Karşılaştırmalı Kamu Yönetimi

İngiltere kamu yönetimi sisteminde, bir üst düzey memurun (Civil Servant) bakanın talimatlarının "kamu yararına" veya "devletin uzun vadeli çıkarlarına" aykırı olduğu gerekçesiyle bu bilgileri sızdırması durumunda; memurun "benim sadakatim bakana değil, devlete (Crown) aittir" şeklindeki savunması Armstrong Memorandumu (1985) hükümleri uyarınca geçersiz kabul edilmektedir. Bu memorandumun temel mantığı çerçevesinde, söz konusu savunmanın reddedilme gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Karşılaştırmalı kamu yönetimi disiplininde, Batılı ülkelerdeki yasama organlarının yürüttüğü "kural koyma" işlevinin, bazı gelişmekte olan ülkelerde ordu veya bürokrasi tarafından üstlenilebileceğini öngören; analiz birimi olarak kurumların hukuki statüsünden ziyade toplumsal sistemin bekası için gerekli olan faaliyetleri merkeze alan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Fransız kamu yönetimi geleneğinin en karakteristik özelliği olan "İdari Rejim" ($Droit$ $Administratif$), idari faaliyetleri adli hukuktan ayıran kendine özgü ilkelere dayanır. Bu sistemin tarihsel gelişiminde, idarenin yargısal denetiminin sınırlarını belirlemek üzere "Kamu Gücü" ($Puissance$ $Publique$) ve "Kamu Hizmeti" ($Service$ $Public$) kavramları arasında derin kuramsal tartışmalar yaşanmıştır. Buna göre, Fransız idari rejiminin temel dayanakları ve bu iki temel kavramın günümüzdeki konumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Karşılaştırmalı kamu yönetimi disiplininde, idari sistemleri tek başına yalıtılmış birer yapı olarak değil, içinde bulundukları toplumun siyasal, ekonomik, kültürel ve coğrafi koşullarıyla sürekli etkileşim halinde olan "açık sistemler" olarak tanımlayan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

İngiltere'de Westminster sisteminin bir gereği olarak, memurlar Parlamento denetim komisyonlarına (Select Committees) bilgi verirken kendi adlarına değil, bağlı bulundukları bakan adına hareket ederler. Bu durum, memurların komisyonlar önündeki ifadelerinin sınırlarını, bakanın onayı olmadan gizli belgeleri paylaşamayacaklarını ve politika tercihlerini eleştiremeyeceklerini düzenleyen belirli rehber kurallara tabi olmalarını sağlar. Memurların Parlamento ile olan bu etkileşim usullerini belirleyen ve ilk kez $1980$ yılında yayımlanan bu rehber kurallar bütünü aşağıdakilerden hangisidir?

Karşılaştırmalı kamu yönetimi çalışmalarında kullanılan 'Yapısal-Fonksiyonel Yaklaşım'a göre; modern ve gelişmiş toplumlarda her idari yapının (kurumun) belirli, sınırlı ve özelleşmiş bir işleve sahip olması 'fonksiyonel özgünlük' (functional specificity) olarak tanımlanır. Buna karşın, geleneksel veya geçiş sürecindeki toplumlarda tek bir yapının (örneğin bir kabile yapısı veya dini bir otoritenin) aynı anda hem siyasal hem ekonomik hem de idari işlevleri üstlenmesi durumu aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilmektedir?

Karşılaştırmalı kamu yönetimi disiplininin metodolojik gelişiminde; tüm dünyadaki idari sistemleri tek bir evrensel modelle açıklamaya çalışan "Büyük Kuramlar" (Grand Theories) ile sadece tek bir ülkeyi derinlemesine inceleyen "İdiografik" (Vaka Analizleri) çalışmalar arasındaki boşluğu doldurmayı amaçlayan, Ferrel Heady gibi isimler tarafından savunulan ve araştırmanın odağını "bürokrasi" gibi belirli bir kurumsal yapıya indirgeyen stratejik tercih aşağıdakilerden hangisidir?

İngiltere'de 1967 yılında yürürlüğe giren Parlamento Yönetim Danışmanı Yasası (Parliamentary Commissioner Act) ile kurulan ve İngiliz tipi ombudsmanlık olarak bilinen sistemin, kıta Avrupası ve İskandinav uygulamalarından ayrılan en temel karakteristik özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Fransa'da 1982 yılında yürürlüğe giren "Merkeziyetçilikten Uzaklaşma" (Dezentralizasyon) reformları ile Napolyon döneminden beri süregelen katı merkezi yapı esnetilmiştir. Bu reform süreci ile birlikte, merkezi idarenin temsilcisi olan valilerin (préfet) yerel yönetimler üzerindeki denetim yetkisinde meydana gelen temel dönüşüm aşağıdakilerden hangisidir?

Fred W. Riggs tarafından geliştirilen Prizmatik Toplum Modeli’nde; bir yandan modern yasalar ve kuralların kağıt üzerinde yürürlükte görünmesi, diğer yandan geleneksel değer ve normların toplumsal yaşamdaki etkisini güçlü bir şekilde sürdürmesi sonucunda, kamu görevlilerinin ve bireylerin hangi kurala göre hareket edecekleri konusunda yaşadıkları belirsizliği ve birden fazla değer sisteminin aynı anda geçerli olmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İngiltere kamu yönetimi sisteminde, Kıta Avrupası hukuk geleneğinden farklı olarak, hukuk sisteminde soyut bir "Devlet" (State) tüzel kişiliği kavramına yer verilmemiştir. Bunun yerine kamu gücü, yürütme yetkisi ve idari otorite "Tac" (The Crown) kavramı etrafında şekillenmiştir. Bu hukuki ve kurumsal yapının İngiliz kamu yönetimi üzerindeki temel yansımalarından biri aşağıdakilerden hangisidir?

Robert Dahl, 1947 yılında kaleme aldığı 'Kamu Yönetimi Bilimi: Üç Problem' adlı makalesinde, kamu yönetiminin bir bilim dalı haline gelebilmesi için karşılaştırmalı çalışmaların zorunluluğunu vurgulamıştır. Dahl'a göre, farklı sosyal, kültürel ve çevresel faktörlerin idari yapılar üzerindeki etkisi incelenmeden elde edilen ilkeler, evrensel bir geçerlilik kazanamaz.

Bu eleştirel perspektif doğrultusunda gelişen Karşılaştırmalı Kamu Yönetimi (KKY) disiplininin, Fred W. Riggs tarafından da sistemleştirilen ve geleneksel kamu yönetimi anlayışından metodolojik olarak koptuğu temel yönelim aşağıdakilerden hangisidir?

Karşılaştırmalı kamu yönetimi disiplininin metodolojik gelişimi, temel yaklaşımları ve kuramsal modelleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İngiliz kamu yönetimi sisteminde, memuriyetin geleneksel "genelci" (generalist) yapısına ve üst kademe memurların "zeki amatörler" (gifted amateurs) olarak yetiştirilmesine yönelik köklü eleştiriler getirerek; idarenin teknik uzmanlık, yönetsel beceri ve profesyonellik temelinde yeniden yapılandırılmasını, memuriyet sınıfları arasındaki katı ayrımın kaldırılarak "birleştirilmiş bir derecelendirme yapısı" (unified grading structure) kurulmasını teklif eden temel reform belgesi aşağıdakilerden hangisidir?

Fred W. Riggs'in ekolojik yaklaşımı çerçevesinde geliştirdiği Prizmatik Toplum Modeli'nde; geçiş toplumlarındaki idari yapı olan 'Sala' (Büro) içerisinde, modern rasyonel-bürokratik kuralların kâğıt üzerinde var olmasına rağmen, uygulamada akrabalık, hemşerilik ve geleneksel sadakatlerin bu kuralların önüne geçerek idari süreçleri kuşatması durumu aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?

Fred W. Riggs'in ekolojik yaklaşım çerçevesinde geliştirdiği Prizmatik Toplum Modeli'nde, ekonomik sistemi temsil eden "Pazar-Kantin" (Bazaar-Canteen) yapısında gözlemlenen "fiyat belirsizliği" (price indeterminacy) olgusu, piyasa rasyonalitesinin sosyal ve politik yapı ile nasıl iç içe geçtiğini gösterir. Buna göre, "Pazar-Kantin" yapısındaki fiyatlandırma mekanizmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi bu modelin temel varsayımlarına uygundur?

Fred W. Riggs'in Prizmatik Toplum Modeli'nde, 'iç içe geçme' (overlapping) özelliğinin bir yansıması olarak; kamu yönetiminde liyakat ve rasyonellik gibi modern ilkeler ile akrabalık, hemşerilik ve kişisel sadakat gibi geleneksel değerlerin aynı anda geçerli olması ve bu durumun bir kurallar çatışmasına yol açmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Fred W. Riggs, geleneksel kamu yönetimi çalışmalarını; tekil ülke incelemelerine odaklı (idiografik), çözüm öneren ve değer yargılarına dayanan (normatif) ve idari yapıyı çevresel faktörlerden kopuk ele alan (ekolojik olmayan) karakterde olduğu gerekçesiyle eleştirmiştir. 1960'lı yıllarda Karşılaştırmalı Yönetim Grubu (CAG) tarafından savunulan metodolojik dönüşüm ise disiplini bu sınırlardan kurtararak "nomotetik" bir karaktere büründürmeyi amaçlamıştır.

Buna göre, Karşılaştırmalı Kamu Yönetimi çalışmalarındaki "idiografik" yaklaşımdan "nomotetik" yaklaşıma doğru yaşanan bu eksen kaymasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Fred W. Riggs tarafından geliştirilen "Prizmatik Toplum" modelinde idari alt sistem "Sala" olarak adlandırılır. Bu modelde, gelişmiş ülkelerdeki rasyonel bürokratik yapıların aksine, idari birimlerin hem modern hukuki kurallara göre kurulduğu hem de klan, cemaat veya siyasi çevreler gibi geleneksel yapıların etkisinde kalarak işlediği görülür. Buna göre, modern görünümlü idari yapıların geleneksel toplumsal yapılarla iç içe geçerek her iki sistemin özelliklerini aynı anda taşıması durumu Riggs'in modelinde hangi kavramla açıklanmaktadır?

İngiltere'de 1988 yılında yayımlanan "Next Steps" (Ibbs Raporu) ile başlayan süreçte, kamu hizmetlerinin sunumunda etkinliği artırmak amacıyla "İcra Birimleri" (Executive Agencies) kurulmuştur. Bu icra birimlerinin yapısı ve işleyişi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?