İdarenin Faaliyetleri

162 questions

Question 21Question

Tarım ve Orman Bakanlığı, bir milli parkın doğal dokusunun korunması amacıyla park ziyaret saatlerini sabah 08.00 - akşam 20.00 olarak belirlemiştir. Bölgede kamu düzeni ve güvenlikten sorumlu olan Vali ise, bölgedeki asayiş risklerini değerlendirerek parkın akşam 18.00’de kapatılmasına dair bir karar almıştır. İdari kolluk yetkilerinin yarışması ve sınırları bakımından bu durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Valinin kararı uygulanır; çünkü genel idari kolluk makamları, özel idari kolluk makamlarının getirdiği kısıtlamaları kamu düzeni amacıyla ağırlaştırabilir.

Answer

Genel idari kolluk makamı olan Valinin kararı uygulanır; çünkü idari kolluk hukukunda genel kolluk, özel kolluğun getirdiği kısıtlamaları daha da ağırlaştırabilir.
İdare hukukunda genel kolluk ile özel kolluk makamlarının yetkileri aynı konu ve mekanda çakıştığında (yarıştığında) 'ağırlaştırma' ilkesi uygulanır. Bu ilkeye göre, genel kolluk makamı özel kolluğun getirdiği kısıtlamaları daha da ağırlaştırabilir ancak hafifletemez. Soruda Valinin (genel kolluk) parkı daha erken kapatma kararı, Bakanlığın (özel kolluk) kararına göre daha kısıtlayıcı (ağır) bir tedbir olduğu için geçerli olan ve uygulanan karar Valinin kararıdır.

Step-by-Step Solution

1
Kolluk makamlarının niteliğini belirle.
Tarım ve Orman Bakanlığı 'özel idari kolluk', Vali ise 'genel idari kolluk' makamıdır.
Yetki çatışmasının çözümü için makamların türünün tespiti gerekir.
2
Yetki yarışması (çatışması) kuralını uygula.
Genel kolluk makamı, özel kolluk makamının belirlediği tedbirleri ağırlaştırabilir ancak hafifletemez.
İdare hukukundaki 'ağırlaştırma ilkesi' gereği daha sıkı olan kamu düzeni tedbiri önceliklidir.
3
Somut olayı değerlendir.
Bakanlık saat 20.00, Vali ise daha kısıtlayıcı olan 18.00 saatini belirlemiştir.
Valinin kararı daha ağır bir kısıtlama getirdiği için hukuken üstündür.

Key Concept

İdari Kolluk Yetkilerinin Yarışması (Ağırlaştırma İlkesi)

Practice More

Belediye kolluğu (zabıta) ile genel kolluk arasındaki yetki yarışması örneklerini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 22Question

Kültür ve Turizm Bakanlığı, mülkiyetindeki bir antik kentin korunması amacıyla ziyaret saatlerini özel kolluk yetkisine dayanarak 08.0019.0008.00 - 19.00 arası olarak belirlemiştir. Ancak ilgili ilin valisi, bölgede son dönemde artan asayiş olaylarını ve kaçak kazı risklerini gerekçe göstererek genel kolluk yetkisini kullanmış ve ziyaret saatlerini geçici bir süre için 08.0017.0008.00 - 17.00 olarak sınırlandırmıştır.

İdare hukukunda genel ve özel kolluk yetkilerinin yarışması (çakışması) ilkeleri uyarınca, valinin bu işlemi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Show answer & explanation

Answer: Valinin işlemi, özel kolluk makamının getirdiği kısıtlamayı daha da ağırlaştırdığı (sıkılaştırdığı) için hukuka uygundur.

Answer

Valinin işlemi, özel kolluk makamınca getirilen kısıtlamayı daha da ağırlaştırdığı için hukuka uygundur.
İdare hukukunda genel kolluk ile özel kolluk yetkilerinin aynı konu ve mekanda çakışması durumunda 'ağırlaştırma' kuralı geçerlidir. Genel kolluk makamları (Vali/Kaymakam), yerel güvenlik ihtiyacı gereği, özel kolluk makamlarının (Bakanlıklar vb.) getirdiği kısıtlamaları daha sıkı hale getirebilirler. Olayda valinin ziyaret saatlerini kısaltması kısıtlamayı ağırlaştırmak olduğundan hukuka uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Yetki Türlerini Belirleme
Bakanlık 'özel kolluk', Vali 'genel kolluk' makamıdır.
Uyuşmazlığın hangi hukuki çerçevede çözüleceğini anlamak için makamların niteliği tespit edilmelidir.
2
Kolluk Yarışması İlkelerini Uygulama
Genel kolluk, özel kolluğun kuralını 'ağırlaştırabilir' (daha kısıtlayıcı hale getirebilir) ancak 'hafifletemez'.
İdare hukukundaki yerleşik içtihatlara göre genel kolluk, yerel ihtiyaçlar doğrultusunda kamu düzenini sağlamak için daha sıkı tedbirler alabilir.
3
İşlemin Niteliğini Değerlendirme
Kapanış saatinin 19.00'dan 17.00'ye çekilmesi bir 'ağırlaştırma' işlemidir.
Vatandaşın hak ve hürriyetlerinin (ziyaret süresinin) daraltılması, kısıtlamanın artması anlamına gelir.

Key Concept

Kolluk Yetkilerinin Yarışmasında Ağırlaştırma İlkesi

Practice More

Genel kolluğun, özel kolluğun getirdiği yasağı 'hafifletmesi' (örneğin saati 19.00'dan 21.00'e çekmesi) durumunda işlemin neden hukuka aykırı olacağını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 23Question

İdare hukukunda, aynı yer ve aynı kişi üzerinde hem genel idari kolluk makamlarının hem de özel idari kolluk makamlarının yetkili olduğu durumlarda ortaya çıkan 'kolluk yetkilerinin yarışması' ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Genel idari kolluk makamları, kamu düzenini sağlamak amacıyla özel idari kolluk makamları tarafından getirilen kısıtlamaları daha da ağırlaştırabilirler.

Answer

Genel idari kolluk makamları, özel idari kolluk makamlarının kamu düzenini korumak amacıyla getirdiği yasak ve kısıtlamaları, kamu düzeninin gerektirdiği durumlarda daha da ağırlaştırabilirler ancak bu kısıtlamaları hafifletemezler.
İdare hukukunda kolluk yetkilerinin yarışması durumunda kabul edilen temel kural 'ağırlaştırma kuralı'dır. Bu kurala göre, genel idari kolluk makamları (Vali, Kaymakam vb.), özel idari kolluk makamlarının (Belediye, Orman Kolluğu vb.) kamu düzenini korumak amacıyla getirdiği kısıtlamaları yetersiz bulursa, kamu düzenini daha etkin korumak adına bu kısıtlamaları daha da ağırlaştırabilir. Ancak genel kolluk, özel kolluğun getirdiği kısıtlamaları hafifletme veya ortadan kaldırma yetkisine sahip değildir.

Step-by-Step Solution

1
Kolluk yetkilerinin yarışması kavramını tanımla.
Aynı alan, konu veya kişi üzerinde birden fazla kolluk makamının (genel ve özel) yetki sahibi olması durumu tespit edilir.
Yarışmanın hukuki sonuçlarını belirlemek için önce yetki çakışmasının varlığı doğrulanmalıdır.
2
Ağırlaştırma kuralını (Aggravation Rule) uygula.
Genel idari kolluk makamının, özel kolluğun getirdiği tedbirlerin kamu düzenini sağlamada yetersiz kaldığı durumlarda daha sıkı tedbirler alabileceği sonucuna varılır.
Genel idari kolluk, kamu düzeninin asıl koruyucusu olduğu için asgari güvenlik seviyesini yükseltme yetkisine sahiptir.
3
Hafifletme yasağını değerlendir.
Genel idari kolluk makamının, özel idari kolluk tarafından konulan bir yasağı yumuşatamayacağı veya kaldıramayacağı doğrulanır.
Hafifletme eylemi, özel kolluğun uzmanlık alanına ve kamu düzenini koruma amacına müdahale niteliği taşıyacağından hukuka aykırıdır.

Key Concept

Kolluk Yetkilerinin Yarışmasında Ağırlaştırma Kuralı

Practice More

İdari kolluk ile adli kolluk ayrımı ve bu iki kolluğun bağlı olduğu makamların farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 50s
Question 24Question

Bir ilçede belediye encümeni, pazar yerlerinin kurulum ve işleyişine dair hazırlanan yönetmelik uyarınca, tezgahların akşam saat 19.00’da kaldırılacağını hükme bağlamıştır. Ancak ilçe kaymakamı, bölgedeki trafik yoğunluğunu ve güvenlik risklerini değerlendirerek yayımladığı bir genel emirle, pazar yerlerinin en geç saat 17.00’de tamamen boşaltılması talimatını vermiştir. İdare hukuku ilkeleri uyarınca, genel ve özel kolluk yetkilerinin yarıştığı bu durumda hangi kuralın uygulanması hukuken zorunludur?

Show answer & explanation

Answer: Kamu düzenini daha üst seviyede korumayı amaçlayan ve daha kısıtlayıcı olan kaymakam talimatı uygulanır.

Answer

Kamu düzenini korumak amacıyla daha kısıtlayıcı ve sınırlayıcı olan düzenlemenin esas alınması gerektiğini belirten seçenek doğrudur.
İdare hukukunda genel kolluk ile özel kolluk yetkilerinin çakıştığı durumlarda 'ağırlaştırma kuralı' uygulanır. Bu kural uyarınca, eğer iki farklı makam aynı konuda düzenleme yapmışsa, kamu düzenini sağlamak adına bireylerin hak ve özgürlüklerini daha fazla kısıtlayan (daha sıkı/ağır olan) düzenleme geçerli kabul edilir. Olayda kaymakamın belirlediği 17.00 saati, belediyenin 19.00 saatine göre daha kısıtlayıcı olduğundan, bu kural esas alınmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Yetki türlerini belirle
Kaymakam 'genel idari kolluk' makamı, belediye ise 'özel idari kolluk' (mahalli kolluk) makamıdır.
Olayda genel ve özel kolluk makamlarının aynı mekan ve konu üzerinde farklı düzenlemeler yaptığı görülmektedir.
2
Yarışma kuralını uygula
Genel ve özel kolluk yetkileri yarıştığında 'Ağırlaştırma Kuralı' devreye girer.
Ağırlaştırma kuralına göre, kamu düzenini daha yüksek standartta koruyan, yani daha sınırlayıcı/sıkı olan kural uygulanır.
3
Kuralları karşılaştır
Kaymakamın 17.00 saati, belediyenin 19.00 saatine göre daha sınırlayıcıdır.
Daha kısıtlayıcı olan kaymakam emri, kamu düzeni gereklilikleri doğrultusunda öncelik kazanır.

Key Concept

Kolluk Yetkilerinin Yarışması ve Ağırlaştırma Kuralı

Practice More

Aynı senaryoda eğer vali belediyeden daha esnek bir saat (örneğin 22.00) belirleseydi, bu sefer belediyenin daha sıkı olan 19.00 kuralının uygulanacağını unutmayınız.
Estimated Time:1m 15s
Question 25Question

İdare hukukunda kamu hizmetlerinin kurulması (ihdası) ve bu hizmetlerin idare veya özel hukuk kişileri eliyle yürütülme usulleri ile ilgili olarak aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Müşterek emanet usulünde, hizmetin yürütülmesinden doğan kâr ve hasar idareye aittir ve işletmeci yürüttüğü hizmet karşılığında idareden maktu veya nisbi bir ücret alır.

Answer

Müşterek emanet usulünde kâr ve hasarın idareye ait olduğu ve işletmecinin idareden ücret aldığı ifade doğrudur.
Müşterek emanet usulünde, idare hizmetin yürütülmesini bir özel kişiye bırakır ancak hizmetin kurulması ve işletilmesi masrafları ile tüm kâr ve hasar idareye aittir. İşletmeci sadece yönetimi üstlenir ve bunun karşılığında bir ücret alır.

Step-by-Step Solution

1
Kamu hizmetlerinin görülme usullerinin (emanet, müşterek emanet, iltizam, imtiyaz, ruhsat) temel mali sorumluluklarını karşılaştırın.
Müşterek emanet ve emanet usullerinde riskin idarede; iltizam, imtiyaz ve ruhsat usullerinde ise riskin büyük ölçüde özel kişide olduğu belirlenir.
Hizmetin mali yükümlülüğünün kime ait olduğunu bilmek usulleri ayırt etmenin anahtarıdır.
2
Hukuki işlemlerin niteliğini (tek taraflı işlem vs. idari sözleşme) inceleyin.
Ruhsatın tek taraflı, imtiyazın sözleşme olduğu saptanır.
Usullerin kuruluş biçimleri hukuki rejimi doğrudan etkiler.
3
Yardımcı kuruluşların (Danıştay/Sayıştay) görev alanlarını kontrol edin.
İmtiyaz sözleşmelerinde Danıştay'ın danışma organı olarak görev yaptığı doğrulanır.
Anayasal ve yasal görev dağılımı KPSS'de sıkça sorulan bir çeldiricidir.

Key Concept

Kamu Hizmetlerinin Görülme Usulleri ve Hukuki Nitelikleri

Practice More

İmtiyaz sözleşmelerinin tahkim usulüne tabi olup olamayacağını anayasal çerçevede incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:2m 0s
Question 26Question

Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı taşra birimleri (özel idari kolluk), bölgedeki meraların mevsimlik hayvan otlatma faaliyetine açılmasına ve belirli bir kapasitede hayvan girişine izin verilmesine karar vermiştir. Ancak bölgenin mülki idare amiri (genel idari kolluk), söz konusu meraların bir kısmının stratejik bir enerji nakil hattı ve yüksek güvenlikli bir tesisle bitişik olduğunu, olası bir sabotaj veya kaza riskine karşı bu alanlarda insan ve hayvan trafiğinin tamamen yasaklanması gerektiğini belirterek otlatma faaliyetini bu özel bölge için kısıtlamıştır.

İdare hukuku ilkeleri uyarınca, genel ve özel idari kolluk yetkilerinin aynı kişi veya olay üzerinde birleştiği (yarıştığı) bu durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Genel kolluk makamının kararı geçerlidir; çünkü genel kolluk, özel kolluk makamının getirdiği düzenlemeyi kamu düzenini korumak amacıyla daha da ağırlaştırabilir veya daraltabilir.

Answer

Genel kolluk makamının kararı geçerlidir; çünkü genel kolluk, özel kolluk makamının getirdiği düzenlemeyi kamu düzenini korumak amacıyla daha da ağırlaştırabilir veya daraltabilir.
İdare hukukunda genel ve özel idari kolluk yetkilerinin aynı konu veya kişi üzerinde çakışması durumunda 'yarışma' söz konusu olur. Bu yarışmada temel kural şudur: Genel kolluk makamları, özel kolluğun getirdiği önlemleri kamu düzenini sağlamak amacıyla daha da sıkılaştırabilir (ağırlaştırabilir). Ancak genel kolluk, özel kolluğun yasakladığı bir şeyi serbest bırakamaz. Senaryoda mülki amirin (genel kolluk) güvenliği gerekçe göstererek getirilen serbestiyi kısıtlaması, bu 'ağırlaştırma' kuralına tam olarak uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Kolluk makamlarının niteliğini tespit etmek
Tarım Bakanlığı birimi 'özel idari kolluk', mülki amir (vali/kaymakam) ise 'genel idari kolluk' statüsündedir.
Yetki çatışmasının hangi kurallar çerçevesinde çözüleceğini anlamak için makamların hukuki türü belirlenmelidir.
2
Kolluk yetkilerinin yarışması kuralını uygulamak
Genel ve özel kolluk yetkileri çakıştığında, genel kolluk özel kolluğun sağladığı serbestiyi kamu düzeni adına daraltabilir (ağırlaştırma), ancak gevşetemez (hafifletme).
İdare hukukunda kamu düzeninin korunması öncelikli olduğu için en geniş korumayı sağlayan 'ağırlaştırıcı' önlem tercih edilir.
3
Senaryodaki kısıtlamanın niteliğini değerlendirmek
Mülki amirin yasağı, Bakanlığın iznini daha sıkı hale getirdiği (yasakladığı) için 'ağırlaştırıcı' niteliktedir ve hukukidir.
Kaymakamın müdahalesi bir serbestiyi kısıtladığı için yarışma kuralına uygundur.

Key Concept

Kolluk Yetkilerinin Yarışması ve Ağırlaştırma Kuralı

Practice More

İdari kolluk yetkilerinin sınırları kapsamında 'ölçülülük' ve 'zorunluluk' ilkelerinin yargı kararlarındaki uygulamalarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 27Question

İdare hukukunda, bir kamu hizmetinin idarenin tek taraflı bir idari işlemiyle (izniyle) ve belirlenen şartlara uyulması kaydıyla özel hukuk kişileri tarafından yerine getirilmesi usulü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Ruhsat usulü

Answer

Kamu hizmetinin tek taraflı bir izinle özel kişilere gördürülmesi 'Ruhsat usulü' olarak adlandırılır.
Ruhsat usulü, idarenin bir kamu hizmetini yürütme yetkisini, kendi belirlediği şartlara uyan özel kişilere tek taraflı bir izin (lisans/ruhsat) vererek devretmesidir. Bu yöntemde idare ile özel kişi arasında bir sözleşme kurulmaz.

Step-by-Step Solution

1
Hizmeti yürüten özneyi belirleme
Hizmet 'özel hukuk kişileri' tarafından yerine getirilmektedir.
Emanet usulü elenir çünkü o usulde hizmeti idare kendisi yürütür.
2
Hukuki işlemin niteliğini analiz etme
İşlem 'tek taraflı bir idari işlem' (izin/ruhsat) niteliğindedir.
İmtiyaz, iltizam ve müşterek emanet usulleri 'sözleşmeye' dayalıdır, bu nedenle elenirler.

Key Concept

Ruhsat Usulü: İdarenin tek taraflı bir idari işlemiyle kamu hizmetini özel kişilere açması.

Hints

1
Soruda işlemin 'tek taraflı' olmasına dikkat ediniz.
2
Eczane açmak veya özel hastane işletmek gibi faaliyetler genellikle bu usulle yürütülür.

Practice More

İmtiyaz ve ruhsat usulleri arasındaki temel farkları (sözleşme vs. tek taraflı işlem) tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 28Question

Bir sahil ilçesinde yaz aylarında artan nüfus yoğunluğuyla birlikte gürültü kirliliğinin ve taşkınlıkların önlenmesi amacıyla Kaymakamlık tarafından gece 01.00'den sonra açık alanlarda müzik yayını yapılması yasaklanmıştır. Öte yandan, aynı ilçede son günlerde artış gösteren hırsızlık vakalarının aydınlatılması, çalınan eşyaların bulunması ve faillerin yakalanması için emniyet güçlerince eş zamanlı operasyonlar düzenlenmiştir.

İdare hukuku ilkeleri, idari kolluk kavramı ve kamu düzeninin unsurları dikkate alındığında, bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Müzik yayınının yasaklanması, kamu düzeninin "dirlik ve esenlik" unsurunu korumaya yönelik önleyici bir idari kolluk işlemiyken; faillerin yakalanması Cumhuriyet savcısının talimatıyla yürütülen bastırıcı nitelikteki adli kolluk faaliyetidir.

Answer

Doğru olan ifade, müzik yayınının yasaklanmasını dirlik ve esenlik unsurunu koruyan önleyici idari kolluk faaliyeti olarak; hırsızların yakalanmasını ise Cumhuriyet savcısının talimatıyla yürütülen bastırıcı adli kolluk faaliyeti olarak niteleyen ifadedir.
Doğru seçenek, müzik yayınının yasaklanmasını dirlik ve esenlik unsurunu koruyan önleyici idari kolluk faaliyeti olarak; hırsızların yakalanmasını ise Cumhuriyet savcısının talimatıyla yürütülen bastırıcı adli kolluk faaliyeti olarak niteleyen ifadedir. İdari kolluk, kamu düzeni bozulmadan önce önleyici olarak hareket ederken (gürültü, duman vb. konularda dirlik ve esenlik bağlamında), adli kolluk suç işlendikten sonra suç faillerini yargı önüne çıkarmak amacıyla bastırıcı nitelikte görev yapar.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki iki farklı faaliyetin hukuki niteliğini ayrı ayrı teşhis etmek.
Müzik yasağının kamu düzeni bozulmadan önce alınan önleyici bir idari kolluk işlemi, hırsızların yakalanmasının ise suç sonrası devreye giren adli kolluk faaliyeti olduğu tespit edilir.
İdari kolluk ile adli kolluk arasındaki en temel fark, faaliyetin suç öncesine (önleyici) mi yoksa suç sonrasına (bastırıcı) mı ait olduğudur.
2
Kamu düzeninin unsurlarını olayla eşleştirmek.
Gürültü ve taşkınlıkların önlenmesinin kamu düzeninin klasik unsurlarından "dirlik ve esenlik (huzur ve sükun)" kapsamında olduğu belirlenir.
Toplumda yaşayan bireylerin gürültü, koku, duman gibi fiziki rahatsızlıklardan uzak kalmasını sağlamak idari kolluğun dirlik ve esenlik görevleri arasındadır.
3
Seçeneklerdeki iddiaları idare hukuku prensipleri (makam, maksat unsuru, yargı yolu) çerçevesinde değerlendirmek.
Sadece idari ve adli kolluk ayrımı ile kamu düzeninin unsurlarını doğru niteleyen seçeneğin hukuken geçerli olduğu sonucuna varılır.
Diğer seçenekler maksatta saptırma kuralını, adli makam yetkilerini ve yargı kollarını birbirine karıştırmaktadır.

Key Concept

İdari ve Adli Kolluk Ayrımı ile Kamu Düzeninin Unsurları
Question 29Question

Bir belediye meclisi, çevresel gürültünün önlenmesi ve sükunetin sağlanması amacıyla belediye sınırları içerisindeki eğlence mekanlarının kapanış saatini 22.0022.00 olarak belirlemiştir. İl valisi ise, bölgedeki asayiş olaylarının artması üzerine aldığı bir kararla, il genelinde kamu düzenini korumak amacıyla bu mekanların kapanış saatini 20.0020.00 olarak güncellemiş; ancak turizm potansiyeli yüksek olan bir kıyı şeridinde belediyenin belirlediği saatin 00.0000.00 olarak uygulanmasına karar vermiştir.

İdare hukukunda genel idari kolluk ve özel idari kolluk yetkilerinin yarışması (concurrence) ilkeleri dikkate alındığında, bu durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Vali, kamu düzenini korumak amacıyla özel kolluğun getirdiği kısıtlamayı ağırlaştırabilir; ancak özel kolluğun yetki alanındaki bir kısıtlamayı hafifletici yönde karar alamaz.

Answer

Vali, kamu düzenini korumak amacıyla özel kolluğun getirdiği kısıtlamayı ağırlaştırabilir; ancak özel kolluğun yetki alanındaki bir kısıtlamayı hafifletici yönde karar alamaz.
İdare hukukunda genel kolluk ile özel kolluk makamlarının yetkileri aynı alan üzerinde çakıştığında 'yarışma' meydana gelir. Temel kural şudur: Genel kolluk makamları (Vali, Kaymakam), özel kolluk makamlarının (Belediye, Gümrük vb.) koyduğu kuralları kamu düzeni amacıyla daha sıkı (ağır) hale getirebilirler. Ancak, özel kolluğun uzmanlık alanına giren ve kamu düzeni için öngördüğü asgari kısıtlamaları kaldıramazlar veya hafifletemezler. Olayda valinin saati erkene çekmesi (20.00) ağırlaştırma olduğu için geçerli, saati uzatması (00.00) ise hafifletme yasağını ihlal ettiği için geçersizdir.

Step-by-Step Solution

1
Kolluk yetkilerinin yarışması durumunu analiz etme.
Aynı yer (belediye sınırları) ve aynı konu (kapanış saatleri) üzerinde hem genel (Vali) hem özel (Belediye) kolluğun yetkili olduğu saptanır.
Yarışan yetkilerde hangi makamın ne ölçüde müdahale edebileceğini belirlemek için bu tespit gereklidir.
2
Ağırlaştırma kuralını uygulama.
Valinin saati 22.0022.00'den 20.0020.00'ye çekmesi (kısıtlamayı artırması) hukuka uygun bir 'ağırlaştırma' işlemidir.
Genel kolluk, kamu düzenini korumak amacıyla özel kolluğun kurallarını daha sıkı hale getirebilir.
3
Hafifletme yasağını değerlendirme.
Valinin saati 00.0000.00'a çekmesi (belediyenin koyduğu kısıtlamayı gevşetmesi) 'hafifletme yasağı' kapsamında hukuka aykırıdır.
Genel kolluk, özel kolluğun kendi uzmanlık/yetki alanında belirlediği asgari disiplin ve güvenlik sınırlarını (yasakları) esnetemez.

Key Concept

Kolluk Yetkilerinin Yarışması (Ağırlaştırma ve Hafifletme İlkeleri)

Practice More

Kolluk yetkilerinin yarışması ile 'yetki tecavüzü' arasındaki farkları, özellikle adli ve idari kolluk ayrımı üzerinden inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 30Question

İdare hukukunda kamu hizmetlerinin kural olarak hizmetten yararlananlardan doğrudan bir ücret alınmadan sunulmasını ve hizmet maliyetinin genel bütçe gelirleriyle (vergilerle) karşılanmasını ifade eden temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Meccânilik ilkesi

Answer

Kamu hizmetlerinin bedelsizliğini ifade eden meccânilik ilkesi
Meccânilik ilkesi, kamu hizmetlerinin kural olarak hizmetten faydalananlara ücretsiz sunulması gerektiğini, hizmetin yürütülmesi için gereken maliyetin ise genel vergi gelirlerinden karşılanacağını öngörür.

Step-by-Step Solution

1
Soruda verilen tanımı analiz etme
Hizmetten yararlananlardan ücret alınmaması ve maliyetin vergilerle karşılanması durumu tespit edildi.
Soruda kamu hizmetinin maliyetinin kim tarafından ve nasıl üstlenildiği sorulmaktadır.
2
Tanımı ilgili hukuk ilkesi ile eşleştirme
Bedelsiz sunumu ifade eden 'meccânilik' ilkesine ulaşıldı.
İdare hukukunda bedelsizlik kuralı meccânilik terimiyle karşılanır.

Key Concept

Kamu Hizmetlerine Egemen Olan İlkeler

Practice More

Meccânilik ilkesinin istisnalarını (harç ve katılım payı gibi durumlar) inceleyerek bilginizi derinleştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 31Question

İdare hukukunda kamu hizmetlerinin yürütülmesine hâkim olan ilkeler; hizmetin sunuluş usulleri, idarenin sahip olduğu yetki alanı ve hizmetten yararlananların hukuki statüsü üzerinde temel belirleyici role sahiptir.

Kamu hizmetlerine egemen olan ilkelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kamu hizmetini bir sözleşme kapsamında yürüten özel hukuk kişisi, idarenin sözleşme şartlarına uymaması veya ödemeleri geciktirmesi halinde, süreklilik ilkesine istisna teşkil eden 'ödemezlik def'i'ne dayanarak hizmeti durdurma yetkisine sahiptir.

Answer

Kamu hizmetini yürüten özel hukuk kişisinin, idarenin ödeme yapmamasını gerekçe göstererek hizmeti durdurabileceğini savunan seçenek yanlıştır.
İdare hukukunda süreklilik ilkesi uyarınca, kamu hizmetleri her ne koşulda olursa olsun kesintiye uğramadan sunulmalıdır. Bu ilkenin bir sonucu olarak, kamu hizmetini bir imtiyaz sözleşmesiyle yürüten özel hukuk kişileri, idare kendi mali yükümlülüklerini yerine getirmese (örneğin hak edişleri ödemese) dahi hizmeti durduramazlar. Özel hukuktaki 'borç yerine getirilmezse ben de getirmem' (ödemezlik def'i) kuralı kamu hizmetleri için geçerli değildir.

Step-by-Step Solution

1
Kamu hizmeti ilkelerinin özel hukuk sözleşmelerinden farkını analiz etme.
Kamu hizmetlerinde 'Süreklilik' ilkesinin, özel hukuktaki karşılıklı borç ilişkisinden daha üstün olduğu saptanır.
Toplum yararı, bireysel sözleşme haklarının önündedir.
2
'Ödemezlik Def'i' kavramının idare hukukundaki yerini sorgulama.
Kamu hizmeti imtiyaz sözleşmelerinde özel hukuk kişisinin hizmeti durdurma yetkisinin (ödemezlik def'i) bulunmadığı sonucuna varılır.
Hizmetin durması kamu düzenini bozacağı için işletmeci hizmete devam edip yargı yoluyla tazminat istemek zorundadır.

Key Concept

Süreklilik İlkesi ve Ödemezlik Def'i Yasağı

Practice More

İmtiyaz sözleşmelerinde idarenin tek yanlı değişiklik yapma yetkisini (Ius Variandi) ve bunun süreklilik ilkesiyle ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 32Question

İdare hukukunda kamu hizmetlerinin görülme usullerinden biri olan 'kamu hizmeti imtiyaz usulü' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Danıştayın düşüncesi alındıktan sonra, idare ile özel bir kişi arasında akdedilen ve süresi en fazla 49 yıl olabilen bir idari sözleşme usulüdür.

Answer

İmtiyaz usulü, Danıştayın düşüncesi alınarak yapılan ve süresi en fazla 49 yıl olan bir idari sözleşme usulüdür.
İmtiyaz usulü, bir kamu hizmetinin masrafları, kâr ve zararı özel bir kişiye ait olmak üzere, bir idari sözleşme ile o kişiye gördürülmesidir. Anayasa'nın 155. maddesi gereği bu sözleşmeler için Danıştay'ın görüşü alınmalı ve süresi 49 yılı geçmemelidir.

Step-by-Step Solution

1
İmtiyaz usulünün hukuki niteliğini belirle.
İmtiyaz, bir idari sözleşmedir; ruhsat gibi tek taraflı bir işlem değildir.
İdarenin özel bir kişiyle hizmetin yürütülmesi şartlarını karşılıklı kararlaştırması gerekir.
2
Yöntemsel zorunlulukları kontrol et.
Anayasa madde 155 uyarınca Danıştayın düşüncesinin alınması zorunludur.
İmtiyaz sözleşmeleri kamu yararını yakından ilgilendirdiği için yüksek yargı organının denetiminden geçmelidir.
3
Süre sınırını doğrula.
İdare hukukundaki genel ilke ve ilgili mevzuat uyarınca bu sözleşmeler en fazla 49 yıl için yapılabilir.
Kamu hizmetinin uzun süreliğine devredilmesi durumunda idarenin denetim ve geri alma yetkisinin korunması amaçlanır.

Key Concept

Kamu Hizmeti İmtiyaz Usulü

Hints

1
İmtiyaz usulünün bir 'idari sözleşme' mi yoksa 'tek taraflı izin' mi olduğunu düşünün.
2
Hizmetten doğan kâr ve zararın (riskin) kimin üzerinde olduğunu ve Danıştay'ın bu süreçteki rolünü hatırlayın.

Practice More

İmtiyaz usulü ile Ruhsat usulü arasındaki 'tek taraflılık-sözleşmesellik' farkını pekiştirmek için benzer bir karşılaştırma sorusu çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 33Question

İdari kolluk, kamu düzenini korumak ve bozulmasını önlemek amacıyla yürütülen, idare hukukuna tabi olan önleyici nitelikteki faaliyetlerin bütünüdür. Danıştay kararlarında ve doktrinde kabul edilen 'kamu düzeni' kavramının geleneksel (klasik) unsurları göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi idari kolluğun doğrudan korumayı amaçladığı bu unsurlar arasında yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: İşlenmiş bir suçun delillerinin toplanması ve şüphelilerin yargı önüne çıkarılması

Answer

Suç delillerinin toplanması ve şüphelilerin yargı önüne çıkarılması seçeneği, adli kolluk faaliyeti olduğu için idari kolluğun klasik kamu düzeni unsurları arasında yer almaz.
İdari kolluk faaliyetleri, kamu düzenini henüz bozulmadan korumayı amaçlayan 'önleyici' nitelikteki faaliyetlerdir. Kamu düzeninin klasik unsurları; genel güvenlik, dirlik ve esenlik, genel sağlık ve genel ahlaktır. Suç delillerinin toplanması, faillerin yakalanması veya muhafaza altına alınması ise 'bastırıcı' nitelikteki adli kolluk faaliyetidir ve ceza yargılamasına yardımcı olmayı amaçlar.

Step-by-Step Solution

1
İdari kolluğun tanımını ve niteliğini belirle.
İdari kolluk, kamu düzenini korumaya yönelik 'önleyici' bir faaliyettir.
Soruda idari kolluk ve kamu düzeni arasındaki ilişki sorgulanmaktadır.
2
Kamu düzeninin klasik unsurlarını hatırla.
Klasik unsurlar: Genel güvenlik, dirlik ve esenlik, genel sağlık ve genel ahlaktır.
Danıştay ve doktrin bu dört unsuru idari kolluğun müdahale alanı olarak belirlemiştir.
3
Seçeneklerdeki faaliyetlerin niteliğini (önleyici/bastırıcı) karşılaştır.
Suç sonrası yapılan işlemler 'bastırıcı' (adli) niteliktedir.
İdari kolluk suç işlenmeden önce devreye girerken, adli kolluk suç sonrası ceza yargılamasına hizmet eder.

Key Concept

İdari kolluk ile adli kolluk arasındaki temel fark, faaliyetin niteliğidir (önleyici vs. bastırıcı).
Estimated Time:1m 15s
Question 34Question

Kamu hizmetlerinin yürütülmesine hakim olan ilkeler ve bu ilkelerin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bedelsizlik (meccanilik) ilkesi uyarınca, sunulan kamu hizmetlerinin tümü için yararlananlardan hiçbir ad altında mali bir karşılık talep edilemeyeceği anayasal bir zorunluluktur.

Answer

Bedelsizlik (meccanilik) ilkesinin sunulan tüm kamu hizmetleri için mutlak bir ücretsizlik zorunluluğu getirdiği ifadesi yanlıştır.
Kamu hizmetlerine egemen olan bedelsizlik (meccanilik) ilkesi mutlak değildir. Kamu hizmetlerinin genel finansman kaynağı vergiler olsa da, hizmetin maliyeti veya özel yararlanma durumu göz önüne alınarak kanunla belirlenmiş harç, resim veya katılım payı gibi ücretlerin alınması hukuka uygundur. Bu nedenle tüm hizmetlerin mutlak surette ücretsiz olması gerektiği iddiası yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki ilkeleri ve tanımlarını analiz edin.
Süreklilik, değişkenlik ve nesnellik ilkelerinin tanımları ve sonuçları doğru verilmiştir.
Kamu hizmeti ilkelerinin kapsamını belirlemek.
2
Bedelsizlik ilkesinin sınırlarını inceleyin.
Bedelsizlik ilkesinin mutlak olmadığı, idarenin hizmet maliyetine katılım payı veya ücret talep edebileceği görülecektir.
İlkenin istisnalarını tespit etmek.

Key Concept

Bedelsizlik İlkesinin Nisbiliği

Hints

1
Kamu hizmeti ilkelerinin istisnalarına ve idarenin bu konudaki esnekliğine odaklanın.
2
Hangi ilkenin 'mutlak' bir kural olup olmadığını, örneğin belediye otobüsleri veya hastane katkı paylarını düşünerek değerlendirin.

Practice More

İdarenin tek yanlı işlem yapma yetkisi ile kamu hizmeti sözleşmeleri arasındaki ilişkiyi inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 35Question

Kamu hizmetlerinin, karşıladıkları toplumsal ihtiyacın niteliği gereği aksatılmadan, düzenli ve nizamlı bir surette sunulması idare hukukunun temel kurallarından biridir. Bu durum, hizmetin hem hukuki rejimini hem de personel ve sözleşme ilişkilerini etkileyen çeşitli hukuki sonuçlar doğurmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kamu hizmetlerine egemen olan "süreklilik" (kesintisizlik) ilkesinin doğrudan bir sonucu olarak değerlendirilemez?

Show answer & explanation

Answer: İdarenin, gelişen teknoloji ve değişen toplumsal ihtiyaçlara göre hizmetin sunuluş biçimini tek yanlı olarak değiştirme yetkisi

Answer

İdarenin hizmetin sunuluş biçimini değişen şartlara göre tek yanlı olarak değiştirme yetkisi, kamu hizmetlerine egemen olan 'değişkenlik' (uyarlama) ilkesinin bir sonucudur.
İdarenin, hizmetin yürütülme usul ve şartlarını (hukuki rejimini) değişen şartlara göre tek yanlı olarak güncelleme yetkisi, kamu hizmetlerinin gelişen ihtiyaçlara uydurulmasını ifade eden 'değişkenlik' veya 'uyarlama' (la mutabilité) ilkesiyle doğrudan ilgilidir. Süreklilik ilkesi ise hizmetin sunulmasının durdurulamazlığına odaklanır.

Step-by-Step Solution

1
Süreklilik ilkesinin kapsamını belirle.
Süreklilik ilkesi, kamu hizmetlerinin toplumsal ihtiyaçları karşılamak üzere düzenli ve kesintisiz sunulmasını ifade eder.
Soruda istenen 'doğrudan sonuç olmayan' seçeneği ayırmak için temel tanım gereklidir.
2
Seçeneklerdeki uygulamaların hangi ilkeyle bağlantılı olduğunu analiz et.
Grev yasağı, istifada bekleme, öngörülemezlik kuramı ve vekâleten atama hizmetin durmasını engelleyen 'süreklilik' sonuçlarıdır; ancak hizmet rejiminin değiştirilmesi 'değişkenlik' sonucudur.
Hukuki kuralların dayandığı temel ilkeleri ayrıştırmak gerekir.

Key Concept

Süreklilik ve Değişkenlik İlkeleri Ayrımı
Estimated Time:1m 30s
Question 36Question

Kamu hizmetlerinin değişkenlik (uyarlanma) ilkesi gereğince idare, değişen toplumsal ihtiyaçlar ve teknolojik gelişmeler ışığında hizmetin sunuluş biçiminde ve koşullarında tek yanlı değişiklik yapma yetkisine sahiptir. Bu ilke, kamu hizmetlerinin durağan olmamasını ve zamanın gereklerine uyum sağlayarak kamu yararının sürekliliğini sağlamayı amaçlar.

Buna göre, kamu hizmetlerine egemen olan 'değişkenlik (uyarlanma)' ilkesinin hukuki sonuçları bağlamında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kamu hizmetinden yararlananlar, hizmetin sunuluş yönteminin ve örgütleniş biçiminin aynı kalması konusunda idareye karşı kazanılmış hak iddiasında bulunamazlar.

Answer

Kamu hizmetinden yararlananların, hizmetin sunuluş yönteminin aynı kalması konusunda idareye karşı kazanılmış hak iddiasında bulunamaması.
Değişkenlik (uyarlanma) ilkesi, kamu hizmetlerinin toplumsal ihtiyaçlara ve teknolojik gelişmelere uyumlu hale getirilmesini zorunlu kılar. Bu yetki idareye tek yanlı olarak tanınmıştır. Hukuki olarak bunun karşılığı, hizmetten yararlanan kişilerin hizmetin mevcut sunuluş biçimi üzerinde 'kazanılmış hak' sahibi olmamasıdır. Örneğin, fiziksel biletle sunulan bir ulaşım hizmetinin elektronik karta geçmesi durumunda, kimse 'ben fiziksel bilet kullanma hakkına sahibim' diyerek eski sistemin devamını talep edemez.

Step-by-Step Solution

1
Kamu hizmetlerine egemen olan değişkenlik (uyarlanma) ilkesinin tanımını değerlendirin.
Bu ilke, idareye hizmetin sunuluş usullerini günün koşullarına göre tek yanlı olarak değiştirme yetkisi verir.
Sorunun temel dayanağını belirlemek için gereklidir.
2
Değişkenlik ilkesinin bireylerin hukuki durumu üzerindeki etkisini analiz edin.
Bireylerin 'kazanılmış hak' (vested rights) kavramının kamu hizmetinin örgütleniş biçimi için geçerli olmadığı sonucuna varılır.
Hukuki sonucu tespit etmek için gereklidir.
3
Seçeneklerdeki ifadeleri bu hukuki sonuçla karşılaştırın.
Kazanılmış hak iddiasında bulunulamayacağını belirten seçeneğin doğru olduğu teyit edilir.
Doğru yanıtı doğrulamak için gereklidir.

Key Concept

Kamu Hizmetlerinde Değişkenlik (Uyarlanma) İlkesi ve Kazanılmış Hak Yasağı
Estimated Time:1m 15s
Question 37Question

İdare hukukunda "kamu düzeni" kavramı, kolluk faaliyetlerinin hem meşruiyet temelini hem de sınırlarını belirleyen temel bir ölçüttür. Danıştay içtihatları ve doktrin uyarınca, bir kolluk tedbirinin "idari" nitelik taşıyabilmesi için bastırıcı değil önleyici olması; "hukuka uygun" kabul edilebilmesi için ise bireyin sadece özel alanında kalan değil, toplumsal düzeni etkileyen "dışsal" bir tehdide yönelmesi gerekir.

Buna göre, aşağıdaki seçeneklerde belirtilen kolluk faaliyetlerinden hangisi, hem "konu (kamu düzeni unsurları)" hem de "nitelik (idari/adli ayrımı)" açısından hukuka uygun bir idari kolluk işlemi olarak kabul edilebilir?

Show answer & explanation

Answer: Büyük bir siyasi miting öncesinde, katılımcıların güvenliğini sağlamak ve muhtemel bir çatışma riskini bertaraf etmek amacıyla miting alanı çevresinde kolluk birimlerince önleyici kimlik kontrolü yapılması.

Answer

Miting öncesinde kamu güvenliğini sağlamak amacıyla yürütülen önleyici kimlik kontrolleri, hem önleyici niteliği hem de kamu düzeninin unsurlarına (güvenlik) odaklanması nedeniyle hukuka uygun bir idari kolluk faaliyetidir.
Miting alanı gibi kamusal bir alanda, toplumsal bir risk oluşmadan önce alınan güvenlik önlemleri, idari kolluğun hem önleyici niteliğine hem de kamu güvenliğini sağlama amacına tam olarak uymaktadır. Bu tür faaliyetler suçun önlenmesini amaçladığı için idari, kamusal alanı ilgilendirdiği için de dışsallık ilkesine uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Faaliyetin zamanlamasını analiz etme
Mitingden önce yapıldığı için 'önleyici' niteliktedir.
İdari kolluk, suçun işlenmesini önlemeye odaklanan önleyici bir faaliyettir.
2
Faaliyetin amacını değerlendirme
Miting katılımcılarının güvenliğini ve çatışma riskini engellemeyi amaçlar.
Bu amaç, kamu düzeninin dört temel unsurundan biri olan 'kamu güvenliği' ile doğrudan örtüşür.
3
Dışsallık ilkesine uygunluğunu kontrol etme
Miting alanı gibi kamusal bir alanda gerçekleşen ve toplumsal güvenliği ilgilendiren bir durumdur.
İdari kolluk, bireylerin sadece toplumsal düzeni etkileyen dışsal davranışlarına müdahale edebilir.

Key Concept

İdari kolluğun önleyicilik, dışsallık ve kamu düzeni unsurlarıyla sınırlılık ilkeleri.
Estimated Time:2m 0s
Question 38Question

Kamu hizmetlerine egemen olan temel ilkelerin (süreklilik, değişkenlik, nesnellik-eşitlik ve bedelsizlik) içeriği, kapsamı ve uygulama sınırları dikkate alındığında, bu ilkelerin hukuki rejimine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kamu hizmetinin bedelsizliği ilkesi, hizmetin finansmanının kural olarak genel bütçeden karşılanmasını ifade etmekle birlikte; kanunun açıkça yetki verdiği durumlarda hizmetten özel bir menfaat sağlayanlardan ücret veya katılım payı alınması bu ilkeye aykırılık teşkil etmez.

Answer

Kamu hizmetinin bedelsizliği ilkesi, hizmetin finansmanının genel bütçeden sağlanmasını esas almakla birlikte, kanuni yetkiyle hizmetten yararlananlardan ücret alınmasına engel değildir.
Kamu hizmetinin bedelsizliği ilkesi, hizmetin maliyetinin tüm topluma vergi yoluyla yayılmasını ifade eder. Ancak bu durum mutlak değildir; belirli bir hizmetten daha fazla veya özel olarak yararlanan kişilerden, kanunda öngörülmek şartıyla ücret (bedel) veya katılım payı alınması hukuka uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Kamu hizmeti ilkelerini (süreklilik, değişkenlik, eşitlik, bedelsizlik) analiz et.
Bu ilkeler kamu hizmetinin işleyişine yön veren temel prensiplerdir ancak uygulama sınırları ve istisnaları mevcuttur.
İlkelerin mutlak olup olmadığını belirlemek yanlış seçenekleri elememizi sağlar.
2
Bedelsizlik ilkesinin kapsamını değerlendir.
Hizmetin genel bütçeden (vergilerden) karşılanması kuraldır, ancak 'özel yarar' durumunda (belediye suyu, noterlik vb.) ücret veya harç alınabilir.
Bedelsizliğin mutlak bir anayasal zorunluluk olmadığını saptamak gerekir.
3
Eşitlik ve Değişkenlik ilkelerinin uygulama biçimlerini sına.
Eşitlik matematiksel değil hukukidir (haklı nedenle ayrım yapılabilir); değişkenlik ise statüseldir (kazanılmış hak doğurmaz).
Özellikle idare hukukunda statülerin değişkenliği ve kazanılmış hak kavramı arasındaki ince ayrımı kavramak KPSS seviyesindeki sorular için kritiktir.

Key Concept

Bedelsizlik İlkesinin Göreliliği ve Sınırları
Estimated Time:1m 30s
Question 39Question

Kamu hizmetlerinin görülme (yürütülme) usulleri ile ilgili olarak aşağıda yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Müşterek emanet usulünde; hizmetin kâr ve hasarı idareye aittir, işletmeci (müstecir) ise elde edilen hasılat üzerinden bir pay alır.
II. İltizam usulünde; işletmeci (mültezim) idareye önceden belirlenmiş maktu bir bedel öder, hizmetin kâr ve hasarı kendisine aittir.
III. Emanet usulünde hizmetin masrafları idarece karşılanırken; müşterek emanet usulünde tüm işletme giderleri işletmeci tarafından karşılanır.
IV. Ruhsat usulü; bir kamu hizmetinin idarenin tek taraflı bir izniyle özel kişilerce yürütülmesidir ve imtiyaz usulünden farklı olarak bir sözleşme akdedilmesini gerektirmez.

Yukarıdaki öncüllerden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I, II ve IV

Answer

Müşterek emanet ve iltizam usullerinin kâr-hasar dengesini, müşterek emanette masrafların idareye ait olduğunu ve ruhsat usulünün tek taraflı bir idari izin niteliği taşıdığını belirten seçenek doğrudur.
I numaralı öncül doğrudur; müşterek emanette işletmeci hasılattan pay alırken kâr-hasar idarededir. II numaralı öncül doğrudur; iltizamda mültezim maktu bedel öder ve riski üstlenir. IV numaralı öncül doğrudur; ruhsat tek taraflı bir işlemdir ve sözleşme gerektirmez. III numaralı öncül yanlıştır çünkü müşterek emanette masraflar işletmeci değil, idare tarafından karşılanır.

Step-by-Step Solution

1
Müşterek emanet usulünün mali yapısını analiz et.
Hizmetin masrafları idareye, kâr ve hasarı idareye aittir; işletmeci hasılattan pay alır.
Müşterek emanette idare riski üstlenir, özel kişiyi sadece uzmanlığından faydalanmak için vekil gibi kullanır.
2
İltizam usulünün risk dağılımını değerlendir.
Mültezim idareye bir bedel öder, hizmetin kârı da zararı da mültezime aittir.
İltizamda idare gelirini garanti altına alırken işletme riskini tamamen özel kişiye devreder.
3
Ruhsat usulünün hukuki niteliğini incele.
Ruhsat tek taraflı bir idari işlemdir (izin), imtiyaz gibi iki taraflı bir sözleşme değildir.
Ruhsat usulünde idare, belirli şartları taşıyanlara hizmeti yürütme yetkisini tek taraflı bir irade açıklamasıyla verir.
4
Emanet ve müşterek emanet usullerini masraflar yönünden karşılaştır.
Her iki usulde de hizmetin yürütülme masrafları idare tarafından karşılanır.
Müşterek emanetin emanetten temel farkı masraflar değil, yönetimin bir özel kişiye bırakılması ve ona hasılattan pay verilmesidir.

Key Concept

Kamu Hizmetlerinin Görülme Usulleri ve Mali Rejimleri
Estimated Time:2m 0s
Question 40Question

İdare hukukunda, genel kolluk ile özel kolluk yetkilerinin aynı konu ve mekanda çakışması (yarışması) durumunda uygulanacak olan "ağırlaştırma" (kısıtlamaları sıkılaştırma) yetkisinin hukuki mahiyeti ve sınırlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Genel kolluk makamları, özel kolluğun getirdiği kısıtlamaları kamu düzeni gerekçesiyle ancak ağırlaştırabilir; fakat bu müdahale, özel kolluğun teknik gereklerini ve hizmetin özünü ortadan kaldıracak ölçüde ölçüsüz kullanılamaz.

Answer

Genel kolluk makamlarının özel kolluk alanındaki kısıtlamaları kamu düzeni gerekçesiyle ağırlaştırabileceğini ancak bu yetkinin özel hizmetin özünü ve teknik gereklerini ortadan kaldıracak ölçüde kullanılamayacağını belirten seçenek doğrudur.
İdare hukukunda genel kolluk makamları, özel kolluk makamlarının yetki alanına giren konularda genel kamu düzenini korumak amacıyla müdahalede bulunabilirler. Bu müdahalenin temel kuralı 'ağırlaştırma' ilkesidir. Yani özel kolluğun getirdiği bir yasağı veya kısıtlamayı daha sıkı hale getirebilirler (örneğin kapanış saatini öne çekmek gibi). Ancak bu yetki kullanılırken 'ölçülülük' ilkesine riayet edilmeli; özel kolluğun hizmet gerekleri, teknik zorunlulukları ve hizmetin sürekliliği göz ardı edilerek faaliyet tamamen imkansız hale getirilmemelidir.

Step-by-Step Solution

1
Kolluk yetkilerinin yarışması kavramını analiz etme
Genel kolluk (Vali, Kaymakam vb.) ile özel kolluğun (Belediye, Orman, Liman kolluğu vb.) aynı alan ve konuda yetki sahibi olduğu tespit edilir.
Yetki çakışması durumunda hangi kuralın üstün geleceğini belirlemek için temel hukuki ilkelerin uygulanması gerekir.
2
Ağırlaştırma (sıkılaştırma) kuralını uygulama
Genel kolluk, kamu düzenini koruma ödevi gereği, özel kolluğun getirdiği yasakları daha da sıkılaştırabilir; ancak asla hafifletemez.
Hafifletme durumunda özel kolluk kanununun öngördüğü özel koruma amacı zedelenebilir; ancak ağırlaştırma genel kamu düzenine hizmet eder.
3
Anayasal sınırları ve ölçülülüğü kontrol etme
Genel kolluğun ağırlaştırma yetkisi mutlak değildir; özel kolluk alanındaki faaliyetin/hizmetin (örneğin liman işletmeciliği) temel fonksiyonunu tamamen durduracak veya teknik imkansızlık yaratacak seviyeye ulaşmamalıdır.
Hukuk devleti ilkesi gereği her türlü idari müdahale ölçülü olmalı ve amacın (kamu düzeni) ötesine geçerek hizmeti imkansız kılmamalıdır.

Key Concept

Kolluk Yetkilerinin Yarışması ve Ağırlaştırma İlkesi

Practice More

Özel kolluk türleri (belediye, orman, gümrük vb.) ile genel kolluk makamlarının (Vali, Kaymakam) yetki alanlarının coğrafi ve fonksiyonel sınırlarını karşılaştırınız.
Estimated Time:2m 30s
PreviousPage 2 / 9Next
İdarenin Faaliyetleri Practice Questions — KPSS Kamu Yönetimi — Page 2 | Examkin