Kamu Görevlileri

168 questions

657 sayılı Kanun'a tabi bir Devlet memuru hakkında, sırf garaz ve hakaret amacıyla uydurma bir suç ihbarında bulunulmuş ve yürütülen yasal işlemler sonucunda bu isnadın tamamen asılsız olduğu kesinleşmiştir.

Buna göre, ilgili mevzuat uyarınca memurun "isnat ve iftiralara karşı korunması" hakkı kapsamında aşağıdakilerden hangisi uygulanmalıdır?

Merkezde memurun en büyük amiri, illerde ise vali tarafından, isnatta bulunanlar hakkında kamu davası açılması Cumhuriyet Başsavcılığından istenir.

İlçe teşkilatında görev yapan memurlar için bizzat kaymakam tarafından, iftiracılar hakkında sulh hukuk mahkemesinde maddi ve manevi tazminat davası açılır.

İdarenin bu süreçte re'sen yapacağı bir işlem bulunmadığından, mağdur olan memurun altmış gün içinde idari yargıda tam yargı davası açması zorunludur.

Memurun aklanmasıyla birlikte kurumun disiplin amiri, hizmet kusuru ilkesi gereğince memura peşinen tazminat ödenmesini sağlar ve tutarı iftiracıya rücu eder.

İlgili memurun talebi üzerine, idari kolluk makamlarınca iftirada bulunan kişi hakkında derhal idari yaptırım kararı alınarak idari para cezası kesilir.

Show answer & explanation

Answer: Merkezde memurun en büyük amiri, illerde ise vali tarafından, isnatta bulunanlar hakkında kamu davası açılması Cumhuriyet Başsavcılığından istenir.

Answer

İsnat ve iftiraya uğrayan memurun korunması amacıyla, merkezde memurun en büyük amiri, illerde ise vali tarafından, iftiracılar hakkında kamu davası açılmasının Cumhuriyet Başsavcılığından istenmesi gereklidir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 25. maddesine göre, devlet memurları hakkındaki ihbar ve şikayetlerin uydurma olduğu yargılama veya soruşturma sonucunda sabit olursa idare memuruna sahip çıkmakla yükümlüdür. Bu koruma kalkanı kanunda, merkezde bu memurun en büyük amirinin, illerde ise valilerin bizzat devreye girerek iftiracılar hakkında kamu davası açılmasını Cumhuriyet Başsavcılığından talep etmeleri şeklinde kesin bir usule bağlanmıştır.

Step-by-Step Solution

İlgili mevzuat kuralının belirlenmesi

657 sayılı Kanun'un 25. maddesinde düzenlenen 'isnat ve iftiralara karşı koruma' hakkının usulü tespit edilir.

Memura yönelik asılsız suçlamalarda idarenin nasıl bir yol izleyeceğinin kesin yasal dayanağını bulmak için.

Yetkili makamların ve yapılacak yasal işlemin tanımlanması

Merkezde en büyük amirin, illerde ise valinin Cumhuriyet Başsavcılığından 'kamu davası' açılmasını istemesi gerektiği ortaya çıkar.

Uygulanacak prosedürün, görevli mercilerin ve atılacak hukuki adımın niteliğinin yanlış uygulamalardan (tazminat, disiplin cezası vb.) ayrıştırılması için.

Key Concept

İsnat ve İftiralara Karşı Koruma Hakkı

Question 122Question →

Bir kamu kurumuna aday memur olarak atanan ve tüm eğitim (temel eğitim, hazırlayıcı eğitim) ile staj aşamalarını üstün başarıyla $9$ ay içerisinde tamamlayan bir personel hakkında, $657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca gerçekleştirilmesi gereken işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Eğitim ve staj süreçleri başarıyla tamamlandığı için adaylık süresinin dolması beklenmeksizin derhal asli memurluğa atanması sağlanır.

Kanun'da öngörülen

1

yıllık asgari adaylık süresi dolana kadar personelin adaylık statüsü devam ettirilir.

Başarı düzeyi yüksek olduğu için atamaya yetkili amirin kararıyla adaylık süresi

10

aya indirilebilir.

Eğitimlerini erken bitiren personel, asgari sürenin dolması için zorunlu olarak başka bir kamu kurumunda geçici görevle staj yapmaya gönderilir.

Personelin adaylık süreci dondurulur ve asgari sürenin tamamlanması için memura mazeret izni verilir.

Show answer & explanation

Answer: Kanun'da öngörülen $1$ yıllık asgari adaylık süresi dolana kadar personelin adaylık statüsü devam ettirilir.

Answer

Kanun'da öngörülen 1 yıllık asgari adaylık süresi dolana kadar personelin adaylık statüsü devam ettirilir.

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun

54

. maddesi açık bir şekilde 'Adaylık süresi bir yıldan az, iki yıldan çok olamaz.' hükmünü içermektedir. Bu hüküm gereğince, bir aday memur temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj aşamalarının tamamında başarılı olsa dahi, görevdeki toplam süresi

1

yılı doldurmadan asli memurluğa atanamaz. Senaryoda belirtilen

9

aylık süre bu alt sınırın altında kaldığı için personelin adaylık statüsü devam etmelidir.

Step-by-Step Solution

Adaylık süresinin yasal sınırlarını belirle.

657 sayılı DMK Madde 54'e göre adaylık süresi 1 yıldan az, 2 yıldan çok olamaz.

Uygulanacak işlemin yasal dayanağını tespit etmek için.

Personelin mevcut durumunu (9 ay) yasal alt sınırla karşılaştır.

Personel eğitimlerini bitirmiş olsa da henüz 9 aydır görevdedir, yani 1 yıllık alt sınıra ulaşmamıştır.

Eğitim başarısının süreyi kısaltıp kısaltmayacağını değerlendirmek için.

Sürenin tamamlanması gerekliliğini saptan.

Asalet onayı için eğitimin tamamlanması yetmez, aynı zamanda en az 1 yıllık sürenin dolması gerekir.

Kesin sonuca ulaşmak için.

Key Concept

Adaylık Süresi Sınırları (Alt Sınır)

Estimated Time:50s

Question 123Question →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca, bir kamu kurumunda aday memur statüsünde görev yapan personelin adaylık dönemi devam ederken başka bir kamu kurumuna naklen atanması (kurumlar arası nakil) ile ilgili yasal düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

Adaylık süresi içerisinde başka kurumlara nakli yapılamaz.

Hazırlayıcı eğitimini tamamlayan aday memurların kurumlar arası nakli ilgili bakanlığın onayı ile mümkündür.

Adaylık süresinin en az bir yılını doldurmuş olanlar, her iki kurumun muvafakati ile naklen atanabilirler.

Eş durumu veya sağlık mazeretinin belgelenmesi halinde adaylık süresi içinde kurumlar arası nakil yapılabilir.

Asli memurluğa atanma teklifi yapıldıktan sonra kararnamenin onaylanmasına kadar geçen sürede nakil işlemi gerçekleştirilebilir.

Show answer & explanation

Answer: Adaylık süresi içerisinde başka kurumlara nakli yapılamaz.

Answer

Aday memur olarak atanmış bir personelin, adaylık süreci devam ettiği sürece başka kurumlara nakli yapılamaz.

Doğru ifade, aday memurluk statüsü devam eden bir personelin başka kurumlara naklinin yapılamayacağını belirtmektedir.

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun

54

. maddesinin son fıkrasında açıkça 'Aday olarak atanmış devlet memurunun adaylık süresi içinde başka kurumlara nakli yapılamaz' denilerek bu durum hüküm altına alınmıştır.

Step-by-Step Solution

Personelin statüsünün belirlenmesi

Personel 'aday memur' statüsündedir.

Soruda adaylık dönemi devam eden bir personelden bahsedilmektedir.

657 sayılı DMK'nın ilgili maddesinin (Md. 54) incelenmesi

Madde metninde 'Aday olarak atanmış devlet memurunun adaylık süresi içinde başka kurumlara nakli yapılamaz' hükmü yer almaktadır.

Kanun koyucu, adaylık sürecindeki personelin kurum değiştirmesini kesin bir dille yasaklamıştır.

Hukuki kuralın olaya uygulanması

Kurumlar arası nakil mümkün değildir.

Herhangi bir eğitim aşaması veya mazeret durumu bu mutlak yasağı esnetmemektedir.

Key Concept

Aday Memurların Nakil Yasağı

Practice More

Aday memurluk süresi içinde disiplin cezası almanın sonuçlarını ve görevden çıkarma usullerini tekrar ediniz.

Estimated Time:50s

Question 124Question →

$1982$ Anayasası'nın $128$ . maddesi, kamu hizmetlerinin yürütülmesinde görev alan personelin anayasal dayanağını "genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli görevlerin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görüleceği" şeklinde belirlemiştir. Bu anayasal çerçeveye paralel olarak $657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun $4$ . maddesi, kamu hizmetlerinin hangi istihdam biçimleri üzerinden yürütüleceğini tahdidi olarak saymıştır.

Buna göre;

I. Memurlar
II. Sözleşmeli personel
III. Geçici personel
IV. İşçiler

yukarıdakilerden hangileri güncel mevzuat uyarınca $657$ sayılı Kanun'un $4$ . maddesinde düzenlenen istihdam türleri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Show answer & explanation

Answer: I, II ve IV

Answer

Güncel mevzuat uyarınca 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinde yer alan istihdam türleri memurlar, sözleşmeli personel ve işçilerdir.

Doğru yanıt olan seçenek memurlar, sözleşmeli personel ve işçileri içermektedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesi, kamu hizmetlerinin yürütülmesinde kullanılacak istihdam türlerini (A) Memurlar, (B) Sözleşmeli Personel ve (D) İşçiler olarak sınırlı sayıda (tahdidi) belirlemiştir. 2017 yılında yapılan değişikliklerle (C) fıkrasındaki 'geçici personel' statüsü kaldırılmıştır.

Step-by-Step Solution

Anayasal ve yasal çerçeveyi analiz etme

1982 Anayasası'nın 128. maddesi asli ve sürekli görevler için 'memur ve diğer kamu görevlisi' ifadesini kullanırken, 657 sayılı Kanun 4. maddesinde istihdam biçimlerini daha ayrıntılı düzenlemiştir.

Kamu görevlilerinin hukuki statüsünü belirlemek için hem anayasal hem de yasal dayanakların birlikte değerlendirilmesi gerekir.

657 sayılı Kanun'un 4. maddesindeki güncel değişiklikleri kontrol etme

4/C fıkrasında yer alan 'Geçici Personel' statüsünün 2017 yılında yayımlanan 696 sayılı KHK ile kaldırıldığı (mülga olduğu) tespit edilmiştir.

Yürürlükten kalkan bir statünün güncel istihdam türleri arasında sayılamayacağı kuralı uygulanmalıdır.

Mevcut istihdam türlerini listeleme

Mevcut türler: 4/A (Memur), 4/B (Sözleşmeli Personel) ve 4/D (İşçi).

Tahdidi sayma ilkesi gereği kanunda açıkça yer alan ve yürürlükte olan kategoriler seçilmelidir.

Key Concept

657 Sayılı Kanun Kapsamındaki Kamu İstihdam Türleri

Practice More

İşçilerin ve sözleşmeli personelin 'asli ve sürekli görev' kavramı karşısındaki durumunu ve Anayasa Mahkemesi'nin bu konudaki yaklaşımını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 125Question →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, memurların kurumları ile ilgili resmi ve şahsi işlerinden dolayı müracaat; amirleri veya kurumları tarafından kendilerine uygulanan idari işlem ve eylemlerden dolayı ise şikayet etme hakları bulunmaktadır.

Bu hakkın kullanım usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Şikayetler, sözlü veya yazılı olarak en yakın amirden başlanarak silsile yolu ile yapılır.

Memurların kamu hizmetlerini aksatmayacak şekilde toplu olarak şikayette bulunmaları yasal bir haktır.

Şikayetlerin geçerli sayılması için mutlaka noter kanalıyla ve yazılı olarak yapılması zorunludur.

Hiyerarşik kademeler atlanarak doğrudan kurumun en üst amirine şikayet dilekçesi verilebilir.

Şikayet hakkını kullanan memur hakkında, şikayet süreci sonuçlanana kadar disiplin cezası uygulanamaz.

Show answer & explanation

Answer: Şikayetler, sözlü veya yazılı olarak en yakın amirden başlanarak silsile yolu ile yapılır.

Answer

Şikayetlerin sözlü veya yazılı olarak en yakın amirden başlanarak silsile yolu ile yapılması gerekir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 21. maddesine göre, Devlet memurlarının müracaat ve şikayet hakkı bulunmaktadır. Bu hakkın kullanımında 'silsile yolu' esası geçerlidir. Yani memur, şikayetini önce kendi en yakın amirine iletmeli, çözüm bulamazsa bir üst amire gitmelidir. Ayrıca bu başvuru hem sözlü hem de yazılı olarak yapılabilir.

Step-by-Step Solution

Müracaat ve şikayet hakkının yasal dayanağını tespit et.

657 sayılı DMK Madde 21: 'Devlet memurları kurumları ile ilgili resmi ve şahsi işlerinden dolayı müracaat; amirleri veya kurumları tarafından kendilerine uygulanan idari işlem ve eylemlerden dolayı şikayet hakkına sahiptirler.'

Sorunun hukuki çerçevesini belirlemek için ilgili maddeye başvurulur.

Şikayetin nasıl yapılacağına dair usul kuralını analiz et.

Kanun hükmüne göre şikayetler sözlü veya yazılı olabilir; ancak mutlaka en yakın amirden başlanarak hiyerarşik sıra (silsile yolu) takip edilmelidir.

İdari işleyişin bütünlüğü ve hiyerarşi ilkesinin korunması için bu usul şarttır.

Toplu eylem ve müracaat yasağı ile karşılaştır.

DMK Madde 26: '...toplu müracaat ve şikayet etmeleri yasaktır.'

Hakkın sınırlarını ve istisnalarını belirleyerek doğru seçeneği teyit etmek için gereklidir.

Key Concept

Silsile Yolu (Hiyerarşik Sıra) İlkesi

Estimated Time:1m 15s

Question 126Question →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 3. maddesinde memurluk mesleği; "sınıflandırma", "kariyer" ve "liyakat" olmak üzere üç temel ilke üzerine inşa edilmiştir. Kanun'daki tanımı ve kapsamı esas alındığında, aşağıdakilerden hangisi "liyakat" ilkesinin doğrudan düzenlediği ve güvence altına aldığı konulardan biri değildir?

