Anayasa Hukuku ve Türk Anayasa Tarihi

1982 Anayasası’nın hazırlık aşamasında görev yapan Kurucu Meclis’in yapısı, Danışma Meclisi üyelerinin nitelikleri ve halkoylaması süreciyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

$1961$ Anayasası, siyasi partileri 'demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsurları' olarak tanımlayarak Türk anayasa tarihinde partilere ilk kez açık bir anayasal statü kazandırmıştır. Bu anayasal statü kapsamında, siyasi partilerin kapatılması davasına bakmak ve bu konuda nihai karar vermekle yetkili kılınan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), Milli Mücadele döneminin olağanüstü şartlarında hazırlanmış ve Türk anayasa tarihinin en kısa metinlerinden biri olmuştur. Bu anayasanın hukuki niteliği ve uygulanma süreci dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi 1921 Anayasası için doğru bir değerlendirmedir?

1982 Anayasası’nın hazırlık süreci, Kurucu Meclis yapısı ve halkoylaması aşamalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

Osmanlı Devleti'nin anayasallaşma sürecinde önemli bir dönüm noktası olan $1856$ tarihli Islahat Fermanı'nın, $1839$ yılında ilan edilen Tanzimat Fermanı'ndan ayrılan en belirgin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

1924 Anayasası, Türk anayasa tarihinde "Meclis Hükümeti Sistemi" ile "Parlamenter Sistem" arasında bir geçiş modeli olan "Karma Hükümet Sistemi"ni benimsemiştir. Bu sistemin en belirgin özelliği, egemenliğin yegane temsilcisi olan Meclis'in üstünlüğünü korurken, yürütme faaliyetlerinin uzmanlaşmış organlar eliyle yürütülmesini sağlamaktır.

Buna göre, 1924 Anayasası'nda yer alan "Güçler Birliği - Görevler Ayrımı" ilkesinin yürütme organının hukuki statüsü üzerindeki temel yansıması aşağıdakilerden hangisidir?

1961 Anayasası'nın 4. maddesinde yer alan "Egemenlik, Anayasanın koyduğu esaslara göre, yetkili organlar eliyle kullanılır." hükmü, 1924 Anayasası'ndaki "Egemenliği millet adına kullanmaya tek yetkili organ Türkiye Büyük Millet Meclisi'dir" anlayışından temel bir kopuşu simgeler.

Bu değişiklikle 1961 Anayasası'nın ulaşmak istediği temel hukuksal amaç aşağıdakilerden hangisidir?

1876 Kanun-i Esasi’nin 1909 değişiklikleri öncesindeki ilk metni dikkate alındığında, yasama süreci ve yürütme organının işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Millî Mücadele’nin olağanüstü şartları altında hazırlanan 1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye), Türk anayasa tarihinde kısa ve öz metniyle dikkat çeken bir belgedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1921 Anayasası’nın genel özellikleri veya hükümleri arasında yer almaz?

1924 Anayasası, 1921 Anayasası'nın kısa ve çerçeve yapısının aksine, devletin temel organlarını ve bireylerin haklarını daha ayrıntılı düzenleyen, değiştirilmesi zorlaştırılmış sert bir anayasadır. Bu anayasanın temel hükümleri ve yürürlükte kaldığı süre boyunca geçirdiği anayasal değişiklikler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi 1924 Anayasası dönemiyle ilgili yanlış bir bilgidir?

$1876$ tarihli Kanun-i Esasi'ye göre, yasama sürecinde Heyet-i Mebusan'dan gelen bir kanun layihasının; Padişah'ın kutsal haklarına, vatanın emniyetine, ülkenin bütünlüğüne ve özellikle de anayasa (Kanun-i Esasi) hükümlerine aykırı olup olmadığını inceleyerek, aykırılık tespit etmesi halinde reddetme yetkisiyle donatılmış olan ve Türk anayasa tarihinde bir nevi 'siyasi anayasallık denetimi' yapan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Anayasa hukukunda; savaş, ihtilal veya darbe gibi hukuk düzeninin kesintiye uğradığı dönemlerde ortaya çıkan, mevcut anayasa ile bağlı olmaksızın yeni bir anayasa yapma yetkisini kullanan 'asli kurucu iktidar' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$1921$ Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun orijinal metninde uygulanan "Meclis Hükümeti Sistemi"nde, bakanların Meclis tarafından tek tek seçilmesi usulü; $1923$ yılındaki anayasa değişiklikleriyle yerini "Kabine Sistemi"ne bırakmıştır. Bu değişikliğin sonucunda, yürütme organının oluşum sürecinde gerçekleşen temel farklılık aşağıdakilerden hangisidir?

1961 Anayasası, Türk anayasa tarihinde hürriyetçi ve sosyal bir devlet yapısı öngörmesine rağmen; 1971 ve 1973 yıllarında yapılan kapsamlı değişikliklerle yürütme organının güçlendirildiği ve temel hakların sınırlandığı bir yapıya dönüşmüştür. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1961 Anayasası'nda yapılan 1971-1973 değişiklikleri ile Türk hukuk sistemine dahil edilen düzenlemelerden biri değildir?

Demokrasi kuramları içerisinde; egemenliğin bölünemez bir bütün olduğu ve bu bütünün ancak halkın sayısal çoğunluğu tarafından temsil edilebileceği varsayımına dayanan, iktidarın yargısal veya siyasal kurumlarca denetlenmesini 'milli iradeye müdahale' olarak nitelendiren anlayış aşağıdakilerden hangisidir?

Kuvvetlerin birbirini etkileyemeyecek şekilde kesin ve keskin sınırlarla ayrıldığı 'sert kuvvetler ayrılığı' ilkesine dayanan, yürütme organının tek bir kişiden (monist yapı) oluştuğu ve yasama ile yürütme organlarının birbirinin hukuki varlığına son veremediği hükümet sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Anayasa hukukunda iktidar; anayasayı yapan/değiştiren 'kurucu iktidar' ve anayasa ile oluşturulan 'kurulmuş iktidarlar' (yasama, yürütme, yargı) olarak tasnif edilir. Kurucu iktidar ise kendi içinde, yeni bir anayasayı hiçbir hukuki kısıtlamaya tabi olmaksızın yapan 'asli kurucu iktidar' ve mevcut bir anayasayı yine o anayasanın öngördüğü usullerle değiştiren 'tali kurucu iktidar' şeklinde ikiye ayrılır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 'asli kurucu iktidar'ın karakteristik özelliklerinden biri olarak gösterilemez?

Anayasa hukukunda kurucu iktidarların tasnifinde kullanılan 'asli' ve 'tali' ayrımı, temelde iktidarın bir hukuk kuralıyla bağlı olup olmamasına dayanır. Tali kurucu iktidar, hukuki süreklilik içinde mevcut anayasanın çizdiği sınırlarla hareket ederken; asli kurucu iktidar, hukuki bir kopuşun ardından yeni bir düzen kurarak kendi hukukunu yaratır.

Buna göre, kurucu iktidar teorisi çerçevesinde tali kurucu iktidarın yetki kullanımı dikkate alındığında; aşağıdakilerden hangisi bu iktidarın asli kurucu iktidardan farkını ortaya koyan 'hukuki sınırlılıklar' arasında yer almaz?

Osmanlı hukuk tarihinde anayasallaşma hareketlerinin başlangıcı olarak kabul edilen belgeler; hazırlanış yöntemleri, tarafları ve dayandıkları otorite bakımından farklılık gösterir. Tanzimat ve Islahat fermanları padişahın tek taraflı iradesiyle (ferman) tebaasına haklar bahşettiği belgeler iken; Sened-i İttifak’ın bu belgelerden farklı olarak bir 'misak' (sözleşme) kimliği taşımasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

$1876$ Kanun-i Esasi'nin $1909$ yılındaki köklü anayasa değişiklikleri ile "yürütmenin yasama karşısındaki mutlak üstünlüğü" zayıflatılmış ve meclisin yetkileri artırılarak parlamenter sisteme geçiş yolunda önemli adımlar atılmıştır. Bu bağlamda, Meclis-i Mebusan tarafından kabul edilen bir kanun tasarısının Padişah tarafından iade edilmesi (veto) ve meclisin bu tasarıda ısrar etmesi durumunda, $1909$ düzenlemelerine göre öngörülen hukuki süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?