Emek Piyasası Dengesi
405 questions
Neoklasik emek piyasası analizi çerçevesinde; tek bir işverenin (monopson) ve işgücü arzını bütünüyle kontrol eden tek bir sendikanın (monopol) karşı karşıya geldiği 'iki taraflı monopol' modelinde, firmanın eşitliğine dayalı ücret teklifi ile sendikanın kendi marjinal gelirini işgücü arz eğrisine eşitleyen ücret talebi arasındaki ilişki düşünüldüğünde, nihai denge ücretinin oluşumu hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Hem mal hem de emek piyasasında tam rekabet koşullarının geçerli olduğu bir ortamda faaliyet gösteren bir firmanın, kısa dönem kâr maksimizasyonunu sağladığı mevcut dengesinde emeğin marjinal fiziki ürünü () 8 birim, ürünün birim satış fiyatı () 25 TL ve işçiye ödenen nominal ücret () 200 TL'dir. Sektördeki teknolojik bir gelişme sonucunda emeğin marjinal verimliliği tüm istihdam seviyeleri için %25 oranında artış göstermiş, ancak eş zamanlı olarak mal piyasasına yeni firmaların girişiyle artan toplam arz sonucunda ürün fiyatı %20 oranında azalmıştır. Bu değişimler sonucunda, firmanın mevcut istihdam miktarını () değiştirmeden dengeyi sürdürebilmesi için yeni nominal ücret () ne olmalıdır ve bu yeni denge noktasında firmanın marjinal maliyeti () kaç TL olarak gerçekleşir?
Emek piyasasında işgücü talebinin tek bir işveren (monopson) tarafından yapıldığı, işgücü arzının ise işçilerin tamamını temsil eden tek bir sendika (monopol) tarafından kontrol edildiği "İki Taraflı Monopol" modelinde denge ücretinin belirlenmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Monopsoncu (tek alıcılı) bir emek piyasasında devletin, piyasada etkinliği sağlamak ve monopson gücünden kaynaklanan "ölü kilo kaybını" (refah kaybını) tamamen ortadan kaldırmak amacıyla bir asgari ücret () belirlediği varsayıldığında; bu müdahalenin firmanın marjinal faktör maliyeti (MFC) yapısı ve istihdam kararı üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Emek piyasasında kurumsal bir müdahale olan asgari ücret () uygulaması, piyasanın organizasyonel yapısına bağlı olarak istihdam ve ücret dengesi üzerinde farklı teorik sonuçlar doğurmaktadır. Tam rekabetçi bir emek piyasası ile monopsoncu (tek alıcılı) bir emek piyasası karşılaştırıldığında, asgari ücretin piyasa dengesi üzerindeki etkilerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi akademik olarak doğrudur?
Ücret ayrımcılığı yapmayan bir monopsoncu firmanın kâr maksimizasyonu sağladığı mevcut denge noktasında; istihdam edilen son işçinin firmaya sağladığı marjinal ürün geliri () 200 TL, bu işçiye ödenen ücret () ise 120 TL'dir. Hükümetin bu piyasaya müdahale ederek asgari ücreti 160 TL olarak belirlemesi durumunda, firmanın yeni denge koşulları ve istihdam düzeyi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
İktisadi analizlerde işçilerin beşeri sermaye yatırımlarının ve doğuştan gelen yeteneklerinin özdeş olduğu ( ) varsayıldığında; iki farklı iş kolundaki çalışma koşullarının yarattığı parasal olmayan farklılıkların denge ücretlerine yansıması incelenmektedir. X iş kolunda istihdamın tüm yıl boyunca kesintisiz devam ettiği, Y iş kolunda ise çalışmanın sadece belirli dönemlerde (süreksiz/mevsimlik) mümkün olduğu ve işin yüksek düzeyde dürüstlük ile sorumluluk (trust) gerektirdiği bilinmektedir.
Adam Smith'in 'Milletlerin Zenginliği' perspektifiyle 'net avantaj' (net advantage) ilkesi temel alındığında, bu piyasadaki denge ücretleri ve çalışma koşulları arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
İşçi sendikalarının hem ücret düzeyi hem de istihdam hacmi üzerinde işverenle pazarlık yaptığı Etkin Sözleşme Modeli'nde (Leontief Modeli); firmanın eş-kâr eğrileri ile sendikanın kayıtsızlık eğrilerinin birbirine teğet olduğu noktaların birleşimi olan 'sözleşme eğrisi'nin (contract curve) dikey bir doğru şeklinde olması durumunda, sendikanın elde ettiği ücret artışlarının piyasa dengesi üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Ücret ayrımcılığı yapmayan bir monopsoncu firmanın kâr maksimizasyonunu sağladığı bir emek piyasasında; hükümetin mevcut monopson ücretinin () üzerinde, ancak tam rekabetçi denge ücretinin () altında kalacak şekilde bir asgari ücret () belirlemesi durumunda firmanın karşılaştığı marjinal faktör maliyeti () eğrisi ve istihdam seviyesindeki değişimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Adam Smith, 'Milletlerin Zenginliği' adlı eserinde, tam rekabetçi bir emek piyasasında işçilerin beşeri sermaye donanımlarının ve yeteneklerinin tamamen özdeş olduğu ( ) varsayımı altında, farklı iş kolları arasındaki ücret farklılıklarının 'net avantaj' ( ) dengesini bozmadığını savunur. Smith'in bahsettiği beş temel faktörden biri olan 'başarı olasılığı' ( ), özellikle belirli mesleklerdeki (örneğin hukuk veya tıp) yüksek ücretlerin temel gerekçesi olarak sunulur.
Buna göre, başarı olasılığının düşük olduğu bir meslek dalında gözlemlenen yüksek ücretlerin 'telafi edici' niteliğine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Emek piyasasında tek alıcı (monopson) konumundaki bir firma ile tüm işçileri temsil eden monopolcü bir sendikanın karşı karşıya geldiği "iki taraflı monopol" (bilateral monopoly) piyasasında, tarafların hem ücret hem de istihdam düzeyi üzerinde pazarlık yürüttükleri Etkin Sözleşme Modeli (Leontief Modeli) çerçevesinde ulaşılan dengeye ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Endüstriyel ilişkiler ve emek ekonomisi literatüründe 'karşıt güçler' hipoteziyle de analiz edilen; emeğin tek alıcısı konumundaki monopsoncu bir firma ile emeğin arzını bütünüyle kontrol eden monopolcü bir sendikanın karşı karşıya geldiği 'İki Taraflı Monopol' (Bilateral Monopoly) modeline ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Emek piyasasında tek bir alıcı (monopson) ile emeğin arzını bütünüyle kontrol eden tek bir sendikanın (monopol) karşı karşıya geldiği 'İki Taraflı Monopol' modelinde; firmanın kârını maksimize eden ücret teklifi ile sendikanın kendi amaçları doğrultusunda belirlediği ücret talebi arasında oluşan 'pazarlık alanı' dikkate alındığında, nihai piyasa dengesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Hem ürün hem de emek piyasasında tam rekabet koşullarının hüküm sürdüğü bir ortamda, kısa dönemde kâr maksimizasyonu hedefleyen bir firmanın üretim teknolojisi fonksiyonu ile ifade edilmektedir. Ürünün piyasa satış fiyatı ve emeğin birim maliyeti iken; kamu otoritesinin üreticiden birim satış başına spesifik vergi tahsil etmeye başlaması ve eş anlı olarak asgari ücret düzenlemesiyle nominal emek maliyetlerinin oranında artması durumunda, firmanın yeni denge istihdam düzeyi kaç birim olur?
Ücret ayrımcılığı yapmayan bir monopsoncu firmanın denge koşulları ve kâr maksimizasyonu süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Emek arzının cari ücret sinyallerine uzmanlık eğitimi nedeniyle tam bir dönem () gecikmeyle tepki verdiği, emek talebinin ise cari dönemin () ücret düzeyine göre anlık belirlendiği bir piyasada; emek talep esnekliği mutlak değerce () ve emek arz esnekliği () olarak hesaplanmıştır. Başlangıç dengesinde bulunan bu piyasada, emek talebinde meydana gelen kalıcı bir artış (pozitif dışsal şok) sonrası ortaya çıkacak olan dinamik intibak süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Emek piyasasında emeğin tek alıcısı konumundaki bir firma (monopson) ile işgücü arzını bütünüyle kontrol eden tek bir sendikanın (monopol) karşı karşıya geldiği "İki Taraflı Monopol" modelinde, neoklasik analize dayalı "denge belirsizliği" (indeterminacy) ve pazarlık sürecinin sınırları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Üretim yaptığı mal piyasasında monopol (tekel) gücüne sahip olan bir işletme, üretim sürecinde kullandığı emek girdisini birim saati TL ücretle tam rekabetçi bir emek piyasasından temin etmektedir. İşletmenin kısa dönem üretim fonksiyonu olarak belirlenmiştir. İşletmenin kârını maksimize ettiği istihdam düzeyinde ürünün satış fiyatı () TL ve ürünün marjinal hasılatı () TL'dir.
Buna göre, işletmenin kârını maksimize eden istihdam düzeyi () kaç birimdir?
Emek piyasasında arzın cari ücret sinyallerine, beşeri sermaye yatırımı ve uzmanlaşma süreci nedeniyle tam bir dönem () gecikmeyle tepki verdiği, talebin ise cari döneme () anında uyum sağladığı Örümcek Ağı (Cobweb) Modeli varsayılmaktadır. Stratejik bir sektörde "Nükleer Güvenlik Denetçiliği" gibi çok uzun süreli ihtisas ve sertifikasyon gerektiren bir meslek dalında, başlangıçtaki denge noktasından meydana gelen bir sapma sonrasında ücret ve istihdam dalgalanmalarının zamanla sönümlenmek yerine her dönem genişleyerek piyasayı denge noktasından uzaklaştırması (patlayan/divergent salınım) için gerekli olan temel koşul ve bunun mikroekonomik gerekçesi aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Ücret ayrımcılığı yapmayan bir monopsoncu firmanın denge noktası ile ilgili olarak; hükümetin piyasaya müdahale ederek tam rekabetçi denge ücret düzeyine () eşit bir asgari ücret belirlemesi durumunda, firmanın marjinal faktör maliyeti () eğrisinin yapısı ve istihdam düzeyi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?