Question

Difficulty: MediumYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

1982 Anayasası’nda düzenlenen "Mahkemelerin bağımsızlığı" ve "Hâkimlik ve savcılık teminatı" ilkeleri uyarınca aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.
  2. Hâkimler ve savcılar, meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giymiş olsalar dahi, kendi rızaları olmaksızın Anayasa'da belirtilen yaştan önce emekliye sevk edilemezler.Answer
  3. C
    Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez, genelge gönderemez, tavsiye ve telkinde bulunamaz.
  4. D
    Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.
  5. E
    Hâkimler ve savcılar, bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamazlar.

Answer

Hâkimler ve savcıların meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giymeleri durumunda, kendi rızaları olmasa dahi görevlerinden uzaklaştırılabilecekleri veya emekliye sevk edilebilecekleri ifadesi doğrudur; dolayısıyla bu durumun teminat kapsamında olduğunu savunan seçenek yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 139. maddesine göre hâkimler ve savcılar kural olarak azledilemez ve 65 yaşından önce emekliye sevk edilemezler. Ancak aynı maddenin son fıkrası; meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giyenler, sağlık durumu nedeniyle görevini yapamayacağı kesinleşenler ve meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilenler hakkında kanundaki istisnaları saklı tutmuştur. Dolayısıyla, ağır bir suçtan hüküm giyen bir hâkimin rızası dışında görevden uzaklaştırılamayacağı yönündeki ifade anayasal düzenlemeye aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 138. maddesinin (Mahkemelerin Bağımsızlığı) incelenmesi
Görülmekte olan davalar hakkında Mecliste görüşme yapılamayacağı ve mahkemelere emir/talimat verilemeyeceği kurallarının doğrulanması.
Yargı bağımsızlığının sınırlarını ve yasama organı ile olan ilişkisini tespit etmek.
2
Anayasa'nın 139. maddesinin (Hâkimlik ve Savcılık Teminatı) ve istisnalarının değerlendirilmesi
Hâkimlerin azledilemeyeceği kuralının mutlak olmadığı; suç hükmü, sağlık durumu ve 65 yaş sınırı gibi istisnaların bulunduğunun görülmesi.
Teminatın kapsamını ve hangi durumlarda bu korumanın sona erdiğini belirlemek.
3
Seçeneklerin bu anayasal hükümlerle karşılaştırılması
Meslekten çıkarılmayı gerektiren suçtan hüküm giyenlerin teminat dışı bırakıldığının saptanması.
Yanlış olan hukuki yorumu ayırt etmek.

Key Concept

Hâkimlik ve Savcılık Teminatının İstisnaları
Estimated Time:1m 15s
Rate this question