiği ve suşi de Uzak Doğu mutfağında Berk tarafından yapıldığı için Deniz'e sadece makarna kalmaktadır. Dolayısıyla Deniz kesinlikle makarna hazırlamıştır.
Mutfak ve yemek kısıtlamalarını birleştirerek kesin sonuca ulaşmak.

Key Concept

Çok Değişkenli Karma Kurgular

Alternative Method

Şefler (Arzu, Berk, Ceylan, Deniz), Mutfaklar (İtalyan, Fransız, Uzak Doğu) ve Yemekler (Makarna, Suşi, Krep) olmak üzere 3 değişkenli bir tablo oluşturularak elenebilecek seçenekler hızlıca bulunabilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 2011Question

Bir kargo firması, A, B, C ve D bölgelerine gönderdiği paketlerin teslimat durumlarını incelemiştir. Aşağıdaki tabloda, bu bölgelere gönderilen toplam paket sayıları, zamanında teslim edilen paketlerin yüzdesi ve zamanında teslim edilemeyip geciken paketlerin ortalama gecikme süreleri gün cinsinden verilmiştir:

BölgeGönderilen Toplam Paket SayısıZamanında Teslim Edilen Paket Yüzdesi (%)Geciken Paketlerin Ortalama Gecikme Süresi (Gün)
A12001200808033
B800800757544
C15001500909022
D10001000707055

Buna göre, bu dört bölgeye gönderilen ve geciken tüm paketlerin toplam gecikme süresi kaç gündür?

Show answer & explanation

Answer: 33203320

Answer

Geciken tüm paketlerin toplam gecikme süresi 33203320 gündür.
Geciken tüm paketlerin toplam gecikme süresi hesaplanırken, her bölge için geciken paket sayısı ile o bölgedeki ortalama gecikme süresi çarpılır. Bölgeler için elde edilen bu değerlerin toplamı 33203320 gün olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Her bölge için gecikme oranını belirlemek.
A bölgesi için %100%80=%20\%100 - \%80 = \%20, B bölgesi için %100%75=%25\%100 - \%75 = \%25, C bölgesi için %100%90=%10\%100 - \%90 = \%10, D bölgesi için %100%70=%30\%100 - \%70 = \%30 gecikme oranı bulunur.
Geciken paket sayılarını bulabilmek için öncelikle gecikme yüzdelerini hesaplamamız gerekir.
2
Her bölgedeki geciken paket sayısını hesaplamak.
A bölgesi: 1200×020=2401200 \times 0{}20 = 240 paket, B bölgesi: 800×025=200800 \times 0{}25 = 200 paket, C bölgesi: 1500×010=1501500 \times 0{}10 = 150 paket, D bölgesi: 1000×030=3001000 \times 0{}30 = 300 paket gecikmiştir.
Geciken paket sayısını bulmak için toplam paket sayısı ile gecikme oranını çarparız.
3
Her bölge için geciken paketlerin toplam gecikme süresini hesaplamak.
A bölgesi: 240×3=720240 \times 3 = 720 gün, B bölgesi: 200×4=800200 \times 4 = 800 gün, C bölgesi: 150×2=300150 \times 2 = 300 gün, D bölgesi: 300×5=1500300 \times 5 = 1500 gün k��mülatif gecikme süresi bulunur.
Toplam gecikme süresini bulmak için o bölgedeki geciken paket sayısı ile ortalama gecikme süresini çarparız.
4
Bölgelerin gecikme sürelerini toplayarak genel toplamı bulmak.
720+800+300+1500=3320720 + 800 + 300 + 1500 = 3320 gün.
Tüm bölgelerdeki geciken paketlerin toplam gecikme süresini elde etmek için her bölgeden gelen değerleri toplarız.

Key Concept

Tablo verilerini analiz ederek yüzde ve ağırlıklı toplam işlemlerini doğru bir şekilde uygulamak.
Question 2012Question

3×33 \times 3’lük birim karelerden oluşan bir tablonun bazı kareleri boyanarak bir şekil oluşturulmuştur. Bu tablodaki satırlar yukarıdan aşağıya doğru 1, 2 ve 3; sütunlar ise soldan sağa doğru 1, 2 ve 3 rakamlarıyla numaralandırılmıştır. Tablodaki boyalı karelerin konumları (satır numarası, sütun numarası) şeklinde şu şekildedir:

* (1,1)(1, 1)
* (1,2)(1, 2)
* (2,2)(2, 2)
* (3,2)(3, 2)

Bu tablo, merkez noktası etrafında saat yönünde 9090^\circ döndürüldüğünde boyalı karelerin yeni konumları aşağıdakilerden hangisi olur?

