Gelir Üzerinden Alınan Vergiler

263 questions

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca, kurumlar vergisinin konusu ve mükellefiyeti ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kanuni merkezi veya iş merkezi Türkiye'de bulunan kurumlar tam mükellef; her ikisi de Türkiye dışında bulunanlar ise dar mükellef esasına göre vergilendirilirler.

İktisadi kamu kuruluşları ile dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmelerin bağımsız muhasebelerinin veya kendilerine tahsis edilmiş sermayelerinin olması mükellefiyet için şart değildir.

İş ortaklıklarının kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edebilmesi için ortaklardan en az birinin kurumlar vergisi mükellefi olması ve belli bir işin birlikte yapılmasının taahhüt edilmesi gerekir.

Dar mükellefiyette kurum kazancı sadece Türkiye'de elde edilen kazançlardan oluşur ve bu kurumların vergilendirilmesinde kanunla belirlenmiş yerli temsilciler muhatap alınabilir.

Dernek veya vakıflar, yürüttükleri faaliyetlerin ticari bir nitelik kazanması ve kazanç elde edilmesi durumunda, tüzel kişilikleri itibarıyla doğrudan kurumlar vergisi mükellefi sayılırlar.

Show answer & explanation

Answer: Dernek veya vakıflar, yürüttükleri faaliyetlerin ticari bir nitelik kazanması ve kazanç elde edilmesi durumunda, tüzel kişilikleri itibarıyla doğrudan kurumlar vergisi mükellefi sayılırlar.

Answer

Dernek veya vakıfların tüzel kişilikleri itibarıyla doğrudan mükellef sayıldığına dair ifade yanlıştır; mükellefiyet sadece onlara bağlı olan iktisadi işletmeler için söz konusudur.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 2. maddesine göre; dernek ve vakıflar mükellefler arasında sayılmamıştır. Verginin mükellefi, bu kuruluşlara bağlı olan ve ticari/sınai/zirai faaliyet yürüten 'iktisadi işletmelerdir'. Dolayısıyla derneğin veya vakfın tüzel kişiliğinin doğrudan mükellef olması hukuken mümkün değildir.

Step-by-Step Solution

KVK Madde 2 uyarınca kurumlar vergisi mükelleflerini listele.

Sermaye şirketleri, kooperatifler, iktisadi kamu kuruluşları, dernek/vakıf iktisadi işletmeleri ve iş ortaklıkları.

Verginin konusuna giren hukuki yapıları belirlemek gerekir.

Dernek ve vakıfların vergi hukukundaki statüsünü analiz et.

Dernek ve vakıflar birer kurumlar vergisi mükellefi değildir.

Mükellefiyetin derneğin kendisine mi yoksa işletmesine mi ait olduğunu ayırt etmek için gereklidir.

İktisadi işletme kavramının mükellefiyetle ilişkisini değerlendir.

Ticari, sınai veya zirai faaliyet gösteren ve devamlılığı olan 'işletme', dernekten bağımsız bir vergi süjesi olarak kabul edilir.

KVK Madde 2/5 hükmünün uygulanmasını sağlar.

Key Concept

Kurumlar Vergisinde Mükellefiyetin Şahsiliği ve İktisadi İşletme Ayrımı

Estimated Time:2m 0s

Question 102Question →

Tam mükellef bir sermaye şirketi olan Akasya Teknoloji A.Ş.'nin $2025$ yılı hesap dönemine ilişkin beyan ettiği bazı veriler şu şekildedir:

Veri Türü	Tutar (TL)
Ticari Bilanço Kârı	$6.000.000$
Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler (KKEG)	$500.000$
Tam mükellef başka bir kurumdan elde edilen iştirak kazancı	$1.200.000$
KVK 10/1-g kapsamında ayrılan Girişim Sermayesi Fonu	$400.000$
Kamu yararına çalışan bir derneğe makbuz karşılığı yapılan nakdi bağış	$600.000$

Şirketin geçmiş yıl zararı bulunmadığı ve girişim sermayesi fonunun öz sermayeye ilişkin yasal sınırları aşmadığı varsayıldığında, bu verilere göre Akasya Teknoloji A.Ş.'nin $2025$ yılı Kurumlar Vergisi Matrahı kaç TL'dir?

4.635.000

4.655.000

4.300.000

4.160.000

5.300.000

Show answer & explanation

Answer: $4.635.000$

Answer

Kurumlar Vergisi matrahı

4.635.000

TL olarak hesaplanır.

Doğru cevap

4.635.000

TL'dir. Çünkü kurum kazancı

5.300.000

TL olarak hesaplandıktan sonra, girişim sermayesi fonu (%10 sınırı dahilinde)

400.000

TL ve kamu yararına çalışan dernek bağışı (kurum kazancının %5'i olan

265.000

TL sınırı dahilinde) indirilerek sonuca ulaşılır.

Step-by-Step Solution

Mali Kâr (İndirimler Öncesi Kazanç) Hesaplaması

6.000.000

(Ticari Kâr) +

500.000

(KKEG) -

1.200.000

(İştirak İstisnası) =

5.300.000

Kurumlar vergisinde matrah tespiti için ticari kâra kanunen kabul edilmeyen giderler eklenir ve vergiden istisna edilmiş kazançlar düşülür.

Girişim Sermayesi Fonu İndirimi Limit Kontrolü

5.300.000 \times 0,10 = 530.000

TL (Üst Sınır). Ayrılan fon:

400.000

TL.

KVK 10/1-g uyarınca girişim sermayesi fonu indirimi, beyan edilen gelirin %10'unu aşamaz.

400.000 < 530.000

olduğu için tamamı indirilebilir.

Bağış ve Yardım İndirimi Limit Kontrolü

5.300.000

(Kurum Kazancı) \times 0,05 =

265.000

TL (Üst Sınır). Yapılan bağış:

600.000

TL.

KVK 10/1-c uyarınca kamu yararına çalışan derneklere yapılan bağışlar, kurum kazancının %5'i ile sınırlıdır. Kurum kazancı; ticari kâr + KKEG - (istisnalar + geçmiş yıl zararları) formülüyle bulunur.

Kurumlar Vergisi Matrahının Tespiti

5.300.000 - 400.000

(Fon) -

265.000

(Limitli Bağış) =

4.635.000

İndirimler öncesi kazançtan, limitleri aşmayan girişim sermayesi fonu ve yasal sınırdaki bağış tutarı düşülerek nihai matraha ulaşılır.

Key Concept

Kurumlar Vergisi Matrahının Tespiti ve İndirim Sınırları

Practice More

Bağışın nakdi değil de ayni (mal olarak) yapılması durumunda KDV boyutunu ve değerleme esaslarını inceleyiniz.

Alternative Method

Sıralı işlem yöntemi: Önce vergi dışı kalemleri (KKEG ve İstisna) belirleyip 'Mali Kâr'ı bulun. Ardından bu rakam üzerinden tüm indirimlerin (KVK Madde 10) limitlerini ayrı ayrı hesaplayarak kârdan düşüp matraha ulaşın.

Estimated Time:2m 30s

Question 103Question →

Ücret gelirlerinin vergilendirilmesi sürecinde, gayrisafi ücret tutarından indirilecek kalemler ve uygulanan istisna hükümleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Hizmet erbabının tabi olduğu kanun uyarınca ödediği emekli aidatı ve sosyal sigorta primleri, safi ücretin tespitinde gayrisafi tutardan indirilebilir.

Hizmet erbabı tarafından ödenen şahıs sigorta primleri; ödendiği ayda elde edilen ücretin %15'ini ve yıllık bazda yıllık asgari ücret tutarını aşmamak kaydıyla matrahtan indirilebilir.

Sendikalara ödenen aidatlar, ilgili kanunlara göre ödenmiş olması şartıyla, miktar sınırlaması olmaksızın ücretin safi tutarının tespitinde indirim konusu yapılır.

Hizmet erbabının kendisi, eşi ve küçük çocukları adına yaptığı eğitim ve sağlık harcamaları, aylık stopaj matrahının tespiti sırasında doğrudan işveren tarafından bordro üzerinden indirim konusu yapılabilir.

1 Ocak 2022 tarihinden itibaren, hizmet erbabının ödemekle yükümlü olduğu gelir vergisinden, ilgili aydaki asgari ücretin vergi tutarına isabet eden kısım istisna edilmektedir.

Show answer & explanation

Answer: Hizmet erbabının kendisi, eşi ve küçük çocukları adına yaptığı eğitim ve sağlık harcamaları, aylık stopaj matrahının tespiti sırasında doğrudan işveren tarafından bordro üzerinden indirim konusu yapılabilir.

Answer

Hizmet erbabının eğitim ve sağlık harcamalarının aylık bordro üzerinden doğrudan indirilebileceğini belirten ifade yanlıştır.

Eğitim ve sağlık harcamaları, Gelir Vergisi Kanunu'nun 89. maddesinin 2. bendi kapsamında düzenlenen bir indirim türüdür. Bu madde kapsamındaki indirimler, mükellefin yıllık beyanname vermesi durumunda, beyan edilen gelir üzerinden yapılabilmektedir. Ücretlilerin aylık stopaj (bordro) hesaplamaları yapılırken sadece GVK 63. maddede sayılan indirimler (SGK payı, sendika aidatı, şahıs sigorta primleri gibi) dikkate alınabilir. Bu nedenle eğitim ve sağlık harcamalarının bordro üzerinden doğrudan indirilmesi hukuken mümkün değildir.

Step-by-Step Solution

GVK Madde 63'teki indirimleri analiz et.

Emekli aidatı, sigorta primleri, sendika aidatları ve şahıs sigorta primleri aylık bordroda indirilebilir.

Bu kalemler 'Safi Ücretin Tespiti' başlığı altında doğrudan stopaj matrahını etkileyen kalemlerdir.

GVK Madde 89'daki indirimleri analiz et.

Eğitim ve sağlık harcamaları beyanname üzerinden indirilen bir kalemdir.

Madde 89, yıllık beyannamede bildirilecek gelirlerden yapılabilecek indirimleri düzenler.

Asgari ücret istisnasını (GVK 23/18) kontrol et.

2022'den itibaren asgari ücretin vergisi kadar tutar istisnadır.

Güncel vergi mevzuatı gereği bu istisna her hizmet erbabına uygulanmaktadır.

Key Concept

Bordro Üzerinden İndirimler (GVK 63) vs. Beyanname Üzerinden İndirimler (GVK 89) Ayrımı

Question 104Question →

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca; verginin beyanı, tarhı ve ödeme zamanları ile ilgili prosedürler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi "özel beyan süreleri" ve bu sürelerle ilişkilendirilmiş "ödeme rejimi" bakımından hukuken doğru bir tespittir?

Ölüm halinde, mükellefin yıllık beyanname verme süresi ölüm tarihinden itibaren 4 ay olup, bu beyanname üzerinden hesaplanan verginin tamamı beyanname verme süresi içinde ödenmelidir.

Memleketi terk eden mükelleflerin terk tarihinden önceki 15 gün içinde vermeleri gereken beyanname üzerine tarh edilen vergi, genel taksit süreleri olan Mart ve Temmuz aylarında ödenir.

Basit usule tabi mükellefler, Şubat ayı içinde verdikleri beyanname üzerine tahakkuk eden vergiyi; Mart ve Temmuz aylarında olmak üzere iki eşit taksitte öderler.

Dar mükellefiyette münferit beyanname ile bildirilmesi gereken kazançlara ilişkin vergi, beyannamenin verildiği tarihi takip eden 15 gün içinde vergi dairesine ödenir.

Muhtasar beyanname üzerinden hesaplanan vergilerin ödeme süresi, beyannamenin verildiği ayı takip eden ayın son günü mesai saati bitimine kadardır.

Show answer & explanation

Answer: Ölüm halinde, mükellefin yıllık beyanname verme süresi ölüm tarihinden itibaren 4 ay olup, bu beyanname üzerinden hesaplanan verginin tamamı beyanname verme süresi içinde ödenmelidir.

Answer

Ölüm halinde, yıllık beyanname ölümden itibaren 4 ay içinde verilir ve tahakkuk eden vergi bu süre içinde tamamen ödenir.

Gelir Vergisi Kanunu'na göre ölüm halinde mirasçılar, ölen kişinin kazançlarını ölüm tarihinden itibaren 4 ay içinde bildirmek zorundadır. Yine aynı kanunun 118. maddesi uyarınca, ölüm halinde tarh edilen vergi beyanname verme süresi içinde ödenmelidir. Bu durum, genel ödeme rejimindeki taksitlendirme mantığından farklıdır ve verginin tamamının ödenmesini gerektirir.

Step-by-Step Solution

Özel beyan durumlarını belirle.

Ölüm, memleketi terk ve münferit beyan durumları özel beyan sürelerine tabidir.

Bu durumlar genel Mart ayı beyan takviminin dışındadır.

Ölüm haline ilişkin süreleri kontrol et.

GVK Madde 92 uyarınca 4 ay beyan süresi, Madde 118 uyarınca bu süre içinde ödeme zorunluluğu vardır.

Ölüm halinde vergi borcu mirasçılara geçtiği için tasfiye süreciyle uyumlu özel bir süre öngörülmüştür.

Diğer şıklardaki ödeme zamanlarını karşılaştır.

Memleketi terk ve münferitte süre içinde ödeme; basit usulde Şubat/Haziran; muhtasarda ise 26. gün kuralları geçerlidir.

Hatalı şıklar, genel taksit süreleri ile özel süreleri karıştırmaktadır.

Key Concept

Gelir vergisinde genel taksitli ödeme rejiminin (Mart-Temmuz), özel beyan durumlarında (Ölüm-Terk) yerini tam ve derhal ödemeye bırakması.

Estimated Time:2m 30s

Question 105Question →

$193$ sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre, zirai faaliyetten elde edilen ürünlerin satışı ve bu faaliyetlerin vergilendirilmesi ile ilgili aşağıdaki durumların hangisinde elde edilen kazanç, faaliyetin niteliği gereği "zirai kazanç" kapsamında değerlendirilmez?

Zirai işletmede üretilen buğdayın, işletmeye ait bir nakliye aracıyla un fabrikasına götürülerek fabrikaya teslim edilmesi.

Çiftçinin kendi yetiştirdiği üzümleri, sınai bir tesis mahiyetinde olmayan imalathanesinde pekmez haline getirerek pazar yerlerinde satması.

Zirai işletmeye dahil olan traktör ve pulluğun, boş zamanlarda bedel karşılığı diğer çiftçilerin arazilerinin sürülmesi işinde kullanılması.

İşletmede yetiştirilen sütlerin, şehir merkezinde kiralanan bir dükkanda doğrudan tüketiciye perakende olarak satılması.

İşletme büyüklüğü ölçülerini aşan bir hayvancılık işletmesinde, ürünlerin doğrudan doğruya üreticiden toptancıya satılması.

Show answer & explanation

Answer: İşletmede yetiştirilen sütlerin, şehir merkezinde kiralanan bir dükkanda doğrudan tüketiciye perakende olarak satılması.

Answer

İşletmede yetiştirilen ürünlerin şehir merkezinde kiralanan bir dükkan veya mağaza aracılığıyla satılması durumu, faaliyetin ticari kazanç olarak vergilendirilmesine neden olur.

Gelir Vergisi Kanunu'nun

52

. maddesi uyarınca, zirai mahsullerin dükkan veya mağaza açılmak suretiyle satılması, elde edilen gelirin niteliğini 'zirai kazançtan' 'ticari kazanca' dönüştürür. Bu durumda çiftçinin kendi ürettiği sütü perakende olarak bir dükkanda satması artık bir ticari organizasyon gerektirdiği için ticari kazanç hükümlerine göre vergilendirilir.

Step-by-Step Solution

Zirai faaliyet ve zirai kazanç tanımlarının kontrol edilmesi.

193

sayılı GVK Madde

52

uyarınca; toprakta, denizde, gölde ve akarsularda yapılan üretim faaliyetleri zirai faaliyettir.

Kazancın temel kaynağının zirai bir üretim olup olmadığını belirlemek için gereklidir.

Satış yönteminin hukuki sonuçlarının analiz edilmesi.

GVK Madde

52

'ye göre, mahsullerin dükkan ve mağaza açmak suretiyle satılması halinde faaliyet "ticari faaliyet" sayılır.

Kanun koyucu, sabit bir iş yeri açılmasını sınai/ticari bir organizasyon olarak kabul eder.

Diğer faaliyetlerin (işleme, nakliye, alet çalıştırma) niteliğinin değerlendirilmesi.

Basit işleme (pekmez yapımı), nakliye ve aletlerin başkasına kiralanması faaliyetin zirai niteliğini bozmaz.

Zirai kazanç kapsamındaki istisnai durumları ayırt etmek için gereklidir.

Key Concept

Zirai Kazanç ve Ticari Kazanç Ayrımı (Dükkan/Mağaza Ölçütü)

Question 106Question →

$5520$ sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca, hesap dönemi takvim yılı olan tam mükellef bir sermaye şirketinin kazancının beyan edilmesi, verginin tarhı ve ödenmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kurumlar vergisi beyannamesi, hesap döneminin kapandığı ayı izleyen dördüncü ayın birinci gününden son günü akşamına kadar, kurumun kanuni veya iş merkezinin bulunduğu yer vergi dairesine verilir.

Kurumlar vergisi, beyannamenin verildiği vergi dairesince tarh olunur ve tarh edilen vergi, beyannamenin verildiği ayın sonuna kadar tek taksitte ödenir.

Mükellefler, cari vergilendirme döneminin kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere, üçer aylık dönemler itibarıyla toplam

4

dönem üzerinden geçici vergi beyan edip öderler.

Tasfiye hâlinde olan kurumlarda tasfiye dönemine ilişkin beyanname, tasfiyenin sonuçlandığı tarihten itibaren

30

gün içinde kurumun bağlı olduğu vergi dairesine verilir.

Dar mükellefiyete tabi olan yabancı kurumların vergiye tabi kazancının sadece telif, imtiyaz ve satış haklarından ibaret olması durumunda, bu kazançlar için yıllık beyanname verilmez.

Show answer & explanation

Answer: Mükellefler, cari vergilendirme döneminin kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere, üçer aylık dönemler itibarıyla toplam $4$ dönem üzerinden geçici vergi beyan edip öderler.

Answer

Mükelleflerin üçer aylık dönemler itibarıyla toplam 4 dönem üzerinden geçici vergi beyan edip ödeyeceklerini belirten ifade yanlıştır; çünkü güncel düzenlemelerle 4. dönem geçici vergi beyannamesi kaldırılmıştır.

Kurumlar Vergisi Kanunu'nda yapılan güncel değişiklikler neticesinde, cari vergilendirme döneminin kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere ödenen geçici vergi dönem sayısı

4

'ten

3

'e indirilmiştir. Dolayısıyla mükellefler artık dördüncü üç aylık dönem (Ekim-Aralık) için geçici vergi beyannamesi vermezler. Bu nedenle geçici verginin

4

dönem üzerinden beyan edileceğini savunan ifade hukuken yanlıştır.

Step-by-Step Solution

Yıllık beyanname verme ve ödeme süresini kontrol et.

Takvim yılı için Nisan ayı başından sonuna kadar beyan ve ödeme yapılır.

KVK Madde 14 ve 21 uyarınca genel kural budur.

Geçici vergi dönem sayısını güncel mevzuat (7338 sayılı Kanun değişikliği) ışığında değerlendir.

Geçici vergi dönemi 4'ten 3'e düşürülmüştür.

Dördüncü dönem geçici vergi beyannamesi, yıllık beyanname verme süresine çok yakın olduğu gerekçesiyle kaldırılmıştır.

Özel durumları (tasfiye, dar mükellefiyet) gözden geçir.

Tasfiyede 30 günlük özel beyan süresi mevcuttur.

KVK Madde 17 tasfiye beyan sürecini özel olarak düzenler.

Key Concept

Kurumlar vergisinde geçici vergi dönemleri ve yıllık beyan esasları.

Practice More

Geçici verginin yıllık kurumlar vergisinden mahsup edilmesi ve iadesi süreçlerini inceleyiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 107Question →

Serbest meslek faaliyetini mutat meslek halinde ifa eden bir avukat, $2025$ takvim yılı içerisinde aşağıdaki işlemleri gerçekleştirmiştir:

İşlem	Tutar	Açıklama
Vekalet Ücreti	$800.000$ TL	Bir davanın kazanılması sonucu karşı tarafça ödenen tutar, $26$ Aralık $2025$ tarihinde İcra Müdürlüğü hesabına yatırılmış; avukat tutarı $5$ Ocak $2026$ tarihinde çekmiştir.
Telif Kazancı	$5.000.000$ TL	Yazılan bir hukuk kitabı için yayıncıdan brüt olarak tahsil edilmiştir (GVK Madde $18$ kapsamında).
Gider Karşılığı	$150.000$ TL	Belgeleri avukat adına düzenlenen bazı yol ve konaklama giderlerinin müvekkilden tahsilidir.

$2025$ yılı için $193$ sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun $103$ . maddesindeki dördüncü gelir dilimi tutarı $4.400.000$ TL olarak belirlenmiştir. Buna göre, bu mükellefin $2025$ yılı vergilendirme süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İcra dairesine yatırılan vekalet ücreti ve avukat adına belgelenen gider karşılıkları dahil olmak üzere tüm tutarlar 2025 yılı hasılatı sayılmalı; telif kazancı ise istisna sınırını aştığı için yıllık beyannameye dahil edilmelidir.

İcra dairesine yatırılan tutar ancak avukat tarafından fiilen icra dairesinden çekildiği 2026 yılında hasılat sayılacağı için 2025 yılı beyannamesine dahil edilmez.

Müellif kazancı istisnası kapsamında elde edilen telif ücreti, miktarı ne olursa olsun tevkifat yoluyla vergilendirildiği için yıllık beyannameye hiçbir şekilde dahil edilemez.

Müvekkilden tahsil edilen masraf karşılıkları, safi kazancın tespitinde doğrudan giderlerden düşüldüğü için hasılat kalemleri arasında gösterilmemelidir.

Avukatın bir ofis ve yardımcı personele sahip olması, faaliyetin sermaye unsurunu ön plana çıkardığından elde edilen tüm bu kazançlar ticari kazanç hükümlerine göre beyan edilmelidir.

Show answer & explanation

Answer: İcra dairesine yatırılan vekalet ücreti ve avukat adına belgelenen gider karşılıkları dahil olmak üzere tüm tutarlar 2025 yılı hasılatı sayılmalı; telif kazancı ise istisna sınırını aştığı için yıllık beyannameye dahil edilmelidir.

Answer

İcra dairesine yatırılan tutarların ve mükellef adına düzenlenen giderlerin hasılat kabul edilmesi ve telif kazancının yasal sınırı aşması nedeniyle tüm unsurların 2025 yılı beyannamesinde birleştirilmesi gerektiğini belirten ifade doğrudur.

Serbest meslek kazancında 'tahsil esası' katı kurallara bağlanmıştır. Paranın icra dairesine, notere veya bir bankaya mükellef adına yatırılması, mükellefin fiilen paraya dokunup dokunmadığına bakılmaksızın tahsil sayılır. Ayrıca, müvekkil adına yapılan harcamaların iadesi alınırken, eğer harcama belgeleri (faturalar) avukat adına ise bu bir 'hizmet bedeli' gibi değerlendirilerek hasılata eklenmelidir. Son olarak, GVK 18. maddede düzenlenen telif kazancı istisnası mutlak değildir; 2025 yılı için dördüncü gelir dilimi olan

4.400.000

TL aşıldığında, bu kazancın tamamı yıllık gelir vergisi beyannamesine dahil edilmek zorundadır.

Step-by-Step Solution

Vekalet ücretinin tahsil tarihini belirleme

26 Aralık 2025

GVK 67. maddeye göre paranın icra dairesine yatırılması tahsil hükmündedir.

Gider karşılıklarının niteliğini değerlendirme

Hasılat (Brüt Kazanç)

Gider belgeleri serbest meslek erbabı (avukat) adına düzenlendiği için bu tahsilat hasılat kalemidir.

Telif kazancını istisna sınırı ile karşılaştırma

5.000.000 TL > 4.400.000 TL

GVK 18. maddedeki sınır aşıldığı için istisnadan yararlanılamaz ve beyanname zorunluluğu doğar.

Beyan yükümlülüğünü netleştirme

Tüm unsurlar 2025 yıllık beyannamesine dahil edilir.

Sınırı aşan telif kazancı ile diğer mesleki kazanç unsurları birleştirilerek yıllık beyanname verilir.

Key Concept

Serbest Meslek Kazançlarında Tahsil Esası ve İstisna Sınırı Etkileşimi

Practice More

GVK 18. madde kapsamındaki telif kazançlarının yıllık beyannameye dahil edilmesi durumunda, yıl içinde yapılan stopajların mahsup edilme mekanizmasını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:3m 0s

Question 108Question →

Bay (F), $2025$ takvim yılında sahibi olduğu bir konutu mesken olarak kiraya vererek yıllık toplam $120.000$ TL kira geliri elde etmiştir. Mükellefin bu dönemde mesken kira geliri dışında beyana tabi başka bir geliri bulunmamaktadır.

$2025$ yılı için uygulanan mesken istisnası tutarının $43.000$ TL ve götürü gider oranının $%15$ olduğu dikkate alındığında; Bay (F)’nin bu gelirine ilişkin beyan etmesi gereken vergi matrahı kaç TL’dir?

59.000

65.450

77.000

102.000

120.000

Show answer & explanation

Answer: $65.450$

Answer

Bay (F)'nin beyan edeceği vergi matrahı

65.450

TL'dir.

Vergi mevzuatına göre konut kira geliri elde edenlerin matrahı hesaplanırken önce yıllık mesken istisnası (

43.000

TL) brüt kira hasılatından (

120.000

TL) indirilir. Kalan

77.000

TL üzerinden ise seçilen yöntem gereği

%15

oranındaki götürü gider tutarı olan

11.550

TL hesaplanıp indirilir. Bu iki aşamalı indirim sonucunda

65.450

TL net vergi matrahına ulaşılır.

Step-by-Step Solution

Brüt kira hasılatından yıllık mesken istisnası tutarını düşürün.

120.000 - 43.000 = 77.000

Gelir Vergisi Kanunu uyarınca, mesken kira gelirlerinde öncelikle istisna tutarı brüt hasılattan düşülür.

İstisna sonrası kalan tutar üzerinden

%15

oranında götürü gider miktarını hesaplayın.

77.000 \times 0,15 = 11.550

Götürü gider yöntemi seçildiğinde, istisna düşüldükten sonra kalan tutarın kanunda belirtilen oranı (%15) gider olarak indirilir.

İstisna sonrası tutardan hesaplanan gideri çıkararak vergi matrahına ulaşın.

77.000 - 11.550 = 65.450

Vergi, tüm yasal indirimler yapıldıktan sonra kalan safi irat (matrah) üzerinden hesaplanır.

Key Concept

Mesken Kira Gelirlerinde Matrah Hesaplama Süreci

Estimated Time:1m 30s

Question 109Question →

Gelir Vergisi Kanunu'na göre, gerçek kişilerin sahip oldukları gayrimenkulleri elden çıkarmasından doğan kazançların 'değer artış kazancı' olarak vergilendirilmesiyle ilgili olarak, aşağıdakilerin hangisinde $5$ yıllık süre şartı aranmaz ve kazanç doğrudan vergi dışı kalır?

Miras yoluyla (ivazsız) iktisap edilen bir konutun iktisap tarihinden itibaren

2

yıl sonra satılması

Satın alınan bir arsanın iktisap tarihinden itibaren

4

yıl sonra elden çıkarılması

Bedeli ödenerek alınan bir iş yerinin

3

yıl sonra başka bir kişiye satılması

Bir konut yapı kooperatifindeki ortaklık hakkının iktisap tarihinden

1

yıl sonra devredilmesi

Satın alınan bir konutun iktisap tarihinden itibaren

4

yıl

11

ay sonra satılması

Show answer & explanation

Answer: Miras yoluyla (ivazsız) iktisap edilen bir konutun iktisap tarihinden itibaren $2$ yıl sonra satılması

Answer

Miras yoluyla (ivazsız) iktisap edilen bir konutun elden çıkarılması, elde tutma süresine bakılmaksızın değer artış kazancı kapsamında vergilendirilmez.

Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 80. maddesinin 6. bendi uyarınca, gayrimenkullerin elden çıkarılmasından doğan kazançların değer artış kazancı sayılabilmesi için 'ivazlı' (bedeli ödenerek) iktisap edilmiş olması ve iktisap tarihinden itibaren

5

yıl içinde elden çıkarılması gerekir. Miras veya bağış gibi ivazsız yollarla edinilen gayrimenkuller bu kapsamın tamamen dışındadır; dolayısıyla miras kalan bir konut

2

ay sonra bile satılsa vergi doğmaz.

Step-by-Step Solution

İktisap şeklini belirle

Gayrimenkul 'miras yoluyla' yani 'ivazsız' (bedelsiz) olarak edinilmiştir.

Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 80. maddesine göre vergilendirme için iktisap şekli kritiktir.

5

yıllık süre kuralını kontrol et

İvazsız iktisaplarda

5

yıllık elde tutma süresi kuralı uygulanmaz.

Kanun, bedelsiz edinilen mal ve hakların elden çıkarılmasını değer artış kazancı kapsamı dışında tutmuştur.

Vergilendirme durumunu sonuçlandır

Kazanç tutarı ne olursa olsun vergilendirme yapılmaz.

İvazsız iktisap bir tam istisna veya kapsam dışı kalma halidir.

Key Concept

İvazsız İktisap İstisnası

Estimated Time:45s

Question 110Question →

Tam mükellef bir sermaye şirketi olan (A) Anonim Şirketi'nin $2025$ yılı hesap dönemine ilişkin beyan ettiği bazı mali veriler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Mali Veri Türü	Tutar (TL)
Ticari Bilanço Kârı	$12.000.000$
Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler (KKEG)	$1.800.000$
İştirak Kazançları İstisnası	$2.500.000$
Diğer Vergi Dışı Kazançlar (İstisnalar)	$1.300.000$
Ar-Ge İndirimi	$3.000.000$
Kamu Yararına Çalışan Derneklere Yapılan Bağışlar (Makbuzlu)	$1.000.000$

Bu verilere göre, kurumun ilgili dönem için hesaplaması gereken kurumlar vergisi matrahı kaç TL'dir?

6.500.000

6.000.000

6.400.000

7.000.000

4.700.000

Show answer & explanation

Answer: $6.500.000$

Answer

Kurumlar vergisi matrahı

6.500.000

TL olarak hesaplanır.

Kurumlar vergisi matrahı hesaplanırken, öncelikle ticari kâra kanunen kabul edilmeyen giderler eklenir ve istisnalar düşülür. Elde edilen

10.000.000

TL'lik tutar, bağış indiriminin sınırını belirleyen 'kurum kazancı'dır. Bu tutarın %5'i olan

500.000

TL, yapılabilecek maksimum bağış indirimidir. Toplam kurum kazancından Ar-Ge indirimi (

3.000.000

TL) ve sınırlandırılmış bağış tutarı (

500.000

TL) düşüldüğünde matrah

6.500.000

TL olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

Ticari kâra kanunen kabul edilmeyen giderleri (KKEG) ekleyin.

12.000.000 + 1.800.000 = 13.800.000

Mali kârın tespiti için ticari kâra vergi kanunlarınca gider kabul edilmeyen unsurlar ilave edilir.

İstisnaları (İştirak kazancı ve diğer) toplam tutardan düşerek bağış sınırına esas kazancı bulun.

13.800.000 - (2.500.000 + 1.300.000) = 10.000.000

Bağış ve yardım indirimi sınırı (Kurum Kazancı), KKEG eklenmiş ve istisnalar düşülmüş tutar üzerinden hesaplanır.

Bağış ve yardım indirim sınırını (%5) hesaplayın ve indirilecek tutarı belirleyin.

10.000.000 \times 0,05 = 500.000

TL (İndirilebilecek maksimum tutar)

Yapılan bağış (

1.000.000

TL), sınır olan

500.000

TL'yi aştığı için sadece sınır kadar indirim yapılabilir.

Kurum kazancından Ar-Ge indirimi ve sınırlandırılmış bağış tutarını düşerek matraha ulaşın.

10.000.000 - 3.000.000 (Ar-Ge) - 500.000 (Bağış) = 6.500.000

Safafi kurum kazancından vergi kanunlarında öngörülen indirimler sırasıyla düşülerek vergi matrahı tespit edilir.

Key Concept

Kurumlar Vergisi Matrah Hesaplama Sıralaması ve Bağış İndirim Sınırı

Question 111Question →

$193$ sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre; sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden müteşekkil sermayenin, müteşebbis tarafından kullanılması karşılığında elde edilen gelirler menkul sermaye iratı (MSİ) olarak tanımlanmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi menkul sermaye iratı kapsamına giren bir gelir türüdür?

Her türlü hisse senetlerinin kâr payları

Binaların mesken olarak kiraya verilmesinden sağlanan iratlar

Bir ticari işletmenin işletilmesinden doğan kazançlar

Serbest meslek faaliyetinden elde edilen telif kazançları

Zirai bir işletme bünyesinde üretilen ürünlerin satışından sağlanan hasılat

Show answer & explanation

Answer: Her türlü hisse senetlerinin kâr payları

Answer

Her türlü hisse senetlerinin kâr payları

Hisse senetlerinin kâr payları, bir sermaye ortaklığının sonucunda sermayedarın elde ettiği getiridir ve

193

sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun

75

. maddesinin

1

. bendinde açıkça menkul sermaye iratı olarak tanımlanmıştır.

Step-by-Step Solution

Gelir türünün niteliğinin belirlenmesi

Kazancın kaynağı sermaye kullanımıdır.

Menkul sermaye iradı olması için gelirin emeğe değil, sermayenin başkası tarafından kullanılmasına dayanması gerekir.

Yasal mevzuat ile karşılaştırma

GVK

75

. madde listesinde yer alan unsurların kontrolü.

193

sayılı Kanun'un

75

. maddesinde hisse senedi kâr payları ilk sırada sayılmıştır.

Key Concept

Menkul Sermaye İratlarının Tanımı ve Kapsamı

Estimated Time:45s

Question 112Question →

Bay (B), $2025$ takvim yılında sahibi olduğu bir konutu mesken olarak kiraya vererek $220.000$ TL kira geliri, tamamı tevkifata tabi tutulmuş işyerini kiraya vererek ise brüt $460.000$ TL kira geliri elde etmiştir. Bay (B)'nin bu gelirleri dışında başka bir geliri bulunmamaktadır ve mükellef gerçek gider yöntemini seçmemiştir.

$2025$ yılı gelirleri için mesken istisnası tutarı $158.000$ TL, tevkifata tabi işyeri kira gelirleri için beyan sınırı $158.000$ TL ve istisnadan yararlanma şartı olan toplam brüt gelir sınırı $580.000$ TL olarak belirlenmiştir.

Bu verilere göre, Bay (B)'nin $2025$ yılı gelir vergisi beyannamesindeki toplam vergi matrahı kaç TL'dir?

578.000

443.700

187.000

510.000

52.700

Show answer & explanation

Answer: $578.000$

Answer

Bay (B)'nin toplam brüt geliri sınırı aştığı için mesken istisnasından yararlanamadığı ve her iki gelirin toplamı üzerinden

\%15

götürü gider düşülerek hesaplanan

578.000

TL doğru matrah tutarıdır.

Doğru yanıt olan tutar, mükellefin toplam brüt gelirinin (

680.000

TL) kanuni sınır olan

580.000

TL'yi aşması sebebiyle mesken istisnasından mahrum kalması ve her iki gelir kaleminin (toplam

680.000

TL)

\%15

götürü gider indirimiyle matraha dönüştürülmesi sonucu elde edilir.

Step-by-Step Solution

İstisnadan yararlanma şartını kontrol et.

220.000

TL (Mesken) +

460.000

TL (İşyeri) =

680.000

TL.

Toplam brüt gelir (

680.000

TL),

580.000

TL'lik sınırı aştığı için mükellef mesken istisnasından yararlanamaz.

İşyeri kira gelirinin beyan edilip edilmeyeceğini belirle.

460.000

TL >

158.000

TL.

Tevkifata tabi işyeri kira geliri yıllık beyan sınırını (

158.000

TL) aştığı için beyannameye dahil edilmelidir.

Toplam brüt hasılatı hesapla.

220.000

TL +

460.000

TL =

680.000

TL.

İstisna uygulanmadığı için her iki kalemin brüt toplamı üzerinden işlem yapılır.

Götürü gideri düşerek matrahı hesapla.

680.000

TL - (

680.000

\times \%15

) =

578.000

TL.

Götürü gider yöntemi seçildiğinde, hasılatın

\%15

'i oranında indirilebilir gider uygulanır.

Key Concept

Gayrimenkul sermaye iratlarında mesken istisnasının kaybedilmesi şartları ve beyan sınırı uygulaması.

Practice More

İstisna sınırını belirlerken tevkifata tabi olmayan diğer gelirlerin (örneğin temettü geliri) etkisini inceleyen sorular çözülebilir.

Estimated Time:2m 30s

Question 113Question →

$1$ Ekim - $30$ Eylül tarihlerini kapsayan özel hesap dönemini kullanan tam mükellef bir sermaye şirketi, $20$ Şubat $2026$ tarihinde $5520$ sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun $19$ . maddesi uyarınca bir başka kurumla "devir" yoluyla birleşmiştir. Bu devir işlemi aynı gün ticaret siciline tescil edilmiştir.

Buna göre, münfesih (dağılan) kurumun devir tarihine kadar olan kazançlarının beyan edilmesi ve verginin ödenmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Beyanname, devir tarihinden itibaren

30

gün içinde devralan kurum tarafından münfesih kurumun bağlı olduğu vergi dairesine verilir ve aynı süre içinde ödenir.

Beyanname, münfesih kurumun özel hesap döneminin kapandığı Eylül ayını izleyen dördüncü ayın sonuna kadar münfesih kurumun vergi dairesine verilir.

Beyanname, devir tarihinden itibaren

30

gün içinde münfesih kurumun tasfiye memurları tarafından tasfiye dairesine verilir.

Beyanname, devir tarihinden itibaren

30

gün içinde devralan kurumun bağlı olduğu vergi dairesine verilir ve takip eden ayın sonuna kadar ödenir.

Beyanname, devir işleminin gerçekleştiği takvim yılını takip eden Nisan ayının sonuna kadar devralan kurum tarafından verilir.

Show answer & explanation

Answer: Beyanname, devir tarihinden itibaren $30$ gün içinde devralan kurum tarafından münfesih kurumun bağlı olduğu vergi dairesine verilir ve aynı süre içinde ödenir.

Answer

Beyanname, devir tarihinden itibaren

30

gün içinde devralan kurum tarafından münfesih kurumun bağlı olduğu vergi dairesine verilir ve aynı süre içinde ödenir.

Kurumlar Vergisi Kanunu'nun

20

. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre; devirlerde, münfesih kurumun devir tarihine kadar olan kazançları, devralan kurum tarafından devir tarihinden itibaren

30

gün içinde münfesih kurumun bağlı olduğu vergi dairesine bir beyanname ile bildirilir ve aynı süre içinde ödenir. Bu kural, mükellefin özel hesap dönemi kullanıyor olmasından etkilenmez; devir tesciliyle birlikte kıst dönem kapanmış sayılır.

Step-by-Step Solution

İşlemin mahiyetini belirle

İşlem,

5520

sayılı KVK Madde

19

kapsamında bir 'Devir' işlemidir.

Soruda işlemin KVK

19

. maddeye göre yapıldığı ve tescil edildiği belirtilmiştir.

Beyanname verme süresini tespit et

Devir tarihinden itibaren

30

gün.

KVK Madde

20/1-a

uyarınca devir hallerinde özel beyan süresi

30

gündür.

Sorumlu kurumu ve vergi dairesini belirle

Sorumlu: Devralan kurum; Vergi Dairesi: Münfesih kurumun dairesi.

Kanun, beyannamenin devralan kurum tarafından verileceğini ancak yetkili dairenin münfesih kurumun dairesi olduğunu hükme bağlamıştır.

Ödeme zamanını kontrol et

Beyanname verme süresi içinde (

30

gün).

Münfesih kurumların devir ve tasfiye gibi durumlarda vergi tarhı ile ödenmesi aynı süre içinde gerçekleşir.

Key Concept

Kurumlar Vergisinde Devir Halinde Beyan ve Ödeme Sorumluluğu

Hints

Devir durumunda hesap döneminin normal bitiş tarihine bakılmaz; tescil tarihi esas alınır.

Practice More

Kurumlar vergisinde tasfiyenin sona ermesi durumunda beyanname verme sürelerini ve sorumluları gözden geçirebilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 114Question →

Bay (S), kiralık olarak kullandığı iş yerini, mülk sahibinin talebi üzerine sözleşme süresi dolmadan tahliye etmiş ve bu tahliye karşılığında mülk sahibinden bir tazminat almıştır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre, kiracı tarafından elde edilen bu 'tahliye tazminatı' aşağıdaki gelir unsurlarından hangisi kapsamında vergilendirilir?

Gayrimenkul sermaye iradı

Arızi kazanç

Ticari kazanç

Serbest meslek kazancı

Menkul sermaye iradı

Show answer & explanation

Answer: Arızi kazanç

Answer

Arızi kazanç

Doğru cevap olan arızi kazanç seçeneği, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 'Arızi Kazançlar' başlıklı 82. maddesinin 3. fıkrasına dayanmaktadır. Bu fıkra, gayrimenkullerin tahliyesi veya kiracılık hakkından vazgeçilmesi karşılığında alınan tazminatlar ve peştemallıkların diğer kazanç ve iratlar (arızi kazanç) kapsamında vergilendirileceğini açıkça hükme bağlamıştır.

Step-by-Step Solution

Gelir türünü tanımlama

Kiracının, mülk sahibinden aldığı tahliye tazminatı bir 'hak'tan (kiracılık hakkı) vazgeçilmesi karşılığında elde edilmiştir.

Vergilendirilecek olayın hukuki niteliğini belirlemek için.

Gelir Vergisi Kanunu (GVK) Madde 82'ye başvurma

GVK Madde 82/3 uyarınca; gayrimenkullerin tahliyesi veya kiracılık hakkından vazgeçilmesi karşılığında alınan tazminatlar 'Arızi Kazanç' olarak listelenmiştir.

Kanuni dayanağı tespit etmek için.

Key Concept

Arızi Kazançlar (GVK Madde 82)

Estimated Time:45s

Question 115Question →

Gelir Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca, bir çiftçinin kendi zirai işletmesine dahil olan ve zirai üretimin icrasına tahsis ettiği alet ve makineleri (traktör, pulluk vb.), kendi işlerinden artan zamanlarda ücret karşılığında diğer çiftçilerin zirai işlerinde çalıştırması durumunda elde ettiği gelirin vergi hukuku açısından niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

Yapılan işlem bir kiralama veya hizmet ifası mahiyetinde olduğundan elde edilen gelir 'ticari kazanç' hükümlerine göre vergilendirilir.

Bu faaliyet zirai işletmenin ve zirai faaliyetin bir parçası kabul edildiği için elde edilen gelir 'zirai kazanç' olarak nitelendirilir.

Tarım araçlarının başkasına tahsisi bir malın kiraya verilmesi olarak değerlendirildiğinden elde edilen gelir 'gayrimenkul sermaye iradı'dır.

Çiftçinin mesleki bilgi ve emeğine dayalı bir hizmet sunumu söz konusu olduğundan bu gelir 'serbest meslek kazancı' olarak vergilendirilir.

Söz konusu faaliyet zirai üretimden bağımsız bir hizmet olduğundan, süreklilik arz etmesi durumunda 'ticari kazanç', arızi olması durumunda ise 'diğer kazanç ve irat' sayılır.

Show answer & explanation

Answer: Bu faaliyet zirai işletmenin ve zirai faaliyetin bir parçası kabul edildiği için elde edilen gelir 'zirai kazanç' olarak nitelendirilir.

Answer

Elde edilen gelir, zirai işletmeye dahil araçların diğer çiftçilerin zirai işlerinde çalıştırılmasının zirai faaliyetin bir parçası sayılması nedeniyle zirai kazanç olarak nitelendirilir.

Gelir Vergisi Kanunu'nun 52. maddesinde yer alan açık hükme göre, zirai işletmeye dahil alet ve makinelerin (traktör, biçerdöver vb.) başka çiftçilerin zirai işlerinde çalıştırılması zirai faaliyetin içinde sayılmaktadır. Dolayısıyla bu işlemden elde edilen bedel, ticari bir hizmet veya kiralama geliri değil, doğrudan zirai kazanç olarak vergilendirilir.

Step-by-Step Solution

Zirai işletme ve işletme unsurlarının kapsamını belirle.

GVK Madde 52'ye göre ziraî faaliyetin icrasına tahsis edilen alet ve makineler ziraî işletmeye dahil sayılır.

Varlığın hangi kazanç türüne ait bir işletmede yer aldığını tespit etmek için gereklidir.

Makinelerin dışarıya hizmet vermesi durumundaki hukuki statüyü analiz et.

GVK Madde 52 uyarınca, bu makinelerin başka çiftçilerin ziraî işlerinde çalıştırılması da ziraî faaliyetin içinde kabul edilir.

Hizmetin kapsamının ticari mi yoksa zirai mi olduğunun yasal sınırını çizmek için gereklidir.

Kazancın türünü nihai olarak sınıflandır.

Zirai faaliyetten doğan tüm kazançlar zirai kazanç hükümlerine tabidir.

Soru kökündeki işlemin yasal tanımını yaparak sonuca ulaşılmasını sağlar.

Key Concept

Zirai Faaliyetin Kapsamı ve İşletmeye Dahil Araçların Statüsü

Estimated Time:1m 15s

Question 116Question →

Gelir vergisi mevzuatı kapsamında menkul sermaye iratlarının vergilendirilmesi, elde etme zamanı ve beyan esasları göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Menkul sermaye iratlarında elde etme 'hukuken ve tekemmül' esasına bağlanmış olup; gelirin mülkiyetinin hukuken kazanılması ve miktarının kesinleşmesi elde etme için yeterlidir.

Eurobond (Dış borçlanma aracı) faiz gelirleri üzerinden yapılan vergi kesintisi oranı %0 olsa dahi bu gelirler 'tevkifata tabi' kabul edilir ve

2025

yılı için

158.000

TL'lik beyan sınırı dahilinde değerlendirilir.

Mevduat faizleri, repo gelirleri ve katılım bankalarınca ödenen kâr payları GVK Geçici 67. madde kapsamında vergilendirildiğinden, bu gelirler için tutarı ne olursa olsun yıllık beyanname verilmez.

Alacak faizleri gibi herhangi bir vergi kesintisine tabi olmayan menkul sermaye iratları, herhangi bir alt sınır uygulanmaksızın her durumda yıllık beyanname ile beyan edilmelidir.

Tam mükellef bir kurumun kâr dağıtımı sonucunda elde edilen kâr paylarının yarısı vergiden müstesna olup, kalan tutarın beyan sınırını aşması durumunda elde edilen gelirin tamamı beyan edilir.

Show answer & explanation

Answer: Alacak faizleri gibi herhangi bir vergi kesintisine tabi olmayan menkul sermaye iratları, herhangi bir alt sınır uygulanmaksızın her durumda yıllık beyanname ile beyan edilmelidir.

Answer

Alacak faizleri gibi tevkifata tabi olmayan menkul sermaye iratlarının herhangi bir sınır olmaksızın beyan edileceği ifadesi yanlıştır; bu gelirler için 2025 yılında 13.000 TL tutarında bir beyan sınırı bulunmaktadır.

Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü Gelir Vergisi Kanunu'nun 86/1-d maddesine göre, bir takvim yılı içinde elde edilen ve toplamı belirli bir sınırı (2025 yılı için 13.000 TL) aşmayan, tevkifata ve istisnaya tabi olmayan menkul sermaye iratları için beyanname verilmez. Bu tutarın aşılması durumunda ise gelirin tamamı beyan edilir. Dolayısıyla 'herhangi bir sınır uygulanmaksızın' ifadesi kanuni düzenleme ile çelişmektedir.

Step-by-Step Solution

Menkul sermaye iratlarında (MSİ) elde etme ilkesini belirle.

MSİ'de elde etme 'hukuken ve tekemmül' esasına dayanır. (Seçenek A elendi).

GVK uyarınca ticari kazançta tahakkuk, GMSİ'de tahsil, MSİ'de ise hukuken ve tekemmül esası geçerlidir.

Özel vergilendirme rejimlerini (Geçici 67. Madde) kontrol et.

Mevduat, repo ve katılım payları Geçici 67 kapsamındadır ve beyan edilmez. (Seçenek C elendi).

Finansal araçlardan elde edilen gelirlerde stopajın nihai vergi olması esastır.

Tevkifata tabi olmayan menkul sermaye iratlarının beyan kurallarını incele.

Alacak faizleri ve yurt dışı mevduat faizleri gibi gelirler için GVK 86/1-d uyarınca beyan sınırı mevcuttur.

2025 yılı için bu sınır 13.000 TL olarak belirlenmiştir ve bu tutarın altındaki gelirler beyan dışıdır.

Key Concept

Menkul sermaye iratlarında elde etme ilkesi ile tevkifata tabi olan ve olmayan gelirlerin beyan sınırları arasındaki farklar.

Estimated Time:1m 30s

Question 117Question →

Bay $(A)$ , kiracı olarak faaliyet gösterdiği bir mağazayı tahliye etmesi ve iş yerini devretmesi karşılığında mülk sahibinden $550.000$ TL 'peştemallık' (hava parası) bedeli tahsil etmiştir. Bay $(A)$ , aynı takvim yılı içerisinde bir arkadaşına ait fabrikanın satışına, ticari bir organizasyon olmaksızın bir defaya mahsus aracılık ederek $90.000$ TL 'tavassut ücreti' elde etmiştir.

Gelir Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca, elde edilen bu gelirlerin niteliği ve vergilendirilmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Peştemallık bedeli 'değer artışı kazancı', tavassut ücreti ise 'arızi kazanç' olarak vergilendirilir; her iki kazanç türü için kanunda öngörülen istisnalar ayrı ayrı uygulanır.

Her iki gelir unsuru da 'arızi kazanç' kapsamında değerlendirilir ve toplam tutar üzerinden tek bir yıllık arızi kazanç istisnası düşülür.

Peştemallık bedeli 'gayrimenkul sermaye iradı' (GMSİ), tavassut ücreti ise 'serbest meslek kazancı' olarak beyan edilmelidir.

Elde edilen tüm bu gelirler 'diğer kazanç ve iratlar' başlığı altında toplandığından, yıllık toplam tutar üzerinden sadece 'değer artışı kazancı' istisnası uygulanır.

Peştemallık bedeli 'ticari kazanç' olarak vergilendirilirken, tavassut ücreti verginin konusuna girmeyen bir rastlantısal gelir kabul edilir.

Show answer & explanation

Answer: Peştemallık bedeli 'değer artışı kazancı', tavassut ücreti ise 'arızi kazanç' olarak vergilendirilir; her iki kazanç türü için kanunda öngörülen istisnalar ayrı ayrı uygulanır.

Answer

Peştemallık bedelinin değer artışı kazancı, tavassut ücretinin ise arızi kazanç olarak kabul edildiği ve istisnaların ayrı ayrı uygulandığı seçenek doğrudur.

Gelir Vergisi Kanunu'na göre, bir iş yerinin tahliye edilmesi veya devredilmesi karşılığında alınan 'peştemallık' bedelleri GVK Mükerrer Madde 80/6 uyarınca değer artışı kazancı sayılır. Buna karşılık, ticari bir organizasyon olmaksızın, bir işe aracılık edilmesi (tavassut) karşılığında elde edilen bedeller ise GVK Madde 82/4 uyarınca arızi kazançtır. Bu iki kazanç türü 'Diğer Kazanç ve İratlar'ın iki farklı alt başlığı olduğu için, her biri için tanımlanan istisna tutarları bağımsız olarak uygulanır.

Step-by-Step Solution

Gelir unsurlarını sınıflandır

Peştemallık: GVK Mük. Md. 80/6 (Değer Artışı Kazancı); Tavassut: GVK Md. 82/4 (Arızi Kazanç).

GVK'da 'Diğer Kazanç ve İratlar' iki alt kategoriye ayrılmıştır ve her birinin tanımı farklı maddelerde yapılmıştır.

İstisna kurallarını analiz et

Değer artışı kazancı istisnası GVK Mük. 80'de, arızi kazanç istisnası GVK 82'de düzenlenmiştir.

Her iki kazanç türü farklı hukuki dayanaklara ve farklı istisna tutarlarına sahiptir; bu nedenle birleştirilemezler.

Sonuca ulaş

İki ayrı gelir türü için iki ayrı istisna uygulaması yapılır.

Mükellefin aynı yıl içinde birden fazla 'diğer kazanç' türü elde etmesi durumunda, her kategori kendi özel hükümlerine göre vergilendirilir.

Key Concept

Diğer Kazanç ve İratların Alt Kategorilere Göre Tasnifi ve İstisna Bağımsızlığı

Practice More

İmtiyaz haklarının ve telif haklarının devrinden doğan kazançların hangi durumlarda değer artışı kazancı, hangi durumlarda serbest meslek kazancı sayıldığını inceleyiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 118Question →

Bay $(D)$ , $2025$ yılı sonunda yürütmekte olduğu ticari faaliyetini tamamen sonlandırmış ve vergi mükellefiyetini kapatmıştır. Ancak $2026$ yılının Mart ayında, geçmişte yürüttüğü bu ticari faaliyetine ilişkin lehine sonuçlanan bir tazminat davası neticesinde kendisine bir ödeme yapılmıştır.

Gelir Vergisi Kanunu uyarınca, Bay $(D)$ tarafından elde edilen bu gelir aşağıdaki gelir unsurlarından hangisi kapsamında vergilendirilmelidir?

Ticari kazanç

Serbest meslek kazancı

Arızi kazanç

Menkul sermaye iratı

Gayrimenkul sermaye iratı

Show answer & explanation

Answer: Arızi kazanç

Answer

Bay

(D)

'nin elde ettiği gelir, terk edilen bir iş ile ilgili olarak sonradan elde edildiği için 'Arızi Kazanç' olarak vergilendirilmelidir.

Gelir Vergisi Kanunu'nun 82. maddesine göre, ticari bir faaliyetin terk edilmesinden sonra bu faaliyetle ilgili olarak elde edilen hasılat ve kazançlar 'Arızi Kazanç' olarak kabul edilir. Bay

(D)

işletmesini kapattığı için, sonradan tahsil ettiği tazminat bu kapsamda değerlendirilir.

Step-by-Step Solution

Gelirin kaynağını ve mükellefiyet durumunu tespit etme

Gelir, geçmişteki bir ticari faaliyetten kaynaklanmaktadır ancak mükellefiyet

2025

yılında kapatılmıştır.

Mükellefiyetin kapalı olması, gelirin niteliğinin değişmesine neden olur.

Gelir Vergisi Kanunu Madde 82'deki ilgili bendi uygulama

GVK Madde 82/1 uyarınca; terk edilen işlerle ilgili olarak sonradan elde edilen kazançlar 'Arızi Kazanç' sayılır.

Ticari faaliyetin sürekliliği kesildiği için gelir artık 'Ticari Kazanç' değil, 'Diğer Kazanç ve İratlar' içindeki 'Arızi Kazanç' sınıfına girer.

Key Concept

Arızi Kazançlar (GVK Madde 82)

Question 119Question →

Tam mükellef bir sermaye şirketinin $2025$ yılı vergilendirme dönemine ilişkin mali verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Veri Türü	Tutar (TL)
Ticari Bilanço Karı	$8.500.000$
Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler (KKEG)	$1.200.000$
İştirak Kazançları İstisnası	$1.500.000$
Geçmiş Yıl Zararları	$2.500.000$
MEB'e Bağlı Okul İnşaatı İçin Yapılan Nakdi Bağış	$1.000.000$
Kamu Yararına Çalışan Derneğe Yapılan Nakdi Bağış	$600.000$

Bu verilere göre, ilgili şirketin $2025$ yılı kurumlar vergisi beyannamesinde hesaplanacak olan kurumlar vergisi matrahı kaç TL'dir?

4.290.000

4.415.000

4.100.000

3.150.000

5.790.000

Show answer & explanation

Answer: $4.290.000$

Answer

Kurumlar vergisi matrahı

4.290.000

TL olarak hesaplanır.

Doğru hesaplamada, ticari kâra kanunen kabul edilmeyen giderler eklenmiş (

9.700.000

TL), iştirak kazancı istisnası düşülmüş (

8.200.000

TL) ve bağış sınırı bu tutar üzerinden belirlenmiştir (

410.000

TL). Ardından geçmiş yıl zararları mahsup edilerek (

5.700.000

TL), yasal sınırlar dahilindeki bağışlar (MEB bağışının tamamı olan

1.000.000

TL ve dernek bağışının sınırı olan

410.000

TL) indirilerek doğru matraha ulaşılmıştır.

Step-by-Step Solution

Bağış sınırına esas kurum kazancının belirlenmesi

8.200.000

Ticari Bilanço Karı (

8.500.000

) + KKEG (

1.200.000

) - İstisnalar (

1.500.000

) işlemiyle bağış sınırına esas tutar bulunur.

Sınırlı bağış indirimi tutarının hesaplanması

410.000

Kamu yararına çalışan derneklere yapılan bağışlar kurum kazancının %5'i ile sınırlıdır (

8.200.000 \times 0,05 = 410.000

). Yapılan

600.000

TL'lik bağışın sadece bu kısmı indirilebilir.

Geçmiş yıl zararlarının mahsup edilmesi

5.700.000

İndirimler öncesi kurum kazancından (

8.200.000

) geçmiş yıl zararları (

2.500.000

) düşülür.

Matrahın hesaplanması

4.290.000

Kalan tutardan (

5.700.000

), %100'ü indirilebilir olan MEB bağışı (

1.000.000

) ve sınırlı dernek bağışı (

410.000

) düşülerek matraha ulaşılır (

5.700.000 - 1.410.000 = 4.290.000

Key Concept

Kurumlar Vergisi Matrahı ve Bağış İndirim Sınırı

Question 120Question →

Türk vergi sisteminde, nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden elde edilen kâr payı, faiz ve benzeri getiriler menkul sermaye iradı (MSİ) olarak vergilendirilir. Gelirin elde edilmesi noktasında ise "hukuken ve tekemmül" esası uygulanır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi menkul sermaye iradı kapsamında değerlendirilen bir gelir unsuru değildir?

Eurobond (dış borçlanma aracı) faiz gelirleri

Katılım bankalarınca ödenen kâr payları

Repo (geri alım vaadiyle satış) kazançları

Konut olarak kiraya verilen bir dairesinden elde edilen kira geliri

Anonim şirketlerin ortaklarına dağıttığı kâr payları

Show answer & explanation

Answer: Konut olarak kiraya verilen bir dairesinden elde edilen kira geliri

Answer

Konut olarak kiraya verilen bir dairesinden elde edilen kira geliri, menkul sermaye iradı değil, gayrimenkul sermaye iradıdır.

Doğru cevap olan seçenek, bir taşınmazın kiralanmasına dayandığı için gayrimenkul sermaye iradı (GMSİ) niteliğindedir. Diğer tüm seçenekler doğrudan nakdi sermaye getirisi olan menkul sermaye iratlarını temsil eder.

Step-by-Step Solution

Menkul sermaye iradının tanımını değerlendir.

MSİ; sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden elde edilen kâr payı, faiz, kira ve benzeri iratlardır.

Hangi gelirlerin bu kategoriye girdiğini belirlemek için temel tanımı bilmek gerekir.

Yatırım araçlarını kategorize et.

Eurobond faizleri, katılım bankası kâr payları, repo kazançları ve şirket temettüleri doğrudan paranın (sermayenin) getirisi olduğu için MSİ'dır.

Seçeneklerdeki finansal enstrümanların vergi kanunundaki yerini belirlemek gerekir.

İstisna durumu saptanır.

Taşınmaz malların (konut, iş yeri, arazi vb.) kiralanması

193

sayılı Kanun'un

70

. maddesi uyarınca Gayrimenkul Sermaye İradı (GMSİ) olarak vergilendirilir.

Menkul sermaye ile gayrimenkul sermaye arasındaki farkı ayırt etmek doğru cevabı sağlar.

Key Concept

Menkul Sermaye İratlarının (MSİ) Kapsamı ve GMSİ ile Farkı

Alternative Method

Gelir türlerini 'sermaye piyasası aracı' mı yoksa 'taşınmaz mal' mı olduğuna göre ayırarak çözüme ulaşılabilir.

Estimated Time:45s

PreviousPage 6 / 14Next

Gelir Üzerinden Alınan Vergiler

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept