İdari İşlemler ve Sözleşmeler

Bir kamu kurumunda memur olarak görev yapan (A), hafta sonu tatilinde komşusuyla yaşadığı bir tartışma neticesinde 'basit yaralama' suçundan yargılanmış ve neticede adli para cezasına çarptırılmıştır. Kurum idaresi, bu durumu öğrenmesi üzerine 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesinde yer alan 'memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelikte yüz kızartıcı hareketlerde bulunmak' hükmüne dayanarak (A)'nın devlet memurluğundan çıkarılmasına karar vermiştir. Danıştay içtihatlarına göre 'basit yaralama' fiili, kanunda tahdidi olarak sayılan yüz kızartıcı suçlar arasında yer almamaktadır.

İdare hukukunun genel ilkeleri çerçevesinde, tesis edilen bu işlemdeki sakatlığın mahiyeti ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir büyükşehir belediyesi, mülkiyeti özel bir şahsa ait olan taşınmaz üzerindeki yapının "ruhsatsız olduğu ve imar mevzuatına aykırılık teşkil ettiği" gerekçesiyle yıkım kararı almıştır. Ancak yıkım kararına karşı açılan iptal davasında, söz konusu yapının aslında geçerli bir yapı kayıt belgesine sahip olduğu ve imar barışı düzenlemeleri kapsamında yasal statü kazandığı, idarenin ise bu durumu araştırmadan işlemi tesis ettiği bilirkişi raporuyla kesinleşmiştir. İdare, mahkemeye sunduğu savunmasında, yapı mevzuata uygun olsa bile "bölgedeki kentsel dönüşüm stratejileri gereği estetik bütünlüğü bozduğu" gerekçesini ileri sürerek işlemin korunmasını talep etmiştir.

İdari işlemin unsurları ve idari yargılama hukukundaki yerleşik ilkeler çerçevesinde değerlendirildiğinde, bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İdare hukukunda, aksi yönde bir kanuni düzenleme bulunmadıkça, bir idari işlemin tesis edilmesinde izlenen hazırlık aşamalarının ve biçim koşullarının, o işlemin değiştirilmesi veya kaldırılması aşamasında da aynen uygulanması zorunluluğunu ifade eden ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kamu kurumunda, norm kadro çalışmaları henüz tamamlanmamış ve kadro cetvelinde 'Dijital Dönüşüm Stratejisti' adında bir kadro ihdas edilmemiş olmasına rağmen; kurum başkanı, bu alandaki yüksek yetkinliği ve başarılı projeleri sebebiyle bir personeli söz konusu unvana asaleten atamıştır. Bu idari işlem, unsurları bakımından incelendiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İdare hukukunda idari işlemin temel unsurlarından olan 'yetki' ve bu yetkinin idari makamlar arasındaki paylaşım yöntemleri (yetki ve imza devri) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir sahil kasabası belediye başkanlığı, turistik bir caddede faaliyet gösteren bir kafeteryanın iş yeri açma ve çalışma ruhsatını "çevresel gürültüye sebebiyet vererek kamu düzenini bozduğu" gerekçesine dayanarak iptal etmiştir. İşletme sahibinin açtığı iptal davasında toplanan deliller ve tanık beyanlarından, bölgede herhangi bir gürültü kirliliği şikâyeti veya tespiti bulunmadığı; asıl amacın, taşınmaz sahibini yönlendirerek mevcut işletmeciyi tahliye ettirmek ve dükkânın belediye başkanının bir yakınına kiralanmasını sağlamak olduğu idari yargı merciince kesin olarak saptanmıştır.

İdare hukukunun temel ilkeleri çerçevesinde, tesis edilen bu ruhsat iptali işleminin hukuki durumu ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Anayasa ve Devlet Memurları Kanunu uyarınca, hakkında disiplin soruşturması yürütülen bir kamu görevlisine en az yedi gün süre verilerek savunma hakkı tanınmadan disiplin cezası verilmesi, idari işlemin öncelikle hangi unsuru bakımından hukuka aykırılık teşkil eder?

İdare hukukunda idari işlemlerin sakatlanmasına yol açan şekil ve usul kurallarına ilişkin Danıştay içtihatları ve doktrindeki hakim görüş dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İdare hukukunda idari işlemin yetki unsuru, yetki paylaşım usulleri ve yetki sakatlıkları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

(A), bir bakanlıkta uzman yardımcısı olarak görev yapmaktadır. Kurum müfettişleri tarafından hazırlanan bir inceleme raporu üzerine (A), "kurumun dahili internet ağını kullanarak gizli veri tabanına yetkisiz erişim sağladığı ve veri indirdiği" gerekçesiyle görevden uzaklaştırılmıştır. Ancak idari yargı sürecinde yapılan teknik incelemeler neticesinde, söz konusu erişimin (A)'nın şifresinin çalınması suretiyle başka bir kişi tarafından gerçekleştirildiği ve (A)'nın olay anında yıllık izinde olduğu kesinleşmiştir.

Buna göre, tesis edilen görevden uzaklaştırma işlemi idari işlemin öncelikle hangi unsuru yönünden sakatlanmıştır?

İdare hukukunda idari işlemlerin 'maksat' unsuru bakımından sakatlanması, idarenin kendisine tanınan yetkiyi kanunun öngördüğü amacın dışına çıkarması durumunda ortaya çıkar. Bazı yetki normları, idareye sadece genel 'kamu yararı' amacını değil, 'özel bir kamu yararı' amacını (örneğin; sağlık, güvenlik veya disiplin düzeni) gerçekleştirme görevi yükler.

Buna göre; bir mülki idare amirinin, $2911$ sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu çerçevesinde kendisine tanınan 'toplantıyı yasaklama' yetkisini, toplantının yapılacağı meydandaki belediye binasında çalışan memurların 'iş verimliliğinin düşmesini engellemek' gerekçesiyle kullanması durumunda ortaya çıkan hukuki sakatlık türü aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kamu kurumunda görev yapan memur hakkında tesis edilen disiplin cezası işleminde; idarenin yazılılık kuralına uyduğu ve işlemde yetkili amirin imzasının bulunduğu görülmüştür. Ancak işlem tesis edilmeden önce ilgili kanunda öngörülen savunma hakkı memura kullandırılmamış, ayrıca işlem metninde cezanın dayandığı maddi ve hukuki gerekçelere (idarenin hangi eylemi neden cezalandırdığına) yer verilmemiştir. İdare, işlemin iptali istemiyle açılan davada, 'savunma alınmamasının esasa etkili olmadığını' ve 'işlemi gerekçelendirip gerekçelendirmemenin idarenin takdir yetkisi kapsamında kaldığını' savunmuştur.

İdare hukuku ilkeleri ve Danıştay içtihatları çerçevesinde, tesis edilen bu işlemin şekil ve usul unsurlarındaki sakatlıklarla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Bir kamu kurumunda memur olarak görev yapan $K$, 'kurum demirbaşlarına kasten zarar verdiği' gerekçesiyle aylıktan kesme cezasına çarptırılmıştır. Ancak $K$ tarafından açılan iptal davasında, söz konusu demirbaşın $K$ tarafından değil, binada yapılan bir tadilat sırasında yüklenici firma işçileri tarafından hasara uğratıldığı tanık beyanları ve teknik raporlarla kesin olarak kanıtlanmıştır.

Buna göre, tesis edilen disiplin cezası işlemi idari işlemin aşağıdaki unsurlarından hangisi yönünden hukuka aykırılık teşkil etmektedir?

Bir bakanlık, yürüttüğü bir proje kapsamında üstün başarı gösteren personelini ödüllendirmek amacıyla bir idari işlem tesis etmiştir. Ancak projenin tamamlanmasından kısa bir süre önce vefat ettiği resmi kayıtlarla sabit olan bir mühendise de, sehven "başarı belgesi" verilmesine ve bu belgeye istinaden bir maaş tutarında ödül ödenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu olayda, idari işlemin üzerinde hukuki sonuç doğuracağı muhatabın (kişinin) işlem tesis edildiği sırada maddi olarak mevcut olmaması durumu, işlemin hangi unsurunda sakatlık meydana getirir?

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda disiplin cezaları; uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma olarak sınırlı sayıda (tahdidi) sayılmıştır. Bir kamu kurumu, disiplin mevzuatında hiç yer almayan 'personelin bir ay süreyle ücretsiz izne ayrılması' şeklinde bir yaptırım kararı almıştır.

Bu durumda, tesis edilen disiplin cezası işlemi öncelikle hangi unsur yönünden hukuka aykırılık teşkil eder?

Bir mülki idare amirinin, yetkili olduğu bir konuda ve tüm usul kurallarına uygun olarak tesis ettiği bir işlemi, kamu yararını gerçekleştirmek yerine sırf kişisel husumet duyduğu bir vatandaşın ticari faaliyetlerini zorlaştırmak amacıyla yapması durumunda, bu idari işlem hangi unsur bakımından hukuka aykırı hale gelir?

Bir kamu kurumunda görev yapan (A), girdiği kurum içi yükselme sınavında başarılı olmasına rağmen, idare tarafından "sınavın mülakat aşamasında asgari 70 puan alma şartını sağlayamadığı" gerekçesiyle ataması yapılmamıştır. Ancak (A) tarafından açılan iptal davasında, mülakat komisyonu tutanaklarının incelenmesi sonucunda (A)'nın aslında 85 puan aldığı, ancak puanların veri tabanına aktarılması sırasında sehven 65 olarak girildiği ve idarenin maddi hata yaptığı tespit edilmiştir.

Bu durumda, tesis edilen atama yapmama işleminin sakatlandığı temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

İdari işlemlerin tesisi aşamasında uyulması gereken şekil ve usul kurallarına aykırılıklar, ihlalin niteliğine göre "asli" ve "tali (ikinci derece)" sakatlık olarak ikiye ayrılır. Yazılılık, imza, gerekçe gibi şekil unsurları ile savunma hakkı, teklif usulü ve karar nisabı gibi usul unsurlarındaki temel aykırılıklar asli sakatlık oluşturarak işlemin iptaline yol açarken; işlemin sonucuna ve esasına etki etmeyen basit eksiklikler tali sakatlık sayılır ve tek başına iptal sebebi olmaz.

Buna göre, aşağıda verilen durumların hangisinde Danıştay içtihatları çerçevesinde işlemin iptalini gerektirmeyen "tali şekil/usul sakatlığı" söz konusudur?

Bir belediye başkanlığı, özel mülkiyete konu bir taşınmaz üzerindeki inşaat faaliyetini, "bölgede yapılacak yeni bir yol projesi nedeniyle imar planında değişiklik yapılacağı" gerekçesiyle durdurmuştur. Ancak yapılan yargısal denetimde, bahsi geçen yol projesine ilişkin henüz bir idari karar alınmadığı ve imar planı değişikliği sürecinin dahi başlatılmadığı saptanmıştır. Bu bilgilere göre, tesis edilen durdurma işlemi idari işlemin hangi unsuru yönünden sakatlanmıştır?

Bir belediye, mülkiyetinde bulunan eski bir hizmet binasının yıkılmasına karar vermiştir. İlgili kanun, belediyelere söz konusu yapıların yıkım yetkisini "yalnızca yapının can ve mal güvenliği bakımından ani göçme tehlikesi taşıması" durumunda kullanmak üzere vermiştir. Ancak yapılan mühendislik incelemelerinde binanın yapısal olarak sağlam olduğu ve herhangi bir tehlike arz etmediği tespit edilmiştir. Buna rağmen belediye encümeni, sırf bu değerli arazi üzerine belediyeye yüksek mali gelir getirecek ticari bir alışveriş merkezi inşa etmek amacıyla yıkım kararı almıştır.

Buna göre, belediyenin tesis ettiği bu idari işlem ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?