Emek Piyasası Dengesi
405 questions
Emek piyasasında denge ücretinden bir sapma yaşandığında, ortaya çıkan ücret ve istihdam dalgalanmalarının zaman içerisinde sönümlenerek piyasanın kendiliğinden yeniden dengeye yönelmesi (yakınsayan dalgalanma) durumu, Örümcek Ağı (Cobweb) Modeli'ne göre hangi temel koşulun varlığına bağlıdır?
Emek piyasasında tek bir işveren (monopson) ile emeğin arzını bütünüyle kontrol eden tek bir sendikanın (monopol) karşılaştığı 'İki Taraflı Monopol' modelinde; işverenin kâr maksimizasyonunu sağlayan teklif fiyatı ile sendikanın fayda maksimizasyonunu sağlayan talep fiyatı arasındaki farkın piyasa dengesi üzerindeki temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Monopsoncu (tek alıcılı) bir emek piyasasında, devletin belirlediği asgari ücretin (); firmanın müdahale öncesi belirlediği ücret düzeyinden () yüksek, ancak marjinal faktör maliyetinden () düşük bir seviyede olması durumunda piyasada gerçekleşecek temel değişim aşağıdakilerden hangisidir?
Ürün piyasasında monopol (tekel) gücüne sahip olan ve emek piyasasında tam rekabetçi şartlarda (ücreti veri kabul ederek) faaliyet gösteren bir işletmede; ürünün piyasa fiyatı TL, marjinal geliri TL ve emeğin marjinal fiziksel ürünü birimdir. Piyasa ücret düzeyinin TL olduğu ve işletmenin kârını maksimize ettiği bu durumda, 'monopolcü sömürü' (monopolistic exploitation) miktarı kaç TL'dir?
Ücret ayrımcılığı yapmayan bir monopsoncu firmanın kâr maksimizasyonu amacıyla istihdam ettiği son işçiye ödediği ücret () ile bu işçinin firmaya olan marjinal maliyeti () arasındaki ilişki ve hükümetin piyasaya asgari ücret () müdahalesi hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi iktisadi açıdan doğrudur?
Sendikaların emek piyasası üzerindeki etkilerini açıklayan modellerden "Monopolcü Sendika Modeli" ile "Etkin Sözleşme Modeli" (Leontief Modeli) karşılaştırıldığında; Etkin Sözleşme Modeli'ni diğerinden ayıran temel yapısal fark aşağıdakilerden hangisidir?
İşçi sendikalarının tam rekabetçi bir emek piyasasında toplu pazarlık sonucunda ücretleri piyasa denge düzeyinin üzerine çıkarması durumunda, negatif eğimli emek talep eğrisi varsayımı altında piyasada gerçekleşmesi beklenen temel sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
Adam Smith tarafından temelleri atılan ve tam rekabetçi bir emek piyasasında işçilerin beşeri sermaye donanımları ile yeteneklerinin tamamen özdeş olduğu ( ) varsayıldığında; işlerin zorluk, risk, prestij veya kirlilik gibi parasal olmayan özelliklerinden kaynaklanan ücret farklılıklarını açıklayan temel kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Ücret ayrımcılığı yapmayan bir monopsoncu firmanın kâr maksimizasyonunu sağladığı başlangıç dengesinde; hükümetin piyasaya müdahale ederek asgari ücreti, emeğin marjinal ürün geliri () ile emek arz eğrisinin kesiştiği 'tam rekabetçi denge' düzeyinde belirlemesinin istihdam ve piyasa etkinliği üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Emek piyasasında emeğin tek alıcısı konumundaki bir firma (monopson) ile işgücü arzını bütünüyle kontrol eden güçlü bir sendikanın (monopol) karşı karşıya geldiği "iki taraflı monopol" (bilateral monopoly) modelinde, denge ücretinin oluşumu ve düzeyiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Bir bölgedeki tek istihdam kaynağı olan ve çalışanlarına aynı ücreti ödeyen (ücret ayrımcılığı yapmayan) bir firmanın, kâr maksimizasyonunu sağladığı denge noktasındaki durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Ücret ayrımcılığı yapmayan bir monopsoncu firmanın kâr maksimizasyonunu sağladığı başlangıç dengesinde; hükümetin istihdam hacmini artırmak amacıyla asgari ücret () belirlemesi durumunda, bu politikanın başarılı olması ve firmanın istihdamını artırması için gereken stratejik aralık ve firmanın karşılaştığı marjinal faktör maliyeti () eğrisinin bu süreçteki davranışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Emek piyasasına yönelik kurumsal bir müdahale olan asgari ücretin () istihdam üzerindeki net etkileri, piyasanın organizasyonel yapısına ve müdahalenin dozuna göre farklılık göstermektedir. Piyasa denge ücretinin () üzerinde bir asgari ücret belirlenmesi durumunda, tam rekabetçi bir emek piyasası ile monopsoncu (tek alıcılı) bir emek piyasası arasındaki temel farkı ortaya koyan aşağıdaki ifadelerden hangisi analiz açısından doğrudur?
Bir yerleşim birimindeki tek istihdam kaynağı olan ve ücret ayrımcılığı yapmayan bir tekstil fabrikası, işçi sayısını 100'den 101'e çıkarmayı planlamaktadır. Fabrika 100 işçi çalıştırırken saatlik ücret 50 TL iken, 101. işçiyi işe alabilmek için piyasadaki tüm işçilere ödenen saatlik ücretin 51 TL'ye yükseltilmesi gerekmektedir. Bu durumda, fabrikanın 101. işçi için katlandığı marjinal faktör maliyeti () kaç TL'dir?
Emek piyasasında tıp, hukuk veya mühendislik gibi uzun süreli eğitim ve uzmanlaşma gerektiren mesleklerdeki ücret dalgalanmalarını açıklayan Örümcek Ağı (Cobweb) Modeli'ne göre; cari dönemde () piyasaya sunulan toplam emek miktarı aşağıdakilerden hangisine bağlı olarak belirlenmektedir?
Ücret ayrımcılığı yapmayan bir monopsoncu firmanın faaliyet gösterdiği bir emek piyasasında; firmanın kâr maksimizasyonunu sağladığı başlangıç dengesinde ücret düzeyi , istihdam hacmi ise olarak gerçekleşmiştir. Hükümetin bu piyasaya müdahale ederek, mevcut denge ücretinin üzerinde () ancak marjinal faktör maliyetinin altında bir seviyede asgari ücret belirlemesi durumunda, piyasada gerçekleşmesi beklenen değişimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Monopsoncu bir emek piyasasında faaliyet gösteren ve işçilerine farklı ücret ödeme (ücret ayrımcılığı) imkânı bulunmayan bir firmanın, kâr maksimizasyonunu sağladığı denge noktasında marjinal faktör maliyeti (), emek arzı () ve marjinal ürün geliri () arasındaki ilişkiler dikkate alındığında; piyasaya denge ücretinin üzerinde ancak tam rekabet denge ücretinin altında bir asgari ücret () uygulanmasının istihdamı artırmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Tam rekabetçi bir emek piyasasında faaliyet gösteren ve işçilerin beşeri sermaye donanımlarının (eğitim, deneyim, yetenek) tamamen özdeş olduğu varsayılan iki farklı iş koluna ait karşılaştırmalı veriler aşağıdadır:
| Değişken | X İş Kolu | Y İş Kolu |
|---|---|---|
| Gerekli Eğitim Düzeyi | Lisans | Lisans |
| İşin Fiziksel Zorluğu | Düşük | Düşük |
| İstihdamın Sürekliliği | Kesintisiz (Tüm Yıl) | Geçici (Belirli Dönemler) |
| İşin Sosyal Prestiji | Yüksek | Yüksek |
Adam Smith’in "Milletlerin Zenginliği" eserinde belirttiği telafi edici ücret farkları ( ) ve "net avantaj" ( ) kavramları çerçevesinde, bu iki iş kolu arasındaki denge ücreti ilişkisine dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Ücret ayrımcılığı yapmayan bir monopsoncu firmanın dengede olduğu bir emek piyasasında, hükümet tarafından tam rekabetçi denge ücretine () eşit bir asgari ücret () belirlenmiştir. Bu yasal müdahale sonucunda firmanın karşılaştığı marjinal faktör maliyeti () eğrisi ve yeni istihdam düzeyi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Ürün piyasasında monopol gücüne sahip olan ve emek girdisini tam rekabetçi bir piyasadan temin eden bir firmanın karşılaştığı ürün talep fonksiyonu ve kısa dönem üretim fonksiyonu olarak belirlenmiştir. Piyasa ücret düzeyi birim olduğuna göre, bu firmanın kâr maksimizasyonunu sağlayan istihdam düzeyi ve işçi başına gerçekleşen monopolcü sömürü miktarı sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?