İdarenin Sorumluluğu
125 questions
İdarenin hukuki sorumluluğu çerçevesinde, bir zararın tam yargı davasına konu edilerek tazmin edilebilmesi için 'zarar' kavramının taşıması gereken nitelikler ve tazminatın hesaplanması ilkeleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
İdarenin hukuki sorumluluğu uyarınca tazmin edilecek 'zarar' kavramının taşıması gereken nitelikler ile tazminatın belirlenmesine hâkim olan temel ilkeler düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi hukuksal açıdan doğru bir tespittir?
Bir büyükşehir belediyesi, yeni açılan bir yerleşim bölgesine toplu taşıma hizmeti sunacağını resmi olarak duyurmasına ve gerekli durakları inşa etmesine rağmen, ulaşım ihtiyacının başladığı tarihten itibaren bölgeye hiçbir otobüs seferi koymamış ve bu sebeple bölge halkı mağduriyet yaşamıştır. Bu durum, idarenin sorumluluğu açısından aşağıdaki hizmet kusuru türlerinden hangisine örnek teşkil eder?
İdarenin hukuka aykırı bir eylemi sonucunda bir kişinin yakınını kaybetmesi nedeniyle duyduğu derin acı, elem ve kederin bir nebze olsun dindirilmesi amacıyla idari yargı yerlerince hükmedilen tazminat türü aşağıdakilerden hangisidir?
Bir kamu kurumuna ait sulama kanalının bakımsızlık nedeniyle çökmesi sonucu, komşu arazisi zarar gören bir çiftçi, bu idari eylemden kaynaklanan zararının tazmini için tam yargı davası açmayı planlamaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 13. maddesi uyarınca, idari eylemler nedeniyle hakları ihlal edilenlerin izlemesi gereken idari başvuru süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
İdare hukuku doktrini ve Danıştay içtihatlarında kabul edilen 'nesnel kusur' anlayışı çerçevesinde; hizmetin hiç işlememesi, geç işlemesi veya kötü işlemesi kriterlerinin uygulanmasına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi, idarenin mali sorumluluğunun mahiyetini en doğru şekilde açıklar?
Bir kamu görevlisinin görevini ifa ettiği sırada, hizmet kusuru boyutunu aşan ve şahsi husumet, kin veya ağır ihmal gibi nedenlerle 'kişisel kusur' olarak nitelendirilen bir eylemi sonucunda bir vatandaşın maddi zarara uğraması durumunda, işletilecek hukuki süreç ve rücu mekanizmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
İdare hukukunda; idarenin yürüttüğü belirli bir kamu hizmeti ya da faaliyeti ile meydana gelen zarar arasında doğrudan bir illiyet bağı (nedensellik bağı) kurulamamasına rağmen, toplumsal dayanışma esasına dayalı olarak terör eylemleri veya toplumsal olaylar neticesinde oluşan zararların idarece tazmin edilmesini öngören kusursuz sorumluluk hali aşağıdakilerden hangisidir?
İdare hukuku ilkeleri ve Danıştay içtihatları çerçevesinde, idarenin mali sorumluluğunun genel dayanağını teşkil eden "hizmet kusuru" kavramı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
İdare hukukunda idarenin mali sorumluluğunu ortadan kaldıran veya azaltan haller doktrinde ve yargı kararlarında titizlikle ayrıştırılmaktadır. Özellikle 'mücbir sebep' ve 'beklenmeyen hal' (kazasü) kavramları, idarenin kusursuz sorumluluğu üzerindeki etkileri bakımından farklı hukuki sonuçlara bağlanmıştır.
Buna göre, idari bir faaliyet yürütülürken meydana gelen ve zarara yol açan bir olayın 'mücbir sebep' yerine 'beklenmeyen hal' olarak nitelendirilmesinin temel gerekçesi ve bu nitelemenin idarenin 'risk ilkesine' dayalı sorumluluğu üzerindeki etkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Bir bölgede kontrol edilemeyen yaygın toplumsal olaylar ve terör nitelikli eylemler sırasında, kolluk kuvvetlerinin gerekli müdahaleyi yapmasına rağmen önleyemediği olaylar sonucunda, olaylarla doğrudan bir ilgisi bulunmayan bir vatandaşın mülkiyetindeki iş yerinin tamamen tahrip edildiği saptanmıştır. İdarenin herhangi bir hizmet kusurunun bulunmadığı ancak zararın 'sosyal risk ilkesi' uyarınca tazmin edilmesine karar verilen bu hukuksal süreçte; söz konusu ilkeyi, idarenin diğer kusursuz sorumluluk halleri olan 'Tehlike (Risk) İlkesi' ve 'Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik İlkesi'nden ayıran temel kriter aşağıdakilerden hangisidir?
Kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan dolayı bir vatandaşın zarara uğraması durumunda, 1982 Anayasası'nda öngörülen dava açma usulü ve rücu mekanizması hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
İdarenin kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla yürüttüğü ve hukuka tamamen uygun olan bir faaliyeti sonucunda; toplumun genelinin bu faaliyetten yarar sağlamasına rağmen, bir kişinin veya grubun diğer fertlere oranla "özel ve olağanüstü" bir zarara uğraması durumunda, bu zararın kusursuz sorumluluk esaslarına göre tazmin edilmesini öngören ilke aşağıdakilerden hangisidir?
İdarenin kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla yürüttüğü, mevzuata ve hukuka tamamen uygun bir faaliyeti sonucunda; toplumun bütününe sağlanan fayda karşısında, belirli bir kişi veya grubun diğer vatandaşlara oranla katlanılamayacak düzeyde "özel ve olağanüstü" bir zarara uğraması durumunda idarenin sorumluluğu gündeme gelmektedir. "Fedakarlığın denkleştirilmesi" olarak da ifade edilen bu kusursuz sorumluluk dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?
Bir il emniyet müdürlüğü binasının çevresindeki güvenliği artırmak amacıyla, imar planına uygun şekilde binanın önünden geçen ana yolun kalıcı olarak araç ve yaya trafiğine kapatılmasına karar verilmiştir. Bu uygulama, bölgedeki tüm mülk sahiplerini etkilemekle birlikte, tek geçim kaynağı bu yol üzerindeki dükkânı olan bir vatandaşın ticari faaliyetlerini sürdürmesini imkânsız hale getirmiş ve dükkânın değerini tamamen yitirmesine neden olmuştur. İdarenin bu faaliyetinin kamu yararına ve hukuka tamamen uygun olduğu kabul edildiğinde, söz konusu zararın tazmininde dayanılması gereken kusursuz sorumluluk ilkesi ve bu ilkenin uygulanması için gereken temel şart aşağıdakilerin hangisinde bir arada verilmiştir?
Kamu hizmetlerinin yürütülmesi sırasında, idarenin bütünüyle mevzuata uygun ve kamu yararı eksenli tasarruflarının, toplumun genelinde bir fayda yaratırken bazı bireyler üzerinde katlanılması beklenemeyecek derecede ağır ve özelleşmiş bir mali yük oluşturması, 'Fedakarlığın Denkleştirilmesi' kavramını gündeme getirir.
Bu kavram ışığında, idarenin 'Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik İlkesi'ne dayalı kusursuz sorumluluğu ile ilgili aşağıdaki hukuki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
İdare hukukunda idarenin mali sorumluluğunu ortadan kaldıran hallerden biri olan mücbir sebep, olayın idarenin faaliyet alanı dışından gelmesini ifade eder. Buna göre, mücbir sebep ile beklenmeyen hal arasındaki ayrımda kullanılan ve olayın idareye "yabancı" olmasını belirten hukuki unsur aşağıdakilerden hangisidir?
İdarenin yürüttüğü bir kamu hizmetinin organizasyonundaki veya işleyişindeki aksaklıklardan doğan "hizmet kusuru" kavramı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
1982 Anayasası'nın 129. maddesinin 5. fıkrası uyarınca, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan dolayı bir zarar oluşması durumunda, bu zararın tazmini için açılacak dava kime karşı yöneltilmelidir?
İdarenin hukuki sorumluluğu çerçevesinde, bir tam yargı davasında tazminine hükmedilecek 'zarar' kavramının nitelikleri ve tazminatın belirlenmesine hâkim olan ilkelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?