Finansal Planlama ve Kontrol Practice Questions — KPSS İşletme — Page 4

Çınar Gıda Sanayi A.Ş.'nin $2026$ yılı Ekim ayına ilişkin bazı bütçe verileri aşağıda verilmiştir:

- Ekim ayı öngörülen satış tutarı: $300.000$ TL
- Tahsilat politikası: Satışların $\%40$ 'ı peşin, kalan $\%60$ 'ı ise bir sonraki ay tahsil edilmektedir.
- Eylül ayından devreden ve Ekim ayında tahsil edilecek alacak tutarı: $80.000$ TL
- Ekim ayında yapılacak nakit faaliyet giderleri ve ödemeler toplamı: $220.000$ TL
- Ekim ayına isabet eden amortisman gideri: $30.000$ TL
- $1$ Ekim itibarıyla işletmenin dönem başı nakit mevcudu: $15.000$ TL
- İşletmenin her ay sonu korumayı hedeflediği minimum nakit bakiyesi: $40.000$ TL

Buna göre, işletmenin Ekim ayı sonundaki nakit durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

45.000

TL ek finansman ihtiyacı vardır.

75.000

TL ek finansman ihtiyacı vardır.

60.000

TL ek finansman ihtiyacı vardır.

55.000

TL nakit fazlası vardır.

25.000

TL nakit fazlası vardır.

Show answer & explanation

Answer: $45.000$ TL ek finansman ihtiyacı vardır.

Answer

İşletmenin

45.000

TL ek finansman (kredi) ihtiyacı vardır.

Nakit bütçesi hazırlanırken tahakkuk eden gelir/giderler değil, fiili nakit hareketleri esas alınır. İşletmenin

200.000

TL nakit girişi ve

220.000

TL nakit çıkışı (amortisman hariç) vardır. Net nakit akışı

-20.000

TL'dir. Dönem başındaki

15.000

TL ile bu açık kapatılmaya çalışıldığında

-5.000

TL bakiye kalır. İşletme

40.000

TL minimum nakit bulundurmak istediği için

45.000

TL fona (krediye) ihtiyaç duyar.

Step-by-Step Solution

1

Ekim ayı nakit girişlerinin hesaplanması.

200.000

TL

Peşin tahsilat (

300.000 \times \%40 = 120.000

TL) ile önceki aydan gelen tahsilat (

80.000

TL) toplanarak fiili nakit girişleri bulunur.

2

Ekim ayı nakit çıkışlarının hesaplanması.

220.000

TL

Sadece nakit gerektiren faaliyet giderleri ve ödemeler dikkate alınır. Amortisman gideri (

30.000

TL) nakit çıkışı gerektirmediğinden hesaba katılmaz.

3

Net nakit akışının ve dönem sonu kümülatif nakit bakiyesinin bulunması.

-5.000

TL

Dönem Başı Nakit (

15.000

TL) + Nakit Girişleri (

200.000

TL) - Nakit Çıkışları (

220.000

TL) işlemi yapılarak finansman öncesi kasada kalan fiili tutar hesaplanır.

4

Finansman ihtiyacının belirlenmesi.

45.000

TL

İşletmenin hedeflediği minimum nakit bakiyesi

40.000

TL'dir. Finansman öncesi durum

-5.000

TL olduğundan, hedefe ulaşmak için aradaki fark kadar (

40.000 - (-5.000) = 45.000

TL) dış finansman sağlanmalıdır.

Key Concept

Nakit Bütçesi Hazırlama ve Amortismanın Dışlanması

Question 62Question →

Omega Endüstriyel Ürünler A.Ş.'nin ürettiği tek tip mamulün birim satış fiyatı $120$ TL, birim değişken maliyeti ise $70$ TL'dir. İşletmenin yıllık toplam sabit faaliyet giderleri $150.000$ TL olup, dış kaynak kullanımından doğan yıllık faiz giderleri toplamı $50.000$ TL'dir.

İşletmenin mevcut satış hacmi yıllık $5.000$ adet olduğuna göre, işletmenin satış miktarında yaşanacak $\%10$ 'luk bir artışın, Hisse Başına Kâr (HBK) seviyesinde yaratacağı artış oranı aşağıdakilerden hangisidir?

%20

%25

%45

%50

%90

Show answer & explanation

Answer: %50

Answer

İşletmenin satış miktarındaki %10'luk artış, Hisse Başına Kâr (HBK) seviyesinde %50 oranında bir artış sağlayacaktır.

Doğru yanıt olan %50 oranı, işletmenin toplam risk yapısını yansıtan Birleşik Kaldıraç Derecesi (DCL) üzerinden elde edilir. DCL formülü gereği Toplam Katkı Payı (

250.000

TL), Vergi Öncesi Kâra (

50.000

TL) oranlandığında katsayı

5

olarak bulunur. DCL = 5 değeri, satış hacmindeki her %1'lik değişimin Hisse Başına Kâr'da (HBK) %5'lik bir değişim yaratacağı anlamına gelir. Bu nedenle %10'luk satış artışı, HBK'da

\%10 \times 5 = \%50

'lik bir artış sağlar.

Step-by-Step Solution

1

Toplam katkı payını hesaplayınız.

Birim Katkı Payı =

120 - 70 = 50

TL. Toplam Katkı Payı =

5.000 \times 50 = 250.000

TL.

Kaldıraç oranlarının bulunabilmesi için öncelikle satışlardan değişken maliyetlerin çıkarılmasıyla elde edilen toplam katkı payına ulaşılmalıdır.

2

Faaliyet Kârını (FVÖK) hesaplayınız.

FVÖK = Toplam Katkı Payı - Sabit Faaliyet Giderleri =

250.000 - 150.000 = 100.000

TL.

Faaliyet kaldıracının ve nihayetinde birleşik kaldıracın formülünde işletmenin faiz ve vergi öncesi kârı (FVÖK) payda olarak kullanılır.

3

Vergi Öncesi Kârı (VÖK) hesaplayınız.

VÖK = FVÖK - Faiz Giderleri =

100.000 - 50.000 = 50.000

TL.

Finansal kaldıraç etkisini yansıtan net kâr matrahına (VÖK) ulaşmak için faiz giderleri düşülmelidir.

4

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesini (DCL) bulunuz.

DCL = Toplam Katkı Payı / VÖK =

250.000 / 50.000 = 5

.

Birleşik kaldıraç derecesi, katkı payının vergi öncesi kâra oranlanmasıyla tek adımda bulunabilir.

5

Satışlardaki artışın Hisse Başına Kâr (HBK) üzerindeki etkisini hesaplayınız.

HBK Artış Oranı = DCL

\times

Satışlardaki Artış Oranı =

5 \times \%10 = \%50

.

DCL katsayısı, satışlarda meydana gelen %1'lik bir değişimin HBK üzerinde kaç yüzdelik bir değişim yaratacağını gösterir.

Key Concept

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesinin (DCL) hesaplanması ve satışlardaki değişimin Hisse Başına Kâra (HBK) yansıma etkisinin analiz edilmesi.

Alternative Method

Ayrı ayrı kaldıraç hesaplayarak da sonuca ulaşabilirsiniz: İlk olarak faaliyet kaldıracı bulunur: DOL = Katkı Payı / FVÖK = 250.000 / 100.000 = 2,5. Ardından finansal kaldıraç bulunur: DFL = FVÖK / VÖK = 100.000 / 50.000 = 2. Son olarak iki değer çarpılır: DCL = 2,5 x 2 = 5.

Estimated Time:1m 30s

Question 63Question →

Aşağıdaki tabloda, gıda perakende sektöründe yer alan bir işletmenin cari döneme ait gelir-gider ve borçlanma bilgileri özetlenmiştir:

Finansal Kalem / Veri	Tutar / Oran
Toplam Satış Hasılatı	$5.000.000 \text{ TL}$
Toplam Değişken Maliyetler	$3.000.000 \text{ TL}$
Sabit Faaliyet Giderleri	$1.200.000 \text{ TL}$
Uzun Vadeli Yabancı Kaynak (Borç)	$2.500.000 \text{ TL}$
Yabancı Kaynak Yıllık Faiz Oranı	$\%16$

İşletmenin sermaye yapısında imtiyazlı hisse senedi bulunmamaktadır.

Buna göre, işletmenin Finansal Kaldıraç Derecesi (DFL) ve hisse başına kârını sıfır yapan Finansal Başabaş Noktası (FVÖK seviyesi olarak) sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

2,00

ve

400.000 \text{ TL}

2,50

ve

1.200.000 \text{ TL}

5,00

ve

1.600.000 \text{ TL}

0,50

ve

400.000 \text{ TL}

2,00

ve

1.600.000 \text{ TL}

Show answer & explanation

Answer: $2,00$ ve $400.000 \text{ TL}$

Answer

İşletmenin finansal kaldıraç derecesi

2,00

ve finansal başabaş noktası

400.000 \text{ TL}

'dir.

Doğru yanıt, DFL'nin

2,00

ve finansal başabaş noktasının

400.000 \text{ TL}

olarak verildiği seçenektir. İşletmenin FVÖK değeri

800.000 \text{ TL}

ve faiz yükü

400.000 \text{ TL}

'dir. Formülde yerine konulduğunda

DFL = 800.000 / (800.000 - 400.000) = 2,00

bulunur. Finansal başabaş noktası, Vergi Öncesi Kârı sıfırlayan FVÖK seviyesidir ve imtiyazlı hissesi olmayan firmalarda doğrudan faiz giderine (

400.000 \text{ TL}

) eşittir.

Step-by-Step Solution

1

Katkı Payı ve Faiz ve Vergi Öncesi Kâr (FVÖK) değerlerini hesaplayın.

Katkı Payı =

5.000.000 - 3.000.000 = 2.000.000 \text{ TL}

. FVÖK =

2.000.000 - 1.200.000 = 800.000 \text{ TL}

.

Kaldıraç oranlarını bulabilmek için gelir tablosundaki kâr marjı adımlarının belirlenmesi gerekir.

2

İşletmenin yıllık faiz giderini borç tutarı ve faiz oranı üzerinden türetin.

Faiz Gideri =

2.500.000 \times \%16 = 400.000 \text{ TL}

.

Finansal kaldıraç ve finansal başabaş noktası, doğrudan sabit finansman gideri olan faiz yüküne bağlıdır.

3

Finansal Kaldıraç Derecesi (DFL) formülünü uygulayın.

DFL = \frac{FVÖK}{FVÖK - Faiz} = \frac{800.000}{800.000 - 400.000} = \frac{800.000}{400.000} = 2,00

.

DFL, işletmenin faaliyet kârındaki (FVÖK) değişimin, hisse başına kâra (HBK) olan duyarlılığını ölçer.

4

Finansal Başabaş Noktasını (FVÖK cinsinden) tespit edin.

Finansal Başabaş Noktası = Faiz Gideri =

400.000 \text{ TL}

.

Finansal başabaş noktası, vergi öncesi kârı (ve dolayısıyla HBK'yı) sıfır yapan FVÖK seviyesidir. İmtiyazlı hisse senedi olmadığı için bu nokta doğrudan faiz giderine eşittir.

Key Concept

Finansal Kaldıraç (DFL) ve Finansal Başabaş Noktası

Question 64Question →

Bir kamu iştiraki olan yenilenebilir enerji şirketi, kamu binalarının öz tüketim ihtiyacını karşılamak amacıyla standart tip güneş paneli üretimine başlamıştır. İşletmenin bu üretim faaliyetine ilişkin maliyet ve satış verileri aşağıda verilmiştir:

- Aylık Toplam Sabit Maliyet: $2.400.000$ TL
- Birim Satış Fiyatı: $4.000$ TL
- Birim Değişken Maliyet: $2.400$ TL

Buna göre, işletmenin aylık başabaş (kâr geçiş) noktası üretim miktarı ve başabaş noktası satış tutarı aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

1.500

adet ;

6.000.000

TL

1.000

adet ;

4.000.000

TL

600

adet ;

2.400.000

TL

1.600

adet ;

6.400.000

TL

1.500

adet ;

3.600.000

TL

Show answer & explanation

Answer: $1.500$ adet ; $6.000.000$ TL

Answer

İşletmenin aylık başabaş üretim miktarı

1.500

adet ve başabaş satış tutarı

6.000.000

TL'dir.

Doğru yanıt, hem başabaş miktarının hem de başabaş tutarının formüllere uygun şekilde hatasız hesaplandığı seçenektir. Formüle göre Birim Katkı Payı =

4.000 - 2.400 = 1.600

TL'dir. Başabaş Miktarı =

2.400.000 / 1.600 = 1.500

adet olarak bulunur. Başabaş Satış Tutarı ise

1.500 \times 4.000 = 6.000.000

TL'dir.

Step-by-Step Solution

1

Birim Katkı Payını Hesapla

Birim Katkı Payı = Birim Satış Fiyatı - Birim Değişken Maliyet =

4.000 - 2.400 = 1.600

TL

Başabaş noktasını miktar cinsinden bulabilmek için, satılan her bir ürünün sabit maliyetleri karşılamaya ne kadar katkı sağladığını bilmek gerekir.

2

Başabaş Noktası Üretim Miktarını Hesapla

Başabaş Miktarı = Toplam Sabit Maliyet / Birim Katkı Payı =

2.400.000 / 1.600 = 1.500

adet

Toplam sabit maliyetlerin, birim başına elde edilen katkı payı ile kaç adet satışta sıfırlanacağını (kâr geçiş noktasını) bulmak için uygulanır.

3

Başabaş Noktası Satış Tutarını Hesapla

Başabaş Tutarı = Başabaş Miktarı

\times

Birim Satış Fiyatı =

1.500 \times 4.000 = 6.000.000

TL

Bulunan başabaş miktarının parasal karşılığını (ciro değerini) belirlemek için miktar ile satış fiyatı çarpılır.

Key Concept

Başabaş (Kâr Geçiş) Noktası Analizi

Question 65Question →

Bir işletme, gelecek yılın finansal planlamasını yaparken proforma bilançosunda yer alacak varlık kalemlerini tahmin etmek için farklı yöntemleri değerlendirmektedir. İşletmenin finans müdürü, satışlar ile stoklar arasındaki ilişkiyi modellemek için "satışların yüzdesi" yöntemi yerine "basit doğrusal regresyon" ( $Y = a + bX$ ) yönteminin kullanılmasının daha doğru sonuçlar vereceğini savunmaktadır.

Bu savunuya temel oluşturan, basit doğrusal regresyon yönteminin satışların yüzdesi yöntemine göre sağladığı en önemli kavramsal üstünlük aşağıdakilerden hangisidir?

Tahmin edilecek bilanço kalemi içindeki sabit (baz) ve satışlara bağlı değişken kısımları birbirinden ayırabilmesine imkân tanıması

Geçmiş yıllardaki kâr payı dağıtım oranlarını dış kaynak ihtiyacı hesaplamasına doğrudan entegre edebilmesi

Net satışlar yerine aktif toplamını baz alarak tahminleme sürecindeki sapmaları minimize etmesi

Sabit maliyetleri birim başına, değişken maliyetleri ise toplam olarak değerlendirip başabaş noktasını daha hassas ölçmesi

Bilanço kalemlerinin paranın zaman değeri karşısındaki aşınmasını iskonto faktörleri kullanarak düzeltmesi

Show answer & explanation

Answer: Tahmin edilecek bilanço kalemi içindeki sabit (baz) ve satışlara bağlı değişken kısımları birbirinden ayırabilmesine imkân tanıması

Answer

Tahmin edilecek bilanço kalemi içindeki sabit (baz) ve satışlara bağlı değişken kısımları birbirinden ayırabilmesine imkân tanıması

Doğru yanıt, basit doğrusal regresyon yönteminin en belirgin özelliğini ifade etmektedir. Finansal planlamada regresyon analizi kullanılırken elde edilen

Y = a + bX

denkleminde

a

sabit kısmı (örneğin işletmenin çalışabilmesi için gereken asgari stok seviyesi),

b

katsayısı ise satışlardaki değişimin stokları ne kadar etkilediğini gösterir. Satışların yüzdesi yöntemi ise

Y = cX

şeklinde doğrusal ancak orijinden geçen bir model kurarak sabit kısmı yok sayar.

Step-by-Step Solution

1

Satışların yüzdesi yönteminin varsayımını analiz etmek

Bu yöntem, bilanço kalemlerinin satışlarla tamamen orantılı arttığını (sıfır noktasından başladığını ve sabit bir kısmın olmadığını) varsayar.

Yöntemin temel çalışma prensibini hatırlamak karşılaştırma yapmak için gereklidir.

2

Basit doğrusal regresyon yönteminin matematiksel modelini (

Y = a + bX

) incelemek

Modeldeki

a

parametresi satışlar sıfır olsa bile var olan sabit tutarı,

bX

ise satışlara bağlı değişken kısmı temsil eder.

Regresyonun matematiksel yapısının finansal tahminlemeye nasıl yansıdığını görmek hedeflenmektedir.

3

İki yöntem arasındaki kavramsal farkı belirlemek

Regresyon yönteminin, ölçek ekonomilerini ve baz (sabit) varlık seviyelerini modele dahil ederek kalemi sabit ve değişken olarak ayrıştırabilmesidir.

Soruda istenilen en önemli kavramsal üstünlüğe ulaşmak içindir.

Key Concept

Diğer Proforma Tablo Yöntemleri (Regresyon)

Question 66Question →

Bir imalat işletmesinin mevcut durumdaki yıllık satış tutarı $10.000.000 \text{ TL}$ , değişken maliyetlerin satışlara oranı $\%75$ ve toplam sabit maliyetleri $2.000.000 \text{ TL}$ 'dir.

İşletme yönetimi, üretim sürecinde otomasyona geçilmesini öngören yeni bir yatırım projesini değerlendirmektedir. Bu proje hayata geçirildiğinde, yıllık sabit maliyetlerin $1.600.000 \text{ TL}$ artacağı, buna karşılık değişken maliyetlerin satışlara oranının $\%60$ 'a gerileyeceği tahmin edilmektedir.

Yönetim, projenin kabul edilmesi durumunda işletmenin mevcut "güvenlik oranını" (emniyet marjı oranını) korumayı hedeflemektedir.

Buna göre, işletmenin hedefine ulaşabilmesi için otomasyon projesi sonrasında gerçekleştirmesi gereken yıllık satış tutarı kaç TL olmalıdır?

7.500.000

9.000.000

11.000.000

11.250.000

18.000.000

Show answer & explanation

Answer: $11.250.000$

Answer

İşletmenin güvenlik oranını %20 seviyesinde koruyabilmesi için yeni dönemde gerçekleştirmesi gereken satış tutarı 11.250.000 TL olmalıdır.

Doğru sonuca ulaşmak için maliyet yapısı değişikliği öncesi ve sonrası iki ayrı durum analizi yapılmalıdır. İlk durumda, 10.000.000 TL satışın %75'i değişken, dolayısıyla katkı payı oranı %25'tir. 2.000.000 TL sabit maliyetle başabaş noktası 8.000.000 TL'dir. Bu da 2.000.000 TL'lik bir güvenlik marjına ve %20'lik (2m/10m) bir güvenlik oranına denk gelir. Otomasyon yatırımı sonrası sabit maliyetler 3.600.000 TL'ye çıkarken, katkı marjı oranı %40'a (1-0.60) yükselmektedir. Yeni başabaş noktası 9.000.000 TL olmaktadır. Güvenlik oranının %20 olarak korunabilmesi için hedef satışın %80'inin (1 - 0.20) başabaş noktasına eşit olması gerekir. 9.000.000 / 0.80 işlemiyle yeni satış hedefi 11.250.000 TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Mevcut durumdaki Katkı Marjı Oranını ve Başabaş Noktasını (KGN) hesaplayın.

Katkı Marjı Oranı =

1 - 0,75 = 0,25

Başabaş Noktası =

2.000.000 / 0,25 = 8.000.000 \text{ TL}

Güvenlik oranını bulabilmek için öncelikle mevcut başabaş satış hacminin tespit edilmesi gerekir.

2

Mevcut Güvenlik Marjını ve Güvenlik Oranını belirleyin.

Güvenlik Marjı =

10.000.000 - 8.000.000 = 2.000.000 \text{ TL}

Güvenlik Oranı =

2.000.000 / 10.000.000 = \%20

Yönetimin korunmasını hedeflediği asıl oran, mevcut durumdaki satışların başabaş noktasını ne kadar aştığının yüzdesel ifadesidir.

3

Otomasyon projesi sonrası yeni sabit maliyetleri ve yeni katkı marjı oranını hesaplayın.

Yeni Sabit Maliyetler =

2.000.000 + 1.600.000 = 3.600.000 \text{ TL}

Yeni Katkı Marjı Oranı =

1 - 0,60 = 0,40

Projenin kabulü, işletmenin maliyet yapısını ve dolayısıyla kâr geçiş noktasını köklü biçimde değiştirecektir.

4

Yeni maliyet yapısındaki Başabaş Noktasını bulun.

Yeni Başabaş Noktası =

3.600.000 / 0,40 = 9.000.000 \text{ TL}

Hedeflenen satış tutarını bulabilmek için yeni eşik değerin bilinmesi zorunludur.

5

Mevcut güvenlik oranını (%20) sağlayacak yeni satış tutarını hesaplayın.

Güvenlik Oranı =

\frac{\text{Satış} - \text{Başabaş}}{\text{Satış}} \implies 0,20 = \frac{\text{Satış} - 9.000.000}{\text{Satış}} \implies 0,80 \times \text{Satış} = 9.000.000 \implies \text{Satış} = 11.250.000 \text{ TL}

İşletmenin risk profilini sabit tutması (aynı güvenlik oranını yakalaması) için gereken ciro seviyesi bu formülle elde edilir.

Key Concept

Güvenlik Marjı ve Güvenlik Oranının Maliyet Yapısı Değişimleriyle Birlikte Analizi

Question 67Question →

Omega Endüstriyel Üretim A.Ş.'nin gelecek faaliyet dönemine ilişkin sermaye yapısı planlaması ve finansman maliyetlerine dair öngörülen veriler aşağıda verilmiştir:

* Toplam Varlıklar: $20.000.000 \text{ TL}$
* Borç / Toplam Varlık Oranı: $\%40$
* Yabancı Kaynak (Borç) Maliyeti: Yıllık $\%15$
* İmtiyazlı Hisse Senedi Sermayesi: $5.000.000 \text{ TL}$
* İmtiyazlı Hisse Senedi Kâr Payı Oranı: $\%12$
* Kurumlar Vergisi Oranı: $\%20$

İşletme yönetimi, gelecek dönemde hisse başına kâr (HBK) dalgalanmalarını stratejik olarak kontrol altında tutmak amacıyla Finansal Kaldıraç Derecesi'ni (DFL) tam olarak $2,50$ seviyesinde sabitlemeyi hedeflemektedir.

Buna göre, işletmenin hedeflediği bu finansal kaldıraç derecesine ulaşabilmesi için gerçekleştirmesi gereken Faiz ve Vergi Öncesi Kâr (FVÖK) tutarı kaç TL olmalıdır?

2.000.000

2.800.000

3.000.000

3.250.000

4.875.000

Show answer & explanation

Answer: $3.250.000$

Answer

İşletmenin hedeflediği finansal kaldıraç derecesine ulaşabilmesi için

3.250.000 \text{ TL}

Faiz ve Vergi Öncesi Kâr (FVÖK) elde etmesi gerekir.

Doğru cevap olan seçenekteki tutar, finansal kaldıraç derecesi (DFL) tam formülünün eksiksiz uygulanmasıyla elde edilmiştir. DFL formülü:

DFL = \frac{FVÖK}{FVÖK - I - (D_p / (1-t))}

şeklindedir. İşletmenin borç tutarı (

20M \times \%40

)

8.000.000 \text{ TL}

ve faiz gideri (I)

1.200.000 \text{ TL}

'dir. İmtiyazlı pay kâr payı (

D_p

)

600.000 \text{ TL}

'dir ancak vergi sonrası kârdan ödendiği için

600.000 / (1 - 0,20) = 750.000 \text{ TL}

vergi öncesi eşdeğerine dönüştürülmelidir. Toplam sabit finansman yükü

1.950.000 \text{ TL}

olur.

DFL = 2,50

eşitliği kurularak çözüldüğünde

1,5 \times FVÖK = 4.875.000 \Rightarrow FVÖK = 3.250.000 \text{ TL}

olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Toplam yabancı kaynak (borç) tutarını ve yıllık faiz giderini hesaplayın.

Borç =

20.000.000 \times 0,40 = 8.000.000 \text{ TL}

. Faiz Gideri (I) =

8.000.000 \times 0,15 = 1.200.000 \text{ TL}

.

Finansal kaldıraç derecesini hesaplamak için şirketin katlandığı birinci sabit finansman gideri olan faiz tutarının bulunması gerekir.

2

İmtiyazlı hisse senedi kâr payını hesaplayın ve vergi öncesi tutara (brüt) dönüştürün.

Net Kâr Payı =

5.000.000 \times 0,12 = 600.000 \text{ TL}

. Brüt Kâr Payı =

600.000 / (1 - 0,20) = 750.000 \text{ TL}

.

İmtiyazlı kâr payları vergi sonrası net kârdan ödenir. FVÖK vergi öncesi bir kâr ölçütü olduğundan, paydanın homojenliği için imtiyazlı kâr paylarının vergi öncesi eşdeğerine getirilmesi şarttır.

3

Finansal Kaldıraç Derecesi (DFL) denklemini kurun.

DFL = \frac{FVÖK}{FVÖK - (Faiz + \text{Brüt İmtiyazlı Kâr Payı})}

denklemi kullanılarak:

2,50 = \frac{FVÖK}{FVÖK - (1.200.000 + 750.000)}

.

Hedeflenen finansal risk düzeyine karşılık gelen kâr eşiğini bulmak için bilinenler formülde yerine konur.

4

Denklemi çözerek FVÖK değerini hesaplayın.

2,50 = \frac{FVÖK}{FVÖK - 1.950.000} \Rightarrow 2,50 \times FVÖK - 4.875.000 = FVÖK \Rightarrow 1,50 \times FVÖK = 4.875.000 \Rightarrow FVÖK = 3.250.000 \text{ TL}

.

Cebirsel çözümleme yapılarak hedef

DFL

seviyesini sağlayacak net faaliyet kârı tutarına ulaşılır.

Key Concept

Finansal Kaldıraç Derecesi ve İmtiyazlı Kâr Paylarının Vergi Etkisi

Question 68Question →

Siber güvenlik alanında faaliyet gösteren bir teknoloji şirketi, geliştirdiği endüstriyel güvenlik duvarı (firewall) cihazlarının satışını birim başına $40.000$ TL'den gerçekleştirmektedir. Bu ürüne ilişkin birim değişken maliyet $24.000$ TL olup, işletmenin yıllık sabit maliyetleri toplamı $60.000.000$ TL'dir.

İşletme yönetimi, dönem sonunda elde edeceği net kârın $\%75$ 'ini ortaklarına temettü olarak dağıtmayı planlamakta olup, dağıtılacak bu tutarın $18.000.000$ TL olmasını hedeflemektedir.

Kurumlar vergisi oranının $\%20$ olduğu varsayımı altında, işletmenin belirlediği bu temettü hedefine ulaşabilmesi için gerçekleştirmesi gereken satış miktarı ve toplam satış tutarı sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

3.750

adet ;

150.000.000

TL

4.875

adet ;

195.000.000

TL

5.625

adet ;

225.000.000

TL

5.250

adet ;

210.000.000

TL

2.250

adet ;

90.000.000

TL

Show answer & explanation

Answer: $5.625$ adet ; $225.000.000$ TL

Answer

İşletmenin belirlediği temettü hedefine ulaşabilmesi için gerçekleştirmesi gereken satış miktarı

5.625

adet ve toplam satış tutarı

225.000.000

TL olmalıdır.

Doğru cevap, işletmenin temettü hedefini önce net kâra (

18.000.000 / 0.75 = 24.000.000

TL), ardından vergi öncesi kâra (

24.000.000 / 0.80 = 30.000.000

TL) dönüştürerek, bu tutarı sabit maliyetlerle (

60.000.000

TL) toplayıp sırasıyla birim katkı payına (

16.000

TL) ve katkı payı oranına (\%40) bölen hesaplamayı göstermektedir. Gerekli miktar

90.000.000 / 16.000 = 5.625

adet ve gerekli tutar

90.000.000 / 0.40 = 225.000.000

TL olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1

Hedeflenen net kârın hesaplanması

Dağıtılacak temettü tutarı temettü dağıtım oranına bölünerek net kâr bulunur.

18.000.000 / 0.75 = 24.000.000

TL.

Temettü, vergi sonrası net kâr üzerinden dağıtıldığı için hedef kâra ulaşmada ilk adım toplam net kârı bulmaktır.

2

Vergi öncesi kârın (VÖK) hesaplanması

Net kâr,

(1 - Vergi Oranı)

değerine bölünerek VÖK bulunur.

24.000.000 / (1 - 0.20) = 30.000.000

TL.

Başabaş noktasında faaliyet kârı hedefleri vergi öncesi tutarlar üzerinden formüle dahil edilmelidir.

3

Toplam katkı payı ihtiyacının hesaplanması

Sabit maliyetler ile hedeflenen VÖK toplanır.

60.000.000 + 30.000.000 = 90.000.000

TL.

Gerçekleştirilecek satışların hem sabit maliyetleri hem de hedeflenen vergi öncesi kârı tamamen karşılaması gerekir.

4

Gerekli satış miktarının hesaplanması

Toplam katkı payı ihtiyacı, birim katkı payına (

40.000 - 24.000 = 16.000

TL) bölünür.

90.000.000 / 16.000 = 5.625

adet.

Hedeflenen toplam katkı payına ulaşmak için kaç birim ürün satılması gerektiğini gösterir.

5

Gerekli satış tutarının hesaplanması

Toplam katkı payı ihtiyacı, katkı payı oranına (

16.000 / 40.000 = 0.40

) bölünür veya satış miktarı birim fiyatla çarpılır (

5.625 \times 40.000

). Sonuç

225.000.000

TL.

İşletmenin finansal hedeflerini gerçekleştirebilmesi için ulaşması gereken ciro seviyesini ifade eder.

Key Concept

Hedeflenen Kâr ve Vergi Etkisi Altında Başabaş Noktası Analizi

Question 69Question →

Finansal planlama ve kontrol sürecinde satış bütçelerinin oluşturulması, proforma tabloların güvenilirliği açısından kritik bir öneme sahiptir. İşletmelerin bu süreçte başvurduğu satış tahmin yöntemleri, kendi iç dinamiklerinden kaynaklanan bazı yapısal kısıtlara sahiptir.

Aşağıda satış tahmin süreçlerinde karşılaşılan üç farklı analitik zafiyet durumu tanımlanmıştır:
I. Değerlendirme toplantılarında yüz yüze etkileşimin bulunması sebebiyle, hiyerarşik statüsü yüksek veya ikna kabiliyeti güçlü bir katılımcının ('hare etkisi'), diğerlerinin bağımsız ve rasyonel tahminlerini baskılayarak grup kararına yön vermesi.
II. Kurulan tahmin modelinin, gelecekteki talebin yalnızca geçmiş veri örüntülerinin (trend, mevsimsellik vb.) mekanik bir uzantısı olacağı varsayımına dayanması ve piyasadaki ani yapısal kırılmaları (yıkıcı teknoloji, kriz vb.) öngörememesi.
III. Sahadan veri sağlayan birimlerin, gelecek dönem performans kotalarını veya prim hedeflerini daha rahat tutturabilmek amacıyla, kendi bölgelerindeki potansiyel talebi üst yönetime kasıtlı olarak düşük (kötümser) raporlama eğilimi.

Bu üç zafiyet durumu, sırasıyla aşağıdaki satış tahmin yöntemlerinden hangilerinin en belirgin dezavantajları arasında yer almaktadır?

Uzman Uzlaşma (Delphi) Yaklaşımı – Nedensellik (Regresyon) Analizi – Alıcı Beklentileri Anketi

Saha Satış Ekibi Tahminleri – Zaman Serileri Analizi – Üst Düzey Yönetici Görüşleri

Üst Düzey Yönetici Görüşleri – Zaman Serileri Analizi – Saha Satış Ekibi Tahminleri

Uzman Uzlaşma (Delphi) Yaklaşımı – Pazar Testi (Simülasyon) – Saha Satış Ekibi Tahminleri

Üst Düzey Yönetici Görüşleri – Ekonometrik Modeller – Uzman Uzlaşma (Delphi) Yaklaşımı

Show answer & explanation

Answer: Üst Düzey Yönetici Görüşleri – Zaman Serileri Analizi – Saha Satış Ekibi Tahminleri

Answer

Üst Düzey Yönetici Görüşleri – Zaman Serileri Analizi – Saha Satış Ekibi Tahminleri

Birinci durumdaki 'baskın kişi etkisi', katılımcıların yüz yüze tartışarak ortak karar aldığı Üst Düzey Yönetici Görüşleri yönteminin en bilinen dezavantajıdır. İkinci durumdaki 'geleceğin geçmişin aynısı olacağı varsayımı', kantitatif modellerden Zaman Serileri Analizinin felsefesidir. Üçüncü durumdaki 'kota tutturma güdüsüyle kötümser tahmin yapma' ise, işletme ile saha personeli arasındaki çıkar çatışmasını (temsil sorunu) yansıtan Saha Satış Ekibi Tahminleri yöntemine özgü bir zafiyettir.

Step-by-Step Solution

1

I. öncüldeki zafiyet durumunun kalitatif yöntemler açısından değerlendirilmesi.

Yüz yüze etkileşimden kaynaklanan 'hare etkisi' (halo effect) ve baskın kişi yönlendirmesi, toplantı usulüyle yapılan 'Üst Düzey Yönetici Görüşleri' yönteminin en temel dezavantajıdır. Delphi yöntemi tam da bu sorunu çözmek için anonim tasarlanmıştır.

Kalitatif yöntemler arasındaki temel ayrım noktalarını ve tasarım amaçlarını belirlemek.

2

II. öncüldeki zafiyet durumunun kantitatif modeller açısından incelenmesi.

Geleceğin geçmişin mekanik bir tekrarı olduğu varsayımı, yapısal olarak 'Zaman Serileri Analizi'nin (hareketli ortalamalar, trend analizi vb.) kısıtıdır. Nedensellik (ekonometrik) modeller ise değişkenler arası ilişkileri kurarak olası kırılmaları açıklamaya çalışır.

Kantitatif tahmin yöntemlerinin dayandığı temel matematiksel varsayımları ayırt etmek.

3

III. öncüldeki zafiyet durumunun temsil/vekalet sorunu bağlamında çözümlenmesi.

Performans kotası veya prim hedefini kolay aşabilmek için satış potansiyelini bilerek düşük (kötümser) gösterme eğilimi, asimetrik bilgiye dayalı bir çıkar çatışmasıdır ve karakteristik olarak 'Saha Satış Ekibi Tahminleri' yönteminde görülür.

Veri sağlayıcıların şirketteki pozisyonlarından kaynaklanan motivasyonel sapmaları tespit etmek.

Key Concept

Kalitatif ve Kantitatif Satış Tahmin Yöntemlerinin Sınırları ve Kısıtları

Question 70Question →

Zeta A.Ş.'nin finansal planlama departmanı, gelecek yılın proforma bilançosunu hazırlamak için satışların yüzdesi ve regresyon yöntemlerini birlikte kullanmaktadır. İşletmeye ait bazı finansal veriler ve tahminler aşağıda verilmiştir:

* İçinde bulunulan cari yılın net satış tutarı $4.000.000$ TL olup, gelecek yıl için net satışların $5.000.000$ TL'ye ulaşması hedeflenmektedir.
* İşletmenin net kâr marjı $\%5$ 'tir ve elde edilecek net kârın $\%60$ 'ının nakit temettü olarak dağıtılması planlanmaktadır.
* İşletmenin dönen varlıklarından stoklar kalemi, satışlar ( $X$ ) ile stoklar ( $Y$ ) arasındaki geçmiş verilere dayalı olarak kurulan $Y = 250.000 + 0,10X$ basit doğrusal regresyon denklemi ile tahmin edilmektedir.
* Stoklar dışındaki diğer dönen varlık kalemleri (nakit ve ticari alacaklar) net satışların $\%15$ 'i oranında; kendiliğinden oluşan kısa vadeli yabancı kaynaklar (ticari borçlar vb.) ise net satışların $\%10$ 'u oranında doğrudan değişmektedir.
* İşletmenin mevcut duran varlık kapasitesi yeterli olduğu için gelecek yıl ilave duran varlık yatırımı planlanmamaktadır.

Buna göre, işletmenin gelecek yıl için Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ) kaç TL'dir?

0

50.000

70.000

112.500

150.000

Show answer & explanation

Answer: 50.000

Answer

İşletmenin gelecek yıl için Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ) 50.000 TL olarak hesaplanır.

Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ) hesaplanırken, satışlardaki artışın gerektirdiği ek varlık yatırımlarından, kendiliğinden oluşan fonlar ve dönem kârından işletmede bırakılan tutar (otofinansman) çıkarılmalıdır. Varlık artışı hesaplanırken regresyon modelindeki sabit kısım dikkate alınmadan sadece eğim üzerinden stok artışı bulunmalı (

1.000.000 \times 0,10 = 100.000

TL) ve orantılı diğer varlıklarla (

150.000

TL) toplanmalıdır. Bulunan

250.000

TL'lik toplam varlık artışından, ticari borçlardaki

100.000

TL'lik artış ve gelecek yılki net kârın dağıtılmayan kısmı olan

100.000

TL çıkarıldığında

50.000

TL sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1

Satışlardaki değişimin (

\Delta S

) hesaplanması

5.000.000 - 4.000.000 = 1.000.000

TL.

Varlık ve kaynak artışlarını bulmak için öncelikle baz alınacak satış artış tutarı belirlenmelidir.

2

Gerekli toplam varlık artışının (fon kullanımının) bulunması

Stok dışı dönen varlık artışı:

1.000.000 \times 0,15 = 150.000

TL. Stok artışı (regresyon eğimi kadar):

1.000.000 \times 0,10 = 100.000

TL. Toplam Varlık Artışı =

150.000 + 100.000 = 250.000

TL.

Satışların yüzdesi yöntemi ve regresyon yöntemindeki bağımsız değişken katsayısı (b) kullanılarak ek varlık ihtiyacı hesaplanır.

3

Kendiliğinden sağlanan yabancı kaynak artışının bulunması

1.000.000 \times 0,10 = 100.000

TL.

Ticari borçlar gibi satışlarla orantılı artan kısa vadeli borçlar, dış finansman ihtiyacını azaltan kendiliğinden oluşan fonlardır.

4

Gelecek yıl yaratılacak otofinansman tutarının hesaplanması

Gelecek yıl net kârı:

5.000.000 \times 0,05 = 250.000

TL. İşletmede bırakılan kâr (otofinansman):

250.000 \times (1 - 0,60) = 100.000

TL.

DKİ hesaplamasında cari yıl değil, her zaman planlanan (gelecek) yılın net satışları üzerinden kâr ve dağıtılmayan kâr hesaplanır.

5

Dış Kaynak İhtiyacının (DKİ) hesaplanması

DKİ = Gerekli Varlık Artışı - Kendiliğinden Sağlanan Fonlar - Otofinansman =

250.000 - 100.000 - 100.000 = 50.000

TL.

İhtiyaç duyulan toplam varlık yatırımından, yaratılan iç ve kendiliğinden fonlar çıkarılarak net dış finansman ihtiyacına ulaşılır.

Key Concept

Karma (Regresyon ve Yüzde) Yöntemleriyle Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ) Hesaplaması

Estimated Time:2m 30s

Question 71Question →

Endüstriyel makine üretimi yapan Alfa Teknoloji A.Ş., önümüzdeki faaliyet döneminde satış hacminde $\%20$ 'lik bir büyüme öngörmektedir. Şirket yönetimi, bu büyümenin pay senetlerinin hisse başına kârında (HBK) $\%150$ oranında bir artış yaratmasını stratejik bir hedef olarak belirlemiştir.

İşletmenin mevcut faaliyet kaldıracı derecesi (DOL) $3$ 'tür ve yıllık faiz ve vergi öncesi kârı (FVÖK) $3.000.000$ TL'dir. Kurumlar vergisi oranı $\%20$ 'dir.

Buna göre, şirketin hedeflenen hisse başına kâr artışına ulaşabilmesi için mevcut sermaye yapısında katlanması gereken yıllık sabit finansman gideri (faiz ödemesi) kaç TL olmalıdır?

1.200.000

1.440.000

1.800.000

2.250.000

2.600.000

Show answer & explanation

Answer: $1.800.000$

Answer

Şirketin hedefine ulaşması için gereken yıllık sabit finansman gideri (faiz) 1.800.000 TL olmalıdır.

Verilen hedeflere göre satışlardaki %20'lik artışın HBK'yı %150 artırması beklenmektedir. Bu durum, işletmenin Birleşik Kaldıraç Derecesinin (DCL) 7,5 olması gerektiği anlamına gelir (150 / 20). DCL, Faaliyet Kaldıracı (DOL) ile Finansal Kaldıracın (DFL) çarpımıdır. DOL 3 olarak verildiğine göre DFL = 7,5 / 3 = 2,5 olmalıdır. Finansal Kaldıraç Derecesi DFL = FVÖK / (FVÖK - Faiz) formülüyle bulunur. 2,5 = 3.000.000 / (3.000.000 - Faiz) eşitliği çözüldüğünde Faiz (Sabit Finansman Gideri) 1.800.000 TL olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Hedeflenen Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesini (DCL) hesaplayın.

DCL = \frac{\% \Delta HBK}{\% \Delta Sat\imath\text{s}lar} = \frac{\%150}{\%20} = 7,5

Birleşik kaldıraç, satışlardaki belirli bir oransal değişimin hisse başına kârda (HBK) yaratacağı oransal değişimi ifade eder.

2

Gerekli Finansal Kaldıraç Derecesini (DFL) bulun.

DCL = DOL \times DFL \Rightarrow 7,5 = 3 \times DFL \Rightarrow DFL = 2,5

Birleşik kaldıraç, faaliyet kaldıracı (DOL) ile finansal kaldıracın (DFL) çarpımına eşittir.

3

Finansal Kaldıraç formülünü kullanarak faiz giderini (I) hesaplayın.

DFL = \frac{FV\ddot{O}K}{FV\ddot{O}K - I} \Rightarrow 2,5 = \frac{3.000.000}{3.000.000 - I} \Rightarrow 7.500.000 - 2,5I = 3.000.000 \Rightarrow 2,5I = 4.500.000 \Rightarrow I = 1.800.000 \text{ TL}

Finansal kaldıraç derecesi vergi öncesi tutarlar üzerinden hesaplanır; vergi oranı (1-t) pay ve paydada birbirini sadeleştirdiği için formülde dikkate alınmaz.

Key Concept

Birleşik Kaldıraç, satış hacmindeki değişimin HBK üzerindeki net etkisini ölçer ve Faaliyet Kaldıracı (DOL) ile Finansal Kaldıracın (DFL) çarpımıyla bulunur. Finansal kaldıraç hesaplamalarında vergi oranı etkisizdir.

Estimated Time:2m 0s

Question 72Question →

Lidya Seramik A.Ş.'nin 2025 yılına ait özet bilançosunda yer alan bazı kalemler aşağıda verilmiştir:

- Kasa ve Bankalar: $20.000.000 \text{ TL}$
- Ticari Alacaklar: $80.000.000 \text{ TL}$
- Stoklar: $100.000.000 \text{ TL}$
- Maddi Duran Varlıklar (Net): $250.000.000 \text{ TL}$
- Ticari Borçlar: $60.000.000 \text{ TL}$
- Ödenecek Vergi ve Fonlar: $40.000.000 \text{ TL}$
- Kısa Vadeli Banka Kredileri: $50.000.000 \text{ TL}$

İşletme 2025 yılında tam kapasite ile çalışmış ve $500.000.000 \text{ TL}$ net satış hasılatı elde etmiştir. Yönetim, 2026 yılı için satışların $\%20$ oranında artacağını öngörmektedir. Şirketin net kâr marjı $\%15$ 'tir ve elde edilen kârın $\%40$ 'ı ortaklara temettü olarak dağıtılmaktadır.

Satışların yüzdesi yöntemi varsayımlarına göre, Lidya Seramik A.Ş.'nin 2026 yılı için Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ) kaç TL'dir?

6.000.000

16.000.000

25.000.000

34.000.000

61.000.000

Show answer & explanation

Answer: $16.000.000$

Answer

Lidya Seramik A.Ş.'nin 2026 yılı için Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ)

16.000.000 \text{ TL}

olarak hesaplanmaktadır.

Doğru sonuca ulaşmak için varlık ihtiyacından işletmenin kendi iç işleyişinden doğan kaynakları çıkarmak gerekir. Tam kapasitede çalışan işletmede toplam varlık ihtiyacı satışların %90'ı kadardır (

\Delta A = 90m

). Satışlara bağlı kendiliğinden artan pasifler ticari borçlar ve vergilerin toplamından ibarettir ve satışların %20'si kadardır (

\Delta L = 20m

). Şirketin elde edeceği

90.000.000 \text{ TL}

net kârın %40'ı dağıtılıp %60'ı içeride tutulduğundan

54.000.000 \text{ TL}

özkaynak oluşur. DKİ =

90m - 20m - 54m = 16.000.000 \text{ TL}

olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Satışlardaki artışı (

\Delta S

) ve gelecek yılki beklenen satışları (

S_1

) hesaplayın.

Mevcut satışlar (

S_0

) =

500.000.000 \text{ TL}

. Artış (

\Delta S

) =

500.000.000 \times 0.20 = 100.000.000 \text{ TL}

. Beklenen satışlar (

S_1

) =

600.000.000 \text{ TL}

.

Dış Kaynak İhtiyacı formülünde varlık ve pasif artışları satışlardaki artışa (

\Delta S

), yaratılacak fon ise gelecek yılki toplam satışlara (

S_1

) dayanır.

2

Satışlarla birlikte kendiliğinden artan varlıkları (

A^*

) ve pasifleri (

L^*

) belirleyerek artış tutarlarını bulun.

Tam kapasite çalışıldığı için tüm varlıklar artar.

A^* = 20 + 80 + 100 + 250 = 450.000.000 \text{ TL}

. Varlık Artışı =

(450.000.000 / 500.000.000) \times 100.000.000 = 90.000.000 \text{ TL}

. Kendiliğinden artan pasifler (

L^*

) sadece ticari borçlar ve vergilerdir (Kredi hariçtir).

L^* = 60 + 40 = 100.000.000 \text{ TL}

. Pasif Artışı =

(100.000.000 / 500.000.000) \times 100.000.000 = 20.000.000 \text{ TL}

.

Banka kredileri yönetim kararıyla alınan ihtiyari (non-spontaneous) kaynaklardır, satışlarla kendiliğinden artmaz.

3

Faaliyetler sonucu yaratılacak iç kaynağı (Dağıtılmayan Kârlar) hesaplayın.

Otofinansman Oranı (

b

) =

1 - 0.40 = 0.60

. Dağıtılmayan Kâr =

S_1 \times M \times b = 600.000.000 \times 0.15 \times 0.60 = 54.000.000 \text{ TL}

.

Dışarıdan bulunması gereken fon, içeride yaratılan ve dağıtılmayıp şirkette bırakılan kâr ile azaltılır.

4

Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ) formülünü uygulayın.

DKI = 90.000.000 - 20.000.000 - 54.000.000 = 16.000.000 \text{ TL}

.

Gerekli varlık artışından, kendiliğinden sağlanan fonlar ve şirket içinde bırakılan kârlar düşüldüğünde dışarıdan sağlanması gereken net fon ihtiyacı bulunur.

Key Concept

Satışların Yüzdesi Yöntemi ve Bilanço Kalemlerinin Sınıflandırılması

Question 73Question →

Rüzgar Yenilenebilir Enerji A.Ş., $2026$ yılı Kasım ayına ilişkin nakit bütçesini hazırlamaktadır. İşletmenin satış tahminleri ve bazı bütçe verileri aşağıda verilmiştir:

Aylar	Satış Tutarları (TL)
Eylül	$400.000$
Ekim	$500.000$
Kasım	$600.000$

İşletmenin tahsilat politikasına göre satışların $\%30$ 'u satışın yapıldığı ayda, $\%50$ 'si bir sonraki ayda, kalan $\%20$ 'si ise iki ay sonra tahsil edilmektedir.

Kasım ayına ilişkin planlanan nakit çıkışları ve diğer veriler şu şekildedir:
- Toplam faaliyet giderleri: $450.000 \text{ TL}$ (Bu tutarın içinde $70.000 \text{ TL}$ amortisman ve $30.000 \text{ TL}$ karşılık gideri bulunmaktadır.)
- Ödenecek kurumlar vergisi: $60.000 \text{ TL}$
- Ortaklara dağıtılacak nakit temettü: $40.000 \text{ TL}$

İşletmenin 1 Kasım $2026$ tarihindeki nakit mevcudu $15.000 \text{ TL}$ olup, yönetim her ay sonunda en az $100.000 \text{ TL}$ minimum nakit bakiyesi bulundurmayı zorunlu kılmıştır.

Buna göre, işletmenin Kasım ayı sonundaki nakit durumu veya ek finansman ihtiyacı aşağıdakilerden hangisidir?

25.000 \text{ TL}

ek finansman ihtiyacı vardır.

125.000 \text{ TL}

ek finansman ihtiyacı vardır.

40.000 \text{ TL}

ek finansman ihtiyacı vardır.

5.000 \text{ TL}

ek finansman ihtiyacı vardır.

65.000 \text{ TL}

nakit fazlası vardır.

Show answer & explanation

Answer: $25.000 \text{ TL}$ ek finansman ihtiyacı vardır.

Answer

İşletmenin 25.000 TL ek finansman ihtiyacı vardır.

Doğru hesaplamada öncelikle nakit girişleri tahsilat gecikmelerine göre belirlenir: Eylül ayından

\%20

(

80.000 \text{ TL}

), Ekim ayından

\%50

(

250.000 \text{ TL}

) ve Kasım ayından

\%30

(

180.000 \text{ TL}

) olmak üzere toplam

510.000 \text{ TL}

nakit girişi sağlanır. Nakit çıkışları hesaplanırken, toplam faaliyet giderlerinden nakit gerektirmeyen amortisman ve karşılıklar düşülür (

450.000 - 100.000 = 350.000 \text{ TL}

). Bunun üzerine vergi ve temettü ödemeleri eklenerek toplam çıkış

450.000 \text{ TL}

olarak bulunur. Net nakit akışı

+60.000 \text{ TL}

'dir. Dönem başı bakiye (

15.000 \text{ TL}

) ile toplandığında eldeki kümülatif nakit

75.000 \text{ TL}

olur. İşletmenin minimum

100.000 \text{ TL}

hedefi bulunduğundan aradaki fark olan

25.000 \text{ TL}

tutarında ek finansman sağlanması gerekir.

Step-by-Step Solution

1

Kasım ayı nakit girişlerinin hesaplanması

Kasım nakit girişi = 510.000 TL

Eylül satışlarından %20 (80.000 TL), Ekim satışlarından %50 (250.000 TL) ve Kasım satışlarından %30 (180.000 TL) tahsilat yapılacaktır.

2

Kasım ayı nakit çıkışlarının hesaplanması

Kasım nakit çıkışı = 450.000 TL

Faaliyet giderlerinden nakit çıkışı gerektirmeyen amortisman (70.000 TL) ve karşılık gideri (30.000 TL) düşülür (450.000 - 100.000 = 350.000 TL). Buna vergi (60.000 TL) ve temettü (40.000 TL) ödemeleri eklenir.

3

Net nakit akışının ve dönem sonu nakit bakiyesinin bulunması

Dönem sonu nakit bakiyesi = 75.000 TL

Net nakit akışı (510.000 - 450.000 = +60.000 TL) ile dönem başı nakit mevcudu (15.000 TL) toplanarak kümülatif nakit bulunur.

4

Finansman ihtiyacının belirlenmesi

Ek finansman ihtiyacı = 25.000 TL

Hedeflenen minimum nakit (100.000 TL) ile eldeki bakiye (75.000 TL) arasındaki fark hesaplanarak 25.000 TL açık olduğu tespit edilir.

Key Concept

Nakit Bütçesi Hazırlama İlkeleri ve Nakit Olmayan Giderler

Question 74Question →

Marmara Tekstil A.Ş. 2025 yılı faaliyet dönemini $1.500.000$ TL net satış hasılatı ile tamamlamıştır. Bu dönemde işletmenin üretim ve satış sürecine ait toplam değişken maliyetleri $900.000$ TL, amortisman ve idari giderler gibi kalemlerden oluşan sabit işletme maliyetleri ise $300.000$ TL olarak gerçekleşmiştir. İşletme aynı dönemde kullandığı yabancı kaynaklar için $100.000$ TL finansman gideri (faiz) ödemiştir.

Şirketin finans departmanı, önümüzdeki faaliyet yılı için pazar payı beklentileri doğrultusunda satış hacminde $\%20$ 'lik bir büyüme öngörmektedir.

Vergi oranının ve dolaşımdaki hisse senedi sayısının sabit kalacağı varsayımı altında; işletmenin birleşik (toplam) kaldıraç derecesi (DCL) ile hisse başına kârında (HBK) beklenen oransal artış aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?

DCL:

3,0

| HBK Artışı:

\%60

DCL:

3,5

| HBK Artışı:

\%70

DCL:

2,0

| HBK Artışı:

\%40

DCL:

1,5

| HBK Artışı:

\%30

DCL:

5,0

| HBK Artışı:

\%100

Show answer & explanation

Answer: DCL: $3,0$ | HBK Artışı: $\%60$

Answer

DCL değerinin 3,0 ve HBK artışının %60 olduğu seçenektir.

Birleşik kaldıraç derecesi (DCL), işletmenin tüm sabit yükümlülüklerinin (faaliyet + finansman) satışlardaki değişime oranla net kârı nasıl etkilediğini ölçer. DCL = Katkı Payı / Vergi Öncesi Kâr formülü ile bulunur. Katkı Payı (1.500.000 - 900.000 = 600.000 TL) değerinin VÖK'e (600.000 - 300.000 - 100.000 = 200.000 TL) bölünmesiyle DCL 3,0 olarak bulunur. Satışlardaki %20'lik artış, 3,0 çarpan etkisiyle hisse başına kârı %60 oranında artıracaktır.

Step-by-Step Solution

1

Toplam Katkı Payı tutarını hesaplayın.

1.500.000 - 900.000 = 600.000

TL

Kaldıraç analizinde faaliyet kârını bulmadan önce satışlardan değişken maliyetlerin düşülmesi gerekir.

2

Faaliyet Kârını (FVÖK) hesaplayın.

600.000 - 300.000 = 300.000

TL

Katkı payından sabit işletme maliyetleri çıkarılarak faiz ve vergi öncesi kâr bulunur.

3

Vergi Öncesi Kârı (VÖK) hesaplayın.

300.000 - 100.000 = 200.000

TL

Birleşik kaldıraç için faiz giderlerinin de düşüldüğü kâr tutarına ihtiyaç vardır.

4

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesini (DCL) hesaplayın.

DCL = \frac{\text{Katkı Payı}}{\text{VÖK}} = \frac{600.000}{200.000} = 3,0

DCL, işletmenin hem sabit işletme maliyetlerini hem de sabit finansman giderlerini ne ölçüde kullandığını gösteren temel orandır.

5

Hisse Başına Kârdaki (HBK) beklenen artışı hesaplayın.

\%20 \times 3,0 = \%60

DCL katsayısı, satış hacmindeki yüzde değişimin HBK üzerinde yaratacağı net yüzde etkiyi ifade eder.

Key Concept

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesi (DCL) ve Hisse Başına Kâr (HBK) İlişkisi

Alternative Method

DCL hesaplaması için alternatif bir yöntem olarak; Faaliyet Kaldıracı (DOL = Katkı Payı / FVÖK = 600.000 / 300.000 = 2,0) ve Finansal Kaldıraç (DFL = FVÖK / VÖK = 300.000 / 200.000 = 1,5) ayrı ayrı hesaplanıp birbirleriyle çarpılarak da (2,0 x 1,5 = 3,0) aynı sonuca ulaşılabilir.

Estimated Time:1m 30s

Question 75Question →

Lodos Yenilenebilir Enerji A.Ş.'nin belirli bir faaliyet dönemine ilişkin finansal verileri aşağıda verilmiştir:

- Net Satış Hasılatı: $100.000.000$ TL
- Katkı Payı Oranı: $\%40$
- Toplam Sabit Faaliyet Giderleri: $24.000.000$ TL
- Finansman Giderleri (Faiz): $6.000.000$ TL

İşletme yönetimi, üretim kapasitesini tam kullanarak gelecek yıl satış gelirlerini $\%20$ artırmayı planlamaktadır.

Buna göre, işletmenin Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL) ve bu satış artış planı gerçekleştiğinde Faiz ve Vergi Öncesi Kârda (FVÖK) beklenen yüzdesel artış aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

DOL =

1,60

; FVÖK Artışı =

\%32

DOL =

4,00

; FVÖK Artışı =

\%80

DOL =

2,50

; FVÖK Artışı =

\%50

DOL =

2,50

; FVÖK Artışı =

\%80

DOL =

0,40

; FVÖK Artışı =

\%8

Show answer & explanation

Answer: DOL = $2,50$ ; FVÖK Artışı = $\%50$

Answer

Doğru seçenek, DOL değerini 2,50 ve FVÖK artışını %50 olarak veren seçenektir.

İşletmenin Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL) hesaplaması için öncelikle Katkı Payı ve FVÖK değerleri bulunmalıdır. Katkı Payı, satış hasılatı ile katkı payı oranının çarpımıyla hesaplanır:

100.000.000 \times 0,40 = 40.000.000

TL. FVÖK ise Katkı Payından Sabit Faaliyet Giderlerinin çıkarılmasıyla elde edilir:

40.000.000 - 24.000.000 = 16.000.000

TL. Buradan DOL =

\frac{40.000.000}{16.000.000} = 2,50

olarak bulunur. DOL, satışlardaki %1'lik değişimin FVÖK'te yaratacağı yüzdesel değişimi ifade eder. Satışlar

\%20

artarsa, FVÖK'teki artış:

\%20 \times 2,50 = \%50

olacaktır.

Step-by-Step Solution

1

Katkı Payını hesaplayın

100.000.000 \times 0,40 = 40.000.000

TL

DOL hesaplamasında pay kısmında yer alan Katkı Payını bulmak için toplam satış hasılatı ile katkı payı oranı çarpılır.

2

Faiz ve Vergi Öncesi Kârı (FVÖK) bulun

40.000.000 - 24.000.000 = 16.000.000

TL

Faaliyet kârını (FVÖK) bulmak için Katkı Payı tutarından Toplam Sabit Faaliyet Giderleri çıkarılır.

3

Faaliyet Kaldıraç Derecesini (DOL) hesaplayın

DOL = \frac{40.000.000}{16.000.000} = 2,50

DOL formülü, toplam Katkı Payının FVÖK'e bölünmesiyle uygulanır.

4

Satış artışının FVÖK üzerindeki etkisini bulun

\%20 \times 2,50 = \%50

Satışlardaki yüzdesel değişim, Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL) ile çarpılarak FVÖK'teki beklenen yüzdesel değişim hesaplanır.

Key Concept

Faaliyet Kaldıracı (DOL)

Question 76Question →

Kuzey Anadolu İmalat A.Ş.'nin 2025 yılı net satışları $500.000.000 \text{ TL}$ olarak gerçekleşmiştir. İşletmenin 2025 yılı sonu bilançosunda yer alan bazı önemli kalemler aşağıdadır:

- Dönen Varlıklar: $300.000.000 \text{ TL}$
- Duran Varlıklar: $200.000.000 \text{ TL}$
- Ticari Borçlar: $60.000.000 \text{ TL}$
- Kısa Vadeli Banka Kredileri: $40.000.000 \text{ TL}$

İşletme yönetimi 2026 yılı için net satışlarda $\%25$ oranında bir büyüme öngörmektedir. İşletme halihazırda $\%80$ kapasite ile çalışmakta olup, öngörülen satış artışını karşılamak için ilave bir duran varlık yatırımına ihtiyaç duymamaktadır. İşletmenin net kâr marjı $\%8$ olup, elde edilen net kârın $\%60$ 'ını nakit temettü olarak dağıtma politikası bulunmaktadır.

Buna göre, satışların yüzdesi yöntemini kullanan işletmenin 2026 yılı Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ) kaç TL'dir?

30.000.000

44.000.000

40.000.000

55.000.000

90.000.000

Show answer & explanation

Answer: $40.000.000$

Answer

Doğru cevap

40.000.000 \text{ TL}

değerini veren seçenektir.

Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ) hesaplanırken öncelikle satış artışının yaratacağı fon kullanım ihtiyacı bulunur. Atıl kapasite olduğu için sadece dönen varlıklar (

\frac{300}{500} = \%60

) artacaktır.

125

Milyon TL'lik satış artışı,

75

Milyon TL'lik ek varlık gerektirir. Kendiliğinden artan pasifler ise sadece ticari borçlardır (

\frac{60}{500} = \%12

), bu da

15

Milyon TL fon yaratır. 2026 yılı beklenen satışları

625

Milyon TL'dir.

\%8

kâr marjı ile

50

Milyon TL net kâr beklenmektedir. Bunun

\%60

'ı temettü olarak dağıtılacağından, işletmede kalan oto-finansman kısmı

\%40

olup

20

Milyon TL'dir.

DKİ = 75 - 15 - 20 = 40

Milyon TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Satışlardaki artış tutarını (

\Delta S

) hesaplama

\Delta S = 500.000.000 \times 0,25 = 125.000.000 \text{ TL}

Dış kaynak ihtiyacı formülünde kullanılacak satış değişimini bulmak için.

2

Kendiliğinden oluşan varlık artışını hesaplama

Gerekli Varlık Artışı =

125.000.000 \times (300.000.000 / 500.000.000) = 75.000.000 \text{ TL}

İşletmenin atıl kapasitesi olduğu için duran varlıklar satışlarla orantılı artmaz, sadece dönen varlıklar orantılı artar.

3

Kendiliğinden oluşan pasif (kaynak) artışını hesaplama

Pasif Artışı =

125.000.000 \times (60.000.000 / 500.000.000) = 15.000.000 \text{ TL}

Banka kredileri kendiliğinden oluşmaz. Sadece ticari borçlar gibi faaliyetlerden doğan pasifler satışlarla orantılı artar.

4

Oto-finansman (İşletmede bırakılan kâr) tutarını hesaplama

Oto-finansman =

(500.000.000 \times 1,25) \times 0,08 \times (1 - 0,60) = 20.000.000 \text{ TL}

Gelecek yılın tahmini net kârının, işletmede bırakılan kısmı (1 - Temettü Dağıtım Oranı) özkaynakları artırır.

5

Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ) formülünü uygulama

DKİ =

75.000.000 - 15.000.000 - 20.000.000 = 40.000.000 \text{ TL}

Gereken toplam varlık artışından, içeriden ve faaliyetlerden sağlanan kendiliğinden fonlar çıkarılarak dışarıdan bulunması gereken net fon tespit edilir.

Key Concept

Satışların Yüzdesi Yöntemi ve Atıl Kapasite Durumunda DKİ Hesaplaması

Estimated Time:2m 30s

Question 77Question →

Bir üretim işletmesinin cari döneme ait gelir tablosu verilerinden bazıları aşağıda özetlenmiştir:

- Toplam Satış Hasılatı: $25.000.000 \text{ TL}$
- Toplam Değişken Giderler: $15.000.000 \text{ TL}$
- Sabit Faaliyet Giderleri: $6.000.000 \text{ TL}$

İşletmenin ilgili dönemdeki Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesi (DCL) $5,0$ olarak hesaplanmıştır. İşletmenin sermaye yapısında imtiyazlı hisse senedi bulunmamaktadır.

Buna göre, işletmenin Finansal Kaldıraç Derecesi (DFL) ve Hisse Başına Kârını (HBK) sıfır yapan FVÖK seviyesi (Finansal Başabaş Noktası) aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

2,0

ve

2.000.000 \text{ TL}

2,5

ve

2.400.000 \text{ TL}

2,0

ve

8.000.000 \text{ TL}

5,0

ve

3.200.000 \text{ TL}

2,5

ve

6.000.000 \text{ TL}

Show answer & explanation

Answer: $2,0$ ve $2.000.000 \text{ TL}$

Answer

İşletmenin Finansal Kaldıraç Derecesi (DFL)

2,0

ve Finansal Başabaş Noktası

2.000.000 \text{ TL}

'dir.

Doğru yanıtta ilk olarak faaliyet kaldıracı (DOL)

\frac{10.000.000}{4.000.000} = 2,5

olarak bulunmuştur. Birleşik kaldıraç (DCL = 5,0) verildiğinden, Finansal kaldıraç DFL =

\frac{5,0}{2,5} = 2,0

'dir. İmtiyazlı hissesi olmayan firmalarda finansal başabaş noktası faiz giderine eşittir. DFL =

\frac{FV\ddot{O}K}{FV\ddot{O}K - Faiz}

formülünden

2,0 = \frac{4.000.000}{4.000.000 - Faiz}

eşitliği kurularak finansal başabaş noktası (Faiz)

2.000.000 \text{ TL}

olarak hesaplanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1

Toplam Katkı Payı tutarını hesaplayınız.

Katkı Payı =

25.000.000 - 15.000.000 = 10.000.000 \text{ TL}

Faaliyet kaldıracını bulabilmek için satış hasılatından toplam değişken giderlerin çıkarılması gerekir.

2

Faiz ve Vergi Öncesi Kârı (FVÖK) hesaplayınız.

FVÖK =

10.000.000 - 6.000.000 = 4.000.000 \text{ TL}

Kaldıraç oranlarının hesaplanmasında temel alınan faaliyet kârı (FVÖK) tutarına ulaşmak için katkı payından sabit faaliyet giderleri çıkarılır.

3

Faaliyet Kaldıraç Derecesini (DOL) hesaplayınız.

DOL =

\frac{10.000.000}{4.000.000} = 2,5

Birleşik kaldıraç derecesi formülündeki eksik değişkeni (DFL) izole edebilmek için DOL oranının bilinmesi şarttır.

4

Birleşik Kaldıraç (DCL) formülünden Finansal Kaldıraç Derecesini (DFL) çekiniz.

DCL = DOL \times DFL \rightarrow 5,0 = 2,5 \times DFL \rightarrow DFL = 2,0

Toplam riskin bileşenlerine ayrıştırılmasıyla işletmenin sadece finansman kaynaklı riski (DFL) belirlenir.

5

DFL formülünü kullanarak finansal başabaş noktasını hesaplayınız.

2,0 = \frac{4.000.000}{4.000.000 - \text{FBN}} \rightarrow 4.000.000 - \text{FBN} = 2.000.000 \rightarrow \text{FBN} = 2.000.000 \text{ TL}

İmtiyazlı hisse senedi olmayan işletmelerde finansal başabaş noktası (Hisse Başına Kârı sıfır yapan FVÖK seviyesi) doğrudan sabit faiz giderine eşittir.

Key Concept

Birleşik Kaldıraç Ayrıştırması ve Finansal Başabaş Noktası

Question 78Question →

Nova İklimlendirme Sistemleri A.Ş.'nin 2025 yılı net satışları $400.000.000 \text{ TL}$ olarak gerçekleşmiştir. İşletme mevcut durumda tam kapasite ile çalışmakta olup, satışların 2026 yılında $\%25$ oranında artması beklenmektedir. İşletmenin 2025 yılı sonu özet bilançosu aşağıdaki gibidir:

Aktif (Varlıklar)	Tutar (TL)	Pasif (Kaynaklar)	Tutar (TL)
Dönen Varlıklar	200.000.000	Ticari Borçlar	60.000.000
Duran Varlıklar (Net)	120.000.000	Ödenecek Vergi ve Fonlar	20.000.000
Kısa Vadeli Banka Kredileri	40.000.000
Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar	80.000.000
Özkaynaklar	120.000.000
Toplam Aktif	320.000.000	Toplam Pasif	320.000.000

Şirketin net kâr marjı $\%12$ 'dir ve elde edilen kârın $\%25$ 'ini temettü olarak dağıtma politikası benimsenmiştir.

Satışların yüzdesi yöntemi varsayımları geçerli olduğuna göre, şirketin 2026 yılı için Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ) kaç TL olacaktır?

-15.000.000

5.000.000

15.000.000

24.000.000

45.000.000

Show answer & explanation

Answer: $15.000.000$

Answer

Doğru cevap, dış kaynak ihtiyacının

15.000.000 \text{ TL}

olduğunu ifade eden seçenektir.

Satışların yüzdesi yönteminde Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ); gerekli varlık artışından, kendiliğinden artan kaynakların ve işletmede bırakılacak kârın çıkarılmasıyla bulunur. İşletme tam kapasiteyle çalıştığı için duran varlıklar da dönen varlıklarla birlikte satışlara bağlı olarak kendiliğinden artar (

A^* = 320.000.000 \text{ TL}

). Pasifte ise yalnızca ticari borçlar ile ödenecek vergi ve fonlar kendiliğinden artar (

L^* = 80.000.000 \text{ TL}

), banka kredileri bu kapsama girmez. 2026 yılı beklenen satışları üzerinden (

\%25

artışla

500.000.000 \text{ TL}

)

\%12

net kâr elde edileceği ve bunun

\%75

'inin işletmede bırakılacağı (otofinansman

= 45.000.000 \text{ TL}

) hesaba katıldığında,

\text{DKİ} = 80.000.000 - 20.000.000 - 45.000.000 = 15.000.000 \text{ TL}

olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Satışlardaki artışın (

\Delta S

) ve yeni satış tutarının (

S_1

) bulunması.

\Delta S = 400.000.000 \times 0,25 = 100.000.000 \text{ TL}

,

S_1 = 400.000.000 + 100.000.000 = 500.000.000 \text{ TL}

.

Gerekli varlık artışı ve yaratılacak içsel fonları (otofinansman) bulmak için önümüzdeki yılın satış değerleri gereklidir.

2

Kendiliğinden artan varlık (

A^*

) ve kaynakların (

L^*

) tespit edilerek artışlarının hesaplanması.

A^* = 200.000.000 + 120.000.000 = 320.000.000 \text{ TL}

(Tam kapasite çalışıldığı için duran varlıklar da artar).

L^* = 60.000.000 + 20.000.000 = 80.000.000 \text{ TL}

(Banka kredileri kendiliğinden artmaz). Varlık artışı:

(320 / 400) \times 100.000.000 = 80.000.000 \text{ TL}

. Kaynak artışı:

(80 / 400) \times 100.000.000 = 20.000.000 \text{ TL}

.

Satış hacmiyle orantılı olarak işletmenin operasyonel kapasitesinin genişlemesi nedeniyle oluşacak fon ihtiyacı ve kendiliğinden doğan fon kaynağı belirlenmelidir.

3

İşletme içinde bırakılacak kârın (otofinansman) hesaplanması.

Net Kâr

= 500.000.000 \times 0,12 = 60.000.000 \text{ TL}

. Dağıtılmayan Kâr Oranı (b)

= 1 - 0,25 = 0,75

. İçsel Fon

= 60.000.000 \times 0,75 = 45.000.000 \text{ TL}

.

Yeni dönemdeki kârın dağıtılmayan kısmı, dış kaynak ihtiyacını azaltan en önemli unsurdur.

4

Dış Kaynak İhtiyacının (DKİ) formül kullanılarak bulunması.

\text{DKİ} = \text{Varlık Artışı} - \text{Kaynak Artışı} - \text{İçsel Fon} \Rightarrow 80.000.000 - 20.000.000 - 45.000.000 = 15.000.000 \text{ TL}

.

Gerekli toplam fon ihtiyacından, kendiliğinden oluşan kaynaklar ve içsel fonlar çıkarılarak dışarıdan bulunması gereken net finansman tutarına ulaşılır.

Key Concept

Satışların Yüzdesi Yöntemi ve Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ)

Question 79Question →

Yazılım ve bulut bilişim sektöründe faaliyet gösteren bir teknoloji firmasının mevcut yıldaki net satış tutarı $120.000.000 \text{ TL}$ 'dir. Firma yönetimi, yeni bir veri merkezi yatırımıyla birlikte önümüzdeki yıl satışların $\%25$ oranında artacağını öngörmektedir.

Yapılan finansal analizlere göre;
- İşletmenin satışlara duyarlı (kendiliğinden oluşan) varlıklarının satışlara oranı $\%60$ 'tır.
- Satışlara duyarlı (kendiliğinden oluşan) yabancı kaynaklarının satışlara oranı ise $\%15$ 'tir.
- Firmanın beklenen net kâr marjı $\%12$ olup, elde edilecek kârın $\%40$ 'ının nakit temettü olarak ortaklara dağıtılması planlanmaktadır.

Mevcut kapasitenin tam olarak kullanıldığı varsayımı altında, satışların yüzdesi yöntemine göre firmanın ihtiyaç duyacağı Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ) aşağıdakilerden hangisidir?

2.700.000 \text{ TL}

4.860.000 \text{ TL}

6.300.000 \text{ TL}

11.340.000 \text{ TL}

18.000.000 \text{ TL}

Show answer & explanation

Answer: $2.700.000 \text{ TL}$

Answer

Firmanın ihtiyaç duyacağı Dış Kaynak İhtiyacı

2.700.000 \text{ TL}

'dir.

Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ), planlanan büyümenin gerektirdiği toplam varlık artışından, kendiliğinden sağlanan yabancı kaynaklar ve işletme içinde yaratılan fonların (dağıtılmayan kârlar) düşülmesiyle bulunur. Satışlar

30.000.000 \text{ TL}

artacaktır. Buna bağlı varlık artışı

30.000.000 \times 0,60 = 18.000.000 \text{ TL}

fon kullanımını gerektirir. Kendiliğinden oluşan kaynaklar ise

30.000.000 \times 0,15 = 4.500.000 \text{ TL}

fon sağlar. İşletmenin gelecek yılki toplam satışları

150.000.000 \text{ TL}

olacağından,

\%12

marj ile

18.000.000 \text{ TL}

net kâr beklenmektedir. Kârın

\%40

'ı dağıtılacağı için

\%60

'ı, yani

10.800.000 \text{ TL}

'si içeride tutulur. Net ihtiyaç:

18.000.000 - 4.500.000 - 10.800.000 = 2.700.000 \text{ TL}

olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Satışlardaki artış tutarını (

\Delta S

) ve gelecek yılın planlanan satışlarını (

S_1

) hesaplayın.

\Delta S = 120.000.000 \times 0,25 = 30.000.000 \text{ TL}

.

S_1 = 120.000.000 + 30.000.000 = 150.000.000 \text{ TL}

.

DKİ formülündeki varlık ve kaynak artışları satışlardaki değişime (

\Delta S

), beklenen kâr ise yeni satış seviyesine (

S_1

) bağlıdır.

2

Gerekli varlık artışını ve kendiliğinden oluşan yabancı kaynak artışını bulun.

Varlık Artışı =

30.000.000 \times 0,60 = 18.000.000 \text{ TL}

. Kaynak Artışı =

30.000.000 \times 0,15 = 4.500.000 \text{ TL}

.

Satışlar arttığında işletmenin faaliyetlerini sürdürebilmesi için dönen ve duran varlıklarını oransal olarak artırması gerekir; aynı şekilde ticari borçlar gibi kalemler de kendiliğinden artarak fon sağlar.

3

Gelecek yıl elde edilecek net kârı ve işletmede bırakılacak oto-finansman tutarını hesaplayın.

Beklenen Net Kâr =

150.000.000 \times 0,12 = 18.000.000 \text{ TL}

. Dağıtılmayan Kâr Oranı =

1 - 0,40 = 0,60

. Oto-finansman =

18.000.000 \times 0,60 = 10.800.000 \text{ TL}

.

Firma elde ettiği kârın dağıtılmayan kısmını (oto-finansman) yeni yatırımların finansmanında kullanarak dış kaynak ihtiyacını azaltır.

4

Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ) formülünü uygulayın.

DKİ = 18.000.000 - 4.500.000 - 10.800.000 = 2.700.000 \text{ TL}

.

DKİ, toplam fon ihtiyacından (varlık artışı), kendiliğinden oluşan fonlar ve işletme içi yaratılan fonların çıkarılmasıyla bulunur.

Key Concept

Satışların Yüzdesi Yöntemi ile Dış Kaynak İhtiyacının (DKİ) Hesaplanması

Question 80Question →

Kuvars Altyapı Yatırımları A.Ş.'nin mevcut faaliyet dönemine ilişkin temel finansal verileri aşağıda verilmiştir:

• Yıllık Toplam Satış Hasılatı: $8.000.000$ TL
• Değişken Maliyetlerin Satışlara Oranı: $\%40$
• Yıllık Sabit Faaliyet Giderleri: $2.800.000$ TL
• Yıllık Faiz Giderleri: $1.200.000$ TL

Şirket yönetimi, önümüzdeki dönemde makroekonomik canlanma beklentisiyle satış hacminde $\%15$ 'lik bir artış hedeflemektedir.

Buna göre, Kuvars Altyapı Yatırımları A.Ş.'nin Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesi (DCL) ve hedeflenen satış artışının Hisse Başına Kâr (HBK) üzerinde yaratacağı beklenen oransal değişim aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?

DCL:

4,9

| HBK Artışı:

\%73,5

DCL:

2,5

| HBK Artışı:

\%37,5

DCL:

6,0

| HBK Artışı:

\%90

DCL:

6,5

| HBK Artışı:

\%97,5

DCL:

2,4

| HBK Artışı:

\%36

Show answer & explanation

Answer: DCL: $6,0$ | HBK Artışı: $\%90$

Answer

Şirketin Birleşik Kaldıraç Derecesi (DCL)

6,0

ve buna bağlı olarak Hisse Başına Kâr'daki (HBK) beklenen artış

\%90

olacaktır.

Şirketin katkı payı

4.800.000

TL (

8M - 3.2M

) ve vergi öncesi kârı

800.000

TL (

4.8M - 2.8M - 1.2M

) olarak hesaplanır. Birleşik Kaldıraç Derecesi (DCL), Katkı Payının Vergi Öncesi Kâra oranıdır (

4.800.000 / 800.000 = 6,0

). Bu oran, satışlardaki her

\%1

'lik artışın HBK'da

\%6

'lık bir artış yaratacağı anlamına gelir. Satışlarda öngörülen

\%15

'lik artış, HBK'da

\%90

(

6,0 \times 15

) artış sağlayacaktır.

Step-by-Step Solution

1

Toplam Değişken Maliyetleri ve Katkı Payını hesaplayın.

Değişken Maliyet =

8.000.000 \times 0,40 = 3.200.000

TL. Katkı Payı =

8.000.000 - 3.200.000 = 4.800.000

TL.

Kaldıraç analizinde şirketin satışlarından değişken maliyetler çıkarılarak sabit giderleri karşılayacak marj (katkı payı) bulunmalıdır.

2

Faiz ve Vergi Öncesi Kârı (FVÖK) hesaplayın.

FVÖK = Katkı Payı - Sabit Giderler =

4.800.000 - 2.800.000 = 2.000.000

TL.

İşletmenin faaliyet karlılığını belirlemek için katkı payından sabit faaliyet giderleri düşülür.

3

Vergi Öncesi Kârı (VÖK) hesaplayın.

VÖK = FVÖK - Faiz Giderleri =

2.000.000 - 1.200.000 = 800.000

TL.

Finansal giderler düşülerek net kâra veya hisse başına kâra temel teşkil eden vergi öncesi rakama ulaşılır.

4

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesini (DCL) hesaplayın.

DCL = \frac{Katkı Payı}{VÖK} = \frac{4.800.000}{800.000} = 6,0

.

DCL, katkı payının vergi öncesi kâra (veya FVÖK - Faiz) bölünmesiyle işletmenin toplam riskini gösterir.

5

Satış artışının Hisse Başına Kâr (HBK) üzerindeki etkisini bulun.

\Delta HBK = DCL \times \Delta Satışlar = 6,0 \times \%15 = \%90

.

Birleşik kaldıraç derecesi, satışlardaki yüzde birlik değişimin HBK üzerinde yaratacağı yüzde değişimi ifade eden bir çarpandır.

Key Concept

Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesi (DCL)

Finansal Planlama ve Kontrol

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer