All practice questions

Bilimsel paradigmalar, doğayı nesnel bir gözlemle inceleyen araştırmacıların biriktirdiği verilerin ---- bir sonucu olarak ortaya çıkmaz; aksine, bilim dünyasının bu verileri yorumlarken kullandığı kuramsal araçların ---- ve zamanla ortak bir uzlaşıya dönüşmesiyle şekillenir.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Gazeteci:
(I) --------------------------------------

Yönetmen:
Filmlerimde müzik, sadece arka planda çalan bir melodi değildir; karakterlerin duygularını, söze dökülmeyen hislerini izleyiciye aktaran en güçlü anlatım aracıdır. Bu yüzden müzik seçimlerimi senaryo aşamasında yapmaya başlarım.

Bu diyalogda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Bir $ABC$ üçgeninde $m(\widehat{ABC}) = 135^\circ$, $|AB| = 7\text{ cm}$ ve $|BC| = 5\sqrt{2}\text{ cm}$ olduğuna göre, $|AC|$ uzunluğu kaç cm'dir?

Can, Elif, Mert ve Sude adlı dört kişi; Antalya, Bursa ve Rize şehirlerinden birine seyahat etmişlerdir. Seyahatlerinde ulaşım aracı olarak uçak veya otobüs kullanmışlardır. Kişilerin seyahat ettikleri şehirler ve kullandıkları ulaşım araçlarına ilişkin bilgiler şu şekildedir:

* Her bir kişi yalnızca bir şehre gitmiş ve tek bir ulaşım aracı kullanmıştır.
* Antalya'ya iki kişi, Bursa ve Rize'ye ise birer kişi gitmiştir.
* Otobüsle seyahat eden toplam iki kişi vardır ve bu kişiler farklı şehirlere gitmişlerdir.
* Can, Rize'ye uçakla gitmiştir.
* Elif ve Mert aynı ulaşım aracını kullanmış, fakat farklı şehirlere gitmişlerdir.
* Elif'in Bursa'ya gitmiş olma olasılığı vardır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

(I) Şanlıurfa yakınlarında yer alan Göbeklitepe, arkeoloji dünyasında son yılların en önemli keşiflerinden biri olarak kabul edilmektedir. (II) Yaklaşık 12 bin yıl öncesine tarihlenen bu tapınak kompleksi, insanlığın yerleşik hayata geçiş ve inanç tarihine dair bildiklerimizi altüst etmiştir. (III) Üzerinde hayvan kabartmaları bulunan devasa T biçimli dikilitaşlar, o dönemin inanç dünyasının zenginliğini ve gelişmiş el işçiliğini gözler önüne sermektedir. (IV) Son yıllarda Göbeklitepe'nin uluslararası düzeyde tanıtılması amacıyla çok yönlü kültür turizmi projeleri hayata geçirilmektedir. (V) Haz��rlanan belgeseller, düzenlenen festivaller ve uluslararası fuarlardaki sunumlar sayesinde bölgeye olan turist ilgisi her geçen gün artmaktadır. (VI) Kültür ve Turizm Bakanlığının öncülüğ��nde yürütülen bu tanıtım kampanyaları, ülkemizin kültürel mirasının dünya çapında hak ettiği değeri görmesine katkı sağlamaktadır.

Bu parça iki paragrafa bölünmek istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

(I) Bilişsel esneklik, bireyin değişen durumlar karşısında düşünce ve davranışlarını hızla uyarlama becerisidir. (II) Bu beceriyi geliştirebilmek amacıyla uzmanlar zihinsel egzersizler yapmayı ve yeni hobiler edinmeyi önermektedir. (III) Yeni aktivitelerle karşılaşan beyin, hücreler arası yeni bağlar kurduğu için zihinsel gençliğini daha uzun süre korur. (IV) Düzenli egzersizlerle bu esneklik kazanılırsa birey günlük hayatın getirdiği stres faktörleriyle daha kolay başa çıkabilir. (V) Ancak modern yaşamın getirdiği tekdüzelik zihni tembelliğe sürüklediği için bilişsel esneklik zamanla körelebilir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıdaki parçaya göre soruyu cevaplayınız.

Dijital amnezi, bireylerin ihtiyaç duydukları bilgilere arama motorları ve akıllı cihazlar aracılığıyla anında ulaşabileceklerini bilmelerinden ötürü, bu bilgileri kendi belleklerinde depolamaktan vazgeçmeleri durumunu ifade eder. Günümüzde akıllı telefonlar ve internet ağları, adreslerden telefon numaralarına, tarihi olaylardan günlük planlara kadar her türlü veriyi hafızasında tutarak insan beyninin yükünü büyük ölçüde hafifletmektedir. Ancak bu durum, beynin bilgiyi işleme ve uzun süreli belleğe aktarma mekanizmalarını tembelleştirmektedir. Bilişsel psikologlar, bilginin dışsal bir depolama birimine aktarılmasının, bilginin öğrenilme derinliğini azalttığını ve bireyleri teknolojik altyapıya bağımlı kıldığını belirtmektedir. Zira insan belleği, bilgiyi geri çağırırken kurduğu nöral bağlantılar sayesinde gelişir ve aktif kalır. Bilgiye zahmetsizce erişmek, bu nöral patikaların zamanla zayıflamasına yol açar. Öte yandan bazı araştırmacılar, dijital amnezinin olumsuz bir durumdan ziyade, insan zihninin evrimsel bir adaptasyonu olduğunu savunmaktadır. Bu görüşe göre beyin, değişen çevre koşullarına uyum sağlayarak gereksiz ayrıntıları depolamak yerine bilişsel kaynaklarını daha karmaşık analizler yapmaya ve yaratıcı düşünmeye yönlendirmektedir. Dolayısıyla dijital araçlar, zihinsel kapasiteyi kısıtlayan bir unsur olmaktan ziyade, beynin sınırlarını genişleten dışsal bir bellek protezi işlevi görmektedir. Bu iki farklı yaklaşım, dijitalleşmenin bilişsel süreçlerimiz üzerindeki çok boyutlu etkilerini anlamamız açısından önemli ipuçları sunmaktadır.

Bu parçadan hareketle dijital amneziyle ilgili aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?

Bir sokakta yan yana bulunan ve soldan sağa doğru $1, 2, 3, 4$ ve $5$ sayılarıyla numaralandırılmış beş farklı dükkan vardır. Bu dükkanlarda eczane, fırın, kasap, kitapçı ve manav faaliyet göstermektedir. Dükkanların konumlarına ilişkin bilgiler şu şekildedir:

* Manav, $2$ numaralı dükkandır.
* Eczane, Manav dükkanının hemen solunda yer almaktadır.
* Fırın ile Kasap dükkanları yan yanadır.
* Kitapçı, Kasap dükkanının hemen sağında bulunmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Taban yarıçapı $6\text{ cm}$ ve yüksekliği $12\text{ cm}$ olan dik dairesel koni biçimindeki boş bir kabın içerisine, tabanı koninin tabanıyla çakışacak biçimde üstü açık dik dairesel silindir şeklinde bir boru yerleştirilmiştir. Bu borunun üst dairesinin kenarı koninin yan yüzeyine tamamen değmektedir.

Koninin üst kısmından su döküldüğünde, su koni ile silindir arasında kalan boşluğu tamamen doldurup silindirin üst hizasına ulaştığı anda silindirin içerisine de akmaya başlamaktadır.

Koniye d��külen toplam su hacmi koninin hacminin yarısı olduğuna göre, silindirin yüksekliği kaç $\text{cm}$'dir?

Bir şifreleme sisteminde, Türk alfabesindeki 29 harf sırasıyla 1'den 29'a kadar numaralandırılmıştır ($A=1, B=2, \dots, Z=29$). Bir kelimedeki harfler şu kurallara göre kodlanmaktadır:

* Harfin alfabedeki sıra numarası tek sayı ise, bu sıranın 2 katının 1 eksiği harfin kodu olarak yazılır.
* Harfin alfabedeki sıra numarası çift sayı ise, bu sıranın yarısı harfin kodu olarak yazılır.
* Kelimedeki harflerin kodları, soldan sağa doğru sırayla yan yana yazılarak kelimenin şifresi oluşturulur.

Örneğin; "KOD" kelimesindeki harflerin alfabedeki sıra numaraları $K=14$ (çift), $O=18$ (çift) ve $D=5$ (tek) olduğundan; harflerin kodları sırasıyla $14 / 2 = 7$, $18 / 2 = 9$ ve $2 \times 5 - 1 = 9$ olur. Böylece "KOD" kelimesinin şifresi 799 olarak elde edilir.

Buna göre, bu şifreleme sisteminde şifresi "813312217" olan 6 harfli kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Edebiyat eserleri, okuyucuya hiç gitmediği diyarların kapılarını aralarken orada yaşayan insanların iç dünyalarını da tanıma fırsatı sunar. Bir roman kahramanının sevinciyle mutlu olup acısıyla hüzünlenen okur, zamanla kendi sınırlarının dışına çıkmaya başlar. Kendi dışındaki hayatlara karşı bir duyarlılık geliştiren insan, çevresindeki kişilerin davranışlarını yargılamadan önce onların dünyasını anlamaya çalışır. Bu yönüyle edebiyat, insanı sadece entelektüel olarak geliştiren bir araç değil, aynı zamanda toplumsal yaşamı kolaylaştıran bir köprüdür. ----.

Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Bir un fabrikasında bulunan buğdayın önce $\frac{1}{3}$'ü, sonra kalan buğdayın $\frac{3}{5}$'i kullanılıyor. Geriye kalan buğdayın da $\frac{1}{4}$'ü un yapımında kullanılınca depoda $18$ ton buğday kalıyor. Buna göre, başlangıçta depoda bulunan buğday miktarı kaç tondur?

Aşağıdaki parçaya göre soruyu cevaplayınız.

Pareidoli, insan zihninin rastgele veya belirsiz görsel uyarıcıları anlaml�� şekillere, özellikle de insan yüzlerine benzetme eğilimidir. Evrimsel psikologlara göre bu fenomen, insan türünün hayatta kalma mücadelesinin bir parçası olarak tarih öncesi dönemlerde gelişmiştir. İlkel doğa koşullarında, çalılıkların arasındaki yırtıcı bir hayvanın yüzünü hızlıca fark etmek, hayatta kalma ile ölüm arasındaki ince çizgiyi belirlemekteydi. Bu nedenle insan beyni, hata payını göze alarak belirsiz şekilleri tanıdık ve hayati örüntülere benzetmeye programlanmıştır. Günlük hayatta gökyüzündeki bulutları çeşitli hayvanlara benzetmek, priz deliklerini şaşırmış bir insan yüzü gibi görmek ya da Ay'ın yüzeyindeki lekelerde bir insan silueti fark etmek pareidoliye en yaygın örnekler arasında gösterilebilir. Yaygın kanının aksine bu durum bir akıl hastalığı veya zihinsel algı bozukluğu değil, beynin görsel işleme merkezlerinin oldukça sağlıklı ve hızlı çalıştığının önemli bir göstergesidir. Nörolojik araştırmalar, beyindeki temporal lobun alt kısmında yer alan 'fusiform yüz alanı' (FFA) adlı bölgenin yüzlerin tanınmasında kritik bir rol oynadığını ve pareidoli sırasında da tıpkı gerçek bir insan yüzüne bakılıyormuş gibi aktif hâle geldiğini göstermektedir. Dolayısıyla, cansız nesnelerde yüz benzeri yapılar gördüğümüzde zihnimiz, sosyal ilişkileri sürdürebilmek ve çevresini güvenli kılabilmek için milyarlarca yıldır geliştirdiği bu uzmanlaşmış bölgeyi devreye sokmaktadır. Sonuç olarak pareidoli, insan zihninin çevresini anlamlandırma, gruplandırma ve potansiyel tehlikelerden kendini koruma dürtüsünün modern dünyadaki zararsız bir yansıması olarak varlığını sürdürmektedir.

Bu parçadan hareketle pareidoli ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bir şirkette çalışan Ali, Burcu, Ceyda ve Deniz isimli dört çalışan; pazartesi, salı, çarşamba ve perşembe günlerinden oluşan dört günlük bir sürede her gün birer kişi olacak şekilde nöbet tutacaktır. Nöbet günleriyle ilgili bilinenler şunlardır:

* Ceyda, salı günü nöbet tutacaktır.
* Ali, Deniz'den hemen sonraki gün nöbet tutacaktır.

Buna göre, perşembe günü kim nöbet tutacaktır?

Bir müzenin sergi salonunda, saat yönünde $1$'den $5$'e kadar numaralandırılmış, daire şeklinde yan yana dizilmiş $5$ vitrin bulunmaktadır. Bu vitrinlerde Hitit, Frig, Lidya, Urartu ve Roma uygarlıklarına ait birer eser sergilenmektedir. Sergilenen eserler altın sikke, gümüş vazo, bakır heykel, toprak testi ve fildişi taraktır.

Vitrinlerin konumu ve sergilenen eserlerle ilgili şunlar bilinmektedir:
* Her vitrinde yalnızca bir uygarlığa ait tek bir eser sergilenmektedir.
* Gümüş vazo, $2$ numaralı vitrinde sergilenmektedir.
* Hitit uygarlığına ait eser ile altın sikke yan yana olan vitrinlerdedir.
* Lidya uygarlığına ait olan toprak testi, Frig uygarlığına ait eserin saat yönünde hemen ardındaki (sağındaki) vitrindedir.
* Roma uygarlığına ait olan eser, gümüş vazonun saat yönünün tersinde hemen ardındaki (solundaki) vitrinde sergilenmektedir.

Altın sikkenin $3$ numaralı vitrinde sergilendiği biliniyorsa, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Bir kitap fuarında Aylin, Bora, Cihan, Deniz, Emel ve Fırat adlı altı yazar, $1$'den $6$'ya kadar numaralandırılmış saat dilimlerinde sırayla kitaplarını imzalayacaklardır. Yazarların imza günü sıralamaları ile ilgili aşağıdaki bilgiler bilinmektedir:

* Cihan, Bora'dan hemen sonraki sırada imza günü yapacaktır.
* Aylin ile Emel'in imza günleri arasında tam olarak iki yazar imza günü yapacaktır.
* Fırat, imza gününü ilk veya son sırada yapmayacaktır.
* Deniz, imza gününü Aylin'den daha önceki bir sırada yapacaktır.

Buna göre, Fırat'ın imza gününü $4$. sırada yaptığı biliniyorsa, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Aşağıdaki sözcük gruplarını anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralayınız.

(I) Arılar, çiçek polenlerini taşıyarak doğadaki bitki çeşitliliğinin korunmasında çok önemli bir görev üstlenir. (II) Pek çok meyve ve sebze, arıların bu tozlaşma faaliyeti sayesinde yetişir. (III) Arıcılıkla uğraşan üreticiler, kaliteli bal elde etmek için kovanların yerleştirileceği bölgeleri özenle seçerler. (IV) Bitki çeşitliliğinin devam etmesi, bu küçük canlıların doğadaki hareketliliğine doğrudan bağlıdır. (V) Dolayısıyla arıların yok olması, ekosistemdeki besin zincirinin büyük zarar görmesine yol açacaktır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Bir e-ticaret firması, müşterilerine standart kargo ve hızlı kargo olmak üzere iki farklı teslimat seçeneği sunmaktadır. Hızlı kargo seçeneğinin gönderim ücreti, standart kargo seçeneğinin gönderim ücretinin $2$ katından $5\text{ TL}$ eksiktir.

Bir günde bu firmadan toplam $80$ sipariş verilmiş ve bu siparişlerin tamamı standart ya da hızlı kargo seçeneklerinden biriyle gönderilmiştir. Bu günde hızlı kargo ile gönderilen sipariş sayısı, standart kargo ile gönderilen sipariş sayısından $10$ azdır.

Hızlı kargo ile gönderilen tüm siparişlerin toplam kargo ücreti, standart kargo ile gönderilen tüm siparişlerin toplam kargo ücretine eşit olduğuna göre, bir adet hızlı kargo gönderim ücreti kaç $\text{TL}$'dir?