Show answer & explanation

Answer: (1,3)(1, 3), (2,1)(2, 1), (2,2)(2, 2) ve (2,3)(2, 3)

Answer

Boyalı karelerin yeni konumları (1, 3), (2, 1), (2, 2) ve (2, 3) şeklinde olur.
Tablonun saat yönünde 90 derece döndürülmesiyle her bir hücrenin yeni konumu (sütun, 4 - satır) kuralına göre değişir. Bu kurala göre; (1, 1) hücresi (1, 3)'e; (1, 2) hücresi (2, 3)'e; (2, 2) hücresi kendi etrafında dönerek (2, 2)'ye; (3, 2) hücresi ise (2, 1) konumuna gelir. Dolayısıyla yeni boyalı konumlar (1, 3), (2, 1), (2, 2) ve (2, 3) olur.

Step-by-Step Solution

1
Orijinal tablodaki boyalı karelerin konumlarını belirleyin.
Boyalı kareler (1, 1), (1, 2), (2, 2) ve (3, 2) konumlarındadır.
Döndürme işleminin başlangıç durumunu tespit etmek için.
2
Tablonun saat yönünde 90 derece döndürülmesi durumunda satır ve sütunların nasıl değiştiğini analiz edin.
Bir (satır, sütun) hücresi saat yönünde 90 derece döndürüldüğünde yeni konumu (sütun, 4 - satır) olur. Örneğin, (1, 1) hücresi (1, 4-1) = (1, 3) hücresine dönüşür.
Merkez etrafındaki 90 derecelik döndürmenin koordinat dönüşüm kuralını uygulamak için.
3
Kuralı tüm boyalı karelere uygulayarak yeni koordinatları hesaplayın.
(1, 1) -> (1, 3); (1, 2) -> (2, 3); (2, 2) -> (2, 2); (3, 2) -> (2, 1). Yeni boyalı konumlar: (1, 3), (2, 1), (2, 2), (2, 3).
Tüm hücrelerin yeni konumlarını belirleyip doğru seçeneğe ula��mak için.

Key Concept

Döndürme Dönüşümü ve Şekil Yeteneği

Hints

1
Tabloyu zihninizde saat yönünde 90 derece çevirmeyi deneyin ya da her bir boyalı karenin merkeze (2,2) göre konumunun nasıl değiştiğine odaklanın.
2
Saat yönünde 90 derece döndürmede en üst satırdaki kareler en sağ sütuna taşınır. Örneğin (1,1) karesi sağ üst köşeye, yani (1,3) konumuna gelir.

Practice More

Benzer bir 3x3'lük grid üzerinde saat yönünün tersine 90 derece döndürme yaparak yeni koordinatları hesaplayarak kendinizi test edebilirsiniz.

Alternative Method

Dönüşüm kuralı formülünü kullanabilirsiniz: 3x3'lük bir matriste saat yönünde 90 derece döndürme işlemi yapıldığında, (satır, sütun) koordinatları (sütun, 4 - satır) koordinatlarına dönüşür.
Estimated Time:45s
Question 2013Question

Bir tiyatro salonunda bilet fiyatları yetişkinler için 120120 TL, öğrenciler için ise 8080 TL olarak belirlenmiştir. Bu tiyatro oyununa bilet alan 5050 kişilik bir gruptan toplam 48004800 TL ücret alınmıştır.

Buna göre, bu grupta kaç öğrenci vardır?

Show answer & explanation

Answer: 30

Answer

Gruptaki öğrenci sayısı 30'dur.
Öğrenci sayısına xx denilerek kurulan 80x+120(50x)=480080x + 120(50-x) = 4800 denklemi çözüldüğünde öğrenci sayısı 30 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Bilinmeyenleri tanımlama
Öğrenci sayısı xx ise yetişkin sayısı 50x50 - x olur.
Toplam bilet alan kişi sayısı 50 olduğu için tek bir değişken türünden bilinmeyenleri ifade etmek çözümü kolaylaştırır.
2
Denklemi kurma
80x+120(50x)=480080 \cdot x + 120 \cdot (50 - x) = 4800
Öğrenci ve yetişkin biletlerinden elde edilen toplam gelir 4800 TL'ye eşitlenmelidir.
3
Denklemi çözme
80x+6000120x=4800600040x=48001200=40xx=3080x + 6000 - 120x = 4800 \Rightarrow 6000 - 40x = 4800 \Rightarrow 1200 = 40x \Rightarrow x = 30
Değişkeni yalnız bırakarak öğrenci sayısını bulmak için matematiksel işlemler sırasıyla uygulanır.

Key Concept

İki bilinmeyenli durumları tek bilinmeyene indirgeyerek sayı problemi denklemi kurma ve çözme.
Question 2014Question

Bir dışbükey çokgenin iç açılarının ölçüleri bir aritmetik dizi oluşturmaktadır. Bu çokgenin en küçük iç açısının ölçüsü 120120^\circ ve ardışık iç açılar arasındaki fark 55^\circ olduğuna göre, bu çokgenin kenar sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 9

Answer

Çokgenin kenar sayısı 9'dur.
Doğru olan kenar sayısı 9, aritmetik dizi toplamı ile çokgenin iç açılar toplamını eşitleyen denklem çözüldüğünde elde edilen iki kökten biridir. Diğer kök olan 16 değeri, çokgenin en büyük iç açısının 195195^\circ olmasına yol açtığı için dışbükeylik kuralını ihlal eder ve elenir. 9 kenarlı çokgenin en büyük iç açısı ise 160160^\circ olup dışbükeylik kuralını tam olarak sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Kenar sayısı nn olan bir dışbükey çokgenin iç açılarının toplamını veren genel formülü yazalım.
İç açılar toplamı =(n2)180= (n - 2) \cdot 180^\circ şeklindedir.
Çokgenin geometrik özelliklerinden kaynaklanan iç açılar toplamını belirlemek için.
2
En küçük terimi 120120^\circ ve ortak farkı 55^\circ olan nn terimli bir aritmetik dizinin toplam formülünü oluşturalım.
Sn=n2[2a1+(n1)d]=n2[2120+(n1)5]=n2(5n+235)S_n = \frac{n}{2} \cdot [2a_1 + (n - 1)d] = \frac{n}{2} \cdot [2 \cdot 120 + (n - 1) \cdot 5] = \frac{n}{2} \cdot (5n + 235) olur.
Çokgenin iç açılarının aritmetik dizi kuralına göre toplam değerini nn cinsinden ifade etmek için.
3
Bu iki iç açılar toplamı ifadesini birbirine eşitleyerek nn değerini bulmak için ikinci dereceden bir denklem elde edelim.
(n2)180=n2(5n+235)    360n720=5n2+235n    5n2125n+720=0(n - 2) \cdot 180 = \frac{n}{2} \cdot (5n + 235) \implies 360n - 720 = 5n^2 + 235n \implies 5n^2 - 125n + 720 = 0 elde edilir. Denklemin her iki tarafı da 55 ile bölündüğünde n225n+144=0n^2 - 25n + 144 = 0 denklemi bulunur.
Her iki toplam ifadesi de çokgenin aynı iç açılar toplamını temsil ettiğinden bunları eşitleriz.
4
Elde edilen n225n+144=0n^2 - 25n + 144 = 0 denklemini çarpanlarına ayırarak kökleri bulalım.
(n9)(n16)=0    n=9(n - 9)(n - 16) = 0 \implies n = 9 veya n=16n = 16 bulunur.
Kenar sayısı olabilecek olası kök adaylarını tespit etmek için.
5
Köklerin dışbükey (konveks) çokgen kuralına (an<180a_n < 180^\circ) uyup uymadığını kontrol edelim.
n=16n = 16 için en büyük iç açı a16=120+(161)5=195a_{16} = 120 + (16 - 1) \cdot 5 = 195^\circ olur. 195>180195^\circ > 180^\circ olduğundan bu durum dışbükey çokgen tanımına aykırıdır ve elenir. n=9n = 9 için en büyük iç açı a9=120+(91)5=160<180a_9 = 120 + (9 - 1) \cdot 5 = 160^\circ < 180^\circ olup dışbükeylik şartını sağlar. Bu yüzden kenar sayısı 9 olmalıdır.
Dışbükey bir çokgenin hiçbir iç açısının 180180^\circ sınırını aşamayacağı geometrik gerçeğini kullanarak geçersiz kökü elemektır.

Key Concept

Dışbükey çokgenlerin iç açılarının geometrik sınırlamaları ve aritmetik dizi uygulamaları

Hints

1
Çokgenin iç açılarının toplamı (n2)180(n - 2) \cdot 180^\circ formülü ile hesaplanır. Aynı toplamı aritmetik dizi toplam formülü kullanarak da yazın.
2
Elde ettiğiniz iki toplam ifadesini birbirine eşitleyerek nn değişkenine bağlı ikinci dereceden bir denklem elde edin ve bu denklemin köklerini bulun.
3
Bulduğunuz köklerin dışbükey çokgen tanımına uyup uymadığını denetleyin. Dışbükey çokgenlerde hiçbir iç açı 180180^\circ veya daha fazla olamaz.

Practice More

İç açılarının ölçüleri aritmetik dizi oluşturan farklı dışbükey çokgenler için ortak fark ve en küçük açının sınır değerlerini belirlemeye yönelik sorular çözebilirsiniz.

Alternative Method

Soru dış açılar üzerinden de çözülebilir. İç açılar en küçükten büyüğe doğru 120,125,120^\circ, 125^\circ, \dots şeklinde 55^\circ artarken, dış açılar en büyükten küçüğe doğru 60,55,60^\circ, 55^\circ, \dots şeklinde 55^\circ azalarak gider. Herhangi bir dışbükey çokgenin dış açılar toplamı her zaman 360360^\circ olduğundan, nn terimli bu dış açılar toplamı: n2[260+(n1)(5)]=360    5n2125n+720=0\frac{n}{2} \cdot [2 \cdot 60 + (n - 1) \cdot (-5)] = 360 \implies 5n^2 - 125n + 720 = 0 denklemini verir. Buradan n=9n = 9 veya n=16n = 16 bulunur. n=16n = 16 için en küçük dış açı negatif (60155=1560 - 15 \cdot 5 = -15^\circ) olamayacağından bu kök elenir ve cevap 9 olarak kalır.
Estimated Time:3m 0s
Question 2015Question

Bir üniversitede görevli Ahmet, Burak, Cemil, Deniz ve Elif adlı beş araştırma görevlisi, hafta içi günlerde (Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma) birer gün nöbet tutacaktır. Her bir görevlinin farklı bir günde nöbet tuttuğu bu planlamaya ilişkin bilgiler şu şekildedir:

* Ahmet'in nöbet gününden hemen sonraki gün Deniz nöbet tutmaktadır.
* Burak ve Cemil'in nöbet günleri arasında tam olarak iki gün vardır.
* Elif'in nöbet günü, Burak'ın nöbet gününden önceden bir gündür.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Pazartesi günü Elif nöbet tutmaktadır.

Answer

Pazartesi günü Elif nöbet tutmaktadır.
Her iki olası tablo yerleşiminde de Pazartesi günü Elif'in nöbet tuttuğu görülmektedir. Bu nedenle bu ifade kesinlikle doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Burak ve Cemil arasındaki gün ilişkisini analiz etme.
Burak ve Cemil'in nöbet günleri arasında tam olarak iki gün olması, aralarındaki gün farkının 3 olduğunu gösterir. Hafta içi günleri 1'den 5'e kadar sıraladığımızda bu durum sadece {1, 4} (Pazartesi ve Perşembe) ya da {2, 5} (Salı ve Cuma) gün çiftlerinde gerçekleşebilir.
Tablodaki ana kısıtları belirlemek.
2
{1, 4} gün çifti olasılığını test etme.
Burak ve Cemil'in {1, 4} günlerinde olduğu durumda, Elif'in nöbet gününün Burak'tan önce olması (E<BE < B) koşulu incelenir. Eğer Burak 1. günde olursa Elif'e ondan önce bir gün kalmaz. Eğer Burak 4. günde olursa Cemil 1. günde olur ve Elif'in nöbet günü Cemil'in gününden (1) önce olamayacağından çelişki oluşur. Dolayısıyla {1, 4} olasılığı elenir.
Geçersiz olasılıkları dışarıda bırakmak.
3
{2, 5} gün çifti olasılığını test etme.
Burak ve Cemil {2, 5} günlerinde nöbet tutmalıdır. Kalan günler 1, 3 ve 4'tür. Ahmet'ten hemen sonraki gün Deniz nöbet tuttuğundan (D=A+1D = A + 1), bu iki kişinin ardışık günlerde olması gerekir. Boşta kalan ardışık günler sadece 3 (Çarşamba) ve 4 (Perşembe) olduğundan Ahmet Çarşamba, Deniz ise Perşembe günü nöbet tutar. Kalan 1. gün (Pazartesi) ise Elif'e kalır. Bu durum hem Burak'ın 5, Cemil'in 2 olduğu durumda hem de Burak'ın 2, Cemil'in 5 olduğu durumda tüm kuralları sağlar.
Geçerli tüm durumları ortaya çıkarmak.
4
Kesin bilgileri karşılaştırarak sonucu belirleme.
Oluşan iki geçerli yerleşimde de Elif kesinlikle Pazartesi (1. gün), Ahmet kesinlikle Çarşamba (3. gün) ve Deniz kesinlikle Perşembe (4. gün) nöbet tutmaktadır. Burak ve Cemil ise Salı ve Cuma günleri arasında yer değiştirebilmektedir. Dolayısıyla 'Pazartesi günü Elif nöbet tutmaktadır' ifadesi kesinlikle doğrudur.
Seçenekler arasından kesinlikle doğru olanı seçmek.

Key Concept

Tablo Yorumlama ve Mantıksal Çıkarım

Hints

1
Burak ve Cemil'in nöbet günleri arasındaki farkı gün sayıları üzerinden ifade ederek başlayın.
2
Burak ve Cemil'in {1, 4} günlerinde olma durumunu Elif'in Burak'tan önce nöbet tutma koşuluyla birlikte değerlendirip eleyin.
3
Kalan {2, 5} günlerinde Burak ve Cemil'in yerlerini değiştirerek iki ayrı tablo kurun ve Ahmet ile Deniz'in ardışık günlerini yerleştirin.

Practice More

Benzer bir soruda, görevli sayısını artırarak veya her güne iki kişi atayarak koşulları daha karmaşık hale getirebilirsiniz.

Alternative Method

Çelişki yöntemini kullanarak şıkları tek tek elleyebilirsiniz. Örneğin, Ahmet ve Deniz ardışık olmak zorunda olduğundan ve kalan gün kısıtlarından ötürü Ahmet'in Çarşamba, Deniz'in Perşembe olmaktan başka şansı olmadığını hızlıca görebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 2016Question

Bir şirkette çal��şan Aylin, Bora, Ceyda, Derin, Emre, Furkan ve Gizem adlı yedi kişi; koordinasyon amacıyla kurulan X, Y ve Z çalışma gruplarından birine dahil olacaktır. Bu kişilerin gruplara dağılımıyla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Her grupta en az bir kişi yer almaktadır.
* X grubundaki kişi sayısı Y grubundaki kişi sayısından fazladır.
* Z grubundaki kişi sayısı tektir.
* Aylin ve Bora aynı gruptadır.
* Ceyda ve Derin farklı gruplardadır.
* Emre Z grubunda, Furkan ise Y grubundadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Aylin, X grubundadır.

Answer

Aylin'in X grubunda olduğu ifadesi kesinlikle doğrudur.
Yapılan analizler sonucunda elde edilen her iki geçerli senaryoda da (hem (4, 2, 1) hem de (3, 1, 3) dağılımlarında) Aylin kesin olarak X grubunda yer almaktadır. Bu nedenle Aylin'in X grubunda olduğunu belirten ifade kesinlikle doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Grup büyüklüklerini belirlemek için sayısal sınırları analiz etme.
Toplam kişi sayısı 7'dir. x+y+z=7x + y + z = 7 denkleminde x,y,z1x, y, z \geq 1, x>yx > y ve zz tek sayı koşullarını sağlayan üç olası grup büyüklüğü dağılımı (X, Y, Z sırasıyla) elde edilir: (5, 1, 1), (4, 2, 1) ve (3, 1, 3).
Olası durumları grupların kapasitelerine göre sınırlandırmak.
2
Birinci olasılık olan (5, 1, 1) dağılımını deneme.
Bu durumda Y grubunda sadece 1 kişi (Furkan), Z grubunda da sadece 1 kişi (Emre) bulunur. Geriye kalan 5 kişinin tamamı X grubuna yerleşmelidir. Ancak bu durumda Ceyda ve Derin aynı grupta (X grubunda) yer almak zorunda kalır. Ceyda ve Derin farklı gruplarda olmalı kuralı ihlal edildiğinden bu dağılım elenir.
Kişi yerleşim kurallarının dağılımın sınırları ile çelişip çelişmediğini incelemek.
3
İkinci olasılık olan (4, 2, 1) dağılımını analiz etme.
Z grubunun kapasitesi 1 olduğundan Z = {Emre} olur. Y grubunun kapasitesi 2'dir ve Furkan buradadır. Ceyda ve Derin farklı gruplarda olacağından ve Z dolu olduğundan, biri Y grubuna, diğeri ise X grubuna gitmelidir. Böylece Y = {Furkan, Ceyda/Derin} olur. Geriye kalan Aylin, Bora ve Gizem ise X grubuna yerleşir. Bu durumda X = {Aylin, Bora, Gizem, Derin/Ceyda} (4 kişi) olur ve Aylin X grubundadır.
Geçerli birinci yerleşim senaryosunu oluşturup kişilerin konumlarını belirlemek.
4
Üçüncü olasılık olan (3, 1, 3) dağılımını analiz etme.
Y grubunun kapasitesi 1 olduğundan Y = {Furkan} olur. Z grubunun kapasitesi 3'tür ve Emre buradadır. Aylin ve Bora aynı grupta olmak zorundadır. Eğer ikisi de Z grubuna yerleştirilirse, Z grubu {Emre, Aylin, Bora} olarak dolar. Bu durumda Ceyda ve Derin farklı gruplara gitmek zorunda kalacaklarından biri Y (dolu) diğeri X grubuna gitmelidir, ama Y grubu doludur! Bu yüzden Aylin ve Bora Z grubuna yerleşemez, kesinlikle X grubunda olmalıdırlar. Geriye kalan Gizem ise Z grubuna gider. Bu senaryoda da Aylin X grubundadır.
Geçerli ikinci yerleşim senaryosunu oluşturup Aylin'in konumunu teyit etmek.

Key Concept

Sayısal Belirsizliği Olan Gruplandırma ve Olasılık Analizi

Hints

1
Grup büyüklüklerini belirlemek için gruptaki kişi sayılarının toplamının 7 olduğunu ve verilen büyüklük ilişkilerini (X > Y ve Z'nin tek sayı olması) kullanın.
2
Toplamı 7 olan olası grup büyüklüklerini (5, 1, 1), (4, 2, 1) ve (3, 1, 3) olarak bulduktan sonra, Ceyda ve Derin'in farklı gruplarda olması kuralını kullanarak (5, 1, 1) durumunu eleyin.
3
Kalan iki senaryoda Aylin ve Bora'nın aynı grupta olması kuralını uygulayın. (3, 1, 3) senaryosunda Aylin ve Bora Z grubuna yerleşirse Ceyda ve Derin'i ayıracak yer kalmadığını görün.

Practice More

Benzer sayısal belirsizlik içeren kurgularda, önce değişkenlerin alabileceği maksimum ve minimum değer aralıklarını netleştirmek çözüm hızını artırır.

Alternative Method

Alternatif olarak şıklardan gidilebilir: Z grubunda 3 kişi olması veya Ceyda'nın Y'de olması gibi durumların kesin olmadığını gösterecek karşıt örnek senaryolar kolayca kurulabilir. Aylin'in X dışında bir gruba (örneğin Z veya Y) yerleştirilmeye çalışılması durumunda ise tüm kuralların bir noktada tıkandığı görülerek de cevaba ulaşılabilir.
Estimated Time:2m 30s
Question 2017Question

Bir fabrikada üretilen ürünlerin %20\%20'si defoludur. Üretilen defolu ürünlerin %10\%10'u, defosuz ürünlerin ise %95\%95'i satılabilmektedir. Buna göre, bu fabrikada üretilen 20002000 üründen satılamayanların toplam sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 440

Answer

Satılamayan toplam ürün sayısı 440'tır.
Doğru yanıt olan 440 sayısı, defolu ve defosuz ürünlerin satılamayan miktarlarının toplamı hesaplanarak bulunur. 2000 ürünün %20'si olan 400 ürün defoludur ve bu ürünlerin %10'u satılabildiği için %90'ı, yani 360 tanesi satılamaz. Geriye kalan 1600 defosuz ürünün ise %95'i satılabildiği için %5'i, yani 80 tanesi satılamaz. Bu iki değer toplandığında 440 sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Toplam ürün miktarından yola çıkarak defolu ve defosuz ürün sayılarını hesaplayın.
Defolu ürün sayısı 2000×0,20=4002000 \times 0,20 = 400, defosuz ürün sayısı 2000400=16002000 - 400 = 1600 olarak bulunur.
Alt grupların miktarlarını belirleyip işlem tabanını oluşturmak gerekir.
2
Defolu ürünlerden satılamayan miktarı bulun.
Defolu ürünlerin %10\%10'u satılabildiğine göre %90\%90'ı satılamaz. Buradan 400×0,90=360400 \times 0,90 = 360 ürün elde edilir.
Defolu grubundaki satılamayan ürün miktarını bulmak için.
3
Defosuz ürünlerden satılamayan miktarı bulun.
Defosuz ürünlerin %95\%95'i satılabildiğine göre %5\%5'i satılamaz. Buradan 1600×0,05=801600 \times 0,05 = 80 ürün elde edilir.
Defosuz grubundaki satılamayan ürün miktarını bulmak için.
4
Defolu ve defosuz ürünlerden satılamayan miktarları toplayın.
360+80=440360 + 80 = 440 ürün satılamamıştır.
Fabrikada üretilen toplam satılamayan ürün sayısını elde etmek için.

Key Concept

Yüzde hesabı ve alt grupların oranlanması

Alternative Method

Toplam ürün sayısını 100x seçip yüzdeleri doğrudan bu değişken üzerinden sadeleştirerek işlem yapmak da bir diğer yoldur.
Estimated Time:1m 30s
Question 2018Question

Onarıcı adalet, ceza adalet sisteminin geleneksel cezalandırma yöntemlerine alternatif olarak doğmuş ve suçun fail ile mağdur üzerindeki etkilerine odaklanan modern bir yaklaşımdır. Bu yaklaşımda suç, yalnızca yasalara karşı işlenmiş bir kural ihlali değil, bireysel ve toplumsal ilişkileri zedeleyen somut bir zarar olarak kabul edilir. Dolayısıyla süreç, failin sadece soyut bir hapis cezasıyla cezalandırılmasını değil; mağdurun zararının giderilmesini, failin sorumluluk almasını ve toplumun bu iyileşme sürecine aktif katılımını hedefler. Mağdur ile fail arasında kurulan diyalog zemininde, adaletin sadece mahkeme salonlarında değil, toplumun vicdanında ve ilişkilerin onarımında tecelli etmesi amaçlanır. Bu yönüyle onarıcı adalet, cezalandırmaktan ziyade onarmayı ve toplumsal barışı kalıcı kılmayı merkezine alır.

Bu parçada aşağıdakilerin hangisinden söz edilmektedir?

Show answer & explanation

Answer: Onarıcı adalet yaklaşımının ne olduğu ve hangi hedefleri taşıdığı

Answer

Onarıcı adalet yaklaşımının ne olduğu ve hangi hedefleri taşıdığı
Doğru cevap, onarıcı adalet yaklaşımının tanımı ve hedeflerini ele alan seçenektir. Parçada onarıcı adalet kavramının geleneksel ceza sistemine bir alternatif olarak neyi ifade ettiği tanımlanmış; mağdurun zararının giderilmesi, failin sorumluluk alması ve toplumsal barışın kalıcı kılınması gibi hedefleri açıklanarak konusu ortaya konmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki anahtar kelimeleri ve tekrarlanan kavramları belirleyin.
Parçada en çok vurgulanan ve üzerinde durulan temel kavram 'onarıcı adalet'tir.
Bir paragrafın konusunu bulmak için parçada neyden bahsedildiğini ve hangi temel kavramın açıklandığını belirlemek gerekir.
2
Parçanın genelinde bu temel kavramın hangi yönünün ele alındığını analiz edin.
İlk cümlelerde onarıcı adaletin ne olduğu tanımlanmakta, devamındaki cümlelerde ise mağdurun zararını gidermek, failin sorumluluk almasını sağlamak ve toplumsal barışı kurmak gibi hedefleri açıklanmaktadır.
Konu belirlenirken sadece temel kavrama değil, bu kavramın hangi bağlamda ele alındığına da dikkat edilmelidir.
3
Seçenekleri inceleyerek ana düşünce (mesaj) içeren ve çok genel ya da çok özel kalan şıkları eleyin.
Tarihsel değişim seçeneği çok genel, diyalog seçeneği çok özel, yazarın yargısı ise ana düşüncedir. Bunlar elendiğinde geriye konuyu tam yansıtan seçenek kalır.
Konu sorularında, paragrafta iletilmek istenen nihai mesaj (ana düşünce) ile sadece paragrafın neyi ele aldığı (konu) karıştırılmamalıdır.

Key Concept

Paragrafta Konu ve Başlık
Estimated Time:2m 0s
Question 2019Question

Bir düzgün çokgenin bir iç açısının ölçüsü, bir dış açısının ölçüsünden 120120^\circ fazladır.

Buna göre, bu düzgün çokgenin kenar sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 12

Answer

12
Düzgün bir çokgende bir iç açı ile bir dış açının toplamı her zaman 180180^\circ dir. İç açının ölçüsü dış açının ölçüsünden 120120^\circ fazla olduğuna göre, dış açıya dd dersek iç açı d+120d + 120^\circ olur. Buradan (d+120)+d=180    2d+120=180    2d=60    d=30(d + 120^\circ) + d = 180^\circ \implies 2d + 120^\circ = 180^\circ \implies 2d = 60^\circ \implies d = 30^\circ bulunur. Düzgün çokgenin kenar sayısı n=360dn = \frac{360^\circ}{d} formülüyle hesaplandığı için, n=36030=12n = \frac{360^\circ}{30^\circ} = 12 olarak elde edilir. Bu nedenle doğru cevap 12 olan seçenektir.

Step-by-Step Solution

1
İç açıyı ii ve dış açıyı dd olarak adlandırıp aralarındaki temel bağıntıyı ve soruda verilen bilgiyi denkleme dökelim.
i+d=180i + d = 180^\circ ve id=120i - d = 120^\circ denklemleri elde edilir.
Düzgün çokgenin bir köşesindeki iç ve dış açılar komşu bütünler açılardır (toplamları 180180^\circ dir) ve soruda aralarındaki farkın 120120^\circ olduğu belirtilmiştir.
2
Bu iki denklemi ortak çözerek dış açının (dd) değerini bulalım.
İlk denklemden ikinci denklem çıkar��ldığında (i+d)(id)=180120    2d=60    d=30(i + d) - (i - d) = 180^\circ - 120^\circ \implies 2d = 60^\circ \implies d = 30^\circ bulunur.
Düzgün çokgenin kenar sayısını belirleyebilmek için dış açısının ölçüsünün bulunması gerekir.
3
Düzgün çokgenlerin dış açılarının toplamı olan 360360^\circ değerini, bulduğumuz dış a��ının ölçüsüne bölerek çokgenin kenar sayısını (nn) hesaplayalım.
n=36030=12n = \frac{360^\circ}{30^\circ} = 12 elde edilir.
Düzgün çokgenlerde kenar sayısı n=360s¸ Ac¸ın = \frac{360^\circ}{\text{Dış Açı}} formülüyle hesaplanır.

Key Concept

Düzgün çokgenlerde iç ve dış açılar arasındaki bütünlerlik ilişkisi ve dış açı yardımıyla kenar sayısının bulunması.
Estimated Time:45s
Question 2020Question

Hata yapmak, öğrenme sürecinin kaçınılmaz ve gelişim sağlayan en önemli parçasıdır. ��ğrenirken karşılaştığımız her hata, bize neleri henüz tam olarak kavrayamadığımızı gösteren bir kılavuzdur. Hatalarımızdan ders çıkarıp yola devam ettiğimizde bilgilerimiz daha kalıcı hale gelir. Bu nedenle öğrenme yolculuğunda hata yapmaktan korkmak yerine, hataları gelişimimiz için bir fırsat olarak görmeliyiz.

Bu parçada vurgulanmak istenen temel düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Hatalar, öğrenme sürecini engelleyen durumlar değil, bireyin gelişimini ve öğrenmesini destekleyen fırsatlardır.

Answer

Hatalar, öğrenme sürecini engelleyen durumlar değil, bireyin gelişimini ve öğrenmesini destekleyen fırsatlardır.
Doğru seçenek, parçanın son cümlesinde belirtilen 'hataları gelişimimiz için bir fırsat olarak görmeliyiz' yargısını tam olarak karşılamaktadır. Paragrafın bütününde hataların öğrenmeyi destekleyici yönü vurgulanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ilk cümlesi okunarak konunun ne olduğu belirlenir.
Konunun 'öğrenme sürecinde hata yapmanın rolü' olduğu anlaşılır.
Ana düşünceye ulaşmak için öncelikle parçanın konusu tespit edilmelidir.
2
Paragrafın son cümlesindeki özetleyici ifadeye dikkat edilir.
Hataların korkulacak şeyler olmadığı, aksine birer gelişim fırsatı olarak görülmesi gerektiği sonucuna ulaşılır.
Yazarın okuyucuya iletmek istediği asıl mesaj (ana düşünce) genellikle parçanın sonunda vurgulanır.

Key Concept

Paragrafta Ana Düşünce
Estimated Time:45s
PreviousPage 101 / 129Next
All practice questions — ALES | Examkin