Question

Difficulty: HardYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

1982 Anayasası’nın "Mahkemelerin Bağımsızlığı" ve "Hâkimlik ve Savcılık Teminatı" hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, yargı organlarının işleyişi ve mensuplarının anayasal güvencelerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz.
  2. B
    Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.
  3. Hâkimler ve savcılar, kendileri istemedikçe Anayasa'da gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamazlar; ancak bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınabilirler.Answer
  4. D
    Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.
  5. E
    Hâkimler ve savcılar, idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlıdırlar; bu durum, meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giyenlerin teminat dışı kalmasını engellemez.

Answer

Hâkimler ve savcılar, bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması durumunda dahi özlük haklarından yoksun kılınamazlar.
Doğru yanıt olan ifadede geçen 'yoksun kılınabilirler' ibaresi Anayasa'nın 139. maddesine açıkça aykırıdır. Anayasa'ya göre hâkimler ve savcılar; azlolunamaz, kendileri istemedikçe 65 yaşından önce emekliye ayrılamaz ve bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından mahrum edilemezler.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 138. maddesindeki 'Mahkemelerin Bağımsızlığı' kuralları analiz edilir.
Emir, talimat, tavsiye ve telkin yasağı ile yasama organının devam eden davalara müdahale yasağının tam olduğu görülür.
Yargı bağımsızlığının kapsamını belirlemek için gereklidir.
2
Anayasa'nın 139. maddesindeki 'Hâkimlik ve Savcılık Teminatı' hükümleri incelenir.
Teminatın kapsamı: Azlolunmama, isteği dışında emekli edilmeme ve özlük haklarının her koşulda korunmasıdır.
Hâkimlerin güvencelerinin sınırlarını tespit etmek için gereklidir.
3
Özlük haklarının korunması ile ilgili 'mahkeme veya kadro kaldırılması' durumu özel olarak değerlendirilir.
Anayasa, bu gibi kurumsal değişikliklerde bile hâkim ve savcıların mali ve özlük haklarının korunacağını emreder (Madde 139/1).
Seçeneklerdeki hata payını (yoksun kılınabilir/kılınamaz ayrımı) netleştirmek için gereklidir.

Key Concept

Hâkimlik ve Savcılık Teminatının Mutlaklığı ve İstisnaları

Practice More

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) yapısı ve bu kurulun anayasal güvencelerdeki rolü incelenebilir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question