Kamu hizmetlerine girişin liyakat sistemine dayandırılması

Sınıflar içinde ilerleme ve yükselme süreçlerinin yetenek esasına göre yürütülmesi

Memurların görevlerini yaparken dil, ırk, cinsiyet ve siyasi düşünce ayrımı yapmaksızın tarafsız kalması

Memurluk sıfatının sona erdirilmesinin liyakat sistemine dayandırılması

Liyakat sisteminin uygulanmasında devlet memurlarının hukuki güvenliğe sahip kılınması

Show answer & explanation

Answer: Memurların görevlerini yaparken dil, ırk, cinsiyet ve siyasi düşünce ayrımı yapmaksızın tarafsız kalması

Answer

Memurların görevlerini yerine getirirken dil, ırk, cinsiyet ve siyasi düşünce ayrımı yapmaksızın tarafsız kalması ilkesi, 657 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki temel ilkeler arasında değil, 7. maddesindeki 'Tarafsızlık ve Devlete Bağlılık' ödevi kapsamında yer alır.

Doğru cevap olan tarafsızlık ve ayrım gözetmeme yükümlülüğü, memurluğun 'nasıl yürütüleceğine' dair bir ödevdir (Madde 7). Oysa liyakat ilkesi; memurluğa alınma, yükselme ve görevden ayrılma süreçlerinin objektif yetenek esasına göre düzenlenmesi ve bu süreçlerde memura hukuki güvence sağlanmasıdır.

Step-by-Step Solution

Yasal dayanağın belirlenmesi

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 3. maddesi (Temel İlkeler) incelenir.

Sorunun cevabı doğrudan bu maddedeki tanımlarda gizlidir.

Liyakat ilkesinin tanım analizi

Liyakat; giriş, ilerleme, yükselme, sona erme ve bu süreçlerdeki hukuki güvenliği kapsar.

Seçeneklerin bu unsurlarla eşleşip eşleşmediğini kontrol etmek gerekir.

Ödev ve ilke ayrımının yapılması

Tarafsızlık, sadakat gibi kavramların meslek ilkesi değil, memuriyet ödevi olduğu saptanır.

KPSS'de en sık sorulan çeldirici, ödevler ile mesleki ilkelerin birbirine karıştırılmasıdır.

Key Concept

Memurluk Mesleğinin Temel İlkeleri (Liyakat Kapsamı)

Practice More

657 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki 'Kariyer' ilkesinin, 'Sınıflandırma' ilkesiyle olan ilişkisini inceleyerek, derece yükselmesi için boş kadro şartının hangi ilkeye hizmet ettiğini araştırabilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 127Question →

Türk kamu personel rejiminde, kamu hizmetlerinin yürütülmesinde görev alacak personelin statüsü $1982$ Anayasası'nın $128$ . maddesi ile çerçevelenmiş; bu anayasal ilkelerin uygulama esasları ise $657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun $4$ . maddesinde "İstihdam Şekilleri" başlığı altında düzenlenmiştir.

Söz konusu mevzuat hükümleri ve zaman içerisinde yapılan yasal değişiklikler (özellikle $2017$ yılındaki düzenlemeler) birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi günümüzde $657$ sayılı Kanun'un $4$ . maddesi kapsamında sayılan temel istihdam türlerinden biri değildir?

Memurlar

Sözleşmeli personel

İşçiler

Geçici personel

Geçici işçiler

Show answer & explanation

Answer: Geçici personel

Answer

Geçici personel statüsü, güncel mevzuatta yer alan bir istihdam türü değildir.

Geçici personel statüsü,

657

sayılı Kanun'un

4/C

maddesinde yer almaktayken,

2017

yılında çıkarılan

696

sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile mülga edilmiştir (yürürlükten kaldırılmıştır). Dolayısıyla güncel personel rejiminde bu isimde bağımsız bir istihdam türü bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

Anayasal Dayanağı Belirleme

1982

Anayasası'nın

128

. maddesi, asli ve sürekli görevlerin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütüleceğini hükme bağlar.

Personel rejiminin en üst hiyerarşik dayanağını tespit etmek için gereklidir.

Kanuni Sınıflandırmayı İnceleme

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun

4

. maddesi başlangıçta Memur (

4/A

), Sözleşmeli Personel (

4/B

), Geçici Personel (

4/C

) ve İşçi (

4/D

) şeklinde dörtlü bir tasnif içermekteydi.

Kanun tarafından tanınan temel kategorilerin tespiti için gereklidir.

Güncel Mevzuat Değişikliklerini Uygulama

2017

yılında yayımlanan

696

sayılı KHK ile

4/C

bendi (Geçici Personel) yürürlükten kaldırılmış ve bu statüdeki personel sözleşmeli personel statüsüne geçirilmiştir.

Soruda sorulan 'güncel' durumun tespit edilmesi için yasal değişikliklerin takibi zorunludur.

Key Concept

İstihdam Şekilleri (DMK Md. 4)

Estimated Time:50s

Question 128Question →

Bir il müdürlüğünde veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak görev yapan (V), şube müdürü tarafından kurumun tabi olduğu yönetmelikte emredilen ön mali kontrol aşaması atlanarak doğrudan ödeme emri belgesi düzenlenmesi yönünde sözlü talimat almıştır. (V), bu durumun yönetmelik hükümlerine aykırı olduğunu tespit etmiş ve durumu derhal amirine bildirmiştir. Şube müdürü ise kamu hizmetinin aksamaması ve işin aciliyeti gerekçesiyle söz konusu emri yazılı olarak yenilemiştir. Verilen talimatın konusu, ceza kanunları kapsamında herhangi bir suç unsuru teşkil etmemektedir.

Devlet memurlarının hukuki statüsü, ödev ve sorumlulukları göz önüne alındığında, bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Amirin verdiği talimat yönetmeliğe aykırı olduğundan, (V) bu emri uyguladığında idarenin hizmet kusuru işlemesine yol açar ve ortaya çıkan kamu zararından bizzat kişisel kusuruyla sorumlu tutulur.

(V)'nin amirinin yazılı olarak yinelediği emri uygulamaktan imtina etmesi, memurlara tanınan müracaat ve şikayet hakkı ile tarafsızlık ödevi kapsamında yasal bir hakkın kullanımı olarak değerlendirilir.

(V), yazılı olarak yenilenen bu emri yerine getirmek mecburiyetindedir; emrin uygulanmasından doğacak her türlü hukuki ve mali sorumluluk şube müdürüne ait olur.

(V), amirine karşı taşıdığı sadakat yükümlülüğü gereğince emri yazılı dahi olsa doğrudan uygulamamalı ve idari vesayet yetkisini kullanması için mülki idare amirine başvurmalıdır.

Şube müdürünün yönetmeliği hiçe sayarak verdiği bu emir yetki gaspı niteliği taşıdığından, (V) işlemi tesis etse bile idari işlem yok hükmünde sayılır ve memur cezai yaptırımla karşılaşır.

Show answer & explanation

Answer: (V), yazılı olarak yenilenen bu emri yerine getirmek mecburiyetindedir; emrin uygulanmasından doğacak her türlü hukuki ve mali sorumluluk şube müdürüne ait olur.

Answer

Memurun, yönetmeliğe aykırı olan ancak suç teşkil etmeyen ve amir tarafından yazılı olarak yinelenen emri yerine getirmek zorunda olduğu, uygulamanın sonucundaki sorumluluğun ise tamamen emri veren amire ait olduğunu belirten seçenektir.

Devlet Memurları Kanunu ve Anayasa'nın amir hükümleri uyarınca; devlet memuru, amirinden aldığı emri Anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya yönetmelik hükümlerine aykırı görürse yerine getirmez ve bu aykırılığı emri verene bildirir. Bu aşamada amir emrinde ısrar eder ve bu emrini yazılı olarak yinelerse, memur ilgili emri yerine getirmeye mecburdur. Bu kural, idarenin işleyişinin kilitlenmemesi amacını taşır. Öte yandan, emrin yerine getirilmesinden doğacak olan her türlü idari, hukuki ve mali sorumluluk, emri yazılı olarak veren amire aittir. Olaydaki talimat da suç teşkil etmediğinden ve amir tarafından yazılı olarak yinelendiğinden, memurun bu işlemi tesis etme zorunluluğu doğmuştur.

Step-by-Step Solution

Olaydaki emrin niteliğini ve hukuka uygunluğunu analiz etmek.

Emir yönetmeliğe aykırıdır ancak konusu itibarıyla suç teşkil etmemektedir.

Anayasa m.137 ve ilgili kanunlar uyarınca memurun hareket tarzını belirleyen temel ölçüt, emrin 'kanunsuz emir' mi yoksa 'suç teşkil eden emir' mi olduğudur.

Memurun aykırılığı bildirmesi ve amirin emri yazılı olarak yinelemesi durumundaki hukuki kuralı tespit etmek.

Amir emrini yazılı olarak yinelerse, memur bu idari işlemi yerine getirmek zorundadır.

İdarenin ve kamu hizmetlerinin sürekliliğinin aksamaması için, suç olmayan yazılı kanunsuz emirlerin alt birimlerce uygulanması yasal bir ödevdir.

Uygulanan işlemden doğacak sorumluluğun kime ait olduğunu belirlemek.

Ortaya çıkacak her türlü hukuki ve mali sorumluluk tamamen emri yazılı olarak veren amire (şube müdürüne) geçer.

Memur kendi iradesiyle değil, yasal bir zorunluluk olarak amirin yazılı ısrarı üzerine işlem tesis ettiği için her türlü kişisel sorumluluktan ve hizmet kusuru iddialarından kurtulur.

Key Concept

Kanunsuz Emir ve Memurun Sorumluluğu

Question 129Question →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, devlet memurluğuna girmek isteyen adayların taşıması gereken genel şartlar dikkate alındığında, aşağıdaki adaylardan hangisinin durumu memuriyete atanmaya engel bir durum teşkil etmez?

Kasten işlenen bir suçtan dolayı

1

yıl

2

ay hapis cezasına mahkûm olan ancak cezası ertelenmiş olan kişi

Taksirli bir suçtan dolayı

2

yıl hapis cezasına mahkûm olan kişi

17

yaşında olup herhangi bir meslek veya sanat okulu mezuniyeti bulunmayan ancak mahkemeden kazai rüşt kararı alan kişi

Askerlik çağına gelmiş olmasına rağmen askerlik yükümlülüğüne dair erteleme veya muafiyet işlemi yaptırmamış olan kişi

Görevini devamlı yapmasına engel olabilecek akıl hastalığı bulunan ancak düzenli ilaç tedavisi gören kişi

Show answer & explanation

Answer: Taksirli bir suçtan dolayı $2$ yıl hapis cezasına mahkûm olan kişi

Answer

Taksirli bir suçtan dolayı hapis cezasına mahkûm olan kişinin durumu memuriyete engel teşkil etmez.

Doğru yanıt olan seçenek, taksirli bir suçtan mahkûm olan adayı belirtmektedir.

657

sayılı Kanun'un

48/A-5

maddesi uyarınca, kasten işlenen bir suçtan dolayı

1

yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olanlar memur olamazken, taksirli suçlar bu kuralın açıkça istisnasıdır. Dolayısıyla taksirli suçtan alınan ceza süresi ne kadar olursa olsun (katalog suçlar kapsamına girmedikçe) memuriyete giriş için genel şartlar bakımından bir engel oluşturmaz.

Step-by-Step Solution

Mahkûmiyet şartını incele

Kanun, kasten işlenen suçlarda

1

yıl ve üzeri cezaları engel sayarken taksirli suçları bu kapsam dışında tutar.

Taksirli suçlar, kişinin kastı olmaksızın işlendiği için memuriyet liyakatini mutlak olarak bozmadığı kabul edilir.

Yaş ve eğitim istisnasını kontrol et

18

yaş altındaki kazai rüşt kararının geçerli olması için meslek/sanat okulu mezuniyeti gerekir.

Sadece rüşt kararı yeterli olmayıp liyakat gereği mesleki donanım da aranmaktadır.

Askerlik ve sağlık durumunu değerlendir

Askerlik çağına gelenlerin belirsiz durumda (bakaya vb.) olmaması ve akıl sağlığının tam olması gerekir.

Kamu hizmetinin sürekliliği ve güvenilirliği için bu şartlar emredicidir.

Key Concept

657 sayılı Kanun Madde 48 - Genel Şartlar

Practice More

Memuriyete girişteki özel şartlar (Madde 48/B) ile genel şartlar arasındaki farkları ve kurumların belirleyebileceği ek kriterleri inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 130Question →

$1982$ Anayasası’nın $128$ . maddesi ile $657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun güncel hükümleri bir arada değerlendirildiğinde; Türk kamu personel rejimindeki istihdam türleri ve bu personelin hukuki statüleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İdarenin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler; memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.

657

sayılı Kanun uyarınca kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler olmak üzere dört temel grup eliyle yürütülür.

Kamu kurum ve kuruluşlarında bedeni güçle çalışan 'işçiler', yaptıkları işin niteliği gereği Anayasa'nın

128

. maddesi kapsamında 'diğer kamu görevlisi' sayılırlar.

'Sözleşmeli personel', sadece mahalli idarelerde görev yapan ve memurlar gibi aslî ve sürekli görevleri yerine getiren ancak emeklilik hakları bulunmayan personel grubudur.

Bir personelin kamu görevlisi sayılabilmesi için mutlaka merkezi idareye bağlı bir birimde, statü hukukuna tabi olmadan çalışıyor olması şarttır.

Show answer & explanation

Answer: İdarenin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler; memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.

Answer

Kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevlerin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütülmesi anayasal bir kuraldır.

Doğru ifade,

1982

Anayasası'nın

128

. maddesinin metniyle birebir örtüşmektedir. Bu madde uyarınca idare, genel idare esaslarına dayalı hizmetlerini yürütürken bu işlerin sürekliliğini memurlar ve 'diğer kamu görevlileri' (hakim, savcı, asker, akademik personel vb.) eliyle sağlar.

Step-by-Step Solution

Anayasa'nın

128

. maddesinin incelenmesi

Genel idare esaslarına göre yürütülen kamu hizmetlerinde 'aslî ve sürekli' görevlerin memur ve diğer kamu görevlileri tarafından yerine getirileceği sonucuna varılır.

Personel rejiminin anayasal çerçevesini belirleyen temel maddedir.

657

sayılı Kanun'un

4

. maddesinin güncel halinin analizi

İstihdam türlerinin memur, sözleşmeli personel ve işçi olarak sınırlandığı; geçici personel kavramının kaldırıldığı tespit edilir.

Yasal düzeydeki istihdam türlerini teyit etmek için gereklidir.

Key Concept

Anayasal Personel Rejimi ve İstihdam Türleri

Practice More

Sözleşmeli personelin (

4/B

) hak ve yükümlülükleri ile memurlar arasındaki farkları inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 131Question →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, devlet memurlarının kariyer basamaklarındaki ilerlemeleri kapsamında düzenlenen "derece yükselmesi" için zorunlu bir şart olduğu halde, "kademe ilerlemesi" için böyle bir şart aranmayan durum aşağıdakilerden hangisidir?

Bulunduğu kademede en az

2

yıl çalışmış olmak

Atanılacak üst dereceden boş bir kadronun bulunması

Memurun ilerleme yapabilmesi için kuruma yazılı başvuruda bulunması

Bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması

Memurun o yıl içindeki performans değerlendirmesinin olumlu olması

Show answer & explanation

Answer: Atanılacak üst dereceden boş bir kadronun bulunması

Answer

Atanılacak üst dereceden boş bir kadronun bulunması

Derece yükselmesi, memurun hiyerarşik olarak bir üst dereceye ve sınıfa atanması işlemidir. Bu işlem bir atama niteliğinde olduğundan, kurumun teşkilat şemasında o derecede münhal (boş) bir kadronun bulunması anayasal ve yasal bir zorunluluktur. Oysa kademe ilerlemesi, memurun bulunduğu derece içinde kıdem kazanmasıdır ve bu işlem için ayrıca bir boş kadro tahsisine gerek yoktur.

Step-by-Step Solution

Kademe ilerlemesi şartlarını analiz etme

Kademe ilerlemesi için

1

yıl çalışma, olumlu performans ve derece içinde boş kademe bulunması gerekir.

Kademe ilerlemesi aynı derece içindeki yatay ilerlemedir.

Derece yükselmesi şartlarını analiz etme

Derece yükselmesi için

3

yıl çalışma, üst derecede boş kadro ve gerekli niteliklere sahip olma gerekir.

Derece yükselmesi memurun dikey olarak daha üst bir sorumluluk ve maaş düzeyine geçmesidir.

İki mekanizma arasındaki temel yapısal farkı belirleme

Derece yükselmesi için 'boş kadro' (organizasyonel kontenjan) zorunluyken, kademe ilerlemesi için kadro şartı aranmaz.

Soru kökünde derece yükselmesi için istenen ancak kademe için istenmeyen şart sorulmaktadır.

Key Concept

Derece yükselmesi ve kademe ilerlemesi arasındaki en temel yapısal fark, derece yükselmesinin üst derecede boş bir kadronun bulunmasına bağlı olmasıdır.

Practice More

657 sayılı Kanun'daki '8 yıl disiplin cezası almayan memura bir kademe verilmesi' istisnasını inceleyiniz.

Estimated Time:50s

Question 132Question →

Kamu hizmetine girmek amacıyla bir devlet kurumuna başvuran adayların durumları $657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun $48$ . maddesinde düzenlenen "genel şartlar" çerçevesinde değerlendirilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki adaylardan hangisinin durumu memuriyete giriş için kanuni bir engel teşkil eder?

Kasten işlediği bir suçtan dolayı

1

yıl

6

ay hapis cezasına mahkûm olan ve cezası ertelenen aday

Taksirli bir suçtan dolayı

3

yıl hapis cezasına mahkûm olan aday

Kasten işlediği bir suçtan dolayı

10

ay hapis cezası alan ve hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar verilen aday

Askerlik çağına gelmiş olmasına rağmen askerlik hizmetini usulüne uygun olarak tecil ettirmiş olan aday

Hakkında yürütülen bir disiplin soruşturması devam eden ancak kesinleşmiş bir cezası bulunmayan aday

Show answer & explanation

Answer: Kasten işlediği bir suçtan dolayı $1$ yıl $6$ ay hapis cezasına mahkûm olan ve cezası ertelenen aday

Answer

Kasten işlediği bir suçtan dolayı

1

yıl

6

ay hapis cezasına mahkûm olan ve cezası ertelenen aday memuriyete girişte kanuni engel taşımaktadır.

Doğru cevap olan seçenekteki aday, kasten işlenen bir suçtan dolayı

1

yılın üzerinde (

1

yıl

6

ay) hapis cezası almıştır.

657

sayılı Kanun'un

48/A-5

maddesine göre, kasten işlenen suçlarda süresi

1

yıl veya daha fazla olan hapis cezaları memuriyete engeldir. Bu cezanın infazının ertelenmiş olması, kişinin mahkûm olduğu gerçeğini değiştirmez ve engel halini ortadan kaldırmaz.

Step-by-Step Solution

Adayın mahkûmiyetindeki suç tipini belirle.

Suç 'kasten' işlenmiş bir suçtur.

657

sayılı Kanun'un

48/A-5

maddesi kasten işlenen suçlar ile taksirli suçlar arasında ayrım yapmaktadır.

Mahkûmiyet süresini kanuni sınırla karşılaştır.

1

yıl

6

ay hapis cezası, kanunda belirtilen '

1

yıl veya daha fazla' sınırını aşmaktadır.

Kasten işlenen suçlarda

1

yıllık hapis cezası sınırı memuriyete engel için temel ölçüttür.

Cezanın ertelenmesinin (infaz şeklinin) engel durumuna etkisini değerlendir.

Cezanın ertelenmiş olması mahkûmiyet hükmünü ortadan kaldırmaz.

Kanun, hapis cezasına mahkûm olmamayı şart koşar; cezanın ertelenmesi bu mahkûmiyet gerçeğini memuriyet hukuku açısından değiştirmez.

Key Concept

657 Sayılı DMK Madde 48/A-5 Mahkûmiyet Şartı

Practice More

Yüz kızartıcı suçlar (zimmet, irtikâp, rüşvet vb.) söz konusu olduğunda ceza süresine bakılmaksızın ve af durumunda dahi memuriyet engelinin devam ettiğini hatırlayınız.

Estimated Time:1m 15s

Question 133Question →

$1982$ Anayasası’nın $128$ . maddesinde kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütüleceği hükme bağlanmış; bu anayasal çerçeveye uygun olarak $657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun $4$ . maddesinde ise kamu hizmetlerinin yürütülmesinde esas alınacak istihdam şekilleri düzenlenmiştir.

Buna göre;

$I.$ Memurlar
$II.$ Sözleşmeli personel
$III.$ Geçici personel
$IV.$ İşçiler

yukarıda verilenlerden hangileri güncel mevzuat uyarınca $657$ sayılı Kanun kapsamında yer alan istihdam türlerindendir?

Yalnız

I

I

II

I

II

IV

I

III

IV

I

II

III

IV

Show answer & explanation

Answer: $I$ , $II$ ve $IV$

Answer

Güncel mevzuat uyarınca 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinde sayılan istihdam türleri; memurlar, sözleşmeli personel ve işçilerdir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinde kamu hizmetlerinin; memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürülacağı belirtilmiştir. Bu maddede yer alan 'Geçici Personel' statüsü, 696 sayılı KHK ile yürürlükten kaldırıldığı için güncel istihdam türleri arasında yer almaz.

Step-by-Step Solution

Anayasal Dayanağı Belirle

1982 Anayasası'nın 128. maddesi uyarınca kamu hizmetleri memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütülür.

Kamu görevlisi kavramının anayasal çerçevesini çizmek.

Yasal Sınıflandırmayı İncele

657 sayılı Kanun'un 4. maddesinde istihdam türleri 'tahdidi' (sınırlı) olarak sayılmıştır.

Kanuni istihdam biçimlerini tespit etmek.

Güncel Değişiklikleri Kontrol Et

2017 yılında 696 sayılı KHK ile 'Geçici Personel' (4/C) statüsü yürürlükten kaldırılmış, mevcut personel sözleşmeli statüsüne geçirilmiştir.

Yürürlükten kalkan statüleri elemek.

Key Concept

657 sayılı Kanun Madde 4 İstihdam Şekilleri

Estimated Time:50s

Question 134Question →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre, görevinden ayrılan (çekilen) memurların yeniden devlet memurluğuna atanabilmeleri için geçmesi gereken "bekleme süreleri" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kendi isteğiyle usulüne uygun olarak (yerine atananın gelmesini bekleyerek) görevinden ayrılanların bekleme süresi

6

aydır.

Yerine atananın gelmesini beklemeden veya bir aylık süreyi doldurmadan görevinden ayrılanların bekleme süresi

1

yıldır.

Devir ve teslim yükümlülüğü bulunduğu hâlde, bu görevi tamamlamadan ayrılanların bekleme süresi

3

yıldır.

Görevini mazeretsiz ve kesintisiz olarak

10

gün terk etmesi nedeniyle çekilmiş (müstafi) sayılanların bekleme süresi

3

yıldır.

Olağanüstü hâl, seferberlik ve savaş hâllerinde, yerine atanacaklar gelip işe başlamadan görevini bırakanlar bir daha devlet memurluğuna alınmazlar.

Show answer & explanation

Answer: Görevini mazeretsiz ve kesintisiz olarak $10$ gün terk etmesi nedeniyle çekilmiş (müstafi) sayılanların bekleme süresi $3$ yıldır.

Answer

Görevini mazeretsiz ve kesintisiz olarak 10 gün terk etmesi nedeniyle çekilmiş (müstafi) sayılanların bekleme süresinin 3 yıl olduğu ifadesi yanlıştır; bu süre kanuna göre 1 yıldır.

Seçeneklerde sunulan bilgilerden '10 gün mazeretsiz devamsızlık nedeniyle çekilmiş sayılanların 3 yıl bekleyeceği' iddiası yanlıştır. 657 sayılı Kanun'un 97. maddesinin (B) fıkrası, bu durumdaki memurların yeniden devlet memurluğuna atanabilmeleri için geçmesi gereken süreyi net bir şekilde

1

yıl olarak belirlemiştir.

3

yıllık bekleme süresi ise sadece devir ve teslim yükümlülüğüne uyulmaması (Madde 97/C) veya adaylık devresi içinde başarısızlık/disiplin nedeniyle ilişik kesilmesi durumlarında geçerlidir.

Step-by-Step Solution

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesi incelenir.

Mazeretsiz ve kesintisiz 10 gün göreve gelmemenin 'çekilme isteğinde bulunulmuş sayılma' (müstafi) sonucunu doğurduğu tespit edilir.

Çekilme türünün hukuki statüsünü belirlemek için gereklidir.

Kanun'un 97. maddesindeki bekleme süreleri analiz edilir.

97/B fıkrasının, 94. maddenin 4. fıkrasına (10 gün devamsızlık) atıf yaparak bekleme süresini 1 yıl olarak belirlediği görülür.

Her bir çekilme türüne bağlanan yaptırım süresini doğrulamak için gereklidir.

Seçenekteki süre ile kanuni süre karşılaştırılır.

Seçenekte belirtilen 3 yıllık sürenin, kanundaki 1 yıllık süre ile çeliştiği ve bu sürenin ancak adaylıkta başarısızlık veya devir-teslim ihlali durumlarında söz konusu olduğu saptanır.

Yanlış olan bilginin tespiti ve gerekçelendirilmesi için gereklidir.

Key Concept

Devlet Memurluğundan Çekilme (İstifa) ve Yeniden Atanma Engel Süreleri

Practice More

Aday memurların adaylık süreci sonunda başarısız olmaları durumunda uygulanacak bekleme sürelerini ve bu sürelerin çekilme sürelerinden farkını inceleyiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 135Question →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, adaylık süreci içerisinde temel eğitim, hazırlayıcı eğitim veya staj aşamalarının herhangi birinde başarısız olduğu tespit edilen bir aday memur hakkında yapılacak işlem ve sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bu kişilerin disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile görevlerine son verilir.

Eğitimlerde başarısız olan aday memura, başarısız olduğu eğitimi tekrar etmesi için bir defaya mahsus

6

ay ek süre tanınır.

Adaylık süresi içerisinde ilişiği kesilenler, sadece ilişiğinin kesildiği kuruma

3

yıl boyunca başvuramazlar.

İlişiği kesilen bu kişiler, üzerinden

1

yıl geçmesi şartıyla tekrar farklı bir kurumda memuriyet sınavına girebilirler.

Aday memurun başarısızlık nedeniyle görevine son verilebilmesi için ilgili personelin savunmasının alınması ve kurum yüksek disiplin kurulunun kararı gereklidir.

Show answer & explanation

Answer: Bu kişilerin disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile görevlerine son verilir.

Answer

Eğitim veya staj aşamalarında başarısız olan aday memurların, disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile memuriyetle ilişikleri kesilir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 56. maddesine göre; adaylık devresi içinde temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin her birinde başarısız olanların disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişikleri kesilir. Bu, adaylık sürecindeki liyakat ve başarı denetiminin bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

Aday memurluk süreci eğitim aşamalarını analiz etme

Temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj aşamaları tespit edildi.

657 sayılı DMK'nın 55. maddesi bu eğitimlerin zorunlu olduğunu belirtir.

Başarısızlık durumundaki hukuki prosedürü inceleme

Disiplin amiri teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı şartı görüldü.

DMK 56. madde, başarısız olanların görevine son verilme usulünü bu şekilde düzenlemiştir.

İlişik kesme sonrası yasaklama süresini belirleme

3 yıl süreyle devlet memuru olamama kuralı teyit edildi.

DMK 57. madde, bu şekilde ilişiği kesilenlerin 3 yıl boyunca tekrar memurluğa alınmayacağını hükme bağlar.

Key Concept

Aday Memurlukta Başarısızlık ve İlişik Kesme Usulü

Practice More

Adaylık süresi içinde disiplin cezası almanın sonuçları ile eğitimde başarısız olmanın sonuçlarını karşılaştırınız.

Estimated Time:55s

Question 136Question →

Kamu görevlileri hukukunda yer alan adaylık statüsü ve bu sürecin sonlandırılmasına dair yasal hükümler çerçevesinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Adaylık süresi içerisinde aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alanların görevle ilişikleri, disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile kesilir.

Adaylık devresi içerisinde temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj aşamalarından herhangi birinde başarısız olanlar, başarısız oldukları tarihten itibaren bir yıl sonra yeniden memuriyete alınabilirler.

Bir aday memurun adaylık süresi, göreve başladığı tarihten itibaren hizmet gereklerine göre en az altı ay, en çok iki yıl olarak uygulanır.

Aday memurlar, adaylık süreleri dolmadan ve asli memurluğa atanmadan kurum içi birimler arasında yer değişikliği (nakil) yapamazlar.

Adaylık süresi sonunda asli memurluğa atanma işlemi, ilgili memurun adaylık süresinin bitiminden itibaren bir aylık değerlendirme süresi sonunda gerçekleşir.

Show answer & explanation

Answer: Adaylık süresi içerisinde aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alanların görevle ilişikleri, disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile kesilir.

Answer

Adaylık süresi içerisinde aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alan aday memurların görevle ilişikleri, disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile kesilir.

Doğru olan ifade, adaylık süresi içinde belirli disiplin cezalarını alanların hiyerarşik bir onayla görevden uzaklaştırılacağını belirten hükümdür. 657 sayılı Kanun'un 57. maddesi, aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alan aday memurların ilişiğinin, disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile kesileceğini açıkça düzenlemiştir.

Step-by-Step Solution

Disiplin cezalarının adaylık sürecine etkisini inceleyin.

657 sayılı Kanun'un 57. maddesine göre aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezaları ilişiğin kesilmesi sebebidir.

Adaylık süreci memuriyetin deneme safhası olduğu için ağır disiplin kusurları statünün kaybına yol açar.

İlişik kesme usulünü doğrulayın.

İşlem, disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile tamamlanır.

İdari işlemin yetki ve usul unsurlarının kanuna uygunluğu bu hiyerarşik yapıya bağlıdır.

Key Concept

Aday Memurlukta Disiplin Cezası ve İlişik Kesme Usulü

Estimated Time:1m 15s

Question 137Question →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, memurların kariyer basamaklarındaki ilerleyişini sağlayan "kademe ilerlemesi" ve "derece yükselmesi" kurumları arasındaki hukuki farklara ilişkin aşağıdaki karşılaştırmalı ifadelerden hangisi hatalıdır?

Kademe ilerlemesi için memurun bulunduğu kademede en az

1

yıl çalışmış olması yeterliyken, derece yükselmesi için kural olarak bulunduğu derecede en az

3

yıl çalışmış olması şarttır.

Derece yükselmesinde memurun atanacağı üst derecenin niteliklerini haiz olması ve o derecede boş bir kadronun (münhal) bulunması zorunluyken, kademe ilerlemesinde boş kadro şartı aranmaz.

Kademe ilerlemesi memurun liyakat ve kıdemine göre bulunduğu derece içinde yatay bir ilerleme sağlarken, derece yükselmesi memurun hiyerarşik olarak bir üst dereceye dikey geçişini ifade eder.

Kademe ilerlemesi şartların oluşmasıyla birlikte herhangi bir idari onaya gerek duyulmaksızın kendiliğinden (ex-officio) sonuç doğururken, derece yükselmesi atamaya yetkili amirin onayı ile gerçekleşir.

Her iki işlem de memurun özlük hakları kapsamında olup, kanuni şartlar oluşmasına rağmen idare tarafından tesis edilmemeleri durumunda idari yargıda iptal davasına konu edilebilirler.

Show answer & explanation

Answer: Kademe ilerlemesi şartların oluşmasıyla birlikte herhangi bir idari onaya gerek duyulmaksızın kendiliğinden (ex-officio) sonuç doğururken, derece yükselmesi atamaya yetkili amirin onayı ile gerçekleşir.

Answer

Kademe ilerlemesinin herhangi bir idari onaya gerek duymaksızın kendiliğinden gerçekleştiğini savunan seçenek hatalıdır; çünkü mevzuata göre her iki işlem de idari onay/karar gerektirir.

Kademe ilerlemesinin şartların oluşmasıyla kendiliğinden gerçekleştiği ifadesi yanlıştır.

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun

64

. maddesine göre; kademe ilerlemesi, memurun bulunduğu kademede en az

1

yıl çalışmış olması ve olumlu performans/başarı göstermesi şartıyla 'atamaya yetkili amirin onayı' ile yapılır. Derece yükselmesi de benzer şekilde atama kararına bağlıdır. Yani her iki işlem de idarenin bir irade açıklamasını (onay/atama) gerektirir.

Step-by-Step Solution

Kademe ilerlemesi ve derece yükselmesinin hukuki dayanaklarını incele.

657

sayılı DMK m.

64

(kademe) ve m.

68

(derece) hükümlerine bakılır.

İşlemlerin kurucu unsurlarını ve usullerini belirlemek için gereklidir.

Kademe ilerlemesinin usulünü değerlendir.

Kademe ilerlemesinin, atamaya yetkili amirin onayı ile yapılacağı sonucuna ulaşılır.

Öğrencinin 'kendiliğinden gerçekleşme' yanılgısını düzeltmek için esastır.

Seçeneklerdeki karşılaştırmaları doğrula.

Kadro, süre ve yön (yatay/dikey) farklarının mevzuata uygun olduğu, ancak onay mekanizması hakkındaki bilginin hatalı olduğu görülür.

Yanlış olan önermeyi tespit ederek doğru cevaba ulaşılır.

Key Concept

Memuriyette Kariyer İlerleme Mekanizmaları

Practice More

68/B maddesi (torba kadro) kapsamında yapılan derece yükselmelerindeki istisnai süre ve kadro şartlarını inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 138Question →

Bir devlet memuru hakkında göreviyle ilgili bir suç işlediği iddiasıyla başlatılan süreçte, yetkili merci tarafından verilen soruşturma izni kararlarının yargısal denetimiyle ilgili kanuni düzenlemeler dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi isabetlidir?

Soruşturma izni verilmesi kararına karşı yalnızca ilgili memur; izin verilmemesi kararına karşı ise yalnızca ilgili Cumhuriyet savcısı itiraz yoluna başvurabilir.

Kararın ilgiliye tebliğinden itibaren

10

gün içinde yapılacak itirazlar üzerine Bölge İdare Mahkemesi veya Danıştay tarafından verilen kararlar kesin niteliktedir.

İtiraz süresi tebliğden itibaren

30

gün olup; yargı merciinin

3

ay içinde karar vermemesi durumunda itirazın reddedildiği varsayılır.

İtiraz dilekçesinin, kararı inceleyecek olan yargı merciine doğrudan verilmesi zorunludur; kararı veren idari makama yapılan başvurular süreyi kesmez.

Soruşturma izni verilmemesi yönündeki karara karşı yapılacak itirazlar, öncelikle kararı veren merciin en yakın hiyerarşik amiri tarafından değerlendirilir.

Show answer & explanation

Answer: Kararın ilgiliye tebliğinden itibaren $10$ gün içinde yapılacak itirazlar üzerine Bölge İdare Mahkemesi veya Danıştay tarafından verilen kararlar kesin niteliktedir.

Answer

Kararın tebliğinden itibaren

10

gün içinde yapılan itirazlar üzerine Bölge İdare Mahkemesi veya Danıştay'ın verdiği kararlar kesindir.

Doğru ifadeye göre,

4483

sayılı Kanun'un

9

. maddesi uyarınca yetkili merciin soruşturma izni konusundaki kararlarına karşı itiraz süresi tebliğden itibaren

10

gündür. Bu itirazlar ilgisine göre Bölge İdare Mahkemesi veya Danıştay (

2

. Daire) tarafından incelenir ve bu mercilerin verdiği kararlar kesin nitelikte olup bu kararlara karşı temyiz yoluna gidilemez.

Step-by-Step Solution

Kanuni dayanağın tespiti.

Memurların yargılanma ayrıcalığı

4483

sayılı Kanun ile düzenlenmiştir.

Memurların görevleri sebebiyle işledikleri suçlarda yargılanabilmeleri için yetkili merciden izin alınması zorunludur.

İtiraz hakkı olan tarafların belirlenmesi.

İzin verilirse memur; izin verilmezse savcı veya şikayetçi itiraz edebilir.

Yargısal koruma ve hak arama hürriyeti gereği karardan etkilenen taraflara itiraz hakkı tanınmıştır.

Süre ve merci kontrolü.

İtiraz süresi

10

gün; merciler ise Bölge İdare Mahkemesi veya Danıştay'dır.

Kanun, bu sürecin hızlı ilerlemesi için genel idari dava sürelerinden daha kısa ve özel bir süre öngörmüştür.

Key Concept

Memurların Yargılama Güvencesi ve Soruşturma İzni İtiraz Usulü

Question 139Question →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda düzenlenen kariyer basamakları incelendiğinde; memurun bulunduğu derece içerisinde yatay ilerlemesini ifade eden "kademe ilerlemesi" ile bir üst dereceye geçişini ifade eden "derece yükselmesi" için aranan şartlar arasında önemli farklar bulunmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi devlet memurunun "derece yükselmesi" yapabilmesi için mevzuatta öngörülen zorunlu bir şart iken, "kademe ilerlemesi" işleminin tesis edilmesi için böyle bir şart aranmaz?

Atanılacak üst dereceden boş bir kadronun bulunması

Bulunduğu kademede en az bir yıl fiilen çalışmış olması

Öğrenim durumu itibarıyla yükselebileceği bir derecenin bulunması

Derece içinde ilerlenebilecek bir kademenin bulunması

Hizmet süresi boyunca disiplin cezası almamış olması

Show answer & explanation

Answer: Atanılacak üst dereceden boş bir kadronun bulunması

Answer

Derece yükselmesi yapılabilmesi için üst dereceden boş bir kadronun bulunması şarttır; ancak kademe ilerlemesinde boş kadro şartı aranmaz.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 68. maddesine göre derece yükselmesi yapılabilmesi için 'üst dereceden boş bir kadronun bulunması' temel bir zorunluluktur. Buna karşın, aynı kanunun 64. maddesinde düzenlenen kademe ilerlemesi için bir kadro şartı öngörülmemiştir; memur 1 yıllık süreyi doldurduğunda ve ilerleyebileceği bir kademe varsa işlem tesis edilir.

Step-by-Step Solution

Kademe ilerlemesi şartlarını analiz et

Kademe ilerlemesi için: 1) Bulunduğu kademede en az 1 yıl çalışmış olmak, 2) İlerleyebileceği bir kademenin bulunması yeterlidir. Kadro şartı yoktur.

Kademe ilerlemesi, aynı derece içindeki kıdem artışıdır ve otomatik işleyen bir süreçtir.

Derece yükselmesi şartlarını analiz et

Derece yükselmesi için: 1) Üst derecede boş kadro bulunması, 2) Derecesi içinde en az 3 yıl (son kademede 1 yıl) çalışmış olmak, 3) Üst derecenin niteliklerini taşımak şarttır.

Derece yükselmesi, memurun statüsünde dikey bir değişiklik yarattığı için mali ve idari açıdan uygun bir kadronun varlığını gerektirir.

İki mekanizma arasındaki temel farkı belirle

Boş kadro şartı sadece derece yükselmesi için ayırt edicidir.

Soru, sadece derece yükselmesi için aranan ancak kademe ilerlemesi için aranmayan şartı sormaktadır.

Key Concept

657 Sayılı DMK Kapsamında Kademe ve Derece İlerlemesi Şartları

Practice More

İstisnai memuriyetlerde derece yükselmesi şartlarının (kadro ve süre) nasıl değiştiğini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Kademe ilerlemesini 'yatay/otomatik', derece yükselmesini ise 'dikey/kontenjana bağlı' olarak kodlamak sınavda ayırt edici farkı hızlıca bulmanızı sağlar.

Estimated Time:1m 30s

Question 140Question →

1982 Anayasası’nın “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili genel ilkeler” başlıklı 128. maddesinde yer alan personel rejimine dair anayasal çerçeve ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun (DMK) 4. maddesinde düzenlenen güncel istihdam şekilleri arasındaki ilişki bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Anayasa’nın 128. maddesi asli ve sürekli görevlerin “memurlar ve diğer kamu görevlileri” eliyle yürütüleceğini belirterek ikili bir ayrım yapmış; 657 sayılı Kanun ise bu çerçevede “memur” ve “sözleşmeli personel” statülerine yer verirken ayrıca “işçi” istihdamını da düzenlemiştir.

657 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler olmak üzere dört temel istihdam türü aracılığıyla yürütülmektedir.

Anayasa'da belirtilen genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerinin gerektirdiği tüm görevler, hukuksal zorunluluk gereği münhasıran 657 sayılı Kanun’a tabi “memurlar” tarafından yerine getirilir.

“Sözleşmeli personel” ve “işçi” kavramları, 1982 Anayasası’nın 128. maddesinde kamu hizmetlerini yürütmekle görevli asli istihdam türleri olarak ismen ve açıkça zikredilerek anayasal güvenceye kavuşturulmuştur.

657 sayılı Kanun’un 4. maddesinde tanımlanan “işçi” statüsündeki personel, yaptıkları işin niteliği gereği Anayasa’nın 128. maddesi kapsamında “diğer kamu görevlisi” tanımı içerisinde değerlendirilmektedir.

Show answer & explanation

Answer: Anayasa’nın 128. maddesi asli ve sürekli görevlerin “memurlar ve diğer kamu görevlileri” eliyle yürütüleceğini belirterek ikili bir ayrım yapmış; 657 sayılı Kanun ise bu çerçevede “memur” ve “sözleşmeli personel” statülerine yer verirken ayrıca “işçi” istihdamını da düzenlemiştir.

Answer

Anayasa’nın 128. maddesinde kamu hizmetlerinin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütüleceği belirtilirken, 657 sayılı Kanun bu yapıyı memur, sözleşmeli personel ve işçi olarak somutlaştırmıştır.

1982 Anayasası’nın 128. maddesi, kamu hizmetlerinin yürütülmesinde görev alan personeli 'memurlar' ve 'diğer kamu görevlileri' şeklinde ikili bir ana kategoriye ayırırken; 657 sayılı Kanun’un 4. maddesi bu çerçeveyi yasal düzeyde detaylandırarak memur ve sözleşmeli personelin yanına, kamu kurumlarında çalışabilen ancak genel idare esaslarına tabi olmayan 'işçi' statüsünü de eklemiştir.

Step-by-Step Solution

Anayasa m. 128 hükmünü analiz etme

Genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli görevlerin memurlar ve 'diğer kamu görevlileri' eliyle yürütüleceği tespit edilir.

Anayasal personelin temel kategorilerini belirlemek için.

657 sayılı Kanun m. 4 hükmünü güncel haliyle inceleme

İstihdam şekillerinin (A) Memur, (B) Sözleşmeli Personel ve (D) İşçi olarak düzenlendiği görülür (Geçici personel mülga/kaldırılmıştır).

Yürürlükteki yasal istihdam türlerini netleştirmek için.

İki kaynak arasındaki terminolojik ve hukuki bağı kurma

Anayasadaki 'diğer kamu görevlisi' kavramının yasal düzeyde en geniş karşılığının sözleşmeli personel olduğu, işçilerin ise bu asli ve sürekli görev tanımı dışında tutulduğu sonucuna varılır.

Doğru eşleştirmeyi ve farkı bulmak için.

Key Concept

Anayasa m. 128 (Memur ve Diğer Kamu Görevlileri) ile DMK m. 4 (Memur, Sözleşmeli Personel, İşçi) arasındaki statüsel ilişki.

Estimated Time:2m 0s

PreviousPage 7 / 9Next

Kamu Görevlileri

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer