Sermaye Bütçelemesi Practice Questions — KPSS İşletme — Page 3

Question 41Question →

Bir telekomünikasyon şirketi, fiber optik altyapı dönüşümü amacıyla hazırlanan ve yıllık net nakit akışları belirlenmiş olan bağımsız bir yatırım projesini İç Verim Oranı (İVO) yöntemini kullanarak değerlendirmektedir. İşletme yönetiminin bu proje için belirlediği ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti (iskonto oranı) %14'tür.

Sermaye bütçelemesi süreci ve İVO yöntemi dikkate alındığında, projenin değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İVO, yatırımın ekonomik ömrü boyunca sağlayacağı nakit girişlerinin bugünkü değerini, nakit çıkışlarının bugünkü değerine eşitleyen iskonto oranıdır; hesaplanan bu oran %14'ten büyükse proje kabul edilmelidir.

Projenin %14 iskonto oranıyla hesaplanan Net Bugünkü Değeri (NBD) sıfırdan büyük ise, bu durum yatırımın kendi iç verim oranının işletmenin sermaye maliyetinden daha düşük olduğunu gösterir.

Bu projenin birbirini dışlayan farklı bir alternatifle karşılaştırılması sonucunda yöntemler arası bir çelişki yaşanırsa, işletme değerini maksimize etmek için NBD yerine İVO yönteminin işaret ettiği proje seçilmelidir.

Projenin ekonomik ömrü sonundaki tesis hurda değerinin nakit akışlarına dahil edilmemesi, projenin dönem içi net faaliyet nakit akışlarını değiştirmeyeceğinden hesaplanacak İVO sonucunu etkilemez.

İVO değeri hesaplanırken yatırımın gerçek karlılığını görebilmek amacıyla, iskonto edilecek tutarlar nakit akışlarından ziyade tahakkuk esasına dayalı fon akım verileri üzerinden belirlenmelidir.

Show answer & explanation

Answer: İVO, yatırımın ekonomik ömrü boyunca sağlayacağı nakit girişlerinin bugünkü değerini, nakit çıkışlarının bugünkü değerine eşitleyen iskonto oranıdır; hesaplanan bu oran %14'ten büyükse proje kabul edilmelidir.

Answer

İVO, yatırımın ekonomik ömrü boyunca sağlayacağı nakit girişlerinin bugünkü değerini nakit çıkışlarının bugünkü değerine eşitleyen iskonto oranıdır; hesaplanan bu oran %14'ten büyükse proje kabul edilmelidir.

İç Verim Oranı (İVO), bir projenin yatırılan sermayesi üzerinden sağladığı dönemsel getiri oranıdır ve matematiksel olarak nakit girişlerinin bugünkü değerini nakit çıkışlarına eşitleyerek Net Bugünkü Değeri (NBD) sıfır yapar. Kabul edilebilir bir yatırımda, projenin kendi getiri oranının (İVO) kullanılan fonların maliyetinden (sermaye maliyeti) büyük olması esastır.

Step-by-Step Solution

1

İVO yönteminin kavramsal tanımını ve karar kuralını hatırlamak.

İVO, NBD'yi sıfır yapan iskonto oranıdır. Proje kabulü için bu oranın, asgari getiri beklentisini ifade eden sermaye maliyetinden büyük olması gerekir.

Yatırımın oransal getirisinin, işletmenin kaynağa ödediği maliyetten yüksek olması şirket değerini artırır.

2

Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu tek tek sınamak.

NBD-İVO ilişkisi, birbirini dışlayan proje çelişkileri, hurda değerin nakit akışına etkisi ve nakit-fon ayrımı kavramları değerlendirilir.

Soruda 'hangisi doğrudur' ifadesi yer aldığı için tek doğru kuralı tespit edip diğerlerindeki teorik hataları ayıklamak gerekir.

Key Concept

İç Verim Oranı (İVO) Temel Kavramları ve Karar Kuralları

Question 42Question →

Bir lojistik şirketi, operasyonel verimliliği artırmak amacıyla $1.200.000$ TL tutarında bir akıllı depo otomasyon sistemi yatırımı yapmayı planlamaktadır. Projenin ekonomik ömrü $4$ yıl olup, her yıl sonunda $500.000$ TL net nakit girişi sağlaması beklenmektedir.

(Not: Şirketin sermaye maliyeti dikkate alınarak $4$ yıl için anüite bugünkü değer faktörü $3,0$ olarak hesaplanmıştır.)

Buna göre, projenin karlılık endeksi (fayda-maliyet oranı) değeri ve yatırım kararı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

1,25

; Proje kabul edilmelidir

1,67

; Proje kabul edilmelidir

0,80

; Proje reddedilmelidir

300.000

; Proje kabul edilmelidir

Show answer & explanation

Answer: $1,25$ ; Proje kabul edilmelidir

Answer

Projenin karlılık endeksi 1,25 olarak hesaplanır ve bu değer 1'den büyük olduğu için proje kabul edilmelidir.

Karlılık endeksi, yatırımdan elde edilecek nakit girişlerinin bugünkü değerinin başlangıç yatırım tutarına bölünmesiyle hesaplanır. Soruda verilen anüite faktörü (

3,0

) ile yıllık nakit girişi (

500.000

TL) çarpıldığında nakit girişlerinin bugünkü değeri

1.500.000

TL olarak bulunur. Bu değer, başlangıç yatırım tutarı olan

1.200.000

TL'ye bölündüğünde endeks

1,25

çıkar. Kural gereği karlılık endeksi

1

'den büyük olan projeler işletmeye net değer katacağı için kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1

Nakit girişlerinin bugünkü değerini (PV) hesapla.

500.000 \text{ TL} \times 3,0 = 1.500.000 \text{ TL}

Gelecekteki nakit akışlarının paranın zaman değerine göre bugünkü karşılığının bulunması gerekir.

2

Karlılık endeksi (PI) formülünü uygula.

\text{PI} = \frac{\text{Nakit Girişlerinin Bugünkü Değeri}}{\text{Başlangıç Yatırım Tutarı}} = \frac{1.500.000}{1.200.000} = 1,25

Karlılık endeksi, projenin maliyetine oranla ne kadar bugünkü değer yarattığını gösterir.

3

Yatırım kararını değerlendir.

\text{PI} > 1

olduğu için proje kabul edilir.

Karlılık endeksinin 1'den büyük olması, projenin maliyetinden daha fazla değer yarattığını ve NBD'nin pozitif olduğunu gösterir.

Key Concept

Karlılık Endeksi (Fayda-Maliyet Oranı) Hesaplaması ve Karar Kuralı

Question 43Question →

Ulusal çapta faaliyet gösteren bir sağlık grubu, artan talebi karşılamak amacıyla yeni bir onkoloji merkezi kurmayı veya mevcut tesislerini genişletmeyi planlamaktadır. Sermaye bütçelemesi süreci kapsamında yönetim kurulu; alternatif yatırım fikirlerini toplamış, her bir projenin gerektirdiği ilk yatırım tutarlarını ve projelerin ekonomik ömürleri boyunca sağlayacakları net nakit akışlarını (giriş ve çıkışları) tahmin etmiştir.

Buna göre, sermaye bütçelemesi sürecinin standart aşamaları dikkate alındığında hastane yönetiminin bu aşamadan sonra gerçekleştirmesi gereken ilk işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Uygun sermaye bütçelemesi teknikleri (Net Bugünkü Değer, İç Verim Oranı vb.) kullanılarak tahmin edilen nakit akışlarının paranın zaman değerine göre analiz edilmesi ve en uygun projenin seçilmesi

Yatırımın gerçek karlılığını belirlemek amacıyla, doğrudan nakit akışları yerine tahakkuk esasına dayalı fon akım tablosu üzerinden işletme sermayesi değişimlerinin projelendirilip finansman kararının alınması

Projelerin ekonomik ömrü sonundaki hurda değerini ve net işletme sermayesi geri dönüşünü hesaplamalara katmadan, doğrudan projenin faaliyete geçirilip yatırım bütçesinin onaylanması

Firma değerini maksimize etme ilkesi yerine, birbirini dışlayan yatırımlarda doğrudan İç Verim Oranına (İVO) göre sıralama yapılarak en yüksek oranlı yatırım için uygulama aşamasına geçilmesi

Agresif çalışma sermayesi politikalarının likiditeyi artırıp riski düşüreceği varsayımıyla, projenin günlük nakit döngüsü planlamasına geçilmesi

Show answer & explanation

Answer: Uygun sermaye bütçelemesi teknikleri (Net Bugünkü Değer, İç Verim Oranı vb.) kullanılarak tahmin edilen nakit akışlarının paranın zaman değerine göre analiz edilmesi ve en uygun projenin seçilmesi

Answer

Sermaye bütçelemesi sürecinde nakit akışları tahmin edildikten sonra, bu akışların Net Bugünkü Değer (NBD) veya İç Verim Oranı (İVO) gibi paranın zaman değerini dikkate alan tekniklerle analiz edilmesi ve firmanın hedeflerine en uygun projenin seçilmesi gerekir.

Sermaye bütçelemesi süreci ardışık adımlardan oluşur. Yönetim kurulu yatırım tekliflerini alıp nakit akışlarını tahmin ettiğine göre, sürecin ilk iki aşaması tamamlanmıştır. Bundan sonraki zorunlu işlem 'Değerlendirme ve Seçim' aşamasıdır. Bu aşamada tahmin edilen nakit akışları, Net Bugünkü Değer (NBD) veya İç Verim Oranı (İVO) gibi paranın zaman değerini dikkate alan bilimsel sermaye bütçelemesi teknikleriyle analiz edilir ve uygun proje seçilir. Doğru ifade bu aşamayı eksiksiz tarif etmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Sermaye bütçelemesi sürecinin temel aşamalarının sırasını hatırlamak

Süreç şu sırayı izler: 1- Proje fikirlerinin bulunması, 2- Nakit akışlarının tahmini, 3- Değerlendirme ve Seçim, 4- Uygulama (bütçenin onaylanması), 5- İzleme (son denetim).

Soruda sürecin neresinde olunduğunu tespit etmek için standart aşamaların kronolojisinin bilinmesi gerekir.

2

Senaryoda verilen durumda hangi aşamaların tamamlandığını belirlemek

Senaryoda fikirler toplanmış (1. aşama tamam) ve ilk yatırım tutarları ile net nakit akışları tahmin edilmiştir (2. aşama tamam).

Mevcut durumu belirlemek, bir sonraki adımı doğru bulmayı sağlar.

3

İkinci aşamadan sonra gelen adımı mantıksal olarak teşhis etmek

Nakit akışları tahmin edildikten sonra projeler uygun değerlendirme teknikleriyle (NBD, İVO vb.) analiz edilerek seçilmelidir (3. aşama olan 'Değerlendirme ve Seçim').

Yatırımın firmanın değerini artırıp artırmayacağı ancak tahmin edilen nakit akışlarının paranın zaman değerine göre indirgenip analiz edilmesiyle anlaşılır.

Key Concept

Sermaye Bütçelemesi Aşamaları (Fikir, Tahmin, Değerlendirme/Seçim, Uygulama, Denetim)

Question 44Question →

Bir işletme, sermaye bütçelemesi sürecinde birbirini dışlayan ve büyüklükleri (ölçekleri) farklı olan X ve Y projelerini değerlendirmektedir. Projelere ilişkin beklenen Net Bugünkü Değer (NBD) ve standart sapma ( $\sigma$ ) tahminleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Proje	Beklenen NBD	Standart Sapma
X Projesi	50.000 TL	10.000 TL
Y Projesi	80.000 TL	20.000 TL

Rasyonel ve riskten kaçınan bir finansal yönetici yaklaşımıyla, bu projelerin risk analizi ve seçimi konusunda aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

X projesinin varyasyon katsayısı (

0,20

), Y projesinin varyasyon katsayısından (

0,25

) daha küçük olduğu için X projesi birim getiri başına daha az risk taşımaktadır.

Birbirini dışlayan projelerde yalnızca mutlak NBD değerine bakılması gerektiğinden, risk düzeyi dikkate alınmaksızın firma değerini maksimize eden Y projesi seçilmelidir.

Projelerin riskleri karşılaştırılırken beklenen NBD'nin standart sapmaya bölünmesiyle elde edilen oran kullanıldığında, Y projesinin oranı daha düşük çıktığı için nispi riski daha azdır.

Y projesinin standart sapması daha yüksek olduğundan, projenin içerdiği mutlak risk X projesine göre daha düşüktür ve bu nedenle Y projesi daha güvenlidir.

Her iki projenin riskini karşılaştırmak için standart sapma yeterli bir ölçüt olup, varyasyon katsayısına yalnızca projelerin piyasa riski ölçüldüğünde başvurulmalıdır.

Show answer & explanation

Answer: X projesinin varyasyon katsayısı ( $0,20$ ), Y projesinin varyasyon katsayısından ( $0,25$ ) daha küçük olduğu için X projesi birim getiri başına daha az risk taşımaktadır.

Answer

X projesinin varyasyon katsayısı daha küçük olduğu için birim getiri başına daha az risk taşıdığını belirten ifade doğrudur.

Beklenen değerleri (NBD) farklı olan projelerin riskleri standart sapma ile doğrudan karşılaştırılamaz. Bu durumda, birim getiri başına düşen riski ölçen Varyasyon Katsayısı (Standart Sapma / Beklenen Değer) kullanılır. Yapılan hesaplamada X projesinin varyasyon katsayısı

10.000 / 50.000 = 0,20

iken, Y projesinin

20.000 / 80.000 = 0,25

'tir. X'in nispi riski daha düşük olduğu için daha avantajlıdır.

Step-by-Step Solution

1

Projelerin beklenen NBD ve standart sapma verilerini incele.

X Projesi: NBD = 50.000 TL,

\sigma

= 10.000 TL. Y Projesi: NBD = 80.000 TL,

\sigma

= 20.000 TL.

Farklı ölçekteki (farklı NBD'ye sahip) projelerde mutlak risk (standart sapma) tek başına karşılaştırma için yeterli değildir.

2

Her iki proje için nispi risk ölçütü olan Varyasyon Katsayısını (

VK

) hesapla.

VK_X = \frac{10.000}{50.000} = 0,20

ve

VK_Y = \frac{20.000}{80.000} = 0,25

Varyasyon katsayısı (

VK = \frac{\sigma}{\text{NBD}}

), birim getiri başına düşen risk miktarını gösterir.

3

Varyasyon katsayılarını karşılaştırarak karar ver.

0,20 < 0,25

olduğundan, X projesi birim getiri başına daha az risk taşımaktadır.

Riskten kaçınan yatırımcılar, daha düşük varyasyon katsayısına sahip (nispi riski daha az olan) projeleri tercih ederler.

Key Concept

Varyasyon Katsayısı ile Nispi Risk Analizi

Question 45Question →

Bir kamu kurumu, sunduğu hizmetlerin altyapısını modernize etmek amacıyla birbirini dışlayan (alternatif) K ve L yatırım projelerini değerlendirmektedir. Her iki proje için ekonomik ömürleri boyunca yaratacakları yıllık net nakit akışları belirlenmiştir. Yapılan analiz sonucunda;

* K projesinin İç Verim Oranı (İVO) $\%18$ , Net Bugünkü Değeri (NBD) ise $4.500.000$ TL olarak hesaplanmıştır.
* L projesinin İç Verim Oranı (İVO) $\%15$ , Net Bugünkü Değeri (NBD) ise $6.200.000$ TL olarak bulunmuştur.

Kurumun bu yatırımlar için katlandığı ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti (iskonto oranı) $\%11$ 'dir.

İç Verim Oranı yönteminin temel varsayımları ve NBD ile olan ilişkisi dikkate alındığında, bu değerlendirme süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kurumun değerini mutlak olarak en üst düzeye çıkarmak için NBD'si daha yüksek olan L projesi tercih edilmelidir; zira İVO yöntemi, ara dönem nakit akışlarının projenin kendi yüksek getiri oranı üzerinden yeniden yatırıma dönüştürüleceği gibi iyimser bir varsayıma dayanır.

Her iki projenin İVO değeri

\%11

olan sermaye maliyetini aştığı için projeler kabul edilebilir niteliktedir; ancak birbirini dışlayan projelerde oransal kârlılığı daha yüksek olan K projesi kesinlikle tercih edilmelidir.

Karar kuralına temel oluşturan İVO, projelerin ekonomik ömrü sonundaki toplam nakit girişlerinin gelecek değerini, başlangıç yatırım tutarının bugünkü değerine eşitleyen iskonto oranı olarak tanımlandığından, NBD yöntemiyle çelişkili sonuçlar üretmesi matematiksel olarak imkânsızdır.

Projelerin İVO değerleri hesaplanırken, nakit girişlerinden ziyade muhasebe standartlarına göre hazırlanmış fon akım tablolarındaki tahakkuk bazlı net kâr rakamlarının kullanılması, iki yöntem arasındaki çelişkiyi ortadan kaldıracaktır.

Projelerin NBD'sini sıfıra eşitleyen iskonto oranı olarak tanımlanan İVO'nun doğru hesaplanabilmesi için, yalnızca ara dönemlerdeki faaliyet nakit akışları dikkate alınmalı, son yıldaki hurda değer ve net işletme sermayesi geri dönüşü hesaplama dışı bırakılmalıdır.

Show answer & explanation

Answer: Kurumun değerini mutlak olarak en üst düzeye çıkarmak için NBD'si daha yüksek olan L projesi tercih edilmelidir; zira İVO yöntemi, ara dönem nakit akışlarının projenin kendi yüksek getiri oranı üzerinden yeniden yatırıma dönüştürüleceği gibi iyimser bir varsayıma dayanır.

Answer

Birbirini dışlayan projelerde çelişki durumunda, kurum değerini mutlak olarak maksimize ettiği ve nakitlerin sermaye maliyeti üzerinden yeniden yatırıma dönüştürüldüğüne dair daha gerçekçi bir varsayıma dayandığı için NBD'si yüksek olan L projesi tercih edilmelidir.

NBD ve İVO yöntemleri birbirini dışlayan projelerde farklı kararlar verdiğinde (çelişki durumunda), yatırımcı her zaman NBD yöntemini tercih etmelidir. Bunun temel nedeni, NBD yönteminin ara dönem nakit girişlerinin 'sermaye maliyeti' oranından yeniden yatırıma dönüştüğünü varsaymasıdır ki bu, piyasa koşulları gereği İVO'nun kendi oranı üzerinden yeniden yatırım varsayımından çok daha gerçekçidir. Üstelik NBD, firmanın piyasa değerine doğrudan yapılan mutlak para birimi katkısını gösterir.

Step-by-Step Solution

1

Projelerin niteliğinin (bağımsız mı, birbirini dışlayan mı) ve değerlendirme ölçütlerinin (NBD ve İVO) sonuçlarının tespit edilmesi.

K ve L projeleri birbirini dışlayan (alternatif) projelerdir. K projesi İVO (

\%18 > \%15

) açısından, L projesi ise NBD (

6.200.000 > 4.500.000

) açısından daha üstündür. Burada net bir karar çelişkisi bulunmaktadır.

Yatırım kararı verilirken çelişki durumunda hangi yatırım kriterinin ve varsayımın temel alınacağının belirlenmesi.

2

İVO ve NBD yöntemlerinin 'yeniden yatırım oranı' varsayımlarını değerlendirerek finansal açıdan doğru kararı saptamak.

NBD yöntemi, elde edilen nakitlerin sermaye maliyeti (

\%11

) üzerinden yeniden yatırıldığını varsayarken; İVO yöntemi nakitlerin hesaplanan o yüksek İVO oranı üzerinden (sırasıyla

\%18

ve

\%15

) yatırıldığını varsayar. Bu kısıtlayıcı İVO varsayımı yerine, mutlak değer katkısını net ölçen NBD yöntemi baz alınarak L projesi seçilmelidir.

Bir işletmenin veya kurumun temel finansal hedefi, projenin oransal kârlılığından ziyade kuruma sağlayacağı mutlak değer katkısını (NBD) maksimize etmektir.

Key Concept

Birbirini Dışlayan Projelerde İVO ve NBD Çelişkisi ile Yeniden Yatırım Varsayımı

Question 46Question →

Bir tarımsal kalkınma kooperatifi, ilaçlama maliyetlerini düşürmek amacıyla $120.000$ TL başlangıç yatırım tutarıyla bir Zirai İnsansız Hava Aracı (ZİHA) filosu kurmayı planlamaktadır. Bu yatırımın ekonomik ömrü 3 yıldır. Projenin kooperatife her yıl sonunda sırasıyla $50.000$ TL, $60.000$ TL ve $40.000$ TL net nakit girişi sağlaması beklenmektedir. Ayrıca, projenin 3. yılın sonundaki hurda değeri $15.000$ TL olarak öngörülmektedir.

Kooperatifin sermaye maliyeti (iskonto oranı) $\%10$ olduğuna göre, bu yatırım projesinin Net Bugünkü Değeri (NBD) aşağıdakilerden hangisidir?
(İskonto faktörleri: 1. yıl için $0,909$ , 2. yıl için $0,826$ , 3. yıl için $0,751$ olarak alınacaktır.)

16.315

5.050

20.050

29.970

45.000

Show answer & explanation

Answer: $16.315$

Answer

Projenin Net Bugünkü Değeri (NBD)

16.315

TL'dir.

Net Bugünkü Değer (NBD), projenin tüm nakit girişlerinin bugünkü değerleri toplamından yatırım maliyetinin çıkarılmasıyla bulunur. 3. yılda projenin normal nakit girişi olan

40.000

TL'ye hurda değeri olan

15.000

TL eklenerek toplam

55.000

TL nakit girişi elde edilir. İskontolanmış nakit girişleri (

45.450 + 49.560 + 41.305

) toplamı

136.315

TL'dir. Buradan

120.000

TL başlangıç yatırımı çıkarıldığında sonuç

16.315

TL olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1

Yıllara göre net nakit akışlarını ve hurda değerini belirle.

Yıl 0:

-120.000

TL, Yıl 1:

50.000

TL, Yıl 2:

60.000

TL, Yıl 3:

40.000 + 15.000 = 55.000

TL

Başlangıç yatırımı çıkış, dönem içi nakit girişleri ve proje sonundaki hurda değer (nakit girişi) projenin temel veri setini oluşturur.

2

Her bir yılın nakit akışını verilen iskonto faktörleri ile çarparak bugünkü değere (BD) dönüştür.

1. Yıl BD:

50.000 \times 0,909 = 45.450

TL, 2. Yıl BD:

60.000 \times 0,826 = 49.560

TL, 3. Yıl BD:

55.000 \times 0,751 = 41.305

TL

Paranın zaman değeri kavramı gereği gelecekteki nakit akışları, sermaye maliyeti üzerinden bugüne indirgenmelidir.

3

Nakit girişlerinin bugünkü değerlerini topla ve başlangıç yatırım tutarını çıkararak NBD'yi hesapla.

Toplam Nakit Girişi BD =

45.450 + 49.560 + 41.305 = 136.315

TL. NBD =

136.315 - 120.000 = 16.315

TL

Net Bugünkü Değer, projenin yaratacağı nakit girişlerinin bugünkü değerinden, gerektirdiği yatırım maliyetinin bugünkü değerinin çıkarılmasıyla bulunur.

Key Concept

Net Bugünkü Değer (NBD) Yönteminde Nakit Akışlarının İskontolanması ve Hurda Değerin Eklenmesi

Question 47Question →

Sermaye bütçelemesi sürecinde birbirini dışlayan (mutually exclusive) K ve L projelerini değerlendiren bir finansal analist, projelerin nakit akışlarına ilişkin şu bulgulara ulaşmıştır:

* K projesinin İç Verim Oranı (İVO) %24, L projesinin İVO'su ise %19'dur.
* Her iki projenin Net Bugünkü Değer (NBD) profilleri çizildiğinde, eğrilerin %14 iskonto oranında (Fisher Kesişim Noktası) kesiştiği görülmektedir.
* İşletmenin mevcut ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti %11'dir.
* L projesinin nakit girişleri projenin ekonomik ömrünün son yıllarında yoğunlaşırken, K projesinin nakit girişleri ilk yıllarda daha yüksektir (zamanlama farklılığı).

Bu verilere göre, işletmenin alacağı yatırım kararı ve bu kararın arkasındaki teorik gerekçelendirme ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi finansal yönetim ilkeleri açısından en doğru değerlendirmedir?

Sermaye maliyeti Fisher kesişim oranının altında kaldığı için NBD ve İVO yöntemleri çelişkili sonuçlar üretir; işletme, ara nakit akışlarının sermaye maliyeti üzerinden yeniden yatırıma dönüştürüleceği varsayımına dayanan NBD yöntemini esas alarak L projesini tercih etmelidir.

İVO yöntemi, yatırımın sağladığı gerçek getiri oranını yansıttığı ve K projesinin İVO'su L'den yüksek olduğu için çelişki durumlarında her zaman İVO'ya güvenilerek K projesi tercih edilmeli, böylece yatırılan sermayenin verimliliği maksimize edilmelidir.

Sermaye maliyeti (%11) her iki projenin İVO'sundan daha düşük olduğu için herhangi bir çelişki yaşanmaz; paranın zaman değeri dikkate alındığında nakit girişleri daha erken olan K projesi her iki yönteme göre de üstün olup K projesine yatırım yapılmalıdır.

Fisher kesişim noktası olan %14'ün altında bir sermaye maliyetinde NBD yöntemi nakit dönüşü hızlı olan K projesini, İVO ise L projesini destekleyeceği için çelişki doğar; bu durumda yeniden yatırım oranı varsayımı gereği K projesi seçilmelidir.

Sermaye maliyetinin Fisher oranından düşük olması projeler arasında çelişki oluşmasını engeller; her iki yöntem de ara nakit akışlarının sermaye maliyeti ile yeniden yatırılacağı varsayımıyla eşgüdümlü olarak L projesini birinci sıraya koyar.

Show answer & explanation

Answer: Sermaye maliyeti Fisher kesişim oranının altında kaldığı için NBD ve İVO yöntemleri çelişkili sonuçlar üretir; işletme, ara nakit akışlarının sermaye maliyeti üzerinden yeniden yatırıma dönüştürüleceği varsayımına dayanan NBD yöntemini esas alarak L projesini tercih etmelidir.

Answer

Sermaye maliyeti Fisher kesişim oranının altında kaldığı için NBD ve İVO yöntemleri çelişkili sonuçlar üretir; işletme, ara nakit akışlarının sermaye maliyeti üzerinden yeniden yatırıma dönüştürüleceği varsayımına dayanan NBD yöntemini esas alarak L projesini tercih etmelidir.

Sermaye maliyeti (%11), Fisher Kesişim Oranından (%14) düşük olduğunda, nakit girişleri daha geç olan L projesinin NBD'si, nakit girişleri erken olan K projesinin NBD'sini aşar. Bu durumda NBD yöntemi L projesini, İVO yöntemi ise (%24 > %19 olduğu için) K projesini işaret eder ve bir çelişki ortaya çıkar. Birbirini dışlayan projelerde çelişki yaşandığında, NBD yönteminin ara nakit akışlarının 'sermaye maliyeti' üzerinden yeniden yatırıma dönüştürüleceği şeklindeki daha gerçekçi varsayımı ve firma değerini mutlak olarak maksimize etme hedefi nedeniyle NBD'nin kararı (L projesi) geçerli kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1

Çelişki durumunun varlığını tespit etmek.

İşletmenin sermaye maliyeti (%11), Fisher Kesişim Oranından (%14) düşük olduğu için NBD ve İVO yöntemlerinin sıralaması farklılık gösterecektir (çelişki doğacaktır).

Birbirini dışlayan projelerde, sermaye maliyeti Fisher oranının solunda kaldığında NBD profilleri kesiştiği için yöntemler farklı projelere işaret eder.

2

Her bir yöntemin hangi projeyi seçtiğini belirlemek.

İVO yöntemi her durumda %24 > %19 olduğu için K projesini seçer. NBD yöntemi ise, düşük iskonto oranlarında zaman değerinin yıpratıcı etkisi azaldığından, nakit girişleri geç ama kümülatif olarak daha yüksek olan L projesine daha yüksek değer biçecektir.

Geç nakit akışlı projelerin NBD eğrisi daha diktir ve düşük iskonto oranlarında daha yüksek Net Bugünkü Değer üretirler.

3

Teorik gerekçeye dayanarak nihai kararı vermek.

Çelişki durumunda, ara nakit akışlarının işletmenin ortalama sermaye maliyeti ile yeniden yatırılacağını varsayan NBD yöntemine güvenilmeli ve L projesi seçilmelidir.

NBD'nin yeniden yatırım varsayımı gerçeğe daha yakındır ve mutlak olarak firma değerini maksimize etme temel hedefine doğrudan hizmet eder.

Key Concept

Birbirini Dışlayan Projelerde NBD ve İVO Çelişkisi ile Fisher Kesişim Noktası

Question 48Question →

Sermaye bütçelemesi süreci, birbirine ön koşul teşkil eden ardışık aşamalardan oluşan analitik bir karar mekanizmasıdır.

Bir kamu iktisadi teşebbüsü (KİT), hizmet kapasitesini artırmak amacıyla çeşitli teknoloji firmalarından yatırım proje teklifleri toplamış ve ön elemeyi gerçekleştirmiştir. Yatırım komitesi, bu işlemin hemen ardından projelerin ilk yatırım maliyetlerini ve tahmini yıllık brüt satış gelirlerini baz alarak doğrudan Net Bugünkü Değer (NBD) hesaplamalarına geçmiş, en yüksek NBD'ye sahip projeyi onaylayarak tesisin kurulumuna başlamıştır.

Ancak proje faaliyete geçtikten sonra yapılan Sayıştay denetiminde; amortismanların yaratacağı vergi kalkanı etkisinin, net işletme sermayesindeki dönemsel artış ihtiyaçlarının ve yatırım ömrü sonundaki tesis hurda değerinin yıllar itibarıyla modellenmediği, bu projeksiyonlar yapılmadan doğrudan değerlendirme aşamasına geçildiği tespit edilmiştir.

Bu senaryoya göre, kurumun sermaye bütçelemesi sürecinde ihlal ettiği ardışıklık ve yapısal kural aşağıdakilerden hangisidir?

Proje fikirlerinin oluşturulması aşamasından sonra yapılması zorunlu olan nakit akışlarının belirlenmesi evresinin atlanarak doğrudan projelerin değerlendirilmesi ve seçimine geçilmesi

Değerlendirme ve seçim aşamasındaki NBD hesaplamalarında, projenin son yılındaki hurda değerinin ve işletme sermayesi geri dönüşünün formülasyona eklenmesinin unutulması

Projelerin değerlendirilmesi ve seçimi evresinde, birbirini dışlayan yatırım kararları için NBD yerine İç Verim Oranı (İVO) yönteminin tercih edilerek çelişkiye düşülmesi

Net işletme sermayesi değişimlerini ifade eden fon akım mantığı ile kasa hareketlerini ifade eden nakit akım mantığının değerlendirme evresinde birbirine karıştırılması

Paranın zaman değerini hesaba katmak amacıyla yapılan değerlendirme aşamasında iskontolu geri ödeme süresi yerine basit geri ödeme süresi kriterinin kullanılması

Show answer & explanation

Answer: Proje fikirlerinin oluşturulması aşamasından sonra yapılması zorunlu olan nakit akışlarının belirlenmesi evresinin atlanarak doğrudan projelerin değerlendirilmesi ve seçimine geçilmesi

Answer

Sermaye bütçelemesi sürecinde 'proje fikirlerinin oluşturulması'ndan hemen sonra gelen 'nakit akışlarının belirlenmesi' aşamasının atlanması ve doğrudan değerlendirmeye geçilmesidir.

Sermaye bütçelemesinde projelerin kabul veya reddine (Değerlendirme ve Seçim aşamasına) geçilmeden önce, yatırıma ait tüm net nakit giriş ve çıkışlarının (vergi kalkanı, amortisman, hurda değer, işletme sermayesi değişimleri dâhil) yıllar itibarıyla belirlenmesi şarttır. Senaryoda kurum, fikirleri topladıktan hemen sonra bu hazırlık aşamasını atlayarak doğrudan NBD hesaplama fazına geçmiştir. Doğru cevap, nakit akışlarının belirlenmesi aşamasının atlanarak sürece zarar verildiğini tam ve eksiksiz olarak ifade etmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Sermaye bütçelemesinin ardışık 5 temel aşamasını belirle.

1. Fikir üretme, 2. Nakit akışlarını belirleme, 3. Değerlendirme ve seçim, 4. Uygulama, 5. Son denetim.

Senaryodaki atlanan veya eksik yapılan aşamayı tespit edebilmek için standart sürecin bilinmesi gerekir.

2

Senaryoda belirtilen 'vergi kalkanı, net işletme sermayesi ihtiyacı ve hurda değerin yıllar itibarıyla modellenmesi' işlemlerinin hangi aşamaya ait olduğunu tespit et.

Bu unsurların tümü, yatırım dönemi, faaliyet dönemi ve proje sonu net fon hareketlerini oluşturan 'Nakit Akışlarının Tahmin Edilmesi (Belirlenmesi)' aşamasının temel bileşenleridir.

Eksik bırakılan faaliyetlerin hangi ana sürecin parçası olduğu anlaşıldığında, ihlal edilen süreç kuralı ortaya çıkar.

3

Komitenin eylemini standart süreçle karşılaştır.

Komite, 1. aşama olan fikirlerin toplanmasından hemen sonra 3. aşama olan NBD değerlendirmesine geçmiş, ortadaki 2. aşamayı (Nakit Akışlarının Belirlenmesi) bütünüyle atlamıştır.

Böylece hatanın değerlendirme içindeki basit bir formül hatası değil, yapısal bir ardışıklık hatası olduğu kesinleşir.

Key Concept

Sermaye Bütçelemesi Aşama ve Süreçleri

Question 49Question →

Bir teknoloji iştiraki, piyasa riski taşıyan yeni bir Ar-Ge projesini değerlendirmektedir. Projeye ilişkin hazırlanan fizibilite raporunda risksiz faiz oranı $\%8$ ve projenin risk yapısına uygun olarak hesaplanan riske göre düzeltilmiş iskonto oranı (RADOR) $\%20$ olarak belirlenmiştir.

Kurumun finansal analiz uzmanları, RADOR yönteminin uzak gelecekteki nakit akışlarının riskini matematiksel olarak aşırı büyüttüğü eleştirisini dikkate alarak, iskonto oranını yüksek tutmak yerine nakit akışlarını bizzat risksiz eşdeğerlerine dönüştüren "Belirlilik Eşiti (Certainty Equivalent)" yöntemini uygulamaya karar vermiştir.

Riske göre düzeltilmiş iskonto oranı yönteminin doğasında var olan risk varsayımı altında, her iki yöntemin de projenin herhangi bir dönemindeki nakit akışına tamamen aynı bugünkü değeri vermesi için belirli bir matematiksel eşitlik sağlanmalıdır.

Buna göre, analistlerin projenin 2. yılındaki tahmini nakit akışını risksiz oranla iskonto edebilmek için uygulaması gereken **belirlilik eşiti katsayısı ( $\alpha_2$ )** aşağıdakilerden hangisidir?

0,76

0,81

0,88

0,90

1,23

Show answer & explanation

Answer: $0,81$

Answer

Doğru katsayı

0,81

'dir.

İki yöntemin finansal olarak birbirine tamamen denk olması için, riskli nakit akışını riske göre düzeltilmiş iskonto oranıyla (RADOR) bugüne çekmek ile, riskten arındırılmış nakit akışını (Belirlilik Eşiti katsayısı ile çarpılmış halini) risksiz oranla bugüne çekmek aynı sonucu vermelidir. Bu denklem çözüldüğünde

\alpha_t = [(1+r_f) / (1+k)]^t

formülü elde edilir. 2. yıl için hesaplama

(1,08 / 1,20)^2 = (0,90)^2 = 0,81

katsayısını verir.

Step-by-Step Solution

1

RADOR ile Belirlilik Eşitinin projenin herhangi bir yılı için aynı bugünkü değeri vermesini sağlayacak temel eşitliği kurunuz.

\frac{CF_t}{(1+k)^t} = \frac{\alpha_t \times CF_t}{(1+r_f)^t}

Sol taraf riske göre düzeltilmiş iskonto yöntemini, sağ taraf ise nakit akışını riskten arındırıp risksiz oranla iskonto eden belirlilik eşiti yöntemini temsil eder.

2

Eşitlikten nakit akışlarını (

CF_t

) sadeleştirerek belirlilik eşiti katsayısını (

\alpha_t

) yalnız bırakınız.

\alpha_t = \left(\frac{1+r_f}{1+k}\right)^t

Katsayının sadece faiz oranlarına ve zamanın bileşik etkisine bağlı olduğunu görmek için cebirsel düzenleme gereklidir.

3

Soruda verilen risksiz faiz oranını (

r_f = 0,08

), RADOR'u (

k = 0,20

) ve dönemi (

t = 2

) formülde yerine koyunuz.

\alpha_2 = \left(\frac{1,08}{1,20}\right)^2

Projenin 2. yılındaki risk eşdeğerliğini bulmak için veriler denkleme entegre edilir.

4

Bölme işlemini ve ardından karesini alma işlemini tamamlayınız.

1,08 / 1,20 = 0,90

. Daha sonra

(0,90)^2 = 0,81

2. yıla ait katsayının nihai değerine ulaşılır.

Key Concept

RADOR ve Belirlilik Eşiti (Certainty Equivalent) Arasındaki Matematiksel Eşitlik

Question 50Question →

Bir havacılık şirketi, uçak gövde montajında kullanmak üzere birbirinden farklı ekonomik ömürlere sahip "Alfa" ve "Beta" isimli iki perçinleme robotu alternatifini değerlendirmektedir. İlgili nakit akışlarına ait veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Özellik	Alfa Robotu	Beta Robotu
İlk Yatırım Tutarı	$536.000$ TL	$699.400$ TL
Ekonomik Ömür	4 Yıl	5 Yıl
Yıllık İşletme Gideri (Dönem Sonu)	$100.000$ TL	$120.000$ TL
Ağır Bakım Gideri (2. Yıl Sonu)	$200.000$ TL	Yok
Hurda Değeri (Ömür Sonu)	$100.000$ TL	$150.000$ TL

Şirketin değerlendirmelerinde kullandığı sermaye maliyeti oranı $\%10$ 'dur.

Hesaplamalarda kullanılacak $\%10$ iskonto oranına ait Bugünkü Değer (PVIF) ve Anüite Bugünkü Değer (PVIFA) faktörleri şu şekildedir:
- 2. Yıl PVIF: $0,83$
- 4. Yıl PVIF: $0,68$
- 5. Yıl PVIF: $0,62$
- 4 Yıllık PVIFA: $3,17$
- 5 Yıllık PVIFA: $3,79$

Buna göre, işletmenin Yıllık Eşdeğer Gider (Maliyet) Yöntemi'ni kullanarak vereceği karar ve tercih edilecek robotun diğerine göre sağlayacağı yıllık maliyet avantajı aşağıdakilerden hangisidir?

Beta Robotu tercih edilmelidir;

20.000

TL avantaj sağlar.

Alfa Robotu tercih edilmelidir;

110.200

TL avantaj sağlar.

Beta Robotu tercih edilmelidir;

16.913

TL avantaj sağlar.

Alfa Robotu tercih edilmelidir;

32.366

TL avantaj sağlar.

Beta Robotu tercih edilmelidir;

29.120

TL avantaj sağlar.

Show answer & explanation

Answer: Beta Robotu tercih edilmelidir; $20.000$ TL avantaj sağlar.

Answer

İşletme, yıllık maliyeti daha düşük olan Beta Robotu'nu tercih etmelidir ve bu tercih yıllık

20.000

TL avantaj sağlayacaktır.

Farklı ekonomik ömürlere sahip alternatiflerin karşılaştırılmasında Yıllık Eşdeğer Maliyet (YEM) yöntemi kullanılır. Bu yöntemde öncelikle her alternatifin ömrü boyunca yaratacağı tüm nakit çıkış ve girişlerinin Net Bugünkü Değeri (NBD) hesaplanır, ardından bu değer projenin ömrüne ait anüite faktörüne (PVIFA) bölünerek yıllık maliyete dönüştürülür. Alfa robotunun toplam maliyetlerinin NBD'si

951.000

TL'dir ve

3,17

'ye bölündüğünde YEM değeri

300.000

TL çıkar. Beta robotunun toplam maliyetlerinin NBD'si

1.061.200

TL'dir ve

3,79

'a bölündüğünde YEM değeri

280.000

TL çıkar. Maliyet açısından en düşük YEM'i sunan Beta tercih edilmeli ve yıllık

300.000 - 280.000 = 20.000

TL maliyet avantajı sağlanmalıdır.

Step-by-Step Solution

1

Alfa robotunun maliyetlerinin Net Bugünkü Değerini (NBD) hesapla.

NBD_{Alfa} = 536.000 + (100.000 \times 3,17) + (200.000 \times 0,83) - (100.000 \times 0,68) = 536.000 + 317.000 + 166.000 - 68.000 = 951.000

TL.

Yıllık eşdeğer maliyeti bulabilmek için öncelikle ömür boyunca katlanılacak tüm nakit çıkışlarının ve girişlerinin (hurda) bugünkü karşılığı bulunmalıdır.

2

Alfa robotunun Yıllık Eşdeğer Maliyetini (YEM) hesapla.

YEM_{Alfa} = 951.000 / 3,17 = 300.000

TL.

Projenin toplam bugünkü maliyetini ekonomik ömrüne yayarak her yıla düşen eşdeğer yükü bulmak gerekir.

3

Beta robotunun maliyetlerinin Net Bugünkü Değerini (NBD) hesapla.

NBD_{Beta} = 699.400 + (120.000 \times 3,79) - (150.000 \times 0,62) = 699.400 + 454.800 - 93.000 = 1.061.200

TL.

Beta alternatifi için de tüm nakit akışları sıfırıncı yıla (bugüne) indirgenmelidir.

4

Beta robotunun Yıllık Eşdeğer Maliyetini (YEM) hesapla.

YEM_{Beta} = 1.061.200 / 3,79 = 280.000

TL.

Beta'nın NBD'sini 5 yıllık anüite faktörüne bölerek yıllık maliyet karşılığı bulunur.

5

İki makinenin YEM değerlerini karşılaştır ve maliyet avantajını bul.

Beta'nın YEM'i (

280.000

TL), Alfa'nın YEM'inden (

300.000

TL) daha düşüktür. Sağlanan yıllık maliyet avantajı:

300.000 - 280.000 = 20.000

TL.

Maliyet odaklı kararlarda YEM değeri en düşük olan alternatif firma için en avantajlıdır.

Key Concept

Farklı ekonomik ömürlü yatırımların maliyet açısından karşılaştırılmasında Yıllık Eşdeğer Maliyet (YEM) analizi

Question 51Question →

Bir tekstil ihracat şirketi, çevresel maliyetlerini düşürmek ve sürdürülebilirlik standartlarına uyum sağlamak amacıyla "Su Geri Kazanım ve Arıtma Tesisi" yatırımı yapmayı planlamaktadır. Projeye ilişkin öngörülen nakit akışları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Yıl	Nakit Akışı Türü	Tutar (TL)
$0$	İlk Yatırım Tutarı	$-800.000$
$1$	Net Nakit Girişi	$220.000$
$2$	Net Nakit Girişi	$363.000$
$3$	Net Nakit Girişi	$399.300$

Projenin ekonomik ömrü $3$ yıl olup, $3.$ yılın sonunda tesisin hurda değerinin $133.100$ TL olacağı tahmin edilmektedir. İşletmenin bu proje için belirlediği sermaye maliyeti (iskonto oranı) $\%10$ 'dur.

Buna göre, bu yatırım projesinin Net Bugünkü Değeri (NBD) kaç TL'dir?

0

133.100

100.000

315.400

900.000

Show answer & explanation

Answer: $100.000$

Answer

Projenin Net Bugünkü Değeri (NBD) 100.000 TL'dir.

Net Bugünkü Değer (NBD) yöntemi, bir yatırım projesinin sağlayacağı tüm nakit girişlerinin belirlenen sermaye maliyeti oranı üzerinden bugüne indirgenmiş değerleri toplamı ile ilk yatırım tutarı arasındaki farktır.

1.

yıl

220.000 / 1,1 = 200.000

TL,

2.

yıl

363.000 / 1,21 = 300.000

TL,

3.

yıl (faaliyet girişi + hurda değeri)

(399.300 + 133.100) / 1,331 = 400.000

TL olarak hesaplanır. Toplam bugünkü değer

900.000

TL'dir. Bu tutardan

800.000

TL ilk yatırım tutarı çıkarıldığında NBD,

100.000

TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

1. ve 2. yıllardaki faaliyet nakit akışlarının bugünkü değerini hesaplama.

1.

Yıl BD:

220.000 / (1,10)^1 = 200.000

TL

2.

Yıl BD:

363.000 / (1,10)^2 = 300.000

TL

Gelecekteki nakit akışlarını

\%10

sermaye maliyeti ile bugüne indirgeyerek yatırımın şimdiki zaman eşdeğerini bulmak.

2

3. yıldaki nakit akışı ile hurda değerini toplayıp bugünkü değerini hesaplama.

3.

Yıl Toplam CF:

399.300 + 133.100 = 532.400

TL

3.

Yıl BD:

532.400 / (1,10)^3 = 532.400 / 1,331 = 400.000

TL

Projenin son yılında hem planlanan faaliyet nakit akışı hem de tesisin hurda (kalıntı) değeri bir arada elde edilir.

3

Nakit girişlerinin toplam bugünkü değerinden, ilk yatırım tutarını çıkararak NBD'yi bulma.

Toplam Nakit Girişi BD =

200.000 + 300.000 + 400.000 = 900.000

TL
NBD =

900.000 - 800.000 = 100.000

TL

Net Bugünkü Değer, indirgenmiş tüm nakit girişleri ile nakit çıkışlarının (ilk yatırım) cebirsel toplamıdır.

Key Concept

Net Bugünkü Değer (NBD) hesaplamasında hurda değerinin ve paranın zaman değerinin dikkate alınması

Question 52Question →

Bir tarım teknolojileri işletmesi, üretim verimliliğini artırmak amacıyla yeni bir 'Akıllı Sera Otomasyon Sistemi' yatırımı yapmayı planlamaktadır. Projeye ilişkin veriler aşağıda verilmiştir:

- Sistem donanım bedeli: $1.500.000 \text{ TL}$
- Kurulum ve montaj giderleri: $200.000 \text{ TL}$
- Projenin gerektirdiği net işletme sermayesi artışı: $100.000 \text{ TL}$

Projenin ekonomik ömrü $5$ yıl olup, yıllar itibarıyla sağlaması beklenen net nakit girişleri şöyledir:

- 1. Yıl: $600.000 \text{ TL}$
- 2. Yıl: $700.000 \text{ TL}$
- 3. Yıl: $600.000 \text{ TL}$
- 4. Yıl: $500.000 \text{ TL}$
- 5. Yıl: $800.000 \text{ TL}$ (Hurda değeri ve işletme sermayesi geri dönüşü dâhildir)

Nakit akışlarının yıl içinde düzenli gerçekleştiği varsayıldığında, işletmenin bu yatırım projesi için basit geri ödeme süresi aşağıdakilerden hangisidir?

2

yıl

4

ay

2

yıl

6

ay

2

yıl

8

ay

2

yıl

10

ay

3

yıl

Show answer & explanation

Answer: $2$ yıl $10$ ay

Answer

Doğru yanıt

2

yıl

10

ay seçeneğidir. Başlangıç yatırım tutarı tam olarak hesaplanıp kümülatif nakit akışları incelendiğinde projenin kendini amorti etme süresi bu şekilde bulunur.

Basit geri ödeme süresi, projenin toplam başlangıç yatırım maliyetinin net nakit girişleriyle karşılanması için gereken süredir. Başlangıç yatırımı; sistem bedeli (

1.500.000 \text{ TL}

), kurulum (

200.000 \text{ TL}

) ve net işletme sermayesi (

100.000 \text{ TL}

) toplamı olan

1.800.000 \text{ TL}

'dir. İlk iki yılda toplam

1.300.000 \text{ TL}

nakit girişi sağlanır ve geriye

500.000 \text{ TL}

kalır. 3. yıldaki nakit girişi

600.000 \text{ TL}

olduğundan, gereken süre

500.000 / 600.000 = 5/6 \text{ yıl}

, yani

10

aydır. Sonuç olarak projenin geri ödeme süresi

2 \text{ yıl } 10 \text{ ay}

bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Başlangıç yatırım tutarını (

I_0

) hesaplamak.

I_0 = 1.500.000 + 200.000 + 100.000 = 1.800.000 \text{ TL}

Geri ödeme süresi hesaplanırken projenin faaliyete geçebilmesi için katlanılan tüm başlangıç maliyetleri (donanım, kurulum ve işletme sermayesi) toplanmalıdır.

2

Yıllık net nakit girişlerini kümülatif (birikimli) olarak toplamak.

1. Yıl sonu:

600.000 \text{ TL}

, 2. Yıl sonu:

600.000 + 700.000 = 1.300.000 \text{ TL}

Yatırımın ne kadarının geri döndüğünü ve ne kadarının kaldığını yıllar itibarıyla görmek için birikimli toplama yapılır.

3

Geri ödemenin tamamlandığı yılı tespit etmek ve kalan tutarı bulmak.

2. yılın sonunda

1.300.000 \text{ TL}

geri kazanılmıştır. Geriye

1.800.000 - 1.300.000 = 500.000 \text{ TL}

kalmıştır. Bu tutar 3. yıl içinde tahsil edilecektir.

Başlangıç yatırım tutarına (

1.800.000 \text{ TL}

) 2. ile 3. yıllar arasında ulaşılmaktadır.

4

3. yıl içindeki tam süreyi (ay olarak) hesaplamak.

500.000 / 600.000 = 5/6 \text{ yıl}

. Ay cinsinden:

(5/6) \times 12 = 10 \text{ ay}

. Toplam süre:

2 \text{ yıl } 10 \text{ ay}

.

Nakit akışlarının yıl içinde düzenli yayıldığı varsayımıyla, kalan tutarın o yılın toplam nakit akışına oranlanmasıyla küsuratlı süre bulunur.

Key Concept

Sermaye bütçelemesinde geri ödeme süresi hesaplanırken başlangıç yatırım harcamalarının eksiksiz belirlenmesi ve düzensiz nakit akışlarında interpolasyon yapılması.

Question 53Question →

Sermaye bütçelemesi süreci, birbirini izleyen mantıksal aşamalardan oluşan bütünleşik bir karar mekanizmasıdır. Kapasite artırımı amacıyla yeni bir üretim tesisi kurmayı planlayan kurumsal bir şirkette, potansiyel yatırım fikirlerinin araştırılması ve teknik açıdan uygun alternatiflerin belirlenmesi aşaması (birinci adım) henüz tamamlanmıştır.

Bu aşamadan hemen sonra, sürecin bilimsel standartlarına göre finansman departmanının atması gereken ikinci adım aşağıdakilerden hangisidir?

Yatırımın ekonomik ömrü boyunca yatırımdan doğacak tüm net nakit giriş ve çıkışlarının (maliyet ve faydaların) kapsamlı bir şekilde tahmin edilmesi

Nakit akışları henüz tahmin edilmeden değerleme aşamasına geçilmesi ve NBD ile İVO arasındaki çelişki durumunda İVO yönteminin temel alınması

Değerleme hesaplamalarında esas alınmak üzere, projelerin tahakkuk esasına dayalı fon akım tablosu verilerinin nakit akımlarına tercih edilmesi

Paranın zaman değeri dikkate alınmadan, projenin kendini amorti etme hızını gösteren basit geri ödeme süresinin iskontolu yönteme tercih edilip hesaplanması

Projenin ekonomik ömrü sonunda ortaya çıkacak hurda değerinin, NBD hesaplaması yerine doğrudan yatırım sonrası uygulanacak denetim (post-audit) raporuna işlenmesi

Show answer & explanation

Answer: Yatırımın ekonomik ömrü boyunca yatırımdan doğacak tüm net nakit giriş ve çıkışlarının (maliyet ve faydaların) kapsamlı bir şekilde tahmin edilmesi

Answer

Sürecin ikinci adımı olan, yatırımın ekonomik ömrü boyunca sağlayacağı net nakit giriş ve çıkışlarının tahmin edilmesidir.

Sermaye bütçelemesi sürecinde, yatırım projeleri belirlendikten sonraki en temel ve ilk analitik adım, bu projelerin gerektirdiği ilk yatırım tutarının ve ekonomik ömürleri boyunca sağlayacakları net nakit giriş ve çıkışlarının objektif olarak tahmin edilmesidir. Vergi sonrası net nakit akışları bilimsel yöntemlerle saptanmadan, hiçbir değerleme tekniği (NBD, İVO, Geri Ödeme Süresi) uygulanamaz ve dolayısıyla proje seçimi yapılamaz.

Step-by-Step Solution

1

Soruda verilen sürece ait mevcut durumu analiz etmek.

Yatırım projelerinin (fikirlerin) araştırılması ve belirlenmesi olan 1. adımın tamamlandığı saptanmıştır.

Sıradaki adımı bulabilmek için sürecin neresinde olunduğunun netleştirilmesi gerekir.

2

Sermaye bütçelemesi sürecinin standart ardışık adımlarını hatırlamak.

Süreç sırasıyla; Fikirlerin Belirlenmesi -> Nakit Akışlarının Tahmini -> İskonto Oranının Tespiti -> Değerleme (NBD, İVO vb.) -> Uygulama -> Sonradan Denetim (Post-Audit) şeklinde ilerler.

Bilimsel metodoloji, adımların atlanmadan sırasıyla uygulanmasını emreder.

3

Seçenekleri kronolojik sıra ve finansal doğruluk açısından elemek.

Fikir aşamasından hemen sonra, söz konusu yatırımın ne kadar maliyet gerektireceği ve yıllar itibarıyla ne kadar net nakit (fayda) sağlayacağının tahmin edilmesi işlemi gelir.

Nakit akışları niceliksel olarak ortaya konmadan uygun bir iskonto oranı seçilemez ve NBD/İVO gibi tekniklerle değerleme yapılamaz.

Key Concept

Sermaye Bütçelemesi Süreç Aşamaları ve Nakit Akışlarının Önceliği

Estimated Time:1m 30s

Question 54Question →

Bir petrokimya şirketi, üretim tesisini genişletmek amacıyla iki farklı yatırım senaryosu (Proje K ve Proje L) üzerinde durmaktadır. Şirketin teknik kısıtları nedeniyle bu iki projeden yalnızca birinin seçilmesi mümkündür.

Her iki projenin de ekonomik ömrünün 5 yıl olduğu öngörülmekte olup, yatırım süresince oluşacak nakit akışları yıllık bazda net değerler olarak tahmin edilmiştir. Finansman departmanının yaptığı analizlere göre;

* Proje K için İç Verim Oranı (İVO) $\%24$ , Net Bugünkü Değer (NBD) ise $850.000$ TL olarak hesaplanmıştır.
* Proje L için İç Verim Oranı (İVO) $\%19$ , Net Bugünkü Değer (NBD) ise $1.200.000$ TL olarak bulunmuştur.
* Şirketin bu düzeydeki yatırımlar için belirlediği sermaye maliyeti (iskonto oranı) $\%15$ 'tir.

Bu bulgular ışığında, firma değerini maksimize etmek isteyen şirketin alması gereken yatırım kararı ve bunun teorik dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

Proje L kabul edilmelidir; çünkü yalnızca birinin seçilebileceği projelerde firma değerine mutlak katkıyı gösteren NBD yöntemi, oransal getiri sunan İVO yöntemine göre daha güvenilir bir karar ölçütüdür.

Proje K kabul edilmelidir; çünkü nakit girişlerinin bugünkü değerini yatırım tutarına eşitleyen iskonto oranı (İVO) daha yüksektir ve birbirini dışlayan projelerde daima en yüksek iskonto oranını sunan proje seçilir.

Proje L kabul edilmelidir; çünkü İVO yöntemi nakit akım tablosu yerine fon akım tablosunu temel aldığı için dönemsel farklılıklarda yanıltıcı olabilir, bu yüzden NBD her zaman önceliklidir.

Proje K kabul edilmelidir; çünkü nakit akışlarının gelecek değeri (bileşik faiz) hesaplandığında, yüksek İVO'ya sahip olan projenin dönem sonu mutlak büyüklüğü her zaman daha yüksektir.

Her iki projenin de İVO'su sermaye maliyetinden büyük olduğu için tek başına karar verilemez; yatırım tutarının iskontolu geri ödeme süresi daha kısa olan proje nihai olarak tercih edilmelidir.

Show answer & explanation

Answer: Proje L kabul edilmelidir; çünkü yalnızca birinin seçilebileceği projelerde firma değerine mutlak katkıyı gösteren NBD yöntemi, oransal getiri sunan İVO yöntemine göre daha güvenilir bir karar ölçütüdür.

Answer

Doğru yanıt, yalnızca birinin seçilebileceği (birbirini dışlayan) projelerde firma değerini maksimize eden NBD yönteminin İVO'ya tercih edilmesi gerektiğini belirten seçenektir.

Birbirini dışlayan projelerin değerlendirilmesinde NBD ve İVO yöntemleri zaman zaman çelişkili sonuçlar verebilir. NBD yöntemi yatırımın firma değerine yapacağı mutlak katkıyı (TL cinsinden) ölçerken, İVO yöntemi (nakit girişlerinin bugünkü değerini çıkışlarına eşitleyen iskonto oranı) yatırımın oransal getirisini (% olarak) ölçer. Ayrıca NBD yöntemi, ara nakit girişlerinin firmanın sermaye maliyeti üzerinden yeniden yatırıma dönüştürüleceğini varsayar ve bu durum finansal açıdan çok daha gerçekçidir. Bu teorik nedenlerle, birbirini dışlayan projelerde firma değerini maksimize etmek için NBD'si büyük olan proje (Proje L) seçilmelidir.

Step-by-Step Solution

1

Projelerin Kabul Edilebilirliğinin Değerlendirilmesi

Her iki projenin de İVO'su (%24 ve %19), sermaye maliyetinden (%15) büyüktür.

Projelerin bağımsız olarak değerlendirildiğinde kârlı olup olmadığını belirlemek için.

2

Yatırım Kısıtının ve Çelişkinin Belirlenmesi

Projeler birbirini dışlamaktadır. Proje K'nın İVO'su daha yüksekken, Proje L'nin NBD'si daha yüksektir.

Sermaye bütçelemesi kurallarının bağımsız projelere göre mi yoksa birbirini dışlayan projelere göre mi işletileceğini saptamak için.

3

Çelişki Durumunda Teorik Karar Kuralının Uygulanması

NBD'si en yüksek olan Proje L (

1.200.000

TL) yatırım için nihai olarak seçilir.

Birbirini dışlayan projelerde mutlak kârı ve nihai firma değerini maksimize eden NBD yöntemi, yeniden yatırım varsayımı nedeniyle İVO'ya teorik olarak üstündür.

Key Concept

NBD ve İVO Çelişkisi ile Firma Değeri Maksimizasyonu

Estimated Time:1m 30s

Question 55Question →

Bir gıda perakende zinciri, soğuk hava deposu ve dağıtım ağı otomasyonu için tasarlanan tek bir bağımsız yatırım projesinin finansal fizibilitesini incelemektedir. Projenin analizinde, yıllık net nakit girişlerinin bugünkü değerini, başlangıçtaki toplam yatırım tutarına eşitleyen iskonto oranının %16 olduğu tespit edilmiştir. Şirketin bu düzeydeki bir riske sahip projeler için öngördüğü ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti ise %12 seviyesindedir. Projenin nakit akış profili geleneksel (başlangıçta nakit çıkışı, izleyen yıllarda yalnızca nakit girişi) niteliktedir.

Sermaye bütçelemesi kurallarına göre, bu projenin İç Verim Oranı (İVO) ve finansal değerlendirme süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

%16'lık oran, projenin Net Bugünkü Değerini (NBD) tam olarak sıfır yapan İç Verim Oranıdır ve ağırlıklı ortalama sermaye maliyetinden büyük olduğu için projenin kabul edilmesi uygundur.

İVO yöntemi oransal bir getiri sunduğu için, projenin firma değerine yapacağı mutlak katkıyı ölçmede NBD yönteminden teorik olarak daha üstündür ve yatırım kararlarında her zaman öncelikli olarak kullanılmalıdır.

Projenin ekonomik ömrü sonunda ortaya çıkabilecek hurda değer ve net işletme sermayesi tahsilatları, projenin %16 olan oransal getirisini değiştirmeyeceği varsayımıyla hesaplama dışında bırakılmıştır.

%16'lık getiri oranı, projenin fiili nakit girişleri yerine şirketin fon akım tablosunda raporlanan tahakkuk esasına dayalı muhasebe kârlarının iskonto edilmesi suretiyle hesaplanmıştır.

Projenin gelecek yıllara ait nakit girişleri bugünkü değere çevrilirken, zaman değeri formülündeki

(1+i)^n

iskonto çarpanının bölme işlemi yerine çarpma işlemi olarak uygulanması, getiri oranını yapay olarak %16'ya yükseltmiştir.

Show answer & explanation

Answer: %16'lık oran, projenin Net Bugünkü Değerini (NBD) tam olarak sıfır yapan İç Verim Oranıdır ve ağırlıklı ortalama sermaye maliyetinden büyük olduğu için projenin kabul edilmesi uygundur.

Answer

Doğru ifade, %16'lık oranın projenin NBD'sini sıfır yapan oran olduğu ve sermaye maliyetinden yüksek olması sebebiyle projenin kabul edilebilir olduğudur.

İç Verim Oranı (İVO), bir yatırım projesinin gelecekteki net nakit girişlerinin bugünkü değerini, başlangıçtaki nakit çıkışına (yatırım tutarına) eşitleyen, dolayısıyla projenin Net Bugünkü Değerini (NBD) tam olarak sıfır yapan iskonto oranıdır. Sermaye bütçelemesi ilkelerine göre, tek bir bağımsız proje değerlendirilirken hesaplanan İVO, işletmenin o proje için katlandığı sermaye maliyetinden yüksekse (örnekte %16 > %12) proje kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1

Sorudaki %16 oranının ne anlama geldiğini tanımlama.

Nakit girişlerinin bugünkü değerini yatırım tutarına eşitleyen oran, tanımı gereği Net Bugünkü Değeri (NBD) sıfır yapan İç Verim Oranıdır (İVO). Bu projede İVO = %16'dır.

Sermaye bütçelemesinde İVO'nun temel matematiksel tanımı doğrudan bu eşitliğe dayanır.

2

İVO karar kuralını kullanarak projenin kabul/red durumunu analiz etme.

Projenin İVO değeri (%16), işletmenin ağırlıklı ortalama sermaye maliyetinden (%12) daha yüksektir.

Bağımsız yatırım projelerinde getiri oranı, maliyet oranını aştığında yatırım firma değerini artırır.

3

Verilen bilgileri sentezleyerek doğru karara ulaşma.

NBD'yi sıfır yapan bu oran sermaye maliyetini aştığı için proje finansal açıdan kabul edilmelidir.

İVO > Sermaye Maliyeti kuralı sağlandığından yatırım firmaya net değer katacaktır.

Key Concept

İç Verim Oranının (İVO) Tanımı ve Bağımsız Projelerde Kabul Kuralı

Question 56Question →

Bir sanayi tesisi, yenileme yatırımları kapsamında Y ve Z isimli iki farklı makine parkuru alternatifini incelemektedir. Bu parkurlar fonksiyon olarak aynı işi yapacakları için tesis sadece birini tercih edecektir. Yapılan finansal hesaplamalarda, Y parkurunun İç Verim Oranı (İVO), Z parkurunun İVO'sundan daha yüksek bulunmuştur. Diğer taraftan, Z parkurunun Net Bugünkü Değeri (NBD), Y parkurunun NBD'sinden daha büyüktür.

Firma değerini maksimize etme temel amacı dikkate alındığında, bu çelişkili durumda yönetimin teorik olarak nasıl bir karar alması en uygundur?

Z parkurunu seçmelidir; çünkü NBD yöntemi firmanın mutlak değerini artırmayı hedefler ve nakit akışlarının sermaye maliyetiyle yeniden yatırıma dönüştürüleceği varsayımı daha gerçekçidir.

Y parkurunu seçmelidir; çünkü birbirini dışlayan projelerde karar verilirken oransal getiri sunan İVO yöntemi, mutlak değer sunan NBD yöntemine göre daima üstündür.

Y parkurunu seçmelidir; çünkü İVO yöntemi, ara nakit akışlarının projenin kendi getiri oranından yeniden yatırıma yöneleceğini varsaydığı için piyasa koşullarını daha iyi yansıtır.

Z parkurunu seçmelidir; çünkü NBD yöntemi, projelerin büyüklüğünden bağımsız olarak enflasyon etkisini İVO yönteminden daha hassas bir şekilde formüle eder.

Her iki yöntemin çelişmesi durumunda karar verilemez, projelerin iskontolu geri ödeme sürelerine bakılarak en kısa sürede geri dönen parkur seçilmelidir.

Show answer & explanation

Answer: Z parkurunu seçmelidir; çünkü NBD yöntemi firmanın mutlak değerini artırmayı hedefler ve nakit akışlarının sermaye maliyetiyle yeniden yatırıma dönüştürüleceği varsayımı daha gerçekçidir.

Answer

Z parkurunu seçmelidir; çünkü NBD yöntemi firmanın mutlak değerini artırmayı hedefler ve nakit akışlarının sermaye maliyetiyle yeniden yatırıma dönüştürüleceği varsayımı daha gerçekçidir.

Sermaye bütçelemesinde, birbirini dışlayan projeler söz konusu olduğunda ve İVO ile NBD arasında bir tercih çelişkisi yaşandığında mutlak karar kriteri NBD'dir. NBD yöntemi, projenin işletmenin piyasa değerine yapacağı net katkıyı mutlak (parasal) olarak ifade eder. Ayrıca, ara nakit akışlarının sermaye maliyeti üzerinden yeniden yatırıma dönüştürüleceği varsayımı, İVO'nun projenin kendi verim oranından yatırıma dönüştürüleceği varsayımından çok daha gerçekçidir.

Step-by-Step Solution

1

Projelerin bağımlılık durumunu belirle.

Parkurlardan sadece biri seçilebileceği için bunlar 'birbirini dışlayan projeler' statüsündedir.

Birbirini dışlayan projelerde sıralama ve tercih farklılıkları (çelişkiler) yaşanabilir.

2

NBD ve İVO yöntemlerinin çeliştiği durumu analiz et.

Bir projenin İVO'su yüksekken (Y), diğerinin NBD'si (Z) yüksektir.

Çelişki, yöntemlerin nakit akışlarını farklı oranlarda yeniden yatırıma yönlendirdiği varsayımından (NBD: sermaye maliyeti, İVO: kendi iç verimi) kaynaklanır.

3

Firma değerini maksimize etme kuralını uygula.

Mutlak olarak en fazla değer katan proje tercih edilmelidir.

NBD doğrudan hissedar servetine veya firma değerine eklenecek parasal tutarı ölçtüğü için, çelişki durumunda daima NBD'si büyük olan proje (Z parkuru) seçilir.

Key Concept

Birbirini dışlayan yatırım projelerinde NBD ve İVO yöntemlerinin çelişmesi durumunda, hissedar servetini maksimize etme hedefine uygunluğu ve daha gerçekçi yeniden yatırım oranı varsayımı nedeniyle Net Bugünkü Değer (NBD) yönteminin tercih edilmesi.

Estimated Time:1m 0s

Question 57Question →

Bir tekstil firması, üretim kapasitesini artırmak için $1.000.000 \text{ TL}$ maliyetli yeni bir dokuma makinesi satın almayı planlamaktadır. Bu yatırımın yıllara göre beklenen net nakit girişleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Yıl	Beklenen Nakit Girişi
1	$400.000 \text{ TL}$
2	$500.000 \text{ TL}$
3	$600.000 \text{ TL}$
4	$500.000 \text{ TL}$

Buna göre, bu projenin geri ödeme süresi aşağıdakilerden hangisidir?

2 \text{ yıl } 3 \text{ ay}

2 \text{ yıl } 5 \text{ ay}

2 \text{ yıl } 2 \text{ ay}

2 \text{ yıl } 10 \text{ ay}

3 \text{ yıl}

Show answer & explanation

Answer: $2 \text{ yıl } 2 \text{ ay}$

Answer

Projenin geri ödeme süresi

2 \text{ yıl } 2 \text{ ay}

olarak hesaplanır.

Yatırımın ilk iki yılında sağlanan toplam nakit girişi

900.000 \text{ TL}

'dir (

400.000 + 500.000

). Başlangıç yatırım tutarı olan

1.000.000 \text{ TL}

'yi karşılamak için

100.000 \text{ TL}

daha nakit girişine ihtiyaç vardır. Bu açık, üçüncü yılda sağlanacak

600.000 \text{ TL}

'lik nakit girişi ile kapatılacaktır. Nakit girişlerinin yıl içine eşit dağıldığı varsayımıyla,

100.000 \text{ TL}

'nin elde edilme süresi

100.000 / 600.000 = 1/6 \text{ yıl}

'dır. Bu da

12 \times (1/6) = 2 \text{ ay}

yapar. Sonuç olarak projenin geri ödeme süresi

2 \text{ yıl } 2 \text{ ay}

olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Kümülatif nakit girişlerinin yıllara göre toplanması.

1. Yıl Sonu:

400.000 \text{ TL}

, 2. Yıl Sonu:

400.000 + 500.000 = 900.000 \text{ TL}

.

Yatırım tutarının hangi yılda tamamen karşılandığını bulmak için nakit akışları birikimli olarak izlenmelidir.

2

Geri ödenmesi gereken kalan tutarın belirlenmesi.

1.000.000 \text{ TL} - 900.000 \text{ TL} = 100.000 \text{ TL}

.

İkinci yılın sonunda yatırımın

900.000 \text{ TL}

'si karşılanmış, geriye

100.000 \text{ TL}

açık kalmıştır. Bu açık üçüncü yılda kapanacaktır.

3

Kalan tutarın 3. yılın nakit girişine oranlanarak aya çevrilmesi.

(100.000 / 600.000) \times 12 \text{ ay} = (1/6) \times 12 = 2 \text{ ay}

. Toplam süre:

2 \text{ yıl } 2 \text{ ay}

.

Üçüncü yılda elde edilecek

600.000 \text{ TL}

'lik nakit girişinin yıl içine eşit dağıldığı varsayımıyla,

100.000 \text{ TL}

'lik kısmın kaç ayda elde edileceği hesaplanır.

Key Concept

Geri Ödeme Süresi Yöntemi

Question 58Question →

Bir gayrimenkul yatırım ortaklığı (GYO), sahip olduğu stratejik bir arazi üzerinde geliştirmek üzere birbirini dışlayan (mutually exclusive) iki farklı proje alternatifini değerlendirmektedir:

- Proje X (Ticari Kompleks): Yüksek başlangıç yatırımı gerektiren ve nakit girişlerinin projenin son yıllarında yoğunlaştığı devasa bir yapıdır.
- Proje Y (Konut Projesi): Daha düşük başlangıç yatırımı gerektiren ve konut satışları sayesinde nakit girişlerinin ilk yıllarda gerçekleştiği hızlı dönüşlü bir yatırımdır.

Şirketin ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti %12'dir. Yapılan sermaye bütçelemesi analizinde, X projesinin Net Bugünkü Değerinin Y projesinden yüksek olduğu ( $NBD_X > NBD_Y$ ), ancak Y projesinin İç Verim Oranının X projesinden yüksek olduğu ( $İVO_Y > İVO_X$ ) tespit edilmiştir. İki projenin NBD profillerinin kesiştiği Fisher Oranı ise %15 olarak hesaplanmıştır.

Bu çelişkili durumun çözümü ve projelerin değerlendirilmesiyle ilgili teorik çerçevede aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Firma değerinde yaratılacak mutlak artışı dikkate alan NBD yönteminin işaret ettiği X projesi seçilmelidir; çünkü bu yöntem ara nakit girişlerinin firmanın sermaye maliyetiyle yeniden yatırıma dönüştüğünü varsayar.

Birbirini dışlayan projelerde karar vericiler her zaman oransal getiriye odaklanmalı ve ölçek ile zamanlama farkından bağımsız olarak İVO'su yüksek olan Y projesini tercih etmelidir.

Şirketin sermaye maliyeti Fisher kesişim oranından düşük olduğu için, her iki proje de maliyeti karşılamaktadır; dolayısıyla çelişkiyi aşmak adına iki proje de eşzamanlı olarak kabul edilmelidir.

Çelişki durumunda Y projesi seçilmelidir; çünkü İVO yöntemi, ara nakit akışlarının NBD yöntemine kıyasla şirketin sermaye maliyeti üzerinden yeniden yatırıldığını varsayan daha güvenilir bir modeldir.

X projesinde nakit girişlerinin son yıllarda yoğunlaşması, iskonto işlemi sırasında paranın zaman değerinin aşındırıcı etkisini azalttığından bu projenin bugünkü değeri matematiksel olarak suni biçimde yüksek çıkmıştır.

Show answer & explanation

Answer: Firma değerinde yaratılacak mutlak artışı dikkate alan NBD yönteminin işaret ettiği X projesi seçilmelidir; çünkü bu yöntem ara nakit girişlerinin firmanın sermaye maliyetiyle yeniden yatırıma dönüştüğünü varsayar.

Answer

Hissedar varlığını mutlak olarak maksimize eden ve ara nakit girişlerinin sermaye maliyeti üzerinden yeniden yatırıldığını varsayan NBD yönteminin işaret ettiği X projesi seçilmelidir.

Birbirini dışlayan projelerde, nakit akışlarının zamanlaması (erken/geç tahsilat) veya yatırımların ölçeği (büyük/küçük) farklı olduğunda, sermaye maliyetinin Fisher oranının altında kalması NBD ve İVO sonuçlarında çelişki yaratır. Böyle bir durumda, finansal yönetimin temel amacı olan 'hissedar varlığını maksimize etme' kuralı gereği, şirkete sağlanacak mutlak nakit fazlasını ölçen NBD yöntemi baz alınmalıdır. Ayrıca NBD, ara nakit girişlerinin firmanın sermaye maliyeti üzerinden yeniden değerlendirileceği gibi çok daha ayakları yere basan bir varsayıma dayanır. Bu yüzden NBD'si yüksek olan proje tercih edilmelidir.

Step-by-Step Solution

1

Projeler arasındaki ilişkinin türünü (bağımsız veya birbirini dışlayan) belirle.

Soruda projelerin 'birbirini dışlayan' (mutually exclusive) olduğu açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle iki proje de kabul edilemez, sadece biri seçilebilir.

Değerlendirme kuralı projenin türüne göre değişir.

2

Sermaye maliyeti ile Fisher Kesişim Oranını karşılaştırarak çelişkinin varlığını doğrula.

Sermaye Maliyeti (%12) < Fisher Oranı (%15) olduğu için NBD ve İVO yöntemleri arasında sıralama çelişkisi yaşanması kaçınılmazdır.

Fisher oranı, iki projenin NBD'sini eşitleyen iskonto oranıdır; sermaye maliyeti bu oranın altındaysa NBD ve İVO farklı projeleri işaret eder.

3

NBD ve İVO yöntemlerinin temel varsayımlarını mutlak getiri ve yeniden yatırım oranları açısından analiz et.

NBD yöntemi mutlak değer artışını ölçer ve ara nakitlerin 'Sermaye Maliyeti' ile yeniden yatırıldığını varsayar. İVO ise oransal getiri sunar ve ara nakitlerin 'İVO' oranıyla yeniden yatırıldığını varsayar.

Gerçek piyasa koşullarında nakitlerin proje getirisi (İVO) kadar yüksek bir orandan sürekli yeniden yatırılabilmesi zor olduğundan NBD'nin varsayımı daha gerçekçidir.

4

Elde edilen analiz sonucuna göre doğru teorik kararı ver.

Zamanlama ve ölçek farklılıklarından doğan bu çelişkide, firmanın değerini maksimize eden NBD yönteminin gösterdiği X projesinin seçilmesi teorik olarak doğrudur.

Finansal yönetimin temel amacı hissedar varlığını (firma değerini) maksimize etmektir.

Key Concept

NBD ve İVO Çelişkisi ile Yeniden Yatırım Oranı Varsayımı

Question 59Question →

Bir tarım işletmesi, hasat operasyonlarında kullanmak üzere birbirinin alternatifi olan iki farklı biçerdöver modelini değerlendirmektedir. İlgili makinelerin ekonomik ömürleri birbirinden farklı olduğu için sermaye bütçelemesi kararında Yıllık Eşdeğer Gider (Maliyet) yöntemi tercih edilmiştir.

"Alfa" model biçerdöverin ekonomik ömrü 4 yıl, "Beta" modelinin ise 6 yıldır. İşletmenin sermaye maliyeti %10'dur. Yapılan analiz sonucunda "Alfa" modelinin ilk yatırım tutarı ve faydalı ömrü boyunca yaratacağı nakit çıkışlarının net bugünkü değeri (NBD) toplamı $317.000$ TL olarak hesaplanmıştır.

Buna göre, "Alfa" modelinin Yıllık Eşdeğer Maliyeti aşağıdakilerden hangisidir?
(Not: %10 sermaye maliyeti ve 4 yıl için olağan anüite bugünkü değer çarpanı $3,17$ olarak alınacaktır.)

79.250

317.000

100.000

216.515

1.004.890

Show answer & explanation

Answer: $100.000$

Answer

"Alfa" modelinin Yıllık Eşdeğer Maliyeti

100.000

TL'dir.

Yıllık Eşdeğer Maliyet (YEM) yöntemi, farklı ekonomik ömürlere sahip projelerin karşılaştırılabilir hale getirilmesi için kullanılır. Bu yöntemde, projenin yatırım ve faaliyet kaynaklı toplam nakit çıkışlarının Net Bugünkü Değeri (NBD), projenin ömrüne ve sermaye maliyetine karşılık gelen 'Anüite Bugünkü Değer Çarpanı'na bölünür. Soruda NBD

317.000

TL ve 4 yıllık anüite çarpanı

3,17

olarak verilmiştir. Buna göre hesaplama:

317.000 / 3,17 = 100.000

TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1

Yıllık Eşdeğer Maliyet (YEM) hesaplama formülünü belirleme

YEM = \frac{NBD}{\text{Anüite Bugünkü Değer Çarpanı}}

Farklı ömürlü projeleri karşılaştırmak için toplam NBD maliyetini ilgili yıllara zaman değerini dikkate alarak eşit olarak dağıtmak gerekir.

2

Verilen değerleri formülde yerine koyma

YEM = \frac{317.000}{3,17}

Soruda makinenin maliyet NBD'si

317.000

TL ve 4 yıllık anüite çarpanı

3,17

olarak verilmiştir.

3

Bölme işlemini gerçekleştirerek sonucu bulma

YEM = 100.000 \text{ TL}

Matematiksel işlemin tamamlanmasıyla yıllık maliyet yükü bulunur.

Key Concept

Yıllık Eşdeğer Gider/Maliyet Yöntemi

Question 60Question →

Ulusal bir perakende zinciri, mağazalarının enerji verimliliğini artırmak amacıyla $2.000.000$ TL yatırım maliyeti olan bir Güneş Enerjisi Santrali (GES) projesini değerlendirmektedir.

Proje ile ilgili fizibilite verileri aşağıdaki gibidir:
- Yatırımın ekonomik ömrü $4$ yıldır ve maliyetin tamamı doğrusal (eşit tutarlı) amortisman yöntemiyle itfa edilecektir. Ekonomik ömür sonunda yatırımın defter değeri sıfır olacaktır.
- Projenin faaliyete geçebilmesi için başlangıçta $300.000$ TL tutarında net işletme sermayesi yatırımı yapılması gerekmektedir.
- GES yatırımının işletmeye her yıl sağlayacağı nakit faaliyet tasarrufu (amortisman ve vergi öncesi) $800.000$ TL'dir.
- Sistemin $4.$ yıl sonundaki tahmini piyasa (hurda) satış değeri $400.000$ TL'dir.
- İşletmenin tabi olduğu kurumlar vergisi oranı $\%25$ 'tir.

Buna göre, projenin $4.$ yılına (son yılına) ait toplam net nakit akışı kaç TL'dir?

1.425.000

1.325.000

1.025.000

825.000

725.000

Show answer & explanation

Answer: $1.325.000$

Answer

Projenin son yılına ait toplam net nakit akışı

1.325.000

TL'dir.

Projenin son yılındaki toplam nakit akışı üç temel bileşenden oluşur: 1) O yılın faaliyetlerinden elde edilen vergi sonrası nakit akışı (Net kâr + Amortisman =

225.000 + 500.000 = 725.000

TL). 2) Sistemin tasfiyesinden elde edilecek vergi sonrası hurda değeri (Satış bedeli - Vergi =

400.000 - 100.000 = 300.000

TL). 3) Proje başlangıcında bağlanan net işletme sermayesinin çözülerek geri dönüşü (

300.000

TL). Bu üç bileşen toplandığında

725.000 + 300.000 + 300.000 = 1.325.000

TL son yıl toplam nakit akışını verir.

Step-by-Step Solution

1

Yıllık amortisman giderini hesaplayın.

2.000.000 / 4 = 500.000

TL yıllık amortisman.

Amortisman nakit çıkışı gerektirmeyen bir giderdir ancak vergi matrahını düşürerek vergi kalkanı sağlar.

2

4. yılın Faaliyet Nakit Akışını (FNA) hesaplayın.

Vergi Öncesi Kâr =

800.000 - 500.000 = 300.000

TL. Vergi (25%) =

75.000

TL. Net Kâr =

225.000

TL. FNA = Net Kâr + Amortisman =

225.000 + 500.000 = 725.000

TL.

Faaliyet nakit akışı bulunurken, vergiden sonraki net kâra nakit çıkışı gerektirmeyen amortisman gideri geri eklenmelidir.

3

Hurda değerinin vergi sonrası net tutarını hesaplayın.

Satış Değeri =

400.000

TL. Defter Değeri =

0

TL. Satış Kârı =

400.000

TL. Vergi (25%) =

100.000

TL. Net Hurda Değeri =

400.000 - 100.000 = 300.000

TL.

Ekonomik ömür sonunda elde edilen hurda gelirinden, defter değerini aşan kısım üzerinden ödenmesi gereken vergi düşülmelidir.

4

Toplam son yıl (4. yıl) nakit akışını hesaplayın.

Toplam = Faaliyet Nakit Akışı (

725.000

) + Net Hurda Değeri (

300.000

) + İşletme Sermayesi Geri Dönüşü (

300.000

) =

1.325.000

TL.

Yatırım projelerinin son yılında, standart faaliyet nakit akışına ek olarak yatırımların tasfiyesinden doğan hurda geliri ve başlangıçta bağlanan işletme sermayesinin çözülmesi eklenir.

Key Concept

Sermaye Bütçelemesinde Nakit Akışlarının Belirlenmesi

Sermaye Bütçelemesi

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept