Question

Difficulty: MediumYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

19821982 Anayasası’nın 139139. maddesinde yer alan "Hâkimlik ve Savcılık Teminatı", yargı bağımsızlığının kişisel güvencesini oluşturmakta ve yargı mensuplarının görevlerini her türlü baskıdan uzak, güven içinde yerine getirmelerini amaçlamaktadır. Bu madde uyarınca hâkim ve savcıların azlolunamayacağı ve kendileri istemedikçe emekliye sevk edilemeyeceği esastır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa’da belirtilen hâkimlik ve savcılık teminatının doğrudan istisnaları arasında yer almaz?

  1. A
    Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giyilmesi
  2. B
    Görevini yapamayacak derecede sağlık bakımından engelli olduğunun kesinleşmesi
  3. C
    Meslekte kalmalarının uygun olmadığına dair yetkili mercilerce (HSK) karar verilmesi
  4. Bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması nedeniyle mali hakların kısıtlanmasıAnswer
  5. E
    Disiplin soruşturması neticesinde meslekten çıkarma cezası verilmesi

Answer

Bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması nedeniyle mali hakların kısıtlanması durumu hâkimlik teminatının bir istisnası değil, aksine teminatın kapsamındaki mutlak koruma alanlarından biridir.
Anayasa'nın 139139. maddesi, hâkim ve savcıların güvencelerini sayarken özellikle bir istisna gibi görünebilecek olan 'mahkeme veya kadro kaldırılması' durumunu vurgulayarak; bu halde dahi aylık, ödenek ve özlük haklarının kısıtlanamayacağını emreder. Bu nedenle mahkeme kaldırılması bir istisna değil, teminatın en güçlü koruma alanlarından biridir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 139. maddesinde düzenlenen genel kuralı ve kapsamını belirle.
Hâkim ve savcıların azlolunamayacağı, yaş sınırından önce emekli edilemeyeceği ve özlük haklarının korunacağı kuralına ulaşılır.
Sorunun çözümünde temel hukuk normunun sınırlarını çizmek gerekir.
2
Maddede belirtilen istisnaları (ayrık durumları) analiz et.
Suçtan hüküm giyme, sağlık engeli ve meslekte kalmanın uygun bulunmaması durumlarının teminatın dışındaki haller olduğu görülür.
Hangi durumların teminatı sona erdirdiğini anlamak için istisnaları bilmek zorunludur.
3
Mahkeme veya kadronun kaldırılması durumundaki özel hükmü değerlendir.
Anayasa metnindeki "bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamazlar" ifadesiyle bu durumun bir istisna olmadığı tespit edilir.
Öğrencilerin en çok yanıldığı nokta olan 'idari yapı değişikliği' ile 'teminat' ilişkisini netleştirmek doğru cevaba götürür.

Key Concept

Hâkimlik ve Savcılık Teminatının Mutlaklığı ve Anayasal İstisnaları

Practice More

Mahkemelerin bağımsızlığı (Madde 138) ile Hâkimlik Teminatı (Madde 139) arasındaki farkı pekiştirmek için, Yasama Meclisi'nin yargı süreci üzerindeki kısıtlamalarